II SA/Wa 455/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Prokuratora Rejonowego w [...] o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia wniosku postanawia przywrócić termin do wniesienia skargi. Postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2012 r. o sygn. akt II SA/Wa 455/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę Prokuratora Rejonowego w [...] na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia wniosku, z uwagi na uchybienie przez stronę skarżącą trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi. W skardze kasacyjnej od powyższego postanowienia, skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Prokurator Rejonowy w [...] nie zgodził się z oceną Sądu I instancji, bowiem – jego zdaniem – w niniejszej sprawie występował w interesie społecznym, zatem nie był związany trzydziestodniowym terminem do wniesienia skargi, lecz terminem sześciomiesięcznym, wynikającym z przepisu szczególnego, jakim jest art. 53 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Podniósł, że w przedmiotowym postępowaniu występował faktycznie w charakterze organu administracyjnego, prowadzącego czynności w trybie ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze (t. j.: Dz. U. z 2011 r. nr 270, poz. 1599 ze zm.) i Kodeksu postępowania administracyjnego. Podkreślił, że spór pomiędzy stanowiskiem GIODO a Prokuratorem co do interpretacji przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (t. j.: Dz. U. z 2002 r. nr 101, poz. 926 ze zm.) nie dotyczy indywidualnej kwestii postępowania w przedmiocie udzielenia danych osobowych, a odnosi się do całościowego działania Prokuratury w zakresie oceny zasadności udziału w postępowaniu cywilnym. Stanowisko GIODO kwestionuje bowiem uprawnienie prokuratora do udzielenia pomocy polegającej na wskazaniu danych osobowych wymaganych do skierowania pozwu przez osoby, które nie znają niezbędnych danych osobowych przyszłego pozwanego. Tym samym, przedmiot postępowania przed GIODO, pomimo pozornie indywidualnego charakteru, dotyczy ogólnego obszaru działania Prokuratury, co wpływa na interes społeczny, a przede wszystkim na prawa obywateli do dochodzenia praw stanu czy roszczeń alimentacyjnych. Postanowieniem z dnia 11 października 2012 r. o sygn. akt I OSK 2232/12 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, wskazując, że sposób wnoszenia przez prokuratora skargi do sądu administracyjnego, zarówno w zakresie konieczności wyczerpania toku instancji, jak i terminu do wniesienia skargi, uzależniony jest od tego, czy brał on wcześniej udział w postępowaniu administracyjnym na prawach strony. Aby zatem wymagać od prokuratora zachowania trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, trzeba wykazać, iż brał on udział w tym postępowaniu, w ramach którego wydano akt administracyjny, zaskarżony następnie przez tego prokuratora do sądu administracyjnego. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, okoliczności niniejszej sprawy wskazują, iż Prokurator brał aktywny udział w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przed Generalnym Inspektorem Ochrony Danych Osobowych, co przejawiało się chociażby w złożonym wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, i z tego względu uznał, że był on stroną postępowania administracyjnego, zatem obowiązywał go trzydziestodniowy, a nie sześciomiesięczny, termin do wniesienia skargi. Powyższe postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego zostało doręczone Prokuratorowi Rejonowemu w [...] w dniu 22 października 2012 r. W dniu 26 października 2012 r. (data stempla pocztowego) Prokurator Rejonowy w [...] złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia wniosku. W uzasadnieniu podał, że uchybienie terminu nie zostało przez niego zawinione, bowiem wynikało ono z błędnego dokonania interpretacji stanu faktycznego dotyczącego jego pozycji w postępowaniu administracyjnym i związanej z tym interpretacji przepisu stanowiącego podstawę obliczenia terminu do wniesienia skargi. Prokurator Rejonowy w [...] podkreślił, że jego sytuacja procesowa w przedmiotowej sprawie jest szczególna i nietypowa, co stanowiło w istocie przyczynę błędnego przyjęcia terminu do wniesienia skargi. Zaznaczył, że do momentu przesądzenia tej kwestii przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 11 października 2012 r. o sygn. akt I OSK 2232/12, pozostawał w konsekwentnym przekonaniu o słuszności swojego stanowiska co do sześciomiesięcznego terminu na wniesienie skargi, dlatego też nie składał wcześniej wniosku o przywrócenie terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Stosownie natomiast do treści art. 87 § 1 i § 2 cytowanej ustawy, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, zaś w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. W myśl zaś art. 87 § 3 ustawy, wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi składa się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Ponadto, równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4). Po upływie roku od uchybionego terminu, jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko w przypadkach wyjątkowych (art. 87 § 5). Powyższe oznacza, że Sąd może przywrócić termin jedynie pod warunkiem wniesienia prośby o jego przywrócenie w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu z równoczesnym dopełnieniem czynności, dla której termin był określony oraz uprawdopodobnieniem przez wnioskodawcę braku winy w uchybieniu terminu. Odnosząc się do trybu składania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, należy stwierdzić, że od ogólnej zasady, wyrażonej w art. 87 § 3 i § 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, można przyjąć jeden wyjątek, mianowicie w sytuacji, w której skarga złożona została z uchybieniem terminu, a strona – nieświadoma tego uchybienia – nie wystąpiła, wraz ze złożeniem skargi, z wnioskiem o przywrócenie terminu. W takiej sytuacji o zaistniałym uchybieniu strona dowiaduje się dopiero na późniejszym etapie postępowania, w momencie otrzymania postanowienia o odrzuceniu skargi. Przyjąć zatem należy, że w takim przypadku – gdy skarga znajduje się już w sądzie, wraz z aktami sprawy przekazanymi przez organ – niecelowym byłoby składanie wniosku o przywrócenie terminu za pośrednictwem organu i w pełni dopuszczalne jest przyjęcie do rozpoznania wniosku złożonego bezpośrednio do sądu, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Strona skarżąca nie musiała również w przedmiotowym postępowaniu dokonywać czynności, której nie dokonała w terminie, tj. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu składać ponownie skargi. Wprawdzie prawomocne odrzucenie pisma niweczy wszelkie skutki procesowe związane z jego wcześniejszym wniesieniem, jednakże, jak przyjmuje się w orzecznictwie, w przypadku wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia środka odwoławczego uprzednio odrzuconego (w tym przypadku skargi), sam wniosek "zawiera" niejako w sobie założenie, że strona podtrzymuje środek wcześniej złożony. Jest to założenie praktyczne i zgodne z intencją wnioskodawcy. Co więcej, pozwala uniknąć irracjonalnych czynności, takich jak wzywanie strony do złożenia czegoś, co sąd już posiada w aktach sprawy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2011 r. o sygn. akt II OZ 1343/10, publ. https://cbois.nsa.gov.pl). Sąd zobowiązany jest natomiast zbadać, czy wniosek o przywrócenie terminu został złożony w zakreślonym przez ustawodawcę, w art. 87 § 1 powołanej ustawy, terminie. Moment ustania przyczyny uchybienia terminu należy odnieść do daty doręczenia stronie skarżącej postanowienia z dnia 11 października 2012 r. o sygn. akt I OSK 2232/12, w którym Naczelny Sąd Administracyjny ostatecznie przesądził, iż stanowisko Prokuratora Rejonowego w [...], co do terminu na wniesienie skargi, było błędne. Datą ustania przyczyny uchybienia terminu w przedmiotowej sprawie będzie zatem dzień 22 października 2012 r. Wobec tego stwierdzić należy, że Prokurator dochował siedmiodniowego terminu, bowiem wniosek o przywrócenie terminu złożył w dniu 26 października 2012 r. Przechodząc z kolei do oceny okoliczności podanych przez Prokuratora Rejonowego w [...] w uzasadnieniu wniosku, wskazać należy, że jest on zasadny, albowiem zostało uprawdopodobnione, iż uchybienie terminu nie było zawinione. Prokurator pozostawał bowiem w konsekwentnym przekonaniu, że jego pozycja w postępowaniu administracyjnym, toczącym się przed Generalnym Inspektorem Ochrony Danych Osobowych, uprawniała go do wniesienia skargi w terminie określonym w art. 53 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i dopiero Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 11 października 2012 r. o sygn. akt I OSK 2232/12 przesądził, iż stanowisko strony skarżącej było błędne. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 86 § 1 oraz art. 87 § 1 i 2 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w postanowieniu.