II SA/Wa 460/10

WyrokWSA w Warszawie2010-07-15

Skład orzekający: Ewa Pisula-Dąbrowska, Ewa Grochowska-Jung, Andrzej Kołodziej

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, w sytuacji gdy postępowanie karne, będące przyczyną jego zawieszenia, nie zostało zakończone po upływie 12 miesięcy od zawieszenia, jest zgodne z prawem, nawet jeśli policjant nie przyznał się do winy i kwestionuje zarzuty?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji jest dopuszczalne, gdy okres zawieszenia w czynnościach służbowych przekroczył 12 miesięcy, a przyczyny zawieszenia nie ustały, niezależnie od tego, czy policjant przyznał się do winy, czy też postępowanie karne nie zostało jeszcze zakończone. Decyzja o zwolnieniu nie przesądza o winie policjanta, a jedynie służy zapewnieniu prawidłowego funkcjonowania służby i wykorzystania etatów.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi P. C. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji utrzymujący w mocy decyzję o zwolnieniu P. C. ze służby w Policji. Podstawą zwolnienia było upływ 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, które nastąpiło w związku z postawieniem zarzutów popełnienia przestępstwa umyślnego. Skarżący kwestionował zasadność zwolnienia, wskazując na przedłużające się postępowanie karne i brak przyznania się do winy, a także na zastosowanie przepisów wprowadzonych po zdarzeniu będącym podstawą zarzutów. Organy Policji uznały, że przesłanki do zwolnienia zostały spełnione, a decyzja nie przesądza o winie funkcjonariusza.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska Sędziowie WSA Ewa Grochowska-Jung (spr.) Andrzej Kołodziej Protokolant Sylwia Mikuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lipca 2010 r. sprawy ze skargi P. C. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji oddala skargę. Komendant Główny Policji rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] listopada 2008 r., wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Policji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r., którym P. C. został z dniem [...] września 2008 r. zwolniony ze służby w Policji. Organ wskazał na następujący stan faktyczny w sprawie. W dniu [...] września 2008 r. Prokurator Prokuratury Okręgowej w W. przedstawił P. C. zarzut popełnienia przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego określonego w art. 228 § 1 kk. Wobec toczącego się postępowania karnego Komendant Policji na wniosek Naczelnika Wydziału Ruchu Drogowego KP, rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] października 2006 r. zawiesił P. C. w czynnościach służbowych od dnia [...] października 2006 r. na okres trzech miesięcy. Następnie, w dniu [...] stycznia 2007 r., Komendant Policji rozkazem personalnym nr [...] w trybie art. 39 ust. 3 ustawy o Policji przedłużył P. C. okres zawieszenia w czynnościach służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego. Z uwagi na fakt, iż postępowanie karne nie zostało zakończone, Komendant Policji wszczął postępowanie administracyjne, a następnie rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r., na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 i art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j.: Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.) zwolnił P. C. ze służby w Policji z dniem [...] września 2008 r. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W odwołaniu od powyższego rozstrzygnięcia P. C. wniósł o jego uchylenie. W uzasadnieniu wskazał, iż podstawą zwolnienia go ze służby jest przedłużające się postępowanie sądowe, w którym został oskarżony o przyjęcie korzyści majątkowej, zaś do popełnienia tego czynu nigdy się nie przyznał. Po rozpatrzeniu odwołania Komendant Główny Policji stwierdził, iż zarzuty tam zawarte nie zasługują na uwzględnienie. Wskazał na treść art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjanta można zwolnić ze służby w przypadkach upływu 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, jeżeli nie ustały przyczyny będące podstawą zawieszenia. Organ wyjaśnił, iż w dniu 20 września 2006 r. weszła w życie nowelizacja ustawy o Policji wprowadzająca cytowany powyżej przepis dający podstawę do zwolnienia ze służby funkcjonariusza zawieszonego w czynnościach służbowych. W niniejszej sytuacji okres dwunastomiesięcznego zawieszenia upłynął, bowiem P. C. jest zawieszony w czynnościach służbowych od dnia [...] października 2006 r., a postępowanie karne będące przyczyną zawieszenia w czynnościach służbowych do dnia wydania decyzji nie zostało zakończone, stąd też organ I instancji mógł wszcząć postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia funkcjonariusza ze służby. Odnosząc się do argumentów wskazanych w odwołaniu, organ podniósł, iż decyzja w sprawie zwolnienia ze służby w Policji w żaden sposób nie przesądza o winie lub niewinności policjanta w postępowaniu karnym, jest to bowiem postępowanie mające zupełnie inny cel i opierające się na odmiennych przesłankach. Natomiast art. 42 ustawy o Policji przewiduje możliwość przywrócenia policjanta do służby, jeżeli postępowanie karne zostanie zakończone prawomocnym wyrokiem uniewinniającym albo orzeczeniem o umorzeniu postępowania z powodu niepopełnienia przestępstwa albo przestępstwa skarbowego lub braku ustawowych znamion czynu zabronionego. Dodatkowo organ wskazał, iż interes społeczny, tożsamy w tym wypadku z interesem służby, wyraża się koniecznością niezwłocznego rozwiązania stosunku służbowego z policjantem, który ze względu na postawione w postępowaniu karnym zarzuty od ponad 12 miesięcy nie pełni służby na rzecz ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie P. C. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi, tak jak i w odwołaniu od decyzji Komendanta Policji wskazał, że podstawą wydania decyzji jest przedłużające się postępowanie sądowe, w którym został oskarżony o przyjęcie korzyści majątkowej [...], zaś do popełnienia tego czynu nigdy się nie przyznał. Stwierdził też, że nie jest jego winą, że postępowanie karne trwa tak długo, a w aktach sprawy nie ma żadnego dowodu na poparcie zarzutu prokuratora. Ponadto nadmienił, że postępowanie Komendanta Policji oparte zostało na zmienionych przepisach, które nie mogą dotyczyć jego sprawy, która dotyczy zdarzenia sprzed dwóch lat. Jak stwierdził – przekreśla ono bez stwierdzenia jego winy przez Sąd jego kilkuletnią pracą i jednostronnie pozbawia nabytych uprawnień. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty i rozważania zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.), policjanta można zwolnić ze służby w przypadku upływu 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, jeżeli nie ustały przyczyny będące podstawą jego zawieszenia. Przepis w przytoczonym brzmieniu został wprowadzony do ustawy o Policji ustawą z dnia 21 lipca 2006 r. o zmianie ustawy o Policji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 158, poz. 1122) i z mocą obowiązującą po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia (art. 11 ustawy). Jednocześnie ostatnio powołana ustawa w art. 6 ustalała, że policjantowi pozostającemu w dniu wejścia w życie ustawy w okresie zawieszenia w czynnościach służbowych, okres tego zawieszenia w zakresie skutków prawnych, o których mowa w art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy zmienianej w art. 1 (czyli ustawy o Policji), liczy się od dnia wejścia w życie ustawy, czyli od 20 września 2006 r. Przytoczony powyżej art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, będący podstawą materialnoprawną rozkazu personalnego o zwolnieniu skarżącego ze służby, jest przepisem o charakterze częściowo uznaniowym. Oznacza to, iż z jednej strony decyzję, co do zwolnienia ze służby funkcjonariusza ustawodawca pozostawia właściwym organom Policji, ale jednocześnie wskazuje przesłanki, które muszą być spełnione, aby organ mógł w ogóle zacząć rozważania w tym przedmiocie. Należy zaznaczyć, iż uznaniowy charakter decyzji nie oznacza, by organ administracji publicznej miał całkowitą i niekontrolowaną swobodę w rozstrzyganiu sprawy. Na organie prowadzącym postępowanie administracyjne, również działającym w ramach uznania administracyjnego, ciąży bowiem obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Natomiast z uwagi na specyficzny rodzaj służby, do jakiej należy formacja Policji, konieczne jest ponadto zbadanie możliwości pozostawienia w służbie funkcjonariusza przez pryzmat zadań, które określa ustawa o Policji, uprawnień przełożonego w zakresie zapewnienia prawidłowego działania podległych mu jednostek oraz kształtowania składu osobowego podległego mu zespołu ludzi oraz interesu służby. W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, zarówno Komendant Policji, jak i Komendant Główny Policji dokonali właściwej oceny co do zasadności zwolnienia funkcjonariusza ze służby. Organy Policji prawidłowo wskazały, iż okres 12-miesięcznego zawieszenia P. C. w czynnościach służbowych zgodnie ze znowelizowaną ustawą o Policji zakończył się w październiku 2007 r. Bezsprzecznym jest, iż w tym czasie w stosunku do skarżącego toczyło się nadal postępowanie karne, co oznacza, iż nie ustała przyczyna zawieszenia skarżącego. Powyższe okoliczności świadczą o tym, iż ziściła się przesłanka z cytowanego powyżej art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji. To z kolei dało podstawę organowi do wydania decyzji administracyjnej. Uprawniona też, zdaniem Sądu, była ocena organu, iż przedłużające się postępowanie karne i długotrwałe zawieszenie w czynnościach służbowych uniemożliwiające wykonywanie zadań przypisanych służbie przemawiają za zwolnieniem funkcjonariusza ze służby w Policji. Nie ma racji skarżący, zarzucając organowi błędne zastosowanie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji i przedwczesne wydanie decyzji o zwolnieniu – przed zakończeniem postępowania karnego. Należy wyjaśnić skarżącemu, iż wystarczającą przesłanką do zastosowania powyższej podstawy zwolnieniowej jest pozostawanie funkcjonariusza w zawieszeniu w czynnościach służbowych powyżej 12 miesięcy, jeżeli nie ustały przyczyny zawieszenia. Bez znaczenia w niniejszej sytuacji jest, jakie przyczyny są podstawą zawieszenia, a także jaki skutek zostanie wywołany po ustaniu tych przyczyn. Odnosząc się z kolei do zarzutu skarżącego dotyczącego przedwczesnego zwolnienia ze służby, należy wyjaśnić, iż możliwość zwolnienia funkcjonariusza ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji nie przesądza o jego winie w zakresie zarzucanych mu przestępstw. Celem powyższej regulacji ustawowej jest bowiem zapewnienie przełożonym funkcjonariuszy Policji możliwości pełnego wykorzystania przyznanych podległym im jednostkom etatów, co w konsekwencji powinno prowadzić do maksymalnego wypełnienia nałożonych zadań wykonywanych przez Policję (por. wyrok NSA z dnia 24 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 424/09 publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Na marginesie należy dodać, iż ustawodawca przewidział sytuację, gdy zarzuty stawiane policjantowi okażą się niezasadne, postępowanie karne zakończy się wyrokiem uniewinniającym albo orzeczeniem o umorzeniu postępowania z powodu niepopełnienia przestępstwa, to wówczas – zgodnie z dyspozycją art. 42 ust. 1 i 5 ustawy o Policji – funkcjonariusz może być przywrócony na stanowisko równorzędne z wypłatą świadczenia pieniężnego odpowiadającemu uposażeniu na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem (tamże). Na zakończenie powyższych rozważań należy podkreślić, iż omawiany przepis art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji był przedmiotem badania przez Trybunał Konstytucyjny, który w wyroku z dnia 23 lutego 2010 r., sygn. akt K 1/08 orzekł, iż jest on zgodny z Konstytucją. Reasumując, zarówno Komendant Policji, jak i Komendant Główny Policji, dokonał wyczerpujących ustaleń, prawidłowo ocenił i uzasadnił, że w przypadku skarżącego zachodzi przesłanka uzasadniająca zwolnienie go ze służby w Policji. W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło