II SA/Wa 486/14
WyrokWSA w Warszawie2015-01-12
Skład orzekający: Sławomir Antoniuk, Adam Lipiński, Ewa Marcinkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umowa o rozłożeniu na raty zaległości czynszowych, zawarta po wypowiedzeniu umowy najmu i nakazie eksmisji, może stanowić tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego, uprawniający do przyznania dodatku mieszkaniowego?Ratio decidendi
Umowa o rozłożeniu na raty zaległości czynszowych, zawarta po wypowiedzeniu umowy najmu i nakazie eksmisji, nie stanowi tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego w rozumieniu ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Brak takiego tytułu, a także brak oczekiwania na lokal zamienny lub socjalny, wyklucza możliwość przyznania dodatku mieszkaniowego, nawet jeśli wnioskodawca regularnie spłaca raty i bieżące opłaty.Stan faktyczny
Skarżąca D. C. złożyła wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego, wskazując jako tytuł prawny do zajmowanego lokalu umowę z Miastem o spłacie zaległości czynszowych. Wcześniej umowa najmu została jej wypowiedziana, a sąd nakazał opróżnienie lokalu bez przyznania lokalu socjalnego. Organy administracji odmówiły przyznania dodatku, uznając, że umowa o spłacie zaległości nie stanowi tytułu prawnego do lokalu. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędziowie WSA Adam Lipiński, Ewa Marcinkowska (spr.), Protokolant referent stażysta Małgorzata Ciach, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi D. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego oddala skargę
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. wydaną na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r. o odmowie przyznania D. C. dodatku mieszkaniowego.
Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu [...] października 2013 r. do Urzędu Dzielnicy [...] wpłynął wniosek D. C. o przyznanie dodatku mieszkaniowego. We wniosku tym D. C. jako tytuł prawny do zajmowanego lokalu przy ul. [...] w [...] wskazała porozumienie o spłacie zaległości. W uzasadnieniu wniosku wyjaśniła, że umowa najmu lokalu komunalnego przy ul. [...] w [...] została jej wypowiedziana ze względu na wysokość zadłużenia, a sąd w prawomocnym wyroku nakazującym opróżnienie lokalu nie przyznał jej prawa do lokalu socjalnego. W dniu [...] lutego 2013 r. zawarła jednak umowę nr [...] z Miastem [...], na podstawie której zaległość w opłatach czynszowych została rozłożona na raty zgodnie z załączonym harmonogramem. Z brzmienia tej umowy wynika, że Miasto [...] pozwala jej przebywać w zajmowanym lokalu, pod warunkiem regulowania należności. Na powyższe wskazuje też pismo z dnia [...] września 2013 r., w którym Gmina potwierdziła, że nie będzie wykonywać wyroku eksmisyjnego, pod warunkiem realizacji porozumienia. W związku z powyższym, w ocenie wnioskodawczyni, nie ma podstaw do odmowy przyznania jej dodatku mieszkaniowego z uwagi na niespełnienie przesłanki określonej w art. 2 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, gdyż porozumienie z dnia 4 lutego 2013 r. stanowi dla niej tytuł prawny do zajmowanego lokalu wskazany w ust. 1 pkt 4 tego artykułu. Na potwierdzenie powyższego stanowiska powołała się na wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 5 czerwca 2008 r. sygn. akt III SA/Gd 146/08.
Prezydent [...] decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r. wydaną na podstawie art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 i 3, art. 4, 5, 6 i 7 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.) odmówił przyznania D. C. dodatku mieszkaniowego.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż aby możliwe było przyznanie dodatku mieszkaniowego muszą zostać spełnione łącznie wskazane w ustawie przesłanki czyli, posiadanie tytułu prawnego do zajmowanego lokalu, zachowanie kryterium dochodowego oraz kryterium powierzchni. Art. 2 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych stanowi, że dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom mieszkającym w lokalach, do których mają tytuł prawny. Mogą to także być osoby zajmujące lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, które oczekują na przysługujący im lokal zamienny lub socjalny. Wnioskodawczyni nie posiada natomiast tytułu prawnego do lokalu nr [...] przy ul. [...], gdyż umowę najmu wypowiedziano jej ze skutkiem na [...] lipca 1995 r., zaś wyrokiem Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] października 2000 r. nakazano jej opuszczenie i opróżnienie lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] bez orzekania o przysługiwaniu uprawnień do otrzymania lokalu socjalnego. Wnioskodawczyni nie posiada zatem tytułu prawnego do lokalu i nie płaci czynszu, tylko w myśl regulacji art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. Nr 71, poz. 733 ze zm.) co miesiąc uiszcza odszkodowanie, co ją dyskwalifikuje jako osobę mogącą otrzymać dodatek mieszkaniowy.
W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik D. C. zarzucił organowi I instancji naruszenie przepisów postępowania tj. art. 77 § 1 i 80 K.p.a. poprzez niewyczerpujące rozważenie całego materiału dowodowego zebranego w sprawie oraz przepisów prawa materialnego tj. art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych poprzez jego niezastosowanie.
W uzasadnieniu odwołania wskazał, że organ I instancji nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący zebranego materiału dowodowego bowiem nie powołał się na zapisy umowy z dnia [...] lutego 2013 r., którą wyrażono zgodę na ratalną spłatę zaległości wynikających z opłat czynszowych oraz na dalsze zajmowanie lokalu. Zaznaczył, że odwołująca się terminowo realizuje postanowienia umowy i stale mieszka w lokalu. Zdaniem pełnomocnika umowa z dnia [...] lutego 2013 r., stanowi tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego. W ustawie brak jest bowiem definicji pojęcia "tytuł prawny do zajmowanego lokalu". Wobec tego to organy stosujące prawo powinny określić znaczenie tego pojęcia. Wskazana umowa zawiera ugodę między odwołującą się, a właścicielem lokalu mieszkalnego regulującą kwestię spłaty zadłużenia i dalszego zajmowania lokalu. Okoliczność zawarcia ugody w takim stanie faktycznym wskazuje zatem jednoznacznie, że D. C. posiada uprawnienia do korzystania z zajmowanego lokalu wynikające ze zgody podmiotu administrującego lokalem na jej zamieszkiwanie. W zamian za terminową spłatę rat i wnoszenie bieżących opłat administrator lokalu akceptuje zamieszkiwanie w lokalu. W ocenie pełnomocnika, brak jest podstaw do gorszego traktowania osoby, która zobowiązała się do spłaty zaległości czynszowych w celu uniknięcia wykonania wyroku eksmisyjnego i uzyskania możliwości ponownego nawiązania stosunku najmu. Względy celowości ani inne nie przemawiają za tym by pozbawić uprawnienia do dodatku mieszkaniowego taką osobę przy równoczesnym obdarzeniu tym uprawnieniem osoby oczekującej na lokal socjalny lub zamienny. Konieczne jest zatem szerokie rozumienie pojęcia tytułu prawnego do lokalu obejmującego nie tylko stosunek najmu, ale także takiego rodzaju stosunek prawny jak porozumienie o spłacie zaległości i wstrzymaniu się z opróżnieniem lokalu pod warunkiem terminowej spłaty zaległości oraz regulowaniu bieżących opłat za lokal. Z tego powodu umowa z [...] lutego 2013 r. na mocy art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy stanowi tytuł prawny pozwalający na przyznanie dodatku mieszkaniowego. Pełnomocnik zarzucił, że argumenty wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji są nieprawdziwe i sprzeczne z przepisami ustawy. Odwołująca się tytułem bieżących opłat płaci bowiem czynsz, a nie odszkodowanie, ponieważ odszkodowanie za zajmowanie lokalu bez tytułu prawnego stanowi dwukrotność czynszu. Interpretując brzmienie art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy organ bezprawnie i bezzasadnie zawęził natomiast zastosowanie tego przepisu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w wyniku rozpoznania powyższego odwołania decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. wydaną na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta [...] o odmowie przyznania dodatku mieszkaniowego.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podkreślił, że organy administracji nie tworzą prawa lecz tylko zobowiązane są je stosować. Wobec takiego stanu nie można podzielić poglądu odwołującej się, że jej sytuacja prawna jest równorzędna z sytuacją prawną osób oczekujących na lokal socjalny lub zamienny. Gdyby bowiem wolą racjonalnego ustawodawcy było zrównanie w prawach osób oczekujących na lokal zamienny lub socjalny i osób spłacających zadłużenie czynszowe na mocy zawartych w właścicielami mieszkań umów, niewątpliwie dałby jej wyraz w odpowiedniej regulacji prawnej ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Taki stan jednak nie zaistniał, wobec czego twierdzenia odwołującej się w tym przedmiocie są z całą pewnością nadinterpretacją prawa.
Wnioskując o przyznanie świadczenia w formie dodatku mieszkaniowego należy spełnić warunki określone w ustawie o dodatkach mieszkaniowych i przepisach wykonawczych do tej ustawy.
Odwołująca się nie spełniła natomiast jednego z tych warunków, ponieważ bezspornie nie posiada tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego wskazanego we wniosku. Organ zaznaczył przy tym, że kwestie posiadania tytułu prawnego do lokalu reguluje art. 2 ust. 1 i art. 7 ust. 3 i 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Umowa najmu lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w [...] została rozwiązana z odwołującą się [...] lipca 1995 r., a wyrokiem Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] października 2000 r. sygn. akt [...] nakazano jej opuszczenie i opróżnienie przedmiotowego lokalu bez orzekania o przysługiwaniu prawa do lokalu socjalnego.
Wbrew natomiast twierdzeniu odwołującej się umowa zawarta [...] lutego 2013 r. pomiędzy [...], a D. C. nie przywraca ani nie ustanawia na nowo tytułu prawnego do ww. lokalu mieszkalnego. Co więcej, nie ma w jej treści w ogóle mowy o jakimkolwiek wynikającym z niej uprawnieniu do tego lokalu, czy prawie do jego zajmowania. Umowa dotyczy wyłącznie warunków spłaty zobowiązania z tytułu zaległych opłat czynszowych za użytkowanie lokalu mieszkalnego nr [...] znajdującego się w budynku przy ul. [...] w [...], co wynika wprost z treści jej postanowień. Wierzyciel, jakim jest Miasto [...], uwzględniając wniosek D. C. wyraził zgodę na ratalną spłatę zobowiązania, co nie oznacza w żadnym razie przywrócenia tytułu prawnego do lokalu ani wyrażenia zgody na zajmowanie lokalu. Organ podkreślił jednocześnie, że w kwestii tej wypowiedział się Zarząd Dzielnicy [...] w uchwale nr [...] z dnia [...] września 2013 r., w której stwierdzono, że D. C. nie została zakwalifikowana i umieszczona na liście osób oczekujących na najem lokalu (§ 1 uchwały), a także nie wyrażono zgody na realizację sprawy wskazanej w ww. paragrafie na zasadach pierwszeństwa zawarcia umowy najmu poprzez skierowanie do zawarcia umowy najmu innego lokalu o mniejszej powierzchni na czas nieoznaczony. W tym stanie twierdzenie odwołującej się, iż posiada ona tytuł prawny do lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] jest całkowicie bezzasadne i nie mające żadnych podstaw prawnych i faktycznych.
W konkluzji organ odwoławczy zaznaczył, że decyzja o przyznaniu dodatku mieszkaniowego nie ma charakteru uznaniowego i wobec tego nie jest możliwe uwzględnienie wniosku, gdy nie są spełnione wszystkie pozytywne przesłanki wskazane w ustawie.
W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pełnomocnik D. C. zarzucił organowi naruszenie:
1. przepisów postępowania tj. art. 81 w zw. z art. 140, art. 136, art. 77 oraz art. 80 w zw. z art. 7 K.p.a. poprzez nie wyczerpujące rozważenie całego materiału dowodowego zebranego w sprawie polegające na:
a) błędnej tj. niezgodnej z dyrektywami art. 65 Kodeksu Cywilnego wykładni umowy z dnia [...] lutego 2013 r. zawartej przez skarżącą z [...],
b) nieuzupełnieniu postępowania dowodowego w kwestiach spornych tj. wykładni oświadczeń woli skarżącej oraz skarbnika [...], działającego w imieniu [...], złożonych przy zawieraniu ww. umowy, w szczególności wyrażenia przez [...] zgody w zakresie korzystania przez skarżącą z lokalu mieszkalnego nr [...] położonego przy ul. [...] w [...],
c) nieprzeprowadzeniu dowodu w postaci przesłuchania skarżącej oraz skarbnika [...] na okoliczność wykładni woli stron, a także ponoszonych przez skarżącą opłat w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego nr [...] położonego przy ul. [...] w [...],
d) powołaniu się na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] nr [...] z dnia [...] września 2013 r. w przedmiocie zgody na ponowne zawarcie umowy najmu przez skarżącą, podczas gdy organ II instancji nie przeprowadził co do ww. uchwały postępowania dowodowego,
e) uniemożliwieniu skarżącej przedstawienia swojego stanowiska co do okoliczności, które organ II instancji uznał za udowodnione, podczas gdy wnikliwe rozpoznanie wszystkich okoliczności sprawy oraz uzupełnienie postępowania dowodowego poprzez przesłuchanie skarżącej oraz skarbnika [...] oraz umożliwienie skarżącej wypowiedzenie się co do powołanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dokumentów, umożliwiłoby dokonanie wykładni ww. umowy oraz ustalenie okoliczności wskazujących, iż ww. umowa stanowi tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego, a w konsekwencji, że skarżąca jest uprawniona do nabycia dodatku mieszkaniowego;
2. przepisów postępowania tj. art. 107 § 3 w zw. z art. 8 K.p.a. poprzez niewskazanie przez organ II instancji, jakie fakty organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, podczas gdy wnikliwe i wszechstronne uzasadnienie zaskarżonej decyzji umożliwiłoby weryfikację skarżącej, czy jej stanowisko przedstawione we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego oraz w odwołaniu od decyzji organu I instancji odmawiającej przyznania dodatku mieszkaniowego, zostało wzięte pod uwagę przez organ II instancji, jak również czy organ II instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie zgodnie z dyrektywami przewidzianymi w K.p.a.;
3. przepisów prawa materialnego tj. art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych poprzez jego niezastosowanie i nieprzyznanie skarżącej dodatku mieszkaniowego, podczas gdy zgodnie z dyspozycją ww. przepisu zawarta umowa z dnia [...] lutego 2013 r. stanowi tytuł prawny do zajmowania przez skarżącą lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w [...].
W związku z powyższymi zarzutami pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji wydanej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta [...], a także zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej stwierdził, że organ II instancji naruszył przepisy postępowania administracyjnego poprzez nie kompleksowe rozważenie zebranego materiału dowodowego i zaniechanie czynności pozwalających na wyjaśnienie sprawy. W konsekwencji, organ II instancji przy wydaniu zaskarżonej decyzji, naruszył normy postępowania administracyjnego, jednocześnie uniemożliwiając skarżącej zajęcie stanowiska w sprawie, co miało istotny wpływ na wynik toczącego się postępowania.
Odnośnie naruszenia przepisów prawa materialnego pełnomocnik skarżącej podkreślił natomiast, że w przypadku zawarcia ugody o rozłożeniu na raty spłaty zobowiązań zawartej z administratorem lokalu, to okoliczność zawarcia ugody wskazuje jednoznacznie, że wnioskodawca posiada uprawnienia do korzystania z zajmowanego lokalu wynikające ze zgody podmiotu administrującego lokalem na jego zamieszkiwanie. W zamian za terminową regulację rat oraz bieżących opłat administrator lokalu akceptuje zamieszkiwanie w lokalu. Z tego względu należy uznać, iż powyższa kategoria podmiotów znajduje się w katalogu osób, którym przysługuje dodatek mieszkaniowy zgodnie z art. 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. W przeciwnym bowiem razie dla osób, które straciły przymiot najemcy lokalu nie byłoby korzystne podpisywanie ugody z administratorem i dobrowolne spłacenie całości zobowiązań, bo spowodowałoby to utratę prawa do dodatku. Trudno natomiast sądzić, by takie motywowanie działań osób nie radzących sobie ze spłatą zobowiązań czynszowych było intencją ustawodawcy, a zatem przyjąć należy, szerokie rozumienie pojęcie tytułu prawnego do lokalu - obejmującego nie tylko stosunek najmu, ale także takiego rodzaju stosunek prawny jak porozumienie o spłacie zaległości i wstrzymaniu się z opróżnieniem lokalu pod warunkiem terminowej spłaty zaległości oraz regulowania bieżących opłat za lokal. W związku z powyższym umowa z dnia [...] lutego 2013 r. na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy stanowi tytuł prawny pozwalający na przyznanie dodatku mieszkaniowego.
Niniejsza umowa tworzy bowiem między właścicielem lokalu oraz skarżąca stosunek obligacyjny, który zgodnie z prawem cywilnym stanowi tytuł prawny przysługujący skarżącej do zajmowanego lokalu mieszkalnego. W związku z powyższym nie ma podstaw, aby uznać, iż skarżąca nie spełnia przesłanek warunkujących przyznanie dodatku mieszkaniowego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ustosunkowując się do zarzutów skargi organ ponownie podkreślił, że skarżąca nie posiada tytułu prawnego do lokalu w którym obecnie przebywa, zatem nie została spełniona jedna z koniecznych przesłanek przyznania jej świadczenia we wnioskowanej formie. Organ wyjaśnił jednocześnie, że w sprawach dotyczących dodatków mieszkaniowych Kolegium nie zarządza rozpraw administracyjnych ponieważ nie jest to konieczne. Skarżąca wyraziła natomiast swą wolę w sposób zrozumiały w odwołaniu od decyzji organu I instancji, zatem argument skargi o konieczności udzielenia dodatkowych wyjaśnień w tym przedmiocie jest chybiony. Także wola organu pierwszej instancji nie budzi żadnych wątpliwości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania rozstrzygnięcia - decyzji w sprawie. Sąd administracyjny nie ocenia więc decyzji pod kątem jej słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego.
Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga D. C. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] oraz utrzymana nią w mocy decyzja Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2013 r. nie naruszają prawa.
Zasady przyznawania dodatków mieszkaniowych określa ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 966 ze zm.).
Należy przy tym zaznaczyć, że przepisy ww. ustawy dotyczące zasad przyznawania dodatków mieszkaniowych mają charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że muszą być ściśle stosowane bez możliwości odstępstw i to bez względu na szczególnie trudną, indywidualną sytuację osób starających się o dodatek. Prawodawca w sposób bardzo ścisły określił zasady przyznawania i sposób obliczania dodatków mieszkaniowych, nie pozostawiając organowi administracji orzekającemu w tych sprawach możliwości działania w ramach uznania administracyjnego, w szczególności zaś, by to od decyzji tego organu zależało w sposób bezpośredni przyznanie dodatku mieszkaniowego oraz jego rozmiar, względnie by organ miał jakąkolwiek możliwość odstąpienia od zasad przyznawania dodatku mieszkaniowego i przyznania go mimo niespełnienia przesłanek przewidzianych w ustawie o dodatkach mieszkaniowych.
Podstawę prawną wydanych w niniejszej sprawie decyzji o odmowie przyznania dodatku mieszkaniowego stanowił przepis art. 2 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, zgodnie z którym dodatek mieszkaniowy przysługuje:
1) najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych;
2) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych, do których przysługuje im spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego;
3) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych znajdujących się w budynkach stanowiących ich własność i właścicielom samodzielnych lokali mieszkalnych;
4) innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem;
5) osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny.
Przywołany wyżej przepis art. 2 ust. 1 ustawy mający charakter bezwzględnie obowiązujący, określa podstawową przesłankę przyznania dodatku mieszkaniowego, jaką jest dysponowanie przez wnioskodawcę jednym ze wskazanych w nim tytułów prawnych do lokalu, z którym dodatek taki jest związany.
W określonej sytuacji, również zajmowanie lokalu bez tytułu prawnego może uprawniać do dodatku mieszkaniowego, jednakże pod warunkiem, że dana osoba oczekuje na przysługujący jej lokal zamienny albo socjalny.
Oznacza to, że brzmienie cyt. wyżej przepisu art. 2 ust. 1 ustawy uniemożliwia (wyklucza) możliwość przyznania dodatku mieszkaniowego osobie nie objętej jego zakresem.
W niniejszej sprawie, powodem odmowy przyznania skarżącej D. C. dodatku mieszkaniowego był brak tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w [...], jak również to, że skarżąca nie oczekuje na przysługujący jej lokal zamienny albo socjalny.
Z akt administracyjnych niniejszej sprawy bezspornie wynika, że umowa najmu przedmiotowego lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w [...], w którym zamieszkuje skarżąca, wypowiedziana została jej ze skutkiem prawnym na dzień [...] lipca 1995 r. w związku z powstałym zadłużeniem w dokonywaniu opłat czynszowych, zaś wyrokiem Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] października 2000 r. sygn. akt [...] nakazano jej opuszczenie i opróżnienie ww. lokalu bez orzekania o przysługiwaniu uprawnień do otrzymania lokalu socjalnego.
Nie jest także w niniejszej sprawie sporne, że w dniu [...] lutego 2013 r. Miasto [...] zawarło z D. C. umowę na podstawie, której zaległość w opłatach czynszowych za lokal została rozłożona na raty zgodnie z załączonym harmonogramem do tej umowy. Umowa ta dotyczy jednak wyłącznie warunków spłaty zobowiązania z tytułu zaległych opłat czynszowych za użytkowanie lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w [...], co wynika wprost z jej treści. W treści postanowień tej umowy nie ma natomiast mowy o jakimkolwiek wynikającym z niej uprawnieniu dla D. C. do ww. lokalu mieszkalnego, czy prawie do jego zajmowania. Wierzyciel, jakim jest Miasto [...], uwzględniając wniosek D. C., wyraził jedynie w tej umowie zgodę na ratalną spłatę zobowiązania.
Wprawdzie ustawa o dodatkach mieszkaniowych nie zawiera definicji pojęcia "tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego", tym niemniej w ocenie Sądu, wskazanej wyżej umowy z dnia [...] lutego 2013 r. ze względu na jej przedmiot, jak i treść zawartych w niej postanowień – nie można uznać za tytuł prawny do lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 4 omawianej ustawy.
W tym stanie rzeczy, Sąd nie podzielił twierdzeń skarżącej, że skoro wierzyciel jakim jest Miasto [...] obiecał jej, że jeśli będzie spłacała regularnie zaległości czynszowe, to nie przystąpi do wykonania wyroku eksmisyjnego, to tym samym uzyskała ponownie tytuł prawny do zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu.
Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela prezentowane w orzecznictwie stanowisko, że fakt utraty tytułu prawnego do lokalu powoduje, że nie można nabyć prawa do dodatku mieszkaniowego, niezależnie od tego, czy postępowanie o eksmisję zostało wszczęte, czy też nie. Postępowanie o eksmisje jest jednym ze skutków utraty tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego, a jego zakończenie nie ma bezpośredniego wpływu na prawo do dodatku mieszkaniowego. Jeżeli w wyroku eksmisyjnym sąd ustali, że skarżącej przysługuje prawo do lokalu socjalnego, dopiero wówczas zostanie spełniona przesłanka pozwalająca uzyskać prawo do dodatku mieszkaniowego (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 30 maja 2005 r., sygn. akt II SA/Kr 3345/02, Lex nr 700840).
Skoro zatem, jak trafnie przyjęły organy - skarżąca nie spełnia podstawowego warunku do otrzymania dodatku mieszkaniowego jakim jest posiadanie tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego i nie należy do osób oczekujących na przysługujący jej lokal zamienny albo socjalny, to odmowa przyznania dodatku mieszkaniowego była prawnie uzasadniona.
W ocenie Sądu, w zaistniałym stanie faktycznym, podjęte w sprawie decyzje należy uznać za prawidłowe. Sąd nie dopatrzył się w działaniach organów uchybień, zarówno przy ustaleniu stanu faktycznego sprawy, jak i jego ocenie w świetle przepisów prawa materialnego, co oznacza, że Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi.
Wbrew zarzutom skargi, organy administracji obu instancji przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego, oceniły zebrany w toku postępowania materiał dowodowy, a także uzasadniły swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 K.p.a.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło