II SA/Wa 454/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska – Matusiak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. A. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wynajęcia lokalu postanawia odrzucić skargę. Pismem z dnia 25 lutego 2016 r., A. A. wniosła bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...] o odmowie wynajęcia najemcy lokalu nr [...] przy ul. [...] zwolnionej części lokalu nr [...] przy ul. [...]. W treści skargi strona wniosła o uchylenie podjętej uchwały. A. A. podkreśliła, że w piśmie z dnia 1 lutego 2016 r. nr [...] przekazującym jej podjętą uchwałę organ nie poinformował jej w jakim terminie może wnieść skargę do sądu administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Zarząd Dzielnicy [...] wyraził stanowisko, że zaskarżona uchwała z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...] została podjęta zgodnie z przepisami prawa obowiązującymi w tym zakresie. Organ nadmienił również, że skarżąca przed wniesieniem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie wezwała Zarządu Dzielnicy [...] do usunięcia naruszenia prawa, zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r., o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2015 r., poz. 1515, 1890), co stanowi konieczny warunek dla skutecznego wniesienia skargi do Sądu. W dniu 4 kwietnia 2016 r. do Sądu wpłynęło pismo pełnomocnika skarżącej w którym poinformował on, iż powodem niezachowania przez jego mocodawczynię wymogu skierowania do organu wezwania do usunięcia naruszenia prawa, było złe pouczenie A. A. przez Zarząd Dzielnicy ż...ś co do sposobu wniesienia skargi do Sądu. Pełnomocnik podkreślił, że w piśmie przy którym doręczono jej uchwałę brak było pouczenia odnośnie terminu w jakim można wnieść skargę oraz pouczenia odnośnie sposobu wniesienia skargi do Sądu. Pełnomocnik zauważył, że organ wskazał wyraźnie, że wnioskodawczyni przysługuje prawo do wniesienia skargi do Sądu Administracyjnego, zgodnie z trybem wskazanym w art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej "ustawa p.p.s.a." Zatem skarżąca nie została poinformowana o treści przepisu art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r., o samorządzie gminnym (Dz. U. 1990 r. nr 16 poz. 95). W odpowiedzi na ww. pismo skarżącej Burmistrz Dzielnicy [...] z piśmie z dnia 4 maja 2016 r. wyjaśnił, że w dniu 27 marca 2016 r. skarżąca wezwała Zarząd do usunięcia naruszenia prawa, co jednak w świetle okoliczności sprawy należy uznać za bezzasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Przeprowadzając badanie dopuszczalności skargi, mając na uwadze stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 23 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 1827/12 (dostępne w bazie orzeczeń www.nsa.gov.pl) co do przedmiotu zaskarżonej uchwały, w dalszej kolejności należało odwołać się do oceny skuteczności prawnej wniesienia skargi A. A., to jest badania spełnienia warunków formalnych skargi. Zgodnie z art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (...), przy czym przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności – do usunięcia naruszenia prawa (§ 3). Natomiast w przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy również przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa. Termin, o którym mowa w § 3 nie ma zastosowania (§ 4). Zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. W przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa (§ 2). W niniejszej sprawie – z uwagi na charakter zaskarżonego rozstrzygnięcia to jest uchwały - znajduje zastosowanie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2015 r., poz. 1515 ze zm.), dalej; "u.s.g.", który stanowi, iż każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. W sprawie wezwania do usunięcia naruszenia stosuje się przepisy o terminach załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym (ust. 3). Z powyższego wynika, że przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego skarżący ma obowiązek wezwać organ do usunięcia naruszenia prawa. Przy czym, jak wynika z treści art. 52 § 4 p.p.s.a., 14-dniowy termin do wniesienia wezwania, o którym mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a., nie znajduje zastosowania do aktów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a., a więc również do uchwał zarządu dzielnicy [...] w sprawie skreślenia osoby z listy osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu wchodzącego w skład mieszkaniowego zasobu gminy. Z treści art. 53 § 2 p.p.s.a. wynika, że z dniem wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa rozpoczyna bieg termin sześćdziesięciu dni do wniesienia skargi, mimo, że sprawa udzielenia odpowiedzi na to wezwanie jest otwarta. W okresie biegu tego terminu organ może udzielić odpowiedzi na wezwanie i w takim przypadku dalszy bieg tego terminu staje się bezprzedmiotowy, ponieważ od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie, rozpoczyna bieg termin trzydziestu dni od dnia doręczenia tej odpowiedzi. Jeżeli natomiast w tym okresie organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, to nieprzerwanie biegnie termin sześćdziesięciu dni do złożenia skargi, liczony od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Sąd rozpoznając skargę na uchwałę rady gminy, wniesioną w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g., zobowiązany jest w pierwszej kolejności do zbadania, czy skarga spełnia wymogi formalne (termin, wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, charakter sprawy objętej przedmiotem zaskarżenia). Następnie, gdy wymogi formalne zostały spełnione, sąd zobligowany jest do badania legitymacji skarżącego związanej z naruszeniem interesu prawnego lub uprawnienia tego skarżącego. Ocena kwestii merytorycznych i procesowych związanych z zaskarżoną uchwałą dopuszczalna jest dopiero po ustaleniu, że skargę na uchwałę wniósł uprawniony do tego podmiot (por. wyrok WSA w Szczecinie z 25 października 2012 r., sygn. akt II SA/Sz 1329/11, publ. j.w.). W analizowanej sprawie skarga została złożona przez skarżącą osobiście w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie w dniu 25 lutego 2016 r. Ocena spełnienia zatem warunków formalnych skargi, pod kątem wyczerpania środków zaskarżenia i dochowania terminu do wniesienia skargi, wymaga odniesienia się do korespondencji, która wpłynęła do Sądu od skarżącej przy piśmie z dnia 27 marca 2016 r., oraz od organu przy pismach z dnia 31 marca 2016 r., i 4 maja 2016 r. Sąd stwierdza, że w aktach sprawy brak jest prawidłowego wezwania Zarządu Dzielnicy [...] do usunięcia naruszenia prawa w rozumieniu art. 53 § 1 i 2 ustawy p.p.s.a. Co prawda w piśmie z dnia 4 maja 2016 r., organ wskazuje, że w dniu 27 marca 2016 r., skarżąca wezwała Zarząd do usunięcia naruszenia prawa, jednak nastąpiło to już po wniesieniu skargi na uchwałę do Sądu. Tym samym nie można uznać, że w sprawie został spełniony wymóg wyczerpania środków zaskarżenia, skoro do dnia wniesienia do Sądu niniejszej skargi wezwanie nie zostało złożone. Również pełnomocnik skarżącej w powołanym wyżej piśmie z dnia 27 marca 2016 r., potwierdził, że jego mocodawczyni przed wniesieniem niniejszej skargi do Sądu nie wyczerpała trybu o którym mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a. Reasumując z akt rozpoznawanej sprawy wynika, że skarżąca przed wniesieniem przedmiotowej skargi do Sądu nie wezwała Zarządu Dzielnicy [...] do usunięcia naruszenia prawa w sprawie zaskarżonej uchwały. Oznacza to, że skarżąca nie wyczerpała środka zaskarżenia służącego przed organem właściwym w sprawie, co powoduje, że wniesiona skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Powyższej oceny nie może zmienić okoliczność, iż A. A. nie została pouczona przez organ o trybie zaskarżenia ww. uchwały nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. – do sądu administracyjnego. Brak pouczenia nie może bowiem skutkować uznaniem skargi za dopuszczalną, w sytuacji gdy nie został spełniony formalny wymóg wezwania właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g. Jednocześnie podkreślić należy, że niniejsze orzeczenie nie pozbawia skarżącej prawa do ochrony sądowej, gdyż po uprzednim wezwaniu właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa w sprawie zaskarżonej uchwały Zarządu Dzielnicy [...] skarżąca ma możliwość wniesienia skargi na przedmiotową uchwałę. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 oraz § 3 zdanie pierwsze ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.