II SA/Wa 473/15

WyrokWSA w Warszawie2015-08-05

Skład orzekający: Iwona Dąbrowska, Adam Lipiński, Danuta Kania

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ostateczne orzeczenia lekarskie i psychologiczne, stwierdzające brak zdolności do dysponowania bronią, wiążą organy Policji w postępowaniu o cofnięcie pozwolenia na broń, nawet jeśli strona kwestionuje ich rzetelność i wnioskuje o przeprowadzenie dodatkowych dowodów?
Ratio decidendi
Ostateczne orzeczenia lekarskie i psychologiczne, wydane w trybie odwoławczym, są niepodważalne i wiążą organy Policji w postępowaniu o cofnięcie pozwolenia na broń. Organy te nie mają kompetencji do weryfikacji tych orzeczeń ani do przeprowadzania dodatkowych postępowań dowodowych w celu ich podważenia. W przypadku stwierdzenia przez te orzeczenia braku zdolności do dysponowania bronią, organ Policji ma obowiązek cofnąć pozwolenie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia L. G. pozwolenia na broń palną myśliwską. Po uzyskaniu informacji o problemach psychologicznych skarżącego, organ Policji wszczął postępowanie i wezwał go do przedstawienia aktualnych orzeczeń lekarskiego i psychologicznego. Początkowo orzeczenia były pozytywne, jednak po odwołaniu organu Policji, wydano ostateczne orzeczenia stwierdzające brak zdolności do dysponowania bronią. Na tej podstawie cofnięto pozwolenie. Skarżący kwestionował rzetelność tych orzeczeń i wnioskował o przeprowadzenie dodatkowych dowodów, co zostało odrzucone przez organy administracji. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Iwona Dąbrowska Sędzia WSA – Adam Lipiński Sędzia WSA – Danuta Kania (sprawozdawca) Protokolant – specjalista Marek Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi L. G. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską – oddala skargę. Komendant Główny Policji decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2015 r., powołując w podstawie prawnej art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), dalej: "k.p.a.", art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2012 r., poz. 576 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] cofającą L. G. pozwolenie na broń palną myśliwską. Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniu [...] czerwca 2014 r. Komendant Wojewódzki Policji w B. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia L. G. pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej do celów łowieckich. Podstawą wszczęcia ww. postępowania było uzyskanie w dniu [...] maja 2014 r. informacji z Sądu Rejonowego w L., z której wynika, że wymieniony był badany sądowo-psychiatrycznie oraz, że w trakcie popełnienia czynu z art. 207 § 1 k.k. nie mógł rozpoznać jego znaczenia i pokierować swoim postępowaniem. Z uwagi na fakt, iż ww. informacja Sądu Rejonowego w L. uzasadniała przypuszczenie, że wymieniony może należeć do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy o broni i amunicji, organ I instancji pismem z dnia [...] czerwca 2014 r., działając na podstawie art. 15 ust. 5 ww. ustawy wezwał L. G. do przedłożenia aktualnych orzeczeń lekarskiego i psychologicznego potwierdzających, iż strona może dysponować bronią. W dniu [...] czerwca 2014 r. do organu Policji wpłynęły: orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. oraz orzeczenie psychologiczne nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r., z których wynika, L. G. nie należy do grona osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy o broni i amunicji i może dysponować bronią. Pismami z dnia [...] lipca 2014 r. organ Policji odwołał się od ww. orzeczenia lekarskiego i orzeczenia psychologicznego. W dniu [...] września 2014 r. organ Policji otrzymał ostateczne orzeczenie psychologiczne nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r., wydane przez upoważnionego psychologa, stwierdzające, iż L. G. wykazuje istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego i nie może dysponować bronią w myśl art. 15 ustawy o broni i amunicji. Natomiast w dniu [...] września 2014 r. od organu Policji wpłynęło ostateczne orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] września 2014 r., wystawione przez upoważnionego lekarza Instytutu Medycyny Pracy w L., stwierdzające, że L. G. nie posiada zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania bronią w myśl art. 15 ustawy o broni i amunicji. Mając powyższe na względzie Komendant Wojewódzki Policji w B. decyzją z dnia [...] listopada 2014 r., na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt. 2-4 i art. 20 ustawy o broni i amunicji oraz art. 104 k.p.a., cofnął L. G. pozwolenie na broń palną myśliwską. W uzasadnieniu organ wskazał, iż ustawa o broni i amunicji określa tryb weryfikacji zdolności psychicznej i fizycznej osób do dysponowania bronią. Ustaleniu, czy takie zdolności istnieją, służą badania lekarskie i psychologiczne oraz wydane na ich podstawie orzeczenia. Do czynności takich właściwi są wyłącznie lekarze i psycholodzy upoważnieni na mocy przepisów ustawy o broni i amunicji oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń (Dz. U. Nr 79, poz. 898, ze zm.), zaś orzeczenia winny spełniać wymogi określone w załącznikach do ww. rozporządzenia. W myśl § 8 pkt 1 i 2 ww. rozporządzenia od orzeczenia lekarskiego lub orzeczenia psychologicznego przysługuje odwołanie osobie ubiegającej się oraz właściwemu organowi Policji, przy czym orzeczenie lekarskie lub psychologiczne wydane w trybie odwoławczym jest ostateczne (pkt 9). W wyniku odwołania się organu Policji, wobec L. G. zapadło ostateczne orzeczenie lekarskie i psychologiczne. Z treści powyższych dokumentów jednoznacznie wynika, iż L. G. nie posiada zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania bronią oraz wykazuje istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego i nie może dysponować bronią, co powoduje, że nie może posiadać pozwolenia na broń. Organ zaznaczył, iż obowiązek nałożony na stronę na podstawie art. 15 ust. 5 ustawy o broni i amunicji obejmuje przedstawienie dwóch odrębnych orzeczeń, które rozstrzygają o zdolności do dysponowania bronią w dwóch różnych zakresach i są wydawane przez różne podmioty, tj. lekarza i psychologa. Dlatego też, zgodnie z wolą ustawodawcy, jeżeli którykolwiek z ww. podmiotów nie potwierdza zdolności do posiadania przez badanego broni, to okoliczność taka stanowi samoistną podstawę do obligatoryjnego cofnięcia pozwolenia na jakąkolwiek broń palną bez względu na cel, w którym ma być używana. Ostateczne orzeczenie lekarskie i psychologiczne kwestionujące psychofizyczną zdolność strony do dysponowania bronią wiąże organ Policji w kwestii cofnięcia pozwolenia na broń. Przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji stanowi, że właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 ww. ustawy. Przepis ten ma charakter obligatoryjny i w przypadku ustalenia takiej okoliczności w ostatecznym orzeczeniu lekarskim lub psychologicznym, organ Policji ma obowiązek cofnąć pozwolenie na broń. W niniejszej sprawie zapadłe w trybie odwoławczym orzeczenie lekarskie i orzeczenie psychologiczne wyklucza możliwość posiadania przez stronę broni palnej. Organy Policji nie mają kompetencji do oceny prawidłowości pracy podmiotów przeprowadzających badania i wydanych na ich podstawie orzeczeń. Nie mają również wpływu na rodzaj i zakres badań, na które jest kierowana osoba im poddana. Orzeczenie lekarskie lub psychologiczne wydane w trybie odwołania jest niepodważalne (§ 8 ust. 9 ww. rozporządzenia). To zaś oznacza, że organ Policji, będąc związanym ostatecznym orzeczeniem lekarskim lub psychologicznym, nie może dokonywać ich oceny. Końcowo organ wskazał, iż materiał dowodowy zebrany w toku postępowania administracyjnego, pozwala zaliczyć stronę do osób, o których mowa w art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 2 - 4 ustawy o broni i amunicji, a zatem organ zobowiązany był cofnąć pozwolenie na broń palną myśliwską do celów łowieckich z uwagi na obligatoryjny charakter tego przepisu. W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik L. G. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Ponadto pełnomocnik wniósł o: (1) zobowiązanie psychologa H. N. o pisemne uzasadnienie swej decyzji, w szczególności wyjaśnienie, na jakiej podstawie stwierdziła, iż L. G. nie może dysponować bronią, na jakich dokumentach się oparła, jakie testy i badania wykonała, jakie wnioski z tych badań wynikają, (2) zobowiązanie wyżej wymienionej do przedłożenia oryginałów testów i wszystkich materiałów zebranych w toku badania strony, (3) zobowiązanie Instytutu Medycyny Pracy w L. do przedłożenia oryginałów wszystkich testów i materiałów zebranych w toku badania strony oraz udzielenie informacji, z jakiej przyczyny orzeczenie lekarskie nie było wydane bezzwłocznie po zakończeniu badań, lecz dopiero po kilku dniach, (4) przesłuchanie wszystkich lekarzy badających stronę w toku postępowania przed organem I instancji w celu wyjaśnienia rozbieżnych stanowisk w kwestii oceny jej stanu zdrowia, (5) powołanie dowodu z opinii biegłych sądowych o specjalizacji wymaganej do ustalenia, czy strona może dysponować bronią palną myśliwską, (8) przeprowadzenie dowodów z załączonych do pisma dokumentów, (9) skierowanie strony na ponowne badania psychologiczne według aktualnego miejsca tymczasowego miejsca pobytu strony, tj. w P. oraz skierowanie do innego podmiotu odwoławczego - najbliższego według aktualnego miejsca pobytu. W motywach odwołania pełnomocnik zakwestionował rzetelność i zgodność z prawem orzeczenia psychologicznego, a także prawidłowość diagnozy psychologicznej postawionej w toku badania poprzedzającego wydanie orzeczenia lekarskiego. Podkreślił, iż pacjent lub osoba opiniowana ma zawsze prawo szczegółowo zapoznać się z wynikami uzyskanych badań. Odmowa okazania i omówienia wyników badań przez lekarza/psychologa może być podstawą skargi i wszczęcia postępowania dyscyplinarnego lub nawet założenia sprawy sądowej. Wskazał również, że zgodnie z § 9 ww. rozporządzenia, kontrole wykonywania i dokumentowania badań lekarskich i psychologicznych oraz wydawanych orzeczeń lekarskich i psychologicznych przeprowadza wojewoda właściwy ze względu na miejsce wydania orzeczenia lekarskiego i psychologicznego. Ponadto pełnomocnik zarzucił, iż odwołanie organu Policji od orzeczeń lekarskiego i psychologicznego z dnia [...] czerwca 2014 r. nie zawierało uzasadnienia. Organ Policji powinien w odwołaniu wskazać na konkretne okoliczności uzasadniające podniesione "wątpliwości", tj. w szczególności zająć stanowisko co do rzetelności tych badań i ewentualnie powołać inne okoliczności, które w ocenie organu uzasadniały skierowanie strony na kolejne badania. Z treści odwołania, jak i pozostałych zebranych w sprawie dowodów nie wynika, iż pierwsze badania były przeprowadzone nierzetelnie. Pełnomocnik wskazał również, że badania medyczne przeprowadzone przez uprawnionych lekarzy w dniu [...] czerwca 2014 r. oraz w trybie odwoławczym przez psychologa H. N., a następnie przez Instytut Medycyny Pracy w L. wykonywane były w bardzo małym odstępie czasu, w którym nie nastąpiła w zasadzie zmiana zdrowia pacjenta. Uzasadniony jest zatem wniosek, aby w pierwszej kolejności zebrać całą dokumentację medyczną, a następnie przeprowadzić dowód z przesłuchania lekarzy w celu wyjaśnienia rozbieżnych stanowisk w kwestii oceny stanu zdrowia strony. Po przeprowadzeniu tychże dowodów konieczne jest przeprowadzenie dowodu z opinii biegłych sądowych o specjalizacji wymaganej do ustalenia, czy strona może dysponować bronią. Nawiązując do prowadzonego w stosunku do L. G. postępowania karnego o popełnienie przestępstwa z art. 207 § 1 k.k., pełnomocnik wskazał, że ma ono związek z pożyciem małżeńskim strony oraz nieporozumieniami powstałymi na tle finansowym, związanymi z podziałem majątku wspólnego. Pełnomocnik wskazał również, że strona nigdy nie użyła broni w celach innych, niż myślistwo, a jako myśliwy cieszy się bardzo dobrą opinią. Zdaniem pełnomocnika, naruszenie przez organ I instancji praw strony w prowadzonym postępowaniu polega również na nieprzeprowadzeniu "całego postępowania dowodowego" oraz na zaniechaniu wskazania "w sposób jasny", z powołaniem się na obowiązujące przepisy prawa, z jakich powodów organ odmówił przeprowadzenia postępowania dowodowego w oparciu o składane przez stronę wnioski dowodowe. Komendant Główny Policji nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania. Motywując powołane na wstępie rozstrzygnięcie z dnia [...] stycznia 2015 r. wskazał, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Podkreślił, iż ustawodawca w art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji przesądził, że właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy m.in. do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 i 3, tj. takich, które wykazują istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego lub wykazują zaburzenia psychiczne, o których mowa w ustawie z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego lub wykazują znacznie ograniczoną sprawność psychofizyczną. Oceny, czy zachodzą ww. okoliczności, uniemożliwiające posiadanie pozwolenia na broń, dokonują wyłącznie upoważnieni lekarze i psychologowie poprzez przeprowadzenie stosownych badań oraz wydanie orzeczenia. Orzeczenie lekarskie i psychologiczne wydane przez upoważnionego lekarza i psychologa w trybie odwoławczym, zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń, jest ostateczne i wiąże organy Policji w zakresie zawartych w nim stwierdzeń. Przepisy ustawy o broni i amunicji nie przewidują natomiast, jak chciałby tego pełnomocnik strony, możliwości zastąpienia tych orzeczeń kolejnymi badaniami lekarskimi i psychologicznymi, ekspertyzami, opiniami sądowo-lekarskimi, czy też przesłuchaniem wykonujących badanie lekarzy oraz psychologów. Z tego względu, zdaniem organu odwoławczego, postanowienie Komendanta Wojewódzkiego w B. z dnia [...] października 2014 r. o odmowie przeprowadzenia dowodów w postaci: - zobowiązania psychologa H. N., wydającej orzeczenie w trybie odwoławczym, do pisemnego uzasadnienia tego orzeczenia, wyjaśnienia, na jakiej podstawie stwierdziła, że strona nie może dysponować bronią, na jakich dokumentach się opierała, jakie testy i badania wykonała i jakie wnioski z tych badań wynikają, - zobowiązania tego psychologa do przedłożenia oryginałów testów i wszystkich materiałów zebranych w toku badania strony, - zobowiązania Instytutu Medycyny Pracy w L. do przedłożenia wszystkich testów i materiałów zebranych w toku badania strony oraz udzielenia informacji, z jakiej przyczyny orzeczenie lekarskie nie zostało wydane bezzwłocznie, lecz dopiero po kilku dniach, - przesłuchania wszystkich lekarzy badających stronę w toku postępowania przed organem I instancji w celu wyjaśnienia rozbieżnych stanowisk w kwestii oceny jego stanu zdrowia, - powołania dowodu z opinii biegłych sądowych o specjalizacji wymaganej do ustalenia, czy strona może dysponować bronią palną myśliwską; - przeprowadzenia dowodów z załączonych do pisma dokumentów; - skierowania strony na ponowne badania psychologiczne według aktualnego miejsca jego tymczasowego pobytu, tj. w P., oraz skierowanie wyżej wymienionego do innego podmiotu odwoławczego, najbliższego ze względu na aktualne miejsce jego pobytu - jest prawidłowe. W uzasadnieniu przedmiotowego postanowienia organ I instancji szczegółowo wyjaśnił pełnomocnikowi strony motywy swojego działania, przywołując obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa. Organ odwoławczy podkreślił, iż ostateczne orzeczenie lekarskie i psychologiczne wydane wobec L. G. ma charakter wiążący i eliminuje treść orzeczeń I instancji, co oznacza, że strona nie może skutecznie powoływać się na pozytywne dla niej orzeczenia lekarskie i psychologiczne wydane w dniu [...] czerwca 2014 r. Orzeczenie lekarskie lub psychologiczne wydane w trybie odwołania jest niepodważalne. To zaś oznacza, że organy Policji, będąc związane ostatecznym orzeczeniem lekarskim lub psychologicznym, nie mogą dokonywać ich oceny. Strona w toku postępowania w sprawie o udzielenie bądź cofnięcie pozwolenia broń nie może skutecznie zgłosić żądania przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, gdyż wszelkie okoliczności dotyczące stanu zdrowia, jakie zamierza uzasadnić, powinny być wykazane za pomocą dowodów przewidzianych w ww. rozporządzeniu. Organy Policji nie mają kompetencji do weryfikowana zasadności wydania osobie ubiegającej się o broń (lub broń posiadającej) określonego orzeczenia, ani też do wyjaśniania rozbieżności pomiędzy orzeczeniami wydanymi w I i II instancji. Ponadto, lekarz oraz psycholog wykonujący badanie w trybie odwoławczym, w kwestii orzeczeń nie jest związany treścią odwołania organu Policji. Decyzję, jakie badania należy przeprowadzić w postępowaniu odwoławczym, podejmuje sam lekarz oraz psycholog stosownie do postanowień ww. rozporządzenia. Organy Policji nie mają także żadnego wpływu na zakres tych badań oraz na sposób ich przeprowadzania. Organ odwoławczy zaznaczył, iż w przypadku, gdy strona ma zastrzeżenia co do zakresu i sposobu przeprowadzenia badań w trybie odwoławczym, powinna zwrócić się w tej sprawie do organu uprawnionego do kontroli prawidłowości wykonywania i dokumentowania tego rodzaju badań, tj. wojewody właściwego ze względu na miejsce wydania orzeczenia (§ 9 ust. 1 ww. rozporządzenia). Konkludując organ odwoławczy stwierdził, iż dla organów Policji wiążące jest to, że w ostatecznych orzeczeniach - lekarskim i psychologicznym - upoważniony lekarz oraz psycholog stwierdzili, iż L. G. nie ma zdolności do dysponowania bronią palną. Z powyższych względów decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w B., cofająca wymienionemu pozwolenie na broń, jest w pełni zasadna. Pismem z dnia 28 lutego 2015 r. L. G., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2015 r., zarzucając naruszenie: - prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie normy art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, poprzez przyjęcie, iż skarżąca wraz z małoletnimi dziećmi dobrowolnie i trwale opuściła swoje miejsce zamieszkania w P. przy ul. [...], a jej pobyty w Polsce mają charakter krótkotrwałych i rzadkich wizyt, - przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 w związku z art. 75, art. 76, art. 77 i art. 78 k.p.a. W związku z powyższymi zarzutami pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji w całości i umorzenie postępowania, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W motywach skargi pełnomocnik ponowił argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu odwołania, tj. postawił zarzut "nieważności" ostatecznego orzeczenia psychologicznego oraz naruszenie zasad podczas badań wykonanych w Instytucie Medycyny Pracy w L. (w szczególności zaniechanie przeprowadzenia odpowiednio obszernych badań oraz brak uzasadnienia postawionej diagnozy). Wskazał również na brak uzasadnienia odwołania złożonego przez organ Policji od orzeczenia lekarskiego i psychologicznego wydanych w I instancji. Zarzucił, iż wydane w sprawie orzeczenia lekarskie i psychologiczne pozostają względem siebie w sprzeczności. Sformułował również zarzuty dotyczące naruszenia zasad postępowania dowodowego, tj. art. 77, art. 75, art. 76 k.p.a. Wskazał, iż w sprawie zostały niesłusznie oddalone wszystkie wnioski dowodowe złożone przez skarżącego, bowiem ich przeprowadzenie z pewnością wyjaśniłoby okoliczności niniejszej sprawy. Pełnomocnik skarżącego stwierdził, że organy Policji I i II instancji naruszyły prawo strony do obrony jej praw. Wskazał przy tym, że reglamentowany charakter prawa do posiadania broni nie oznacza dowolności działania organów administracji, które podejmują decyzję w zakresie wydawania pozwoleń na broń czy też decyzji cofających takowe pozwolenia. Zasady prowadzenia postępowania administracyjnego są tożsame i powinny być przestrzegane przez organy administracji. Podniósł, iż przepisy k.p.a. nie wprowadzają ograniczeń w odniesieniu do środków dowodowych, które organ orzekający może dopuścić w celu obalenia mocy dowodowej dokumentów urzędowych. W razie obalenia zgodności z prawdą lub domniemania prawdziwości dokumentu urzędowego nie może on być potraktowany jako dowód w sprawie. Oznacza to, iż obowiązkiem organów Policji było przeprowadzenie wszystkich dowodów i podjęcie wszystkich ustaleń, które mają znaczenie dla sprawy, tym bardziej, że dopiero na skutek odwołania od orzeczeń -lekarskiego i psychologicznego - wydanych w I instancji, wyniki badań są negatywne dla skarżącego. Stosownie bowiem do art. 77 § 1 i art. 78 § 1 k.p.a., organ administracji jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu winien uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Obecny na rozprawie pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, że zawarty w skardze zarzut naruszenia prawa materialnego stanowi oczywistą omyłkę, zaś w pozostałym zakresie podtrzymał skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta polega na ocenie zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga analizowana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 576 ze zm.), zgodnie z którym właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 - 6. Stosownie natomiast do art. 15 ust. 1 ww. ustawy, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, z zaburzeniami psychicznymi, o których mowa w ustawie z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz. U. z 2011 r. Nr 231, poz. 1375) lub o znacznie ograniczonej sprawności psychofizycznej (pkt 2), a także osobom wykazującym istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego (pkt 3). Powołane przepisy ustawodawca zamieścił obok innych przepisów normujących przesłanki negatywne do wydania pozwolenia na broń. Tytułem przykładu należy tu wymienić kolejną przesłankę w postaci uzależnienia od alkoholu lub od substancji psychoaktywnych. Celem powyższych regulacji jest zatem ochrona interesu społecznego i wykluczenie takich sytuacji, w których pozwolenie na broń palną uzyskują osoby, których stan psychiczny (ograniczona sprawność psychofizyczna) nie pozwala na dysponowanie bronią w sposób bezpieczny dla społeczeństwa. Z tego też powodu ustawodawca - po pierwsze - użył kategorycznego sformułowania "pozwolenia na broń nie wydaje się" w zakresie wszystkich przesłanek negatywnych obejmujących stan zdrowia psychiczny i fizyczny osób ubiegających się o pozwolenie na broń, a - po drugie - umożliwił organom Policji sprawowanie szerokiej kontroli w zakresie istnienia powyższych negatywnych przesłanek od momentu wszczęcia postępowania w sprawie wydania pozwolenia na broń przez cały okres obowiązywania pozwolenia na broń (art. 15 ust. 3, ust. 4 i ust. 5 ustawy o broni i amunicji), z tym jednak zastrzeżeniem, że samej oceny stanu psychicznego i fizycznego wnioskodawcy dokonują wykwalifikowane podmioty - "lekarze i psychologowie upoważnieni". Otóż, w myśl art. 15 ust. 5 ww. ustawy, w przypadku ujawnienia okoliczności dostatecznie uzasadniających podejrzenie, iż osoba posiadająca pozwolenie na broń lub zarejestrowaną broń pneumatyczną należy do osób wymienionych w ust. 1 pkt 2 - 4, właściwy organ Policji może zobowiązać tę osobę do niezwłocznego poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym i przedstawienia wydanych orzeczeń. W przypadku wydania negatywnego orzeczenia lekarz lub psycholog zobowiązany jest zawiadomić o tym właściwy organ Policji. Szczegółowe unormowanie odnośnie zakresu i sposobu przeprowadzania badań poprzedzających wydanie stosownego orzeczenia zamieszczono z kolei w wydanym na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 15 ust. 7 ustawy o broni i amunicji, rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń (Dz. U. Nr 78, poz. 898 ze zm.). Przepis § 2 ust. 1 ww. rozporządzenia stanowi, że badania lekarskie osoby ubiegającej o pozwolenie na broń lub osoby posiadającej pozwolenie na broń, obejmują: ogólną ocenę stanu zdrowia, ze szczególnym uwzględnieniem układu nerwowego, stanu psychicznego, stanu narządu wzroku, słuchu i równowagi oraz sprawności ruchu (pkt 1), badania specjalistyczne i pomocnicze zlecone przez lekarza przeprowadzającego ogólną ocenę stanu zdrowia, wymienione w ppkt a - c. Lekarz upoważniony, na podstawie wyników ww. badań, wydaje orzeczenie lekarskie (ust. 2). Wzór orzeczenia lekarskiego stanowi załącznik nr 1 do rozporządzenia (ust. 5). Lekarz upoważniony prowadzi dokumentację badań w formie "karty badania lekarskiego", przy czym wyniki badań specjalistycznych i pomocniczych oraz kopia orzeczenia lekarskiego stanowią załączniki do tejże karty (ust. 6 i 7). Z kolei, w myśl § 3 ust. 1 w. rozporządzenia, badanie psychologiczne osoby ubiegającej się obejmuje w szczególności określenie poziomu rozwoju intelektualnego i opis cech osobowości, z uwzględnieniem funkcjonowania w trudnych sytuacjach, a także określenie poziomu dojrzałości społecznej tej osoby. Zakres badania psychologicznego może zostać rozszerzony, jeżeli psycholog przeprowadzający badanie, uzna to za niezbędne do prawidłowego określenia sprawności psychologicznej osoby badanej (ust. 2). Psycholog upoważniony, na podstawie wyników ww. badań, wydaje orzeczenie psychologiczne (ust. 3). Wzór orzeczenia psychologicznego stanowi załącznik nr 3 do rozporządzenia (ust. 5). Dokumentację badań psychologicznych stanowią wyniki badań przeprowadzonych przez psychologa w zakresie określonym rozporządzeniem, przy czym kopia orzeczenia stanowi załącznik do dokumentacji (ust. 7). W ww. rozporządzeniu określony został swoistego rodzaju tryb postępowania, który przewiduje przez osobę podlegającą badaniom, a także organ Policji, złożenia pisemnego odwołania do orzeczeń lekarskich i psychologicznych (§ 8 ust. 1 i 2). Tego rodzaju regulacja dotycząca czynności specjalistycznych, jakimi są niewątpliwie badania lekarskie i psychologiczne, stanowi procedurę odrębną od procedury administracyjnej. Podkreślania przy tym wymaga, że ostateczne orzeczenia lekarskie wydawane w trybie § 8 ust. 9 rozporządzenia są niepodważalne i jako takie nie podlegają weryfikacji przez organy Policji w prowadzonych przez nie postępowaniach o wydanie lub cofnięcie pozwolenia na broń (zob. wyroki NSA: z dnia 14 maja 2007 r. sygn. akt II OSK 749/06, z dnia 15 grudnia 2008 r. sygn. akt II OSK 1447/07, z dnia 13 sierpnia 2014 r. sygn. akt II OSK 1943/13, publ. https://www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie natomiast z § 9 ust. 1 rozporządzenia, kontrolę wykonywania i dokumentowania badań lekarskich i psychologicznych przeprowadza wojewoda właściwy ze względu na miejsce wydania orzeczenia lekarskiego lub psychologicznego. Kontrolę przeprowadza odpowiednio lekarz upoważniony lub psycholog upoważniony, posiadający pisemne upoważnienie właściwego wojewody (ust. 2). Tenże lekarz lub psycholog przekazuje wojewodzie wyniki kontroli wraz z wnioskami pokontrolnymi oraz przedstawia wyniki kontroli odpowiednio lekarzowi upoważnionemu, którego czynności były przedmiotem kontroli, a jeżeli badania były wykonywane w zakładzie opieki zdrowotnej - również kierownikowi tego zakładu. Przenosząc powyższe uwagi na stan niniejszej sprawy wskazać należy, że w toku postępowania administracyjnego Komendant Wojewódzki Policji w B. uzyskał: ostateczne orzeczenie psychologiczne z dnia [...] sierpnia 2014 r., podpisane przez H. N. - psychologa upoważnionego do badań psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń, stwierdzające, iż L. G. wykazuje zaburzenia funkcjonowania psychologicznego i nie może dysponować bronią w myśl art. 15 ustawy o broni i amunicji. Nadto organ I instancji uzyskał ostateczne orzeczenie lekarskie z dnia [...] września 2014 r., wydane przez Instytut Medycyny Pracy w L., podpisane przez lekarza medycyny M. P. - upoważnionego do badań psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń, stwierdzające, że L. G. nie posiada zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania bronią w myśl art. 15 ustawy o broni i amunicji. Powyższe orzeczenia mają moc wiążącą dla organów Policji w zakresie ustalania przesłanek faktycznych i prawnych cofnięcia pozwolenia na broń i brak jest możliwości weryfikowania stanu zdrowia skarżącego poprzez dodatkowe postępowanie dowodowe. Okoliczność dotycząca zdolności skarżącego do posiadania broni została bowiem udowodniona w sposób prawem określony, tj. ostatecznymi orzeczeniami lekarskim i psychologicznym, w których stwierdzono, iż skarżący nie posiada zdolności psychicznej i fizycznej do dysponowania bronią palną. Skoro zatem wyniki badań lekarskich i psychologicznych w postępowaniu odwoławczym wypadły dla skarżącego niekorzystnie - z punktu widzenia możliwości posiadania broni - organ Policji miał obowiązek stosownie do art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o obroni i amunicji, cofnąć pozwolenie na broń palną myśliwską. Przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy ma charakter obligatoryjny. Oznacza to, że decyzja administracyjna ma w takim przypadku charakter związany - ustawodawca nie przyznał organom Policji we wskazanych przypadkach prawa wyboru sposobu rozstrzygnięcia sprawy. Wbrew zarzutom skargi, organy Policji badając istnienie przesłanki negatywnej, określonej w art. 15 ust. 1 pkt 2 i 3 ww. ustawy, nie dopuściły się naruszenia przepisów postępowania dowodowego, tj. art. 7 w związku z art. 75, art. 76, art. 77 i art. 78 k.p.a. Organy prawidłowo oparły swe rozstrzygnięcia na dowodzie w postaci ostatecznego orzeczenia lekarskiego i psychologicznego. Orzeczenia te, co należy zaznaczyć, zostały wydane przez upoważnionych lekarza i psychologa (podmioty odwoławcze w rozumieniu § 8 ust 4 rozporządzenia), nadto sporządzone zostały zgodnie ze wzorem określonym odpowiednio w załączniku nr 1 i 3 część B ww. rozporządzenia. Z argumentacji przedstawionej w skardze wynika, że skarżący kwestionuje rodzaj i zakres badań przeprowadzonych przez upoważnionego lekarza i psychologa w postępowaniu odwoławczym, wskazując na ich nierzetelność i niekompletność. W konsekwencji skarżący podważa diagnozę postawioną w ostatecznym orzeczeniu zarzucając, iż odzwierciedla ona jedynie "podejrzenia" lekarzy co do istnienia u niego schorzenia psychicznego, nie wynika natomiast z przeprowadzonego badania, które powinno być rzetelne, wszechstronne i przekonujące. Wskazując na powyższe nieprawidłowości skarżący domaga się zgromadzenia całej dokumentacji medycznej dotyczącej jego stanu zdrowia, przeprowadzenia dowodu z przesłuchania lekarzy i psychologów, którzy wydali orzeczenia w I i II instancji w celu wyjaśnienia rozbieżności stanowisk w kwestii oceny stanu zdrowia skarżącego, a następnie dopuszczenia dowodu z opinii biegłych sądowych o specjalizacji wymaganej do ustalenia, czy skarżący może dysponować bronią. Ponownie zatem należy podkreślić, że ostateczne orzeczenia lekarskie i psychologiczne, wydane w trybie § 8 ww. rozporządzenia, nie podlegają weryfikacji przez organy Policji w prowadzonych przez nie postępowaniach o wydanie lub cofnięcie pozwolenia na broń. Jeżeli zatem, jak w sprawie niniejszej, uprawniony lekarz lub psycholog w ostatecznym orzeczeniu stwierdził brak zdolności skarżącego do dysponowania bronią, to powoływanie kolejnych lekarzy do wydania kolejnych opinii jest zbędne (por. wyrok NSA z dnia 17 marca 2005 r. sygn. akt OSK 1273/04, publ. LEX nr 189224). Związanie organów Policji ostatecznym orzeczeniem lekarskim i psychologicznym wyklucza możliwość przeprowadzenia w postępowaniu o cofnięcie pozwolenia na broń dowodu z opinii biegłego na okoliczności objęte treścią tych orzeczeń (por. wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2013 r. sygn. akt II OSK 1663/11, publ. LEX nr 1341568). Brak jest także podstaw prawnych, aby prowadzić dalsze postępowanie dowodowe i - jak oczekuje tego skarżący - przesłuchiwać lekarzy w charakterze świadków. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że organ odwoławczy dokonał prawidłowej oceny postanowienia organu I instancji z dnia [...] października 2014 r. o nieuwzględnieniu wniosków dowodowych skarżącego wymienionych w piśmie z dnia [...] października 2014 r., które pozostają analogiczne w stosunku do tych, podniesionych w skardze. Jak już powyżej wskazano, na mocy § 9 ww. rozporządzenia, wydawane orzeczenia lekarskie i psychologiczne oraz czynności związane z wykonywaniem i dokumentowaniem badań lekarskich i psychologicznych podlegają kontroli ze strony właściwego wojewody. Stosowny wniosek o przeprowadzenie ww. kontroli może skierować do wojewody zarówno strona postępowania o wydanie lub cofnięcie pozwolenia na broń, jak i organ Policji, przy czym zainicjowanie ww. procedury nie jest obowiązkiem organu - jak sugeruje skarżący - lecz jego uprawnieniem. Zaznaczyć należy, że z akt sprawy nie wynika, aby skarżący występował do właściwego wojewody o przeprowadzenie kontroli ostatecznych orzeczeń lekarskiego i psychologicznego oraz wykonanych badań. Potwierdziły ten stan wyjaśnienia pełnomocnika skarżącego złożone na rozprawie. Odnośnie zarzutu skargi dotyczącego braku uzasadnienia odwołania od orzeczeń lekarskiego i psychologicznego wydanego w I instancji, wskazać należy, że organ Policji skorzystał z prawa do wniesienia odwołania powołując się na potrzebę wyeliminowania wątpliwości co do możliwości dysponowania bronią przez skarżącego. Użycie ww. sformułowania w uzasadnieniu odwołania nie czyni tego środka zaskarżenia bezskutecznym w świetle § 8 ww. rozporządzenia. Nie ma też racji skarżący twierdząc, że obowiązkiem organów Policji było wzięcie pod uwagę okoliczności związanych z rozwiązaniem związku małżeńskiego skarżącego, konfliktów pomiędzy byłymi małżonkami oraz ich spraw majątkowych w sytuacji, gdy obligatoryjną przesłanką podjęcia rozstrzygnięcia o cofnięciu pozwolenia na broń było w niniejszej sprawie wydanie ostatecznych orzeczeń lekarskiego i psychologicznego, które jednoznacznie stwierdzają, że skarżący nie może dysponować bronią palną. Bez znaczenia dla dokonanej przez Sąd oceny pozostają złożone na rozprawie: oświadczenie E. G. z dnia [...] lipca 2015 r., kopia pisma S. G. z dnia [...] lipca 2015 r. oraz kopia wyroku Sądu Rejonowego w L. z dnia [...] czerwca 2015 r. o sygn. akt [...]. Dokumenty te pochodzą z okresu po dacie wydania zaskarżonej decyzji w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń, a nadto nie mogą podważyć mocy wiążącej ostatecznych orzeczeń lekarskiego i psychologicznego o wskazanej powyżej treści, wydanych wobec skarżącego przez upoważnione podmioty odwoławcze w trybie przepisów ww. rozporządzenia. Na marginesie już tylko Sąd zauważa, że z wyjaśnień złożonych na rozprawie przez pełnomocnika skarżącego wynika, że wyrok Sądu Rejonowego w L. z dnia [...] kwietnia 2014 r. o sygn. akt [...] w zakresie pkt 3 jest prawomocny. Reasumując, stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, zaś podniesione w skardze zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło