II SA/Wa 473/24

WyrokWSA w Warszawie2024-12-09

Skład orzekający: Izabela Głowacka-Klimas, Andrzej Wieczorek, Dorota Kozub-Marciniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Centralna Wojskowa Komisja Lekarska prawidłowo uznała skarżącego za niezdolnego do pełnienia zawodowej służby wojskowej z uwagi na wszczepiony stymulator serca i zespół chorej zatoki, pomimo opinii wskazującej na możliwość kontynuowania służby?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest uprawniony do oceny kwestii medycznych ani kwestionowania diagnozy postawionej przez wojskową komisję lekarską. Kontrola sądu ogranicza się do sprawdzenia prawidłowości postępowania dowodowego i zgodności z prawem wydanego orzeczenia. W niniejszej sprawie, pomimo opinii wskazujących na możliwość kontynuowania służby, obecność stymulatora serca i rozpoznany zespół chorej zatoki, stanowiące potencjalne zagrożenie dla życia i zdrowia w specyficznych warunkach służby wojskowej, uzasadniały zakwalifikowanie skarżącego do kategorii N (niezdolny do zawodowej służby wojskowej).
Stan faktyczny
Skarżący, P. B., został skierowany do wojskowej komisji lekarskiej w celu orzeczenia o zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej po leczeniu kardiologicznym. Po kilku etapach postępowania, w tym uchyleniu poprzedniego orzeczenia przez WSA, Centralna Wojskowa Komisja Lekarska (CWKL) orzekła o jego niezdolności do służby wojskowej (kategoria N) z uwagi na wszczepiony stymulator serca i zespół chorej zatoki. Skarżący zaskarżył to orzeczenie, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów Kpa. poprzez nieprawidłową ocenę materiału dowodowego i pominięcie korzystnych dla niego opinii lekarskich.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.), Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi P. B. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] stycznia 2024 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej oddala skargę. Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w [...] (CWKL) orzeczeniem nr [...] z [...] stycznia 2024 r., działając na podstawie art. 138 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 775; dalej "Kpa."), art. 84 ust. 2 oraz art. 190 ust. 1 i 10 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz.U z 2022 r. poz. 2305 ze zm.), § 3 i § 11 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz.U. z 2012 r. poz. 1013 ze zm.) oraz § 12 pkt 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 czerwca 2022 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. z 2022 r. poz. 1243 ze zm.) - po ponownym rozpatrzeniu odwołania [...] P. B. (skarżący) - od orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] (RWKL) nr [...] z [...] marca 2022 r. wydanego w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej, w związku z uchyleniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzeczenia CWKL (nr [...] z [...] lipca 2022 r.) wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2023 r. (sygn. akt II SA/Wa 1725/22), uchyliła zaskarżone orzeczenie w całości i wydała orzeczenie, w którym uznała skarżącego za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej, ustalając skarżącemu kategorię zdolności do służby wojskowej N, jednocześnie zaliczono badanego do trzeciej grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia (data powstania inwalidztwa: [...] marca 2022 r.) i nie przyznano badanemu żadnej grupy inwalidztwa w związku ze służbą wojskową oraz żadnej grupy inwalidztwa w związku ze służbą wojskową, powstałego wskutek wypadku/choroby, z tytułu których przysługują świadczenia odszkodowawcze. Do wydania orzeczenia CWKL doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...] [...] października 2021 r. skierował P. B. do RWKL w celu orzeczenia o zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej po odbytym leczeniu kardiologicznym. RWKL orzeczeniem z [...] listopada 2021 r. nr [...], na podstawie art. 5 ust. 1, 6 i 7 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (dalej "ustawa pragmatyczna") oraz § 11, 16 ust. 1 i ust. 2 i § 19 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. poz. 761 ze zm.; dalej "rozporządzenie"), rozpoznała u skarżącego schorzenie powodujące niezdolność do służby wojskowej, tj. przebyte zapalenie mięśnia sercowego powikłane blokiem przedsionkowo-komorowym leczonym implantacją stymulatora - § 38 pkt 2 wykazu chorób lub ułomności stanowiącego załącznik nr 1 do rozporządzenia. W związku z tym RKL zaliczyła skarżącego do kategorii N – grupa II – niezdolny do zawodowej służby wojskowej. RWKL orzekła ponadto, że wskazane schorzenie, a także schorzenia współistniejące wymienione w punktach B.2, B.3. i B.4 orzeczenia, nie pozostają w związku ze służbą wojskową, skarżący zalicza się do trzeciej grupy inwalidztwa i jest zdolny do pracy. CWKL po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, na podstawie art. 138 § 2 Kpa. uchyliła zaskarżone orzeczenie i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia RWKL. Wskazała, że RWKL powinna wezwać badanego do dostarczenia opisu MRI serca, które wykonał podczas pobytu w Oddziale Kardiologicznym. Ponadto powinna wezwać badanego i zlecić wykonanie EKG i Echo serca w celu wykluczenia lub potwierdzenia wystąpienia wad zastawkowych serca oraz tętniaka przegrody międzyprzedsionkowej, a następnie skierować orzekanego na konsultację kardiologiczną z powyższymi wynikami. RWKL, ponownie rozpatrując sprawę, dołączyła do akt sprawy opis badania MRI serca wykonanego w Szpitalu Specjalistycznym w [...] [...] czerwca 2021 r., a także skierowała skarżącego na badanie EKG i USG serca oraz konsultację kardiologiczną. Badania wykonano [...] lutego 2022 r. Tego samego dnia, po zapoznaniu się z wynikami badań, konsultujący skarżącego lekarz specjalista chorób wewnętrznych – kardiolog stwierdził, że w jego ocenie nie ma przeciwskazań do kontynuacji zawodowej służby wojskowej. RWKL orzeczeniem z [...] marca 2022 r. nr [...], na podstawie art. 5 ust. 1, 6 i 7 ustawy pragmatycznej oraz § 11, 16 ust. 1 i ust. 2 i § 19 pkt 1 rozporządzenia, rozpoznała u skarżącego schorzenie powodujące niezdolność do służby wojskowej, tj. przebyte zapalenie mięśnia sercowego powikłane blokiem przedsionkowo-komorowym i wiotką, tętniakowatą przegrodę międzyprzedsionkową leczonym implantacją stymulatora - § 38 pkt 2 wykazu (choroby mięśnia sercowego lub zaburzenia rytmu nawracające albo trwałe powodujące upośledzenie sprawności ustroju). W związku z tym RWKL ponownie zaliczyła skarżącego do kategorii N – grupa II – niezdolny do zawodowej służby wojskowej. RWKL orzekła ponadto, że wskazane schorzenie, a także schorzenia współistniejące wymienione w punktach B.2, B.3. i B.4 orzeczenia nie pozostają w związku ze służbą wojskową, skarżący zalicza się do trzeciej grupy inwalidztwa i jest zdolny do pracy. W uzasadnieniu RWKL stwierdziła, że ze względu na obecność wszczepionego stymulatora serca i związanych z nim ograniczeń dotyczących służby wojskowej zakwalifikowała badanego do kategorii zdrowia "N". Wywiodła, że charakter szkolenia polowego, poligonowego, a także ewentualna konieczność udziału w działaniach zbrojnych oraz elementy podstawowego wyposażenia żołnierza (plecaki, kamizelki kuloodporne itp.) naraża stymulator na uszkodzenia mechaniczne. Wskazała, że zgodnie z wytycznymi producentów stymulatorów serca przeciwwskazane jest przebywanie w polu elektromagnetycznym, a także używanie broni palnej. Oba te czynniki stanowią nieodłączne, podstawowe warunki trybu służby wojskowej (wojskowe środki łączności, szkolenia strzeleckie). W ocenie RWKL wszczepiony rozrusznik serca u orzekanego nie doprowadził do ustąpienia bloku IIIo, a tylko stabilizację pracy serca. Rozpoznane schorzenie u badanego nadal występuje, a w przypadku awarii rozrusznika serca (np. w następstwie oddziaływania elektromagnetycznego lub strzelania z broni, czy też uszkodzenia mechanicznego) mogłoby prowadzić do zagrożenia zdrowia i życia badanego. Dlatego, zdaniem RWKL, posiadanie stymulatora serca uniemożliwia pełnienie zawodowej służby wojskowej. RWKL stwierdziła jednocześnie, że wymienione schorzenie czyni badanego niezdolnym do zawodowej służby wojskowej, nie ogranicza jednak zdolności do pracy zarobkowej, nie pozostaje w związku ze służbą wojskową i kwalifikuje badanego do trzeciej grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia. W odwołaniu od powyższego orzeczenia RWKL skarżący podniósł w szczególności, że przeprowadzone po uchyleniu pierwszego orzeczenia RWKL badania kardiologiczne wraz z opinią kardiologiczną nie potwierdziły istnienia przeciwskazań zdrowotnych do zawodowej służby wojskowej. Wskazał, że także w wystawionym [...] kwietnia 2022 r. zaświadczeniu lekarza kardiologa opisane zostało przebyte schorzenie skarżącego oraz zawarto medyczną opinię, iż nie stanowi ono przeciwwskazania do czynnej pracy (zawodowej służby) w wojsku. Do odwołania dołączono odpis wskazanego zaświadczenia, w którym stwierdzono, że tętniakowate uwypuklenie przegrody międzykomorowej występuje u pacjenta od urodzenia i nie stanowi przeciwskazania do czynnej pracy zawodowej w wojsku. Wyjaśniono, że w grudniu 2021 r. skarżący poddał się badaniu kardiologicznemu, w związku z kontrolą pracy stymulatora serca. W trakcie badania stwierdzono, że nie występuje u niego schorzenie bloku IIIo również po kontrolnym odłączeniu stymulatora. Dołączono także wynik badania metodą Holtera przeprowadzonego [...] marca 2022 r., wskazując, że potwierdzają one brak zaburzeń pracy serca i wskazują na ustąpienie schorzenia do poziomu, który nie stanowi żadnego zagrożenia dla organizmu skarżącego. Został on poinformowany przez lekarza kardiologa, iż na podstawie wyników tych badań może przystąpić do procedury wyłączenia (usunięcia) stymulatora. CWKL w piśmie z [...] maja 2022 r. zwróciła się do Konsultanta Wojskowej Służby Zdrowia w Dziedzinie Kardiologii o wydanie opinii o aktualnym stanie zdrowia skarżącego w celu ustalenia zdolności orzekanego do zawodowej służby wojskowej. W piśmie przedstawiła wnioski wynikające z analizy dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej zgromadzonej w sprawie. Konsultant Wojskowej Służby Zdrowia w Dziedzinie Kardiologii w piśmie z [...] maja 2022 r., w odpowiedzi na powołane pismo CWKL, zwrócił się o skierowanie skarżącego do Kliniki Kardiologii i Chorób Wewnętrznych Wojskowego Instytutu Medycznego w celu wykonania badań kontrolnych niezbędnych do orzekania w sprawie zdolności do pełnienia służby wojskowej. Zaproponował termin hospitalizacji – [...] lipca 2022 r. Zwrócił się także o powiadomienie skarżącego o konieczności dostarczenia pełnej dokumentacji medycznej, a także zaświadczenia na temat potencjalnych czynników środowiskowych zakłócających funkcjonowanie urządzenia (np. pola elektromagnetycznego) z poradni, w której podlega kontroli funkcji wszczepionego stymulatora. CWKL w piśmie z [...] czerwca 2022 r. poinformowała pełnomocnika skarżącego o wystąpieniu do Konsultanta Wojskowej Służby Zdrowia w Dziedzinie Kardiologii w celu ustalenia aktualnego stanu zdrowia skarżącego. Wskazała, że w związku z tym, powinien on zgłosić się [...] lipca 2022 r. do godziny 9.00 w Klinice Kardiologii i Chorób Wewnętrznych Wojskowego Instytutu Medycznego z dołączoną do pisma kartą skierowania. Jednocześnie powinien dostarczyć z ośrodka medycznego, w którym wszczepiono stymulator i dokonuje się kontrolnych badań, zaświadczenie na temat potencjalnych czynników środowiskowych zakłócających funkcjonowanie urządzenia, np. pola elektromagnetycznego. Pismo z [...] czerwca 2022 r. z kartą skierowania na obserwacją lekarsko-specjalistyczną doręczono pełnomocnikowi skarżącego [...] lipca 2022 r. W piśmie z [...] lipca 2022 r. pełnomocnik wniósł o ponowne wyznaczenie terminu badań i hospitalizacji w Klinice Kardiologii Wojskowego Instytutu Medycznego. Wyjaśnił, że nie zawiadomił mocodawcy o wyznaczonym terminie badania, ponieważ przebywał w tym czasie na urlopie. CWKL orzeczeniem z [...] lipca 2022 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa., utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie RWKL. W uzasadnieniu przedstawiła dotychczasowy przebieg postępowania i treść odwołania wniesionego od orzeczenia z [...] marca 2022 r. CWKL stwierdziła, że pismo z [...] czerwca 2022 r. wraz z załączonym skierowaniem do Kliniki Kardiologii pełnomocnik otrzymał [...] lipca 2022 r., a więc 5 dni przed ustaloną datą hospitalizacji orzekanego w dniu [...] lipca 2022 r. Mógł zatem po powrocie z urlopu powiadomić orzekanego o ustalonej dacie hospitalizacji telefonicznie lub drogą pocztową. CWKL wywiodła następnie, że ponieważ badany nie zgłosił się do Kliniki Kardiologii w wyznaczonym terminie - po rozmowie telefonicznej z Konsultantem Wojskowej Służby Zdrowia w Dziedzinie Kardiologii prof. P. K. - postanowiła utrzymać w mocy zaskarżone orzeczenie, gdyż Konsultant zgodził się z argumentacją CWKL zawartą w orzeczeniu nr [...], w którym wskazano, cyt.: "Zdolność do służby wojskowej oznacza zdolność badanego do wykonywania zadań wynikających z zajmowanego stanowiska służbowego oraz obowiązków ogólnowojskowych, które wiążą się z nadmiernym wysiłkiem fizycznym i stresem podczas zajęć poligonowych w różnych warunkach klimatycznych i geograficznych, podczas służby poza granicami państwa oraz nieregularnym trybem życia i służby. Powyższe zadania wykonywane są w pełnym wyposażeniu osobistym żołnierza, w tym broni. Ponadto żołnierze zawodowi często uczestniczą w zajęciach strzeleckich. Należy podkreślić, że schorzeniom zakwalifikowanym do odpowiednich paragrafów w zależności od stopnia zaawansowania tych schorzeń przypisane są odpowiednie punkty, którym odpowiadają kategorie zdolności do zawodowej służby wojskowej. Zastosowane leczenie farmakologiczne czy też operacyjne tych schorzeń prowadzi do ustąpienia objawów klinicznych, ale nie prowadzi do wyleczenia tych schorzeń jak to ma miejsce w przypadku nadciśnienia tętniczego, cukrzycy, zaburzeń przewodzenia, zaburzeń słuchu czy wzroku itp. I wówczas rozpoznane schorzenia powodują niezdolność orzekanych do zawodowej służby wojskowej. Wszczepiony rozrusznik serca u orzekanego nie doprowadził do ustąpienia bloku IIIo, a tylko stabilizuje pracę serca. Rozpoznane schorzenie u badanego nadal występuje, które w przypadku awarii rozrusznika serca (w następstwie oddziaływania pola elektromagnetycznego lub strzelania z broni czy też uszkodzenia mechanicznego) mogłoby prowadzić do zagrożenia zdrowia i życia badanego. Jeżeli WKL zaliczyła orzekanego do trzeciej grupy inwalidztwa ze względu na jego całkowitą niezdolność do służby wojskowej to zgodnie z zapisem § 20 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 10.12.1993r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy oraz ich rodzin (Dz. U. z 2020r., poz. 256 t.j.) ustala że badany jest zdolny do pracy. Należy podkreślić, że RWKL w [...] w zaskarżonym orzeczeniu uznała orzekanego za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej i zaliczyła do trzeciej grupy inwalidztwa, ale jednocześnie orzekła, że badany jest zdolny do pracy, gdyż rozpoznana choroba powoduje niezdolność do zawodowej służby wojskowej, ale nie ogranicza zdolności do pracy zarobkowej (należy przez to rozumieć pracę poza zawodową służbą wojskową)". CWKL wskazała ponadto, że od badania kardiologicznego w grudniu 2021 r., podczas którego wskazano na możliwość usunięcia stymulatora, brak danych, by usunięto stymulator, a więc orzekany nadal ma wszczepiony stymulator, gdyż stan jego zdrowia nie pozwala na jego usunięcie. Jednocześnie CWKL podkreśliła, że stymulator jest ciałem obcym w strukturach serca, dlatego też do § 38 pkt 2 w grupie II załącznika nr 1 do rozporządzenia przewidziano kat. Z/N. Ponieważ obecność stymulatora w sercu powoduje ograniczenia w wykonywaniu obowiązków służbowych przez orzekanego, należało badanego zaliczyć do kategorii N. Skarżący, reprezentowany przez adwokata, zaskarżył w całości orzeczenie CWKL z [...] lipca 2022 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. CWKL wniosła o odrzucenie skargi w zakresie obejmującym związek schorzeń ze służbą i inwalidztwa oraz o oddalenie skargi w pozostałej części, tj. zdolności do zawodowej służby wojskowej. W odpowiedzi na skargę podtrzymała stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, wywodząc, że postawione w skardze zarzuty są niezadane. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2023 r. o sygn. akt II SA/Wa 1725/22, uchylił zaskarżone orzeczenie w części utrzymującej w mocy orzeczenie RWKL z [...] marca 2022 r. nr [...] w zakresie obejmującym ustalenie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej i odrzucił skargę w pozostałej części. Sąd wskazał w szczególności, że gdy CWKL stwierdziła potrzebę przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego, odstąpienie od obserwacji lekarsko-specjalistycznej i poprzestanie na rozmowie telefonicznej z Konsultantem Wojskowej Służby Zdrowia w Dziedzinie Kardiologii, stanowi mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie art. 7 i 77 § 1 Kpa. Zacytowanie w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia stanowiska zawartego w orzeczeniu z [...] stycznia 2022 r. uwzględniającym odwołanie skarżącego, nie spełnia natomiast wymogów określonych w art. 107 § 3 Kpa. oraz art. 11 Kpa. Ani skarżący, ani Sąd nie dysponują specjalistyczną wiedzą medyczną. Należy przy tym zaznaczyć, że zaskarżone orzeczenie uniemożliwia skarżącemu kontynuowanie zawodowej służby wojskowej. W tej sytuacji, nie ulega wątpliwości, że komisja lekarska, wydając orzeczenie, zobowiązana jest w sposób dokładny i jednoznaczny wyjaśnić, dlaczego rozpoznając określne schorzenie uznała, że badany jest niezdolny do zawodowej służby wojskowej. Wobec oczywistych w świetle akt sprawy wątpliwości w tym zakresie nie można uznać za wystarczające zawartego w końcowej części uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia stwierdzenia, zgodnie z którym, ponieważ obecność stymulatora w sercu powoduje ograniczenia w wykonywaniu obowiązków służbowych, należało zaliczyć skarżącego do kategorii N. W konsekwencji, rozpatrując odwołanie od orzeczenia RWKL z [...] marca 2022 r. CWKL ponownie skorzysta z uprawnień przewidzianych w § 23 ust. 2 zd. 2 rozporządzenia w celu wyjaśnienia zaistniałych w sprawie wątpliwości co do stanu zdrowia skarżącego i wezwała badanego na kontrolne badania i konsultację specjalistyczną. W wykonanym badaniu echo serca stwierdzono u orzekanego obecność stymulatora w sercu. Lekarz kardiolog konsultujący orzekanego rozpoznał zespół chorej zatoki. Natomiast w badaniu ekg metoda Holtera stwierdzono występowanie u orzekanego pojedynczych ekstrasystorii nad i komorowych bez zaburzenia przewodzenia. CWKL stwierdziła, że zespół chorej zatoki jest schorzeniem, w którym dochodzi do zaburzeń rytmu serca oraz przewodzenia, które mogą prowadzić do omdleń, ale także do utraty przytomności i zagrażać życiu badanego. Z przeprowadzonych badań i konsultacji wynika, że mimo możliwości ustalenia usunięcia stymulatora przez ośrodek medyczny leczący orzekanego, nie zdecydowano ostatecznie o usunięciu tego stymulatora, a więc występuje on u badanego i zabezpiecza pracę serca w czasie napadów bloku przedsionkowo-komorowego. Przebyte zapalenie mięśnia sercowego powikłane wystąpieniem bloku przedsionkowo-komorowego III°, wymagające wszczepienia stymulatora serca, kardiolog konsultujący orzekanego na zlecenie CWKL (w dniu [...] grudnia 2023 r.), rozpoznał jako zespół chorej zatoki. W związku z powyższym nadal u badanego występuje zagrożenie wystąpienia napadów bloku przedsionkowo-komorowego prowadzące do zaburzeń czynności serca i wystąpienia utraty przytomności, co nie pozwala usunąć stymulatora. Podkreślono, że stymulator jest ciałem obcym w strukturach serca, które kwalifikuje się do § 38 pkt 12 w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 czerwca 2022 r. (dalej "rozporządzenie MON"), a któremu w grupie IV - według której wojskowe komisje lekarskie orzekają, między innymi osoby pełniące zawodową służbę – przewidziano kategorie Z/N. Biorąc pod uwagę funkcje stymulatora w chorym sercu jak i zagrożenia związane z obecnością stymulatora w sercu wymagające stosowania leków antykoagulacyjnych, należy kwalifikować badanych ze wszczepionym stymulatorem do kategorii N. Zdaniem CWKL oczywiście występujący u orzekanego zespół chorej zatoki po przebytym zapaleniu mięśnia sercowego powikłanego napadami bloku przedsionkowo-komorowego, wymagający wszczepienia stymulatora kwalifikuje to schorzenie do § 38 pkt 2, co w grupie IV odpowiada kategoria Z/N, ale w związku z koniecznością obecności stymulatora w sercu należy to schorzenie zakwalifikować do kategorii N. Jeżeli ośrodek medyczny leczący chorego zdecyduje się usunąć stymulator serca, uznając tym samym, że zaburzenia przewodzenia pod postacią bloku przedsionkowo-komorowego nie będą występować ponownie u badanego, to wówczas skarżący może ubiegać się o powołanie do zawodowej służby wojskowej i może być skierowany do właściwej rejonowej wojskowej komisji lekarskiej w celu orzeczenia o aktualnej zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Skargę na powołane na wstępie orzeczenie CWKL z [...] stycznia 2024 r. w części ustalającej zdolność skarżącego do służby wojskowej, wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący, reprezentowany przez adwokata. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie art. 7, 77 i 80 Kpa. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do wyczerpującego wyjaśnienia sprawy na podstawie całokształtu zebranego materiału poprzez jego wybiórczą i nierzetelną ocenę. Domagał się uchylenia orzeczenia w części obejmującej ustalenie zdolności skarżącego do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Zdaniem skarżącego CWKL nie ustosunkowała się w ogóle, wręcz pominęła uwagi kardiologa na jej zlecenie wykonującego badanie w dniu [...] grudnia 2023 r., cyt. "Wskazane domowe pomiary ciśnienia. Obecność stymulatora serca u osoby bez dolegliwości, z wydolnym układem krążenia, bez istotnych zaburzeń rytmu serca nie jest przeciwwskazaniem do kontynuowania zawodowej służby wojskowej na zajmowanym dotychczas stanowisku". W badaniu z [...] listopada 2023 r. (Informacja dla lekarza kierującego/POZ) stwierdzono: "Chory nie wymaga stymulatora. Dobra reakcja chronotopowa na wysiłek - podczas zawodów tętno 191/min". Wskazano również, że skarżący nie używa leków antykoagulacyjnych. Podał również, że jak wynika z oceny dokonanej przez lekarza prowadzącego W. J. (datowanej na [...] lutego 2024 r.), skarżący jest osobą kardiologicznie zdrową. W odpowiedzi na skargę CWKL wniosła o jej oddalenie, podkreślając, że interpretacja wyników badań należy do lekarzy orzeczników wojskowych komisji lekarskich, gdyż to oni posiadają stosowną wiedzę nie tylko z zakresu medycyny, ale również w kwestiach zależności obiektywnych czynników stanu zdrowia, a ich wpływem na zdolność do pełnienia służby wojskowej (tak: wyrok WSA o sygn. II SA/Wa 2026/15, dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query – w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwanej dalej "CBOSA"). Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, "tam, gdzie w wykazie ściśle powiązano występowanie określonej choroby ze ściśle określoną kategorią - samo stwierdzenie występowania danej choroby u badanego jest wystarczające do rozstrzygnięcia, czy jest on zdolny do służby wojskowej." (tak: wyrok WSA o sygn. II SA/Bd 60/08, dostępny w CBOSA). Dokonane rozpoznanie spełnia przesłanki wskazane w § 38 pkt 2 załącznika nr 1 do rozporządzenia MON, opisane jako "choroby mięśnia sercowego lub zaburzenia rytmu nawracające albo trwałe powodujące upośledzenie sprawności ustroju", § 38 pkt 12 załącznika nr 1 zdefiniowanego jako "obce ciała wgojone w serce" oraz § 39 pkt 4 opisanego jako "tętniaki", a każda z przypisanych dokonanemu rozpoznaniu stanowi samodzielną podstawę do orzeczenia o niezdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935; dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Stosownie do art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Skarga na orzeczenie CWKL z [...] stycznia 2024 r. w zakresie ustalenia zdolności do służby wojskowej podlega oddaleniu. Orzeczenie CWKL objęte skargą oparto, zgodnie z wytycznymi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zawartymi w wyroku z dnia 12 kwietnia 2023 r. o sygn. II SA/Wa 1725/22, na wynikach badań lekarskich i konsultacji specjalistycznych. Zgodnie z poglądem prezentowanym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wojskowe komisje lekarskie, jako organy administracji publicznej, podejmują rozstrzygnięcia w indywidualnych sprawach, w drodze decyzji administracyjnych (nazywanych orzeczeniami), do których zastosowanie znajdują w odpowiednim zakresie przepisy Kpa. Kontrola orzeczeń wojskowych komisji lekarskich dokonywana przez sąd administracyjny w tym zakresie, sprowadza się do sprawdzenia prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie stanu zdrowia, a w szczególności, czy badanie stanu zdrowia było wszechstronne, oparte na wyczerpującym wywiadzie chorobowym i pełnych badaniach przedmiotowych (tak: wyrok NSA o sygn. I OSK 851/14, dostępny w CBOSA). Podkreślenia wymaga przy tym, że sąd administracyjny, kontrolując orzeczenie komisji lekarskiej, nie ocenia kwestii medycznych. Nie jest więc uprawniony do kwestionowania dokonanego przez komisję lekarską rozpoznania. Co za tym idzie, Sąd nie może badać prawidłowości samej diagnozy. Stosownie do art. 87 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny wojskowe komisje lekarskie wydają orzeczenie o zdolności danej osoby do służby wojskowej na podstawie badania lekarskiego fizycznej i psychicznej zdolności tej osoby do odpowiedniego rodzaju służby wojskowej, z uwzględnieniem wyników badań specjalistycznych, a w przypadku potrzeby również obserwacji szpitalnej. Przepis art. 58 ust. 6 stosuje się. Zgodnie z art. 84 ust. 2 powołanej ustawy, wojskowa komisja lekarska wydaje orzeczenie, które jest decyzją. W przepisie art. 87 ust. 3 ustawy o obronie Ojczyzny, ustawodawca zawarł upoważnienie dla Ministra Obrony Narodowej do wydania w porozumieniu z Ministrem Zdrowia, rozporządzenia regulującego orzekanie o zdolności fizycznej i psychicznej do pełnienia zawodowej służby wojskowej. W sprawie tej znajduje zastosowanie rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 czerwca 2022 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (rozporządzenie MON). Wykaz chorób i ułomności uwzględniany przy orzekaniu o zdolności do służby wojskowej wraz ze wskazaniem kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz warunki orzekania w tych sprawach określono zostały w załączniku nr 1 do danego rozporządzenia. Zgodnie z § 9 ust. 1 rozporządzenia MON wojskowa komisja lekarska wydaje orzeczenie niezwłocznie po przeprowadzeniu wymaganych badań oraz po zgromadzeniu wymaganej dokumentacji, nie później jednak niż w terminie 7 dni od dnia przedłożenia wyników tych badań i konsultacji wojskowej komisji lekarskiej. Zakres badań wykonywanych w ramach orzekania o zdolności do poszczególnych rodzajów służby wojskowej jest określony w załączniku nr 3 do rozporządzenia MON. Tryb postępowania przed komisjami lekarskimi, ma charakter szczególny i w związku z tym nie mają do niego zastosowania w pełni rygory wynikające z Kpa. Jednakże nie oznacza to, że przepisy postępowania administracyjnego, a w szczególności jego zasady nie powinny być przestrzegane. Realizacja obowiązku zebrania i rozpatrzenia pełnego materiału dowodowego przebiega w dwóch płaszczyznach. Po pierwsze, polega na przeprowadzeniu postępowania dowodowego co do wszystkich okoliczności stanowiących fakty prawotwórcze, a zatem takich, z którymi w świetle przepisów obowiązującego prawa związane są określone skutki prawne. Po drugie, zebrany materiał dowodowy powinien znaleźć pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniu faktycznym orzeczenia. Z akt sprawy, jak i uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia wynika, że rozpoznanie schorzenia u skarżącego poprzedziła analiza dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej zgromadzonej w toku prowadzonego postępowania, w tym uzupełnionej zgodnie z wytycznymi powołanego wyroku z dnia 12 kwietnia 2023 r. o sygn. II SA/Wa 1725/22. CWKL wezwała bowiem skarżącego na kontrolne badania i konsultację specjalistyczną. Jak ustalono, w wykonanym badaniu echo serca stwierdzono u skarżącego obecność stymulatora w sercu. Lekarz kardiolog rozpoznał u skarżącego zespół chorej zatoki. W badaniu ekg metodą Holtera stwierdzono natomiast występowanie u badanego pojedynczych ekstrasystorii nad i komorowych bez zaburzenia przewodzenia. Stwierdzono, że zespół chorej zatoki jest schorzeniem, w którym dochodzi do zaburzeń rytmu serca oraz przewodzenia, które mogą prowadzić do omdleń, ale także do utraty przytomności i zagrażać życiu badanego. Pomimo możliwości usunięcia stymulatora przez ośrodek medyczny leczący skarżącego, nie zdecydowano ostatecznie o usunięciu tego stymulatora, wobec czego przyjęto, że występuje on u badanego i zabezpiecza prace serca w czasie napadów bloku przedsionkowo- komorowego. Przebyte zapalenie mięśnia sercowego powikłane wystąpieniem bloku przedsionkowo-komorowego IIIo, wymagające wszczepienia stymulatora serca, kardiolog konsultujący skarżącego na zlecenie CWKL [...] grudnia 2023 r., rozpoznał jako zespół chorej zatoki. Stwierdzono w konsekwencji, że nadal występuje u skarżącego zagrożenie wystąpienia napadów bloku przedsionkowo-komorowego prowadzące do zaburzeń czynności serca i wystąpienia utraty przytomności, co nie pozwala usunąć stymulatora. Stymulator jest ciałem obcym w strukturach serca, które kwalifikuje się do § 38 pkt 12 w załączniku nr 1 do rozporządzenia MON, a któremu w grupie IV - według której wojskowe komisje lekarskie orzekają, między innymi osoby pełniące zawodową służbę - przewidziano kategorie Z/N. Wyjaśniono ponadto, że mając na uwadze funkcje stymulatora w chorym sercu, jak i zagrożenia związane z jego obecnością w sercu, wymagające stosowania leków antykoagulacyjnych, zakwalifikowano skarżącego ze wszczepionym stymulatorem do kategorii N. Wprawdzie występujący u skarżącego zespół chorej zatoki po przebytym zapaleniu mięśnia sercowego powikłanego napadami bloku przedsionkowo-komorowego, wymagający wszczepienia stymulatora, kwalifikuje to schorzenie do § 38 pkt 2, co w grupie IV odpowiada kategoria Z/N, ale w związku z koniecznością obecności stymulatora w sercu dane schorzenie zakwalifikowano do kategorii N. Nie kwestionując dokonanego rozpoznania pełnomocnik skarżącego, wskazując na opinię lek. W. J. z [...] lutego 2024 r., zwrócił uwagę na zawarty w niej zapis, że "Pan P. B. jest osobą kardiologicznie zdrową". Przyjął, że orzeczenie CWKL oparto na niepełnej, mało wnikliwej ocenie traktowanego wybiórczo zgromadzonego materiału dowodowego, wobec czego należałoby je uznać za wadliwe i uchylić. Sąd wskazuje, że rolą wojskowych komisji lekarskich nie jest prowadzenie jakiegokolwiek procesu mającego na celu wdrożenie stosownych procedur medycznych (leczenia). Dokonane rozpoznanie, stanowiące o niezdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej, zostało potwierdzone w trakcie konsultacji specjalistycznych, zgodnie z wytycznymi zawartymi w powołanym wyroku Sądu z 12 kwietnia 2023 r. i zostało zakwalifikowane zgodnie z dyspozycją obowiązujących przepisów. Należy mieć przy tym na uwadze, że interpretacja wyników badań należy do lekarzy orzeczników wojskowych komisji lekarskich, gdyż to oni posiadają stosowną wiedzę nie tylko z zakresu medycyny, ale również w kwestiach zależności obiektywnych czynników stanu zdrowia, a ich wpływem na zdolność do pełnienia służby wojskowej (tak: wyrok WSA o sygn. II SA/Wa 2026/15, dostępny w CBOSA). Przedłożona zatem opinia lekarska z [...] lutego 2024 r. nie mogła odnieść zamierzonego przez skarżącego skutku w postaci rewizji przyjętych przez CWKL ustaleń stanu zdrowia skarżącego, mających bezpośredni wpływ na treść wydanego orzeczenia. Dokonane rozpoznanie spełnia przesłanki wskazane w § 38 pkt 2 załącznika nr 1 do rozporządzenia MON, opisane jako "choroby mięśnia sercowego lub zaburzenia rytmu nawracające albo trwałe powodujące upośledzenie sprawności ustroju", § 38 pkt 12 załącznika nr 1 zdefiniowanego jako "obce ciała wgojone w serce" oraz § 39 pkt 4 opisanego jako "tętniaki", a każda z przypisanych dokonanemu rozpoznaniu stanowi w przypadku skarżącego samodzielną podstawę do orzeczenia o niezdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Sąd nie ma podstaw ani też wiedzy specjalistycznej, aby podważać wskazane rozpoznanie lekarza specjalisty – kardiologa. Sąd nie jest też uprawniony do oceny fachowości przeprowadzonych u skarżącego badań lekarskich, czyli weryfikacji orzeczeń komisji lekarskich z punktu widzenia medycznej oceny warunków zdrowotnych skarżącego. Sąd nie może też zmienić we własnym zakresie takiej oceny (rozpoznania) w oparciu o przeprowadzone badania lekarskie ani też zlecać przeprowadzenia dodatkowych badań celem weryfikacji dotychczasowych. Są to wyłączne kompetencje komisji lekarskich. Sąd administracyjny kontroluje, czy rozstrzygnięcie w sprawie zostało podjęte na podstawie kompletnego materiału dowodowego obejmującego niezbędne badania lekarskie oraz czy dokonana kwalifikacja zdolności do służby była słuszna. Podstawą orzekania dla sądu administracyjnego jest ustalony stan faktyczny i dowody zgromadzone w postępowaniu przed organem administracji. Tak więc powyższe rozpoznanie i jego kwalifikacja pozostaje poza kontrolą sądową. Z tego też względu załączona do skargi dokumentacja medyczna pozostawała bez wpływu na dokonaną przez Sąd kontrolę zaskarżonego orzeczenia CWKL. W niniejszej sprawie Sąd stwierdził, że CWKL prawidłowo przeprowadziła postępowanie orzecznicze, biorąc pod uwagę wszystkie istotne okoliczności w sprawie. Zebrana zaś dokumentacja, w tym uzupełniona w świetle zapadłego w sprawie skarżącego wyroku Sądu z 12 kwietnia 2023 r., była wystarczająca do należytego rozstrzygnięcia sprawy, a wynik sprawy został w logiczny i przekonujący sposób uzasadniony. Zgromadzony materiał dowodowy obrazujący stan zdrowia skarżącego nie budzi wątpliwości, że obecność stymulatora w jego sercu i mogące z tego tytułu zachodzić konsekwencji zdrowotne, zwłaszcza wobec specyfiki służby wojskowej, powoduje na tyle istotne ograniczenia w pełnieniu tak szczególnego rodzaju służby, a zatem należało zaliczyć skarżącego do kategorii N. W przedstawionym stanie faktycznym i prawnym stwierdzić zatem należy, że zaskarżone orzeczenie CWKL, uchylające orzeczenie RWKL z [...] marca 2022 r. w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej i uznające skarżącego za niezdolnego do pełnienia zawodowej służby wojskowej (Kategoria N - Zał. 1, Grupa IV), jest zgodne z obowiązującymi regulacjami, w tym zasadami proceduralnymi, wobec czego skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Biorąc powyższe pod rozwagę, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło