II SA/Wa 468/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Kube po rozpoznaniu w dniu 08 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.Z. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na uchwałę Rady Miasta W. z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego postanawia - odmówić przywrócenia termin do wniesienia skargi. Pismem z dnia 01 lutego 2010 r. M.Z. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę Rady Miasta W. z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego. Przedmiotowa skarga została wniesiona przez skarżącą bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, o czym świadczy koperta, w której nadesłano skargę, zaadresowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Postanowieniem z dnia 11 maja 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 468/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę M.Z. w rozpoznawanej sprawie. W uzasadnieniu przedmiotowego postanowienia Sąd wskazał, że skarga została wniesiona z uchybieniem sześćdziesięciodniowego terminu, zakreślonego w art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej: ppsa, co obligowało Sąd do jej odrzucenia. Odpis przedmiotowego orzeczenia został doręczony skarżącej w dniu 18 maja 2010 r. (dowód - zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach sądowych sprawy). Pismem z dnia 22 maja 2010 r. (data nadania - 22 maja 2010 r.; data prezentaty Biura Rady Miasta W. - 25 maja 2010 r.) M.Z. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, za pośrednictwem organu, wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi na uchwałę Rady Miasta W. z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...], dołączając do niego przedmiotową skargę. W uzasadnieniu powołanego wniosku skarżąca podała, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, albowiem spowodowane zostało milczeniem organu na jej wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, co, zdaniem skarżącej, jest równoznaczne z brakiem pouczenia o trybie składania skargi. Wyjaśniła, że do czasu otrzymania postanowienia Sądu o odrzuceniu skargi była przekonana o prawidłowości dokonywanych czynności procesowych. Skarżąca powołała się również na postanowienie WSA w Gdańsku sygn. akt II SA/Gd 668/07, w którym Sąd orzekł, że problematyka zaskarżenia uchwał jest dość złożona, dlatego wybór właściwego trybu i środka zaskarżenia przez osobę niezajmującą się profesjonalnie prawem może okazać się utrudniony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 17 września 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 468/10 odrzucił wniosek wymienionej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd podniósł, iż w pierwszej kolejności obowiązany był ustalić, czy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi został złożony w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W świetle poczynionych ustaleń Sąd uznał za datę ustania przyczyny uchybienia terminu do wniesienia skargi dzień otrzymania przez stronę skarżącą odpisu odpowiedzi na skargę, tj. 26 marca 2010 r. Zestawiając datę ustania przyczyny uchybienia terminu do złożenia skargi (26 marca 2010 r.) z datą złożenia wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia (22 maja 2010 r.) uznał, że strona uchybiła terminowi do dokonanie tej czynności, co obligowało Sąd do jego odrzucenia. Pismem z dnia 04 października 2010 r. M.Z. wniosła zażalenie na przedmiotowe postanowienie. Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu ww. zażalenia, postanowieniem z dnia 19 listopada 2010 r. sygn. akt II OZ 1150/10 uchylił zaskarżone postanowienie. W wymienionym postanowieniu Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że za datę ustania przyczyny uchybienia terminu do wniesienia skargi należy przyjąć dzień, w którym skarżąca otrzymała odpis postanowienia Sądu z dnia 11 maja 2009 r. o odrzuceniu skargi, tj. 18 maja 2010 r., w tym dniu bowiem skarżąca mogła zapoznać się z treścią uzasadnienia tego postanowienia, w którym wyjaśniono powody odrzucenia skargi. NSA stwierdził, że złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w dniu 22 maja 2010 r. nastąpiło z zachowaniem siedmiodniowego terminu do jego wniesienia, określonego w art. 87 § 1 ppsa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 190 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zgodnie z treścią art. 54 § 1 ppsa, skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. W myśl art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 08 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) – dalej: usg, każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. W sprawie wezwania do usunięcia naruszenia stosuje się przepisy o terminach załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym (art. 101 ust. 3). Do zaskarżenia w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym uchwał podjętych przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej zastosowanie ma przepis art. 53 § 2 ppsa, określający termin wniesienia skargi do sądu administracyjnego, zgodnie z którym w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Powołany przepis nie określa początku biegu terminu w sytuacji gdy organ nie udzieli odpowiedzi na wezwanie. W takim przypadku skargę można wnieść w terminie sześćdziesięciu dni, licząc od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa, przy czym ostatnim dniem terminu do wniesienia skargi jest upływ ostatniego z sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania. Tym samym należy stwierdzić, że skargę do sądu administracyjnego na uchwałę podjętą przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej wnosi się między trzydziestym a sześćdziesiątym dniem, licząc od daty wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, jeżeli odpowiedź na to wezwanie nie zostanie udzielona przez organ jednostki samorządu terytorialnego w ciągu miesiąca. Stosownie do treści art. 86 § 1 ppsa, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. W myśl art. 87 § 1 powołanej ustawy, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (§ 3). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Przedmiotem zaskarżenia w rozpoznawanej sprawie skarżąca uczyniła uchwałę Rady Miasta W. z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w sprawie wygaśnięcia jej mandatu radnego Miasta W. Skarżąca przed wniesieniem przedmiotowej skargi do Sądu pismem z dnia 30 listopada 2009 r. wezwała Radę Miasta W. do usunięcia naruszenia prawa w sprawie wymienionej uchwały. Przedmiotowe wezwanie skarżąca złożyła osobiście w dniu 02 grudnia 2009 r. (data prezentaty Biura Rady Miasta W.). Następnie, wobec braku odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, pismem z dnia 01 lutego 2010 r. złożyła bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na wymienioną uchwałę (data stempla pocztowego na kopercie, w której wniesiono skargę - 01 lutego 2010 r.). W takim przypadku za dzień złożenia skargi uznaje się dzień nadania skargi przez Sąd organowi właściwemu (Radzie Miasta W.), tj. w rozpoznawanej sprawie 10 lutego 2010 r. - potwierdzeniem czego jest koperta Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której przekazano skargę M.Z. Radzie Miasta W., zawierająca datę stempla pocztowego - 10 lutego 2010 r. Postanowieniem z dnia 11 maja 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 468/10 WSA w Warszawie odrzucił skargę M.Z., jako wniesioną z uchybieniem sześćdziesięciodniowego terminu zakreślonego w art. 53 § 2 ppsa. Sąd orzekł, iż ostatnim dniem na wniesienie skargi był 01 lutego 2010 r. Odpis wymienionego orzeczenia skarżąca otrzymała w dniu 18 maja 2010 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach sądowych rozpoznawanej sprawy). Pismem z dnia 22 maja 2010 r. (data nadania - 22 maja 2010 r.; data prezentaty Biura Rady Miasta W. - 25 maja 2010 r.) skarżąca złożyła do Sądu, za pośrednictwem organu, wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, który następnie uzupełniła pismem z dnia 9 lipca 2010 r. Równocześnie z wnioskiem strona złożyła skargę na wymienioną uchwałę. W uzasadnieniu wniosku strona wskazała, iż do ostatniego dnia terminu do wniesienia skargi w przedmiotowej sprawie oczekiwała na odpowiedź Rady Miasta W. na jej wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Podkreśliła, iż o uchybieniu terminu do wniesienia skargi dowiedziała się dopiero po otrzymaniu postanowienia Sądu z dnia 11 maja 2010 r. Argumentowała, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, bowiem zaskarżona uchwała nie zawierała jakiegokolwiek pouczenia co do sposobu i terminu wniesienia na nią skargi do sądu administracyjnego, a poza tym organ w ogóle się nie odniósł do jej wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Wskazała również na szereg nieprawidłowości ze strony Rady Miasta oraz pełnomocnika organu w trakcie postępowania w niniejszej sprawie. Skarżąca powołała się również na postanowienie WSA w Gdańsku sygn. akt II SA/Gd 668/07, w którym Sąd orzekł, że problematyka zaskarżenia uchwał jest dość złożona, dlatego wybór właściwego trybu i środka zaskarżenia przez osobę niezajmującą się profesjonalnie prawem może okazać się utrudniony. Zdaniem Sądu, skarżąca, składając w dniu 22 maja 2010 r. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi (data nadania - 22 maja 2010 r.; data prezentaty Biura Rady Miasta W. - 25 maja 2010 r.), zachowała siedmiodniowy termin do jego wniesienia, ponieważ o uchybieniu terminu do wniesienia skargi dowiedziała się w dniu 18 maja 2010 r. - w dniu otrzymania odpisu postanowienia WSA w Warszawie z dnia 11 maja 2010 r. o odrzuceniu jej skargi. W tym dniu bowiem skarżąca mogła zapoznać się z treścią uzasadnienia tego postanowienia, w którym wyjaśniono powód odrzucenia skargi. Wniosek o przywrócenie terminu powinien zawierać uzasadnienie, w którym strona uprawdopodobni brak winy w przekroczeniu terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanki przywracającej termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonaniu tej czynności. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W ocenie Sądu, okoliczność, że uchybienie terminu nastąpiło z powodu braku pouczenia w zaskarżonej uchwale co do sposobu i terminu wniesienia na nią skargi do sądu administracyjnego, braku odniesienia się organu do wezwania do usunięcia naruszenia prawa oraz złożonej procedury zaskarżania uchwał, w świetle analizy akt sądowych rozpoznawanej sprawy, nie uzasadnia przywrócenia uchybionego terminu. Należy zauważyć, iż M.Z. w piśmie z dnia 29 marca 2010 r., stanowiącym jej odpowiedź na odpowiedź organu na skargę (karta nr 27 akt sądowych), sama zaznaczyła że, adresując kopertę, w której znajdowała się skarga popełniła błąd w adresie, ponieważ w pośpiechu zaadresowała kopertę na WSA w Warszawie, lecz w zamyśle miała ją wysłać za pośrednictwem Rady Miasta W., tak jak w samej skardze napisała. Skarżąca dodatkowo zaznaczyła, iż już raz składała skargę za pośrednictwem Rady Miasta W. i że błąd przez nią popełniony jest jedynie błędem pisarskim. Jak wynika z akt sprawy o sygn. II SA/Wa 1710/09, WSA w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 27 października 2009 r. sprawy ze skargi M.Z. na uchwałę Rady Miasta W. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego W., skargę odrzucił. W uzasadnieniu przedmiotowego orzeczenia Sąd wskazał, iż w świetle art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 08 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), warunkiem dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego jest wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia. Odpis przedmiotowego postanowienia skarżąca otrzymała 03 listopada 2009 r. Informację o warunkach wniesienia skargi do sądu na przedmiotową uchwałę, w szczególności konieczności wyczerpania trybu uregulowanego w art. 52 § 4 ppsa, skarżąca uzyskała także w odpowiedzi Rady Miasta W. na skargę wymienionej na ww. uchwałę, którą skarżąca otrzymała 26 października 2009 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 1710/09, a więc jeszcze długo przed wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa z dnia 30 listopada 2009 r. Powyższe wyjaśnienia skarżącej oraz treść powołanego orzeczenia Sądu obrazują, iż skarżąca orientowała się więc co do sposobu wniesienia skargi. Biorąc pod uwagę obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o własne interesy, uznać należy, iż zaniedbanie skarżącej w tym przedmiocie jest konsekwencją niedostatecznej staranności w prowadzeniu własnych spraw. Zaistniałe w tym zakresie zaniedbanie ze strony skarżącej uniemożliwia przyjęcie, że uchybiła ona terminowi bez swojej winy. Dodatkowo należy zauważyć, iż, jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy, skarżąca skutecznie skierowała do organu wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, w treści którego powołała się na przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w treści skargi powołała się natomiast na przepisy ustawy o samorządzie gminnym, w których uregulowany został tryb wnoszenia skargi na uchwały organów jednostek samorządu terytorialnego. Powyższe pozwala przyjąć, że orientowała się co do przebiegu postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego. Zatem skomplikowana materia zaskarżenia uchwał do sądu administracyjnego nie była przyczyną uchybienia terminu do wniesienia przez skarżącą skargi na uchwałę Rady Miasta W. z dnia [...] sierpnia 2009 r. Niezależnie jednak od powyższego zaznaczyć należy, iż nieznajomość prawa, w tym również w zakresie sposobu wniesienia skargi (wniesienie skargi za pośrednictwem organu), nie stanowi okoliczności uzasadniającej przywrócenie terminu. Powyższe pokazuje, iż nie zostały spełnione przesłanki do przywrócenia stronie skarżącej terminu do wniesienia skargi. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w oparciu o art. 86 § 1 w zw. z art. 190 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji postanowienia.