II SA/Wa 517/22
WyrokWSA w Warszawie2022-08-25
Skład orzekający: Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Ewa Radziszewska-Krupa, Waldemar Śledzik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy protokoły z posiedzeń Komitetu Sterującego, które wymagają wyszukania, zebrania z różnych lokalizacji i zestawienia, stanowią informację przetworzoną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, czy też są informacją prostą?Ratio decidendi
Informacja przetworzona to taka, która wymaga od podmiotu zobowiązanego podjęcia dodatkowych czynności intelektualnych i technicznych, wykraczających poza standardowe wyszukanie i udostępnienie istniejących dokumentów. Samo zebranie, skopiowanie, ewentualna anonimizacja lub analiza treści dokumentów w celu ich udostępnienia, nawet jeśli jest czasochłonne i wymaga zaangażowania pracowników, nie stanowi informacji przetworzonej, lecz jest czynnością techniczną związaną z udostępnieniem informacji prostej. Trudności organizacyjne organu nie mogą obciążać wnioskodawcy i stanowić podstawy do uznania informacji za przetworzoną.Stan faktyczny
Skarżąca Fundacja zwróciła się do Ministra Infrastruktury o udostępnienie protokołów z posiedzeń Komitetu Sterującego do spraw budowy stopnia wodnego. Minister uznał, że żądana informacja ma charakter przetworzony, ponieważ wymaga zebrania dokumentacji z różnych lokalizacji, analizy pod kątem ochrony danych osobowych i tajemnicy przedsiębiorstwa, a także anonimizacji. W związku z tym wezwał Fundację do wykazania istotnego interesu publicznego. Fundacja zakwestionowała charakter informacji jako przetworzonej, twierdząc, że wymaga jedynie wyszukania i zestawienia istniejących dokumentów. Minister wydał decyzję odmowną, którą Fundacja zaskarżyła do WSA.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Infrastruktury i zasądził od Ministra na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania w kwocie 200 zł.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędzia WSA Waldemar Śledzik (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 sierpnia 2022 r. sprawy ze skargi Ogólnopolskiego Towarzystwa Ochrony [...] z siedzibą w M. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2022 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz skarżącego Ogólnopolskiego Towarzystwa Ochrony [...] z siedzibą w M. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Pismem z dnia [...] grudnia 2021 r. Fundacja [...] (dalej: "Skarżący", "Fundacja", "Strona") do wystąpił do Ministra Infrastruktury (dalej: "Organ", "Minister") o udostępnienie informacji publicznej w zakresie protokołów z posiedzeń Komitetu Sterującego do spraw budowy stopnia wodnego [...] od dnia powołania Komitetu do dnia dzisiejszego.
Organ pismem z dnia [...] stycznia 2022 r., znak [...] poinformował, że informacja, o którą wnioskuje Skarżący wymaga przetworzenia. Działając na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej: "u.d.i.p.") Organ wezwał Skarżącego do wykazania w terminie 14 dni od daty otrzymania wezwania, że uzyskanie żądanej informacji publicznej jest istotne dla interesu publicznego.
W dniu [...] stycznia 2022 r. w wiadomości mailowej Skarżący poinformował Organ, że wnioskowana informacja nie może być uznana za informację przetworzoną.
Minister decyzją z dnia [...] lutego 2022 r. nr [...] na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. oraz art. 104 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, dalej "K.p.a."), po rozpatrzeniu ww. wniosku Fundacji z dnia [...] grudnia 2021 r. odmówił udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej.
W uzasadnieniu Organ wskazał, że ustawa o dostępie do informacji publicznej nie definiuje pojęcia "informacji przetworzonej". Minister stwierdził, że wprawdzie "informacja publiczna przetworzona" nie posiada na gruncie obowiązującego prawa swojej definicji legalnej, jednakże można wskazać, że charakter taki mogą mieć dane publiczne, które co do zasady wymagają dokonania stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych, ekspertyz, połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych organu, innych niż te wykorzystywane w bieżącej działalności. Oznacza to zatem podjęcie przez podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji działania o charakterze intelektualnym w odniesieniu do zbioru informacji, który jest w jego posiadaniu i nadania skutkom tego działania cech informacji. Uzyskanie żądanych przez wnioskodawcę informacji wiązać się zatem musi z potrzebą ich odpowiedniego przetworzenia, co nie zawsze należy utożsamiać z wytworzeniem rodzajowo nowej informacji. Przetworzenie może bowiem polegać np. na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów (które to zbiory mogą być prowadzone w sposób uniemożliwiający proste udostępnienie gromadzonych w nich danych) i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy. Tym samym również suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników - może być traktowana jako informacja przetworzona". Natomiast, zdaniem Organu, sama ocena, czy wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczy informacji przetworzonej, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.p. jest zastrzeżona wyłącznie dla organu, gdyż tylko organ posiada odpowiednią wiedzę do oceny, czy w warunkach, w których on funkcjonuje, dana informacja będzie odpowiadać cechom informacji przetworzonej wskazanym powyżej, czy też będzie mogła zostać uznana za informację prostą.
Minister stwierdził, że organ, kwalifikując żądaną informację jako informację przetworzoną, o swojej ocenie powinien powiadomić stronę wnioskującą, tak aby miała możliwość wykazania w zakreślonym przez podmiot zobowiązany terminie, że zachodzi przesłanka warunkująca uzyskanie informacji, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Po upływie wyznaczonego terminu, nawet w sytuacji milczenia strony, organ, dla zrealizowania obowiązków wynikających z ustawy o dostępie do informacji publicznej, powinien albo udostępnić wnioskowaną informację albo wydać decyzję odmowną, wykazując w niej brak przesłanki przewidzianej w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy Minister wskazał, że Strona wnioskuje o protokoły z posiedzeń Komitetu Sterującego do spraw budowy stopnia wodnego [...] od momentu powstania Komitetu tj. od lutego 2018 r. do dnia dzisiejszego. Przygotowanie wnioskowanych informacji wymaga skompletowania dokumentacji źródłowej, która znajduje się w różnych lokalizacjach w Ministerstwie i utworzenie jednego zbioru danych. Część informacji znajduje się w formie papierowej zgromadzonej w kilku miejscach, część z nich ma formę wyłącznie elektroniczną, w zależności od daty wytworzenia przechowywaną w niezależnych od siebie systemach informatycznych. Minister zauważył, że przez te lata, w których obradował Komitet sprawa budowy stopnia wodnego [...] była prowadzona przez różne komórki organizacyjne Ministerstwa.
Następnie Organ wskazał, że po zgromadzeniu dokumentacji, należy dokonać jej analizy pod kątem zachowania ochrony danych osobowych osób nie pełniących funkcji publicznych, informacji, które mogłyby naruszać tajemnicę przedsiębiorstwa. W wyniku analizy część informacji musiałaby zostać zanonimizowana, usunięta, część musiałaby zostać przygotowana w innej formie, aby mogła być udostępniona.
Minister zwrócił uwagę, że pismem z dnia [...] stycznia 2022 r., znak [...] wezwał Skarżącego do wykazania w terminie 14 dni od daty otrzymania wezwania, że uzyskanie żądanej informacji publicznej jest istotne dla interesu publicznego.
W korespondencji mailowej z dnia [...] stycznia 2022 r. Strona ustosunkowała się do ww. wezwania wskazując, że jej zdaniem wnioskowana informacja nie stanowi informacji przetworzonej, zatem organ jest zobowiązany do jej wydania bez żądania wykazania szczególnego interesu publicznego lub do wydania decyzji odmownej.
W związku z powyższym Minister stwierdził, że skoro Fundacja, mimo wezwania, nie uzasadniła, że żądane informacje są szczególnie istotne dla interesu publicznego należało orzec jak w sentencji.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie wniosła Fundacja zarzucając naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. poprzez nieprawidłowe zastosowanie polegające na przyjęciu, że wnioskowana informacja ma charakter informacji publicznej przetworzonej.
Podnosząc powyższy zarzut wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.
Fundacja stwierdziła, że decyzja Organu jest błędna, bowiem Minister nieprawidłowo przyjął, że wnioskowana informacja ma charakter informacji przetworzonej. Przede wszystkim wskazała, że niezasadne jest rozszerzanie kategorii "informacji przetworzonej" również na taką informację, która składa się z informacji prostych, lecz w ocenie Organu zakres wniosku uzasadnia potraktowanie jej jako przetworzonej. Zdaniem Strony prawo do informacji stanowi prawo o randze konstytucyjnej, które należy traktować możliwie szeroko, a wyjątki od tego prawa- wąsko. Fundacja stwierdziła, że wydobycie informacji, o które wnioskowano, nie wymaga pracy kreatywnej, ani żadnego wytworzenia nowej informacji przez Organ, a wyłącznie wyszukania określonych informacji i zestawienia, zupełnie jak w przypadku każdej innej informacji prostej. Zdaniem Strony realizacja wniosku nie pociąga za sobą konieczności żadnej analizy ze strony Organu. Skarżący stwierdził, że informacja prosta nie zmienia się w informację przetworzoną przez proces przekształcenia, a zatem udostępnienie informacji prostej nie wiąże się z koniecznością wykonania pewnych dodatkowych, ponadprzeciętnych czynności, które z informacji prostych tworzyłyby nową informację. Informacja prosta może być udostępniona od razu w formie, w jakiej jest w posiadaniu zobowiązanego, albo też może być udostępniona wtedy, gdy po pewnych zwykłych, niewymagających większego wysiłku czynnościach może zostać udostępniona. Czynności takie nie powodują powstania nowej informacji, lecz tylko stanowią pewne jej "obrobienie", tak aby mogła zostać udostępniona wnioskodawcy.
Reasumując Fundacja stwierdziła, że wszystkie czynności, które podał Organ, niezbędne do realizacji wniosku, mieszczą się w zakresie pojęcia przekształcenia. Zdaniem Skarżącego Minister nie podał żadnej czynności, która wymagałaby jakiejkolwiek nadprogramowej pracy kreatywnej ze strony Organu. Strona podkreśliła, że wnioskowane protokoły istnieją, a jedyne, co Organ musi uczynić, to je zebrać i udostępnić. Powyższe, w ocenie Fundacji, nie wymaga żadna twórczej pracy, ani jakiekolwiek działania, które nie byłoby konieczne także do realizacji przedmiotowej wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie.
W uzasadnieniu wskazał, jakie czynności musiałby podjąć Organ w celu rozpatrzenia wniosku i podał, że musiałby zgromadzić w całości wnioskowaną dokumentację, co wymagałoby zaciągnięcia informacji od innych pracowników, którzy dotychczas prowadzili sprawy Komitetu Sterującego w sprawie realizacji inwestycji budowy stopnia wodnego [...]. Wskazał, że sprawy ww. Komitetu - których protokoły obejmują tylko niewielką część - od 2018 r. były prowadzone przez trzy Wydziały merytoryczne Organu, w tym przez czterech pracowników Organu oraz zgromadzone w różnej formie tj. papierowej i elektronicznej, a dodatkowo w dwóch siedzibach organu. Ponadto musiałby przeanalizować czy Organ od 2018 r. tj. momentu powołania ww. Komitetu udostępnił informację, o którą wnioskuje Skarżący lub czy została wydana decyzja odmowna w analogicznych sprawach. Zdaniem Ministra powyższa analiza wymagałaby wnikliwego podejścia i weryfikacji każdej sprawy osobno, co byłoby czasochłonne tym bardziej, że w międzyczasie pracownik wykonuje inne zadania służbowe. Organ wskazał, że zarówno Skarżący, jak i inne podmioty licznie występowały o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej prac ww. Komitetu, a wniosek Skarżącego o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] grudnia 2021 r. był kolejnym wnioskiem tego podmiotu dotyczącym spraw Komitetu.
Zdaniem Ministra konieczne zatem byłoby po pierwsze zidentyfikowanie wszystkich spraw prowadzonych przez Organ dotyczących udostępnienia informacji publicznej o pracach Komitetu, po drugie zgromadzenia akt tych spraw, co wymagałoby również zamówienia ich w archiwum resortowym, po trzecie analiza tych akt, w szczególności wniosków i rozstrzygnięć, celem ustalenia, czy wnioskowane przez Skarżącego dokumenty nie zostały już wcześniej udostępnione na jego rzecz lub na rzecz innych podmiotów, bądź też podane do publicznej wiadomości.
Zdaniem Organu nakład pracy i zaangażowanie pracowników jakie należałoby podjąć w celu rozpatrzenie wniosku negatywnie wpłynęłyby na tok realizacji ustawowych zadań,.
Ponadto Minister wskazał, że musiałby zapoznać się wnikliwie z treścią protokołów oraz określić, czy możliwe jest ich udostępnienie, ze względu na ich treść.
Organ wyjaśnił, że Komitet Sterujący w sprawie realizacji inwestycji budowy stopnia wodnego [...] nie jest organem władzy publicznej, ale ciałem o charakterze publiczno-prywatnym, w skład którego wchodzi również podmiot prawa prywatnego. [...] Sp. z o.o. jako podmiot prywatny będący stałym członkiem Komitetu zobowiązała Komitet oraz jego członków na posiedzeniach ww. Komitetu do zachowania w tajemnicy przekazywanych przez nią informacji, dokumentów, harmonogramów, stanowisk, czy planów, które zostały ujawnione przez Spółkę w trakcie posiedzeń Komitetu i ujęte w treści protokołów, o udostępnienie których wnioskował Skarżący
Minister oświadczył, że wstępny przegląd części protokołów pozwolił stwierdzić, że występują w nich szczegółowe informacje o charakterze technologicznym i finansowym ww. Spółki. Wskazał, że udział Spółki w pracach Komitetu miał decydujące znaczenie z uwagi na posiadaną przez Spółkę wiedzę oraz technologię istotną z punktu widzenia przedsięwzięcia, a zaangażowanie Spółki w prace Komitetu było znaczne.
W związku z powyższym, w ocenie organu konieczne byłoby szczegółowe zapoznanie się z treścią protokołów, w liczbie ok. 180 stron, pod kątem tajemnicy prawnie chronionej oraz tego czy dokumenty stanowiące załączniki do protokołów są informacją publiczną czy też są dokumentami o charakterze wewnętrznym.
Dodatkowo Minister wskazał, że badając możliwość udostępnienia Skarżącemu protokołów z posiedzeń Komitetu, zwrócił się do Spółki [...] Sp. z o.o. z zapytaniem o status przekazywanych w toku posiedzeń informacji, stanowisk, planów. Pismem z dnia [...] styczna 2022 r. Prezes Spółki przekazał, że [...] stoi na stanowisku, że przekazane przez nią informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa o podlegają ochronie, a upublicznienie tych informacji w całości lub w części z dużym prawdopodobieństwem obniży pozycję Spółki na rynku konkurencyjnym, co przełoży się na realne szkody, szczególnie w zakresie wartości gospodarczej opracowanych przez [...] i przekazanych na łamach prac ww. Komitetu informacji. Tym samym, potwierdzono brak możliwości udostępnienia protokołów, które zawierają informacje objęte tajemnicą przedsiębiorstwa. Jednocześnie Organ zwrócił uwagę, że w powyższym zakresie, mimo wcześniejszych zastrzeżeń dokonanych przez [...] obowiązku zachowania przez organ tajemnicy przedsiębiorstwa, podjął próbę uzyskania zgody na udostępnienie dokumentacji objętej tą tajemnicą od ww. Spółki.
Na skutek wstępnego przeglądu części protokołów Organ ustalił, że wnioskowana informacja publiczna stanowi informację przetworzoną, ponieważ ani w chwili złożenia wniosku, ani po dokonaniu wstępnej analizy treści 180 stron protokołów, Organ nie dysponował gotową informacją, a jej udostępnienie wymagałoby podjęcia dodatkowych czynności tj. dokonania wnikliwego zapoznania się z każdym z protokołów, a następnie jego szczegółowej analizy pod różnym kątem m.in. celem ustalenia, które z zapisów protokołów objęte są tajemnica przedsiębiorstwa, a które z ww. informacji stanowią ustalenia wewnętrzne nie będące stanowiskiem Organu, a jedynie opinią ekspercką członków Komitetu. W dalszej kolejności Organ musiałby usunąć część informacji objętych tajemnicą lub niestanowiących informacji publicznej z treści protokołów, które miałyby zostać udostępnione Skarżącemu.
Biorąc pod uwagę, że protokoły stanowią łącznie ok. 180 stron wraz z załącznikami i zawierają - jak ustalono z ogólnego przeglądu kilku z nich - dane o charakterze technicznym czy finansowym, nie było by możliwe dokonanie wnikliwego zapoznania się z ich treścią i wykonania powyższych czynności bez zaangażowania znacznych środków osobowych i znacznego nakładu pracy. Organ mimo to w celu rzetelnego rozpatrzenia wniosku zwrócił się na zewnątrz do [...] Sp. z o.o. celem uzyskania zgody na takie udostępnienie (o czym powyżej). Taka informacja musiałaby zostać specjalnie stworzona na potrzeby Skarżącego według jego żądania, wymagała bowiem oprócz czynności powyżej przedstawionych (w szczególności usunięcia treści objętych tajemnicą przedsiębiorstwa), także anonimizacji.
Minister zaznaczył, że ww. wstępna analiza dokumentacji, o którą wnioskuje Skarżący wykazała potrzebę dokonania rozpoznania w kontekście tajemnicy przedsiębiorstwa czy charakteru informacji (jak wyżej), stąd Organ uznał, że w przedmiotowej sprawie ma do czynienia z informacją przetworzoną.
Minister nie zgodził się z opinią Skarżącego, że realizacja wniosku nie pociągała za sobą konieczności przeprowadzenia ze strony Organu żadnej analizy.
Informacja przetworzona w zakresie opisanym powyżej mogłaby zostać udostępniona przez Organ w przypadku, gdy zostanie uznana za szczególnie istotną dla interesu publicznego. Powyższej przesłanki Skarżący jednak nie wykazał w toku postępowania.
Dodatkowo Minister wskazał, że z przekazywanej dokumentacji należałoby wyłączyć dokumenty mające charakter wyłącznie roboczy (nie mające charakteru rozstrzygnięć Organu). Materiały stanowiące załączniki do protokołów, zwłaszcza zawierające wstępne, robocze informacje o charakterze finansowym, w tym również te zdezaktualizowane w wyniku dalszych prac Komitetu należałoby dodatkowo poddać analizie pod kątem tego, czy stanowią informację publiczną oraz jaki jest ich potencjalny wpływ na przygotowywane dla inwestycji zamówienia publiczne. Ich przedwczesne udostępnienie mogłoby bowiem negatywnie wpłynąć na konkurencyjność przyszłych ofert. Podobny charakter mają informacje związane z określeniem partycypacji potencjalnego podmiotu zamierzającego odnosić korzyści z eksploatacji elektrowni wodnej w kosztach projektowania i wykonania stopnia wodnego [...], których przedwczesne udostępnienie może mieć wpływ na pozycję negocjacyjną zamawiającego, dysponującego środkami publicznymi.
Powyższe, w ocenie Ministra, wiązałoby się z koniecznością zaangażowania do tych czynności pracowników Organu, którzy na co dzień wykonują inne zadania zlecone przez jednostkę, wobec tego nie pozostałoby to bez negatywnego wpływu na tok realizacji zadań przez tę komórkę organizacyjną. Szacunkowo Organ określił, że wykonanie ww. czynności wymagałoby zaangażowania dwóch pracowników na co najmniej 5 dni roboczych. Materiał przygotowany z nakładem dodatkowych sił i środków, dedykowany wnioskodawcy, nie powinien służyć jedynie indywidualnym interesom wnioskodawcy, ale musi być elementem pewnego szerszego działania służącemu większej społeczności i mieć szczególne znaczenie dla interesu publicznego.
W związku z powyższym Organ uznał, że podejmując szereg ww. czynności musiałby przygotować jakościowo nową informację nieistniejącą dotychczas w przyjętej ostatecznie treści i postaci, chociaż jej źródłem były materiały znajdujące się w posiadaniu Organu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. - Dz. U. z 2022 r., poz. 329, zwanej dalej jako "P.p.s.a."). Zgodnie z przywołanym art. 119 pkt 2 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.
W niniejszej sprawie wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie art. 119 pkt 2 P.p.s.a. złożyła Skarżąca (k. 4 akt sądowych), zaś Organ nie wyraził sprzeciwu w tym zakresie.
Zgodnie z art. 120 P.p.s.a., w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP, w związku z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Powyższa kontrola dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu administracyjnego, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).
Uwzględnienie skargi może nastąpić również poprzez stwierdzenie nieważności decyzji lub postanowienia – w wypadku ustalenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. lub w innych przepisach, np. w art. 247 § 1 O.p. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Rozstrzygnięcie sądu nie wymaga w tym wypadku wcześniejszego ustalenia, że ujawniona wada miała wpływ na wynik sprawy.
W wypadku niestwierdzenia wad skutkujących uchyleniem zaskarżonego rozstrzygnięcia, sąd skargę oddala, co wynika z art. 151 p.p.s.a.
Sprawując kontrolę w oparciu o powołane kryterium zgodności z prawem sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy administracyjnej, biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania ocenianej decyzji, nie uwzględniając okoliczności, które zaistniały w okresie późniejszym. Należy przy tym podkreślić, że sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie (por. wyrok NSA z 6 lutego 2008 r., sygn. akt II FSK 1665/06, opublikowany - podobnie jak pozostałe przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych – w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://cbois.nsa.gov.pl).
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. (który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania). W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że "niezwiązanie granicami skargi" oznacza, że Sąd ma prawo, a jednocześnie obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze (por. wyrok NSA z 28 marca 2018 r., sygn. akt I FSK 1000/16, LEX nr 2486221) z tym, że nie może swoimi ocenami prawnymi wkraczać w sprawę nową w stosunku do tej, która była albo powinna być przedmiotem postępowania administracyjnego i wydawanych w nim decyzji administracyjnych.
Badając legalność zaskarżonej decyzji w świetle wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie albowiem Organ naruszył przepisy prawa materialnego w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania zasakrżonej decyzji z obiegu prawnego.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
Należy w pierwszej kolejności wskazać, że prawo obywatela do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne wynika z regulacji art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Natomiast zasady i tryb udzielania obywatelowi informacji publicznej zostały określone w ustawie o dostępie do informacji publicznej.
Pojęcie informacji publicznej ustawodawca zdefiniował w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. Zgodnie z przepisem art. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym ustawą. Przepis art. 6 u.d.i.p. wymienia katalog informacji i dokumentów stanowiących informację publiczną, nie stanowiąc wyliczenia enumeratywnego, o czym świadczy użyty zwrot "w szczególności".
Zgodnie z przepisem art. 3 ust. 1 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do: uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego (pkt 1), wglądu do dokumentów urzędowych (pkt 2), dostępu do posiedzeń kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów (pkt 3). Prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do niezwłocznego uzyskania informacji publicznej zawierającej aktualną wiedzę o sprawach publicznych (art. 3 ust. 2 u.d.i.p.).
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy informacja, o udzielenie której zwrócił się Skarżąca do Organu jest tzw. informacją przetworzoną, wymagającą określonych czynności przy użyciu dodatkowych sił i środków, na podstawie posiadanych przez niego danych, w związku z żądaniem wnioskodawcy i na podstawie kryteriów przez niego wskazanych, czyli która zostanie przygotowana "specjalnie" dla wnioskodawcy wedle wskazanych przez niego kryteriów czy też, jak twierdzi Fundacja jest to informacja prosta, gdyż nie wymaga pracy kreatywnej ani żadnego wytworzenia nowej informacji przez Organ, a wyłącznie wyszukania żądanych informacji.
Przy tak zakreślonych stanowiskach stron oraz granicach skargi, Sąd w punkcie wyjścia wskazuje, że ustawa o dostępie do informacji publicznej nie definiuje wprost pojęcia informacji publicznej przetworzonej, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.
Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych informację publiczną przetworzoną stanowi informacja, na którą składa się pewna suma informacji prostych, lecz ze względu na treść żądania, udostępnienie jej to nie tylko techniczne przeniesienie danych, lecz konieczność przeprowadzenia odpowiednich analiz, obliczeń, zestawień, wyciągów, usuwania danych chronionych prawem, które to zabiegi czynią takie informacje proste informacją przetworzoną. Tym samym informacja przetworzona to informacja, którą podmiot zobowiązany na dzień złożenia wniosku nie dysponuje - to jest nie posiada gotowej informacji podlegającej żądaniu - w związku z czym jej udostępnienie wymaga podjęcia dodatkowych czynności, połączonych z sięgnięciem do dokumentacji źródłowej oraz zaangażowaniem określonych środków osobowych i finansowych. Przetworzenie informacji jest zebraniem lub zsumowaniem pojedynczych wiadomości, będących w posiadaniu podmiotu zobowiązanego, wymagających samodzielnego ich zredagowania, związanego z koniecznością przeprowadzenia czynności analitycznych, których końcowym efektem jest dokument pozwalający na dokonanie przez wnioskodawcę samodzielnej interpretacji i oceny. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 stycznia 2019 r. w sprawie o sygn. akt I OSK 431/17 stwierdził, że "jakkolwiek [informacja publiczna przetworzona] nie posiada na gruncie obowiązującego prawa swojej definicji legalnej, to można wskazać, że charakter taki mogą mieć dane publiczne, które co do zasady wymagają dokonania stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych, ekspertyz, połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych organu, innych niż te wykorzystywane w bieżącej działalności. Oznacza to zatem podjęcie przez podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji działania o charakterze intelektualnym w odniesieniu do zbioru informacji, który jest w jego posiadaniu i nadania skutkom tego działania cech informacji. Uzyskanie żądanych przez wnioskodawcę informacji wiązać się zatem musi z potrzebą ich odpowiedniego przetworzenia, co nie zawsze należy utożsamiać z wytworzeniem rodzajowo nowej informacji. Przetworzenie może bowiem polegać np. na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów (które to zbiory mogą być prowadzone w sposób uniemożliwiający proste udostępnienie gromadzonych w nich danych) i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy. Tym samym również suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników - może być traktowana jako informacja przetworzona".
Z powyższego wynika, że informacją przetworzoną jest informacja publiczna opracowana przez podmiot zobowiązany przy użyciu dodatkowych sił i środków, na podstawie posiadanych przez niego danych, w związku z żądaniem wnioskodawcy i na podstawie kryteriów przez niego wskazanych, czyli innymi słowy informacja, która zostanie przygotowana "specjalnie" dla wnioskodawcy wedle wskazanych przez niego kryteriów. Będzie to zatem taka informacja, co do której podmiot zobowiązany do jej udzielania nie dysponuje taką gotową informacją na dzień złożenia wniosku, ale jej udostępnienie wymaga podjęcia dodatkowych czynności. Informacja przetworzona to taka informacja, której wytworzenie wymaga intelektualnego zaangażowania podmiotu zobowiązanego (wyrok NSA z dnia 23 listopada 2018 r., sygn. akt I OSK 2951/16, wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 stycznia 2019 r, sygn. akt II SA/Wa 1523/18).
Informacja przetworzona jest więc jakościowo nową informacją, powstałą w wyniku czynności technicznych i określonego działania intelektualnego na zbiorze informacji prostych, już znajdujących się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego, przygotowaną specjalnie dla wnioskodawcy według wskazanych przez niego kryteriów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 89/13).
O ile dostęp do informacji publicznej prostej ma właściwie nieograniczony charakter, to udostępnienie informacji publicznej przetworzonej wymaga wykazania po stronie wnioskodawcy, że uzyskanie tej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Odmowa udzielenia przetworzonej informacji publicznej następuje w formie decyzji (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.).
Odnosząc powyższe rozważania do nin. sprawy, Sąd podziela pogląd Skarżącej, że udzielenie informacji, o które wnioskowano, nie wymaga ani pracy kreatywnej, ani żadnego wytworzenia nowej informacji przez Organ, a wyłącznie wyszukania określonych informacji i zestawienia, a więc tak, jak w przypadku każdej innej informacji prostej. Realizacja wniosku Fundacji nie pociąga za sobą konieczności żadnej analizy ze strony Organu oraz nie wymaga wykonania jakichkolwiek dodatkowych, ponadprzeciętnych czynności, które z wnioskowanych informacji prostych, tworzyłyby nową informację, gdyż mogą one być udostępnione w formie, w jakiej Organ je posiada. To, że organ musi przedsiębrać określone czynności techniczne oraz "zaangażować" swoich pracowników do "odszukania" wnioskowanych protokołów/dokumentów, nie powoduje powstania "nowej informacji", w rozumieniu informacji przetworzonej, gdyż są to każdorazowo standardowe czynności, które trzeba podjąć aby żądane dane/informację zidentyfikować/wyszukać, a następnie przekazać wnioskodawcy.
Z treści uzasadnienia decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej wynika, że zaistnienie przymiotu informacji publicznej przetworzonej w sprawie organ wywodzi z faktu, że realizacja wniosku wymagałaby podjęcia przez oddelegowanych pracowników czasochłonnych działań o charakterze intelektualnym, analizy posiadanej dokumentacji, prowadząc jednocześnie do dezorganizacji pracy, zakłócenia wykonywania podstawowych zadań organu.
W ocenie Sądu nie zmienia tego podnoszona w uzasadnieniu treści decyzji okoliczność konieczności wyłączenia z przekazywanej dokumentacji dokumentów mających charakter wyłącznie roboczy (nie mający charakteru rozstrzygnięć Organu), gdyż takie czynności należą również do standardowych w kontekście konieczności przeanalizowania treści pod kątem konkretnych, wnioskowanych informacji, co zdaniem Ministra, wiązałoby się z koniecznością zaangażowania do tych czynności pracowników Organu, którzy na co dzień wykonują inne zadania zlecone przez jednostkę, a w konsekwencji, nie pozostałoby to bez negatywnego wpływu na tok realizacji zadań przez tę komórkę organizacyjną.
Zdaniem Sądu, w sprzeczności z zasadą dostępu do informacji publicznej pozostaje kwalifikowanie informacji publicznej jako informacji przetworzonej tylko z uwagi na fakt, że jest ona przygotowywana dla wnioskującego podmiotu poprzez czynności polegające na odnalezieniu odpowiednich dokumentów, sporządzeniu ich kopii, ewentualnej anonimizacji, czy też analizy pod kątem ich treści, nawet jeżeli są one czasochłonne i wymagają zwiększonego nakładu środków osobowych. Czynności te stanowią proste czynności kancelaryjno-biurowe
o charakterze technicznym.
Tymczasem, zgodnie z przedstawionymi wcześniej rozważaniami, informacja przetworzona to informacja wytworzona specjalnie na potrzeby wnioskodawcy z dokumentów pozostających w dyspozycji organu. Za informację przetworzoną nie mogą być uznane natomiast dokumenty pozostające w dyspozycji organu, które należy odszukać, spisać z nich dane objęte wnioskiem o udzielenie informacji publicznej i przekazać je stronie w ustalonej formie.
Stanowiska tego nie wyklucza trudność organizacyjna w dokonaniu przez organ czynności techniczno-administracyjnych związanych z realizacją wniosku Skarżącej. Ewentualne trudności wewnętrzne organu, w tym problemy kadrowe oraz organizacyjne, nie mogą obciążać podmiotu czyniącego użytek ze swojego prawa do informacji publicznej, gwarantowanego konstytucyjnie, a tym bardziej przemawiać za przyjęciem, że żądaną informację należy zaliczyć do informacji publicznej przetworzonej.
Zdaniem Sądu, przepisy określające tryb dostępu do informacji publicznej powinny być interpretowane w taki sposób, aby gwarantować obywatelom oraz innym osobom i jednostkom szerokie uprawnienia w tym zakresie, a wszelkie wyjątki winny być rozumiane wąsko (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 678/11).
Ponadto, za niezasadne uznać należy stanowisko Organu, według którego czynności związane z realizacją wniosku Skarżącej, miałyby stanowić tak poważne obciążenie organizacyjne dla organu, że doprowadziłyby do zakłóceń w jego pracy (praca co najmniej dwóch osób przez roboczy tydzień).
Ponownie rozpatrując wniosek Skarżącej w przedmiocie udzielenia informacji publicznej organ winien mieć na uwadze powyższe rozważania.
Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.
Na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 1 P.p.s.a. Sąd zasądził od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania w wysokości 200 zł, obejmujących uiszczony wpis od skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło