II SA/Wa 50/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bronisław Szydło (spr.), Sędziowie WSA Adam Lipiński, Andrzej Kołodziej, Protokolant Bartosz Piwoński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2009 r. sprawy ze skargi R. O. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie dodatku służbowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości Rozkazem personalnym z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w [...], działając na podstawie art. 121 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 ze zm.) oraz § 9 ust. 5 w zw. z § 8 ust. 8 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalenia wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. Nr 152, poz. 1732 ze zm.), obniżył R. O. dodatek służbowy do kwoty 180 zł z dniem 1 maja 2006 r. Powyższemu rozkazowi na podstawie art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu rozkazu personalnego organ wyjaśnił, iż dodatek służbowy został obniżony z uwagi na naruszenie przez R. O. dyscypliny służbowej stwierdzonej prawomocnymi orzeczeniami dyscyplinarnymi nr [...] i [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. Rozkaz ten został doręczony R. O. w dniu 15 maja 2006 r. W wyniku rozpatrzeniu odwołania R. O. Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] uchylił rozkaz personalny Komendant Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r., w części dotyczącej daty obniżenia dodatku służbowego i ustalił datę obniżenia tego dodatku na dzień 15 maja 2006 r., natomiast w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny. Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Decyzja ta został doręczona R. O. w dniu 28 lipca 2006 r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, iż stosownie do treści art. 104 ust. 3 ustawy o Policji, na stanowiskach służbowych innych niż stanowiska kierownicze lub samodzielne, za należyte wykonywanie obowiązków służbowych policjant może otrzymywać dodatek służbowy. Zgodnie natomiast z § 9 ust. 5 powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w szczególnie uzasadnionych przypadkach dodatek służbowy podlega obniżeniu. Dodatek służbowy obniża się w granicach od 20% do 50% otrzymywanej stawki, w przypadku naruszenia przez policjanta dyscypliny służbowej w czasie służby lub podczas wykonywania zadań albo czynności służbowych, za które wymierzono mu karę dyscyplinarną (§ 8 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia). Komendant Główny Policji wyjaśnił, że R. O. dwukrotnie został orzeczeniami Komendanta Miejskiego Policji w [...] ukarany karą nagany za naruszenie dyscypliny służbowej. Orzeczenia te zostały utrzymane w mocy przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], który zobowiązany był, jako przełożony właściwy w sprawach osobowych, do wydania rozkazu personalnego o obniżeniu ww. dodatku służbowego w granicach od 20% do 50%. Dodatek z kwoty 280 zł został obniżony do kwoty 180 zł, tj. o ok. 35 % i mieści się w granicach zakreślonych przepisami prawa. Decyzja Komendanta Głównego Policji stała się przedmiotem skargi złożonej przez R. O. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze zarzucił on, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem: 1) prawa materialnego, tj. § 9 ust. 5 powołanego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. polegające na obniżeniu dodatku służbowego w sytuacji, gdy nie zaistniały przesłanki określone w tym przepisie, 2) przepisów postępowania, tj. art. 10 k.p.a przez polegające na niezapewnieniu stronie udziału w postępowaniu, 3) przepisów postępowania przez nieuwzględnienie art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z § 8 ust. 8 pkt 1 oraz § 9 ust. 5 powyżej określonego rozporządzenia poprzez wadliwe uzasadnienie uznaniowego elementu rozstrzygnięcia, 3) przepisów postępowania, poprzez bezprawne zastosowanie art. 108 § 1 k.p.a. i nadanie rozkazowi rygoru natychmiastowej wykonalności, 4) przepisów o właściwości poprzez przyjęcie, że Komendant Główny Policji nie powinien zostać wyłączony od rozpatrywania jego spraw. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia 10 czerwca 2007 r. skarżący podniósł, iż mimo że ustanowił pełnomocnika we wszystkich postępowaniach administracyjnych, to organy Policji nie uznają go. Do pisma tego dołączył kopię pełnomocnictwa, którego udzielił swojej żonie W. O. w dniu 11 maja 2006 r. Wyrokiem z dnia 22 czerwca 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 6/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę R. O. na powyższą decyzję Komendanta Głównego Policji. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 29 października 2008 r. sygn. akt I OSK 1675/07 po rozpoznaniu skargi kasacyjnej R. O. uchylił powyższy wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że Sąd pierwszej instancji nie odniósł się w żaden sposób do pisma procesowego skarżącego z dnia 10 czerwca 2007 r., w którym podniósł on, że pomimo ustanowienia przez niego w postępowaniu administracyjnym w dniu 11 maja 2006 r. pełnomocnika, tj. przed wydaniem zaskarżonej decyzji Komendanta Głównego Policji, organ tej okoliczności nie uwzględnił i udział jego pełnomocnika w tym postępowaniu pominął. Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, że w świetle dołączonej do pisma procesowego skarżącego z dnia 10 czerwca 2007 r. kserokopii dokumentu R. O. w dniu 11 maja 2006 r. ustanowił żonę W. O. "pełnomocnikiem we wszelkich sprawach administracyjnych, w tym osobowych i finansowych..." Pismo to zostało przekazane Komendantowi Wojewódzkiemu Policji w [...] drogą służbową. Sąd zauważył również, że z akt sprawy wynika, że dokument ten nie został dołączony do akt administracyjnych, zaś doręczenie decyzji organu drugiej instancji Komendanta Głównego Policji nastąpiło do rąk skarżącego, a nie jego pełnomocnika. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał również na konieczność zażądania od organu uzupełnienia przesłanych akt administracyjnych przez dołączenie pełnomocnictwa procesowego udzielonego przez skarżącego W. O. oraz pozostałych dokumentów związanych z ustanowieniem tego pełnomocnictwa oraz jego zakresu, a także odniesienia się przez sąd I instancji się do zarzutu pominięcia przez organ w postępowaniu administracyjnym ustanowionego przez niego pełnomocnika. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego i to w dacie jego wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga analizowana według wymienionych wyżej kryteriów zasługuje na uwzględnienie. Należy przede wszystkim podnieść, że skarżący niewątpliwie w dniu 11 maja 2006 r. ustanowił swoim pełnomocnikiem żonę – W. O. Przy piśmie procesowym z dnia 14 marca 2008 r. pełnomocnik Komendanta Głównego Policji odpowiadając na wezwanie Sądu do uzupełnienia akt administracyjnych, skierowane do organu w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 230/08 ze skargi R. O. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2006 r. nr [...] w przedmiocie przeniesienia służbowego, nadesłał poświadczoną za zgodność kopię wskazanego wyżej pełnomocnictwa. Pełnomocnictwo to zostało przez skarżącego złożone drogą służbową w Komendzie Miejskiej Policji w [...] w dniu 11 maja 2006 r. Wśród nadesłanych dokumentów znajduje się również poświadczona za zgodność z oryginałem kopia pisma Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] przekazującego powyższe pełnomocnictwo Komendantowi Wojewódzkiemu Policji w [...] Pismo to wpłynęło do Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] w dniu 26 maja 2006 r. Treść powyższego pełnomocnictwa wskazuje, że wolą skarżącego było, aby jego żona reprezentowała go przed organami Policji we wszystkich postępowaniach administracyjnych, w tym w sprawach osobowych i finansowych. Pełnomocnictwo to zostało więc udzielone również do postępowania w przedmiocie obniżenia dodatku służbowego prowadzonego przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] Biorąc pod uwagę powyższe stwierdzić należy, że postępowanie odwoławcze winno więc być prowadzone z uwzględnieniem okoliczności, iż skarżący reprezentowany jest przez pełnomocnika. W dniu 17 maja 2006 r. skarżący wniósł bowiem osobiście odwołanie od decyzji Komendanta Wojewódzki Policji w [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r., jednakże od dnia 26 maja 2006 r. organ ten dysponował już udzielonym W. O. pełnomocnictwem. Wszelkie doręczenia w tym postępowaniu powinny zatem następować do rąk pełnomocnika skarżącego. Konieczność ta wynika wprost z art. 40 § 2 k.p.a., który stanowi, że w przypadku ustanowienia pełnomocnika pisma doręcza się temu pełnomocnikowi. Przepis ten nie przewiduje żadnych modyfikacji tej zasady. Pominięcie przez organ administracji pełnomocnika strony jest równoznaczne z pominięciem strony w postępowaniu administracyjnym, co oznacza, że staje się ono tym samym przesłanką do wznowienia postępowania (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 10 lutego 1987 r. sygn. akt SA/Wr 875/86, ONSA 1987/1/13). Przesłanka taka przewidziana jest w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., który stanowi, iż w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Opisane wyżej uchybienie powoduje konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji. Naruszenie prawa będące podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego powoduje bowiem uwzględnienie skargi, niezależnie od tego, czy uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka–Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Kantor Wydawniczy ZAKAMYCZE 2006, s. 315). W tej sytuacji nie ma również znaczenia, iż stosownie do treści art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania administracyjnego z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. następuje tylko na żądanie strony (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 grudnia 2002 r., III RN 200/01, OSNAPiUS 2003, nr 24, poz. 582). Ponowne rozpoznanie sprawy winno nastąpić z uwzględnieniem poczynionych przez Sąd uwag. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku. W oparciu o art. 152 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji w całości.