II SA/Wa 523/10

PostanowienieWSA w Warszawie2010-10-15

Skład orzekający: Anna Mierzejewska, Andrzej Góraj, Ewa Marcinkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika, jeśli jej interes prawny dotyczy wyniku postępowania, a jej obawy dotyczą potencjalnego wzrostu podatków lub opłat za najem?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika, jeśli wynik postępowania dotyczy jej interesu prawnego. Interes prawny musi wynikać z przepisu prawa materialnego, który kreuje dla danego podmiotu prawa lub obowiązki pozostające w związku z konkretnym rozstrzygnięciem. Obawy dotyczące potencjalnego wzrostu podatków lub opłat za najem, bez powołania się na konkretny przepis prawa materialnego, świadczą jedynie o istnieniu interesu faktycznego, a nie prawnego, co nie stanowi podstawy do dopuszczenia do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika.
Stan faktyczny
T. D. złożyła wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym jako uczestnik, argumentując, że wynik sprawy dotyczącej wygaśnięcia mandatu Wójta Gminy Czosnów wpłynie na jej sytuację finansową poprzez potencjalny wzrost podatków i opłat za najem nieruchomości gminnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił dopuszczenia, uznając, że T. D. wykazała jedynie interes faktyczny, a nie prawny. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił to postanowienie, wskazując na naruszenie przepisów dotyczących składu orzekającego i trybu postępowania.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono dopuszczenia T. D. do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska, Sędziowie WSA Andrzej Góraj, Ewa Marcinkowska (spr.), Protokolant Eliza Kusy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2010 r. na sprawy ze skargi Gminy Czosnów na zarządzenie zastępcze Wojewody Mazowieckiego z dnia 16 marca 2009 r. Nr LEX.I.0522/2-2/09 w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu Wójta Gminy Czosnów postanawia: odmówić dopuszczenia T. D. do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania W dniu 29 kwietnia 2010 r. T. D. złożyła wniosek o dopuszczenie do udziału w charakterze uczestnika postępowania w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 523/10 ze skargi Gminy Czosnów na zarządzenie zastępcze Wojewody Mazowieckiego z dnia 16 marca 2009 r. nr LEX.I.0522/2-2/09 w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu Wójta Gminy Czosnów. W uzasadnieniu wniosku T. D. wyjaśniła, że prowadzi [...] w S. w gminie Czosnów i w związku z tym wszelkie zmiany we władzach gminy dotyczą bezpośrednio jej osoby. Podniosła, że odwołanie wójta ze stanowiska skutkować będzie wprowadzeniem komisarza, który tymczasowo przejmie obowiązku i uprawnienia wójta. Trudna sytuacja gminy może spowodować, że komisarz przy podejmowaniu decyzji będzie się kierował jedynie wskaźnikami ekonomicznymi, bez uwzględnienia potrzeb mieszkańców. Jej zdaniem oczywistym jest, że jedną z pierwszych decyzji komisarz będzie podniesienie tych podatków, do których podniesienia będzie on uprawniony. Decyzja taka negatywnie wpłynie na jej sytuację finansową, stąd też, jak wskazuje, ma interes prawny w podejmowaniu działań przeciwko podjęciu takiej decyzji. Ponadto podniosła, że komisarz w celu poprawy sytuacji finansowej gminy może podnieść stawki czynszu za wynajmowanie bądź dzierżawienie nieruchomości gminnych. Może to skutkować pogorszeniem jej sytuacji majątkowej, albowiem wynajmuje od gminy pomieszczenia we wsi S., w których prowadzi [...]. Reasumując T. D. stwierdziła, że jej wniosek jest uzasadniony ponieważ niewątpliwie dotyczy jej interesu prawnego. Postanowieniem z dnia 14 maja 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 523/10 wydanym na posiedzeniu niejawnym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił dopuszczenia T. D. do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania. Po rozpatrzeniu zażalenia T. D. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2010 r. sygn. akt II OZ 800/10 uchylił wskazane wyżej postanowienie z dnia 14 maja 2010 r. W uzasadnieniu postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że wobec tego, że ustawodawca nie przewidział dla wniosku o dopuszczenie podmiotu, który nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym, w charakterze uczestnika, do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym, możliwości orzekania na posiedzeniu niejawnym, poprzez wyraźne umieszczenie takiego zapisu w przepisach ustawy, to należało przyjąć, iż trybem właściwym dla rozpoznania takiego wniosku jest posiedzenie jawne. Sąd wskazał, że skoro zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 maja 2010 r. zostało wydane na posiedzeniu niejawnym w składzie jednoosobowym, w sytuacji gdy prawidłowym byłoby wydanie go na posiedzeniu jawnym w składzie trzyosobowym, to wydanie tego postanowienia nastąpiło z naruszeniem przepisów dotyczących ustalenia składu orzekającego (art. 16 § 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 32 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w postępowaniu prowadzonym przed sądem administracyjnym stronami są skarżący oraz organ, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi. Ponadto stosownie do treści art. 33 § 1 powołanej ustawy osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności (art. 33 § 2 cytowanej ustawy). Przy czym interes prawny o którym mowa w powołanym przepisie musi wynikać z przepisu prawa materialnego, który to przepis kreuje dla danego podmiotu prawa lub obowiązki pozostające w związku z konkretnym rozstrzygnięciem. Innymi słowy, interes prawny będzie posiadał taki podmiot, dla którego istnieje przepis prawa materialnego, z którego dla tego podmiotu można wyprowadzić uprawnienie lub obowiązek. Podkreślenia wymaga również, że od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, kiedy to konkretny podmiot jest wprawdzie zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej lecz dla którego z przepisu prawa materialnego nie wynikają żadne uprawnienia lub obowiązki. Podmiot taki nie posiada, zatem uprawnień lub obowiązków chronionych przepisami prawa (vide wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 1998 roku, II SA 1355/98 (LEX nr 41827)), z dnia 5 października 1998 roku, II SA 1104/98 (LEX nr 41301), z dnia 19 stycznia 1995 roku, I SA 1326/93 (Glosa 1996/1/5) i z dnia 13 grudnia 1992 roku, I SA 1725/93 (Glosa 1997/4/13). Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy stwierdzić należy, że podnoszone przez T. D. okoliczności nie wskazują, iż wynik postępowania w sprawie wygaszenia mandatu Wójta Gminy Czosnów dotyczy jej interesu prawnego. T. D. nie powołała się na żaden przepis prawa materialnego, który wskazywałby, iż takim interesem się ona legitymuje. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest zarządzenie zastępcze Wojewody Mazowieckiego o wygaszeniu mandatu Wójta Gminy Czosnów. Zarządzenie to zostało wydane na podstawie art. 98a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), z uwagi na zaistnienie okoliczności, o których mowa w 26 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 czerwca 2002 r. o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta (Dz. U. Nr 113, poz. 984 ze zm.). Uprawnioną do wniesienia skargi jest w tej sytuacji gmina lub związek międzygminny, których interes prawny, uprawnienie albo kompetencja zostały naruszone. Wynika to z treści art. 98a ust. 3 w związku z art. 98 ust. 3 powołanej ustawy o samorządzie gminnym. Ponadto należy zauważyć, że na mocy ustawy z dnia 5 września 2008 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym i zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 180, poz. 1111) art. 98a ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym został zmieniony. Z treści tego przepisu w nowym brzmieniu wynika, że uprawniona do wniesienia skargi jest również osoba, której interesu prawnego lub uprawnienia dotyczy zarządzenie zastępcze. Sąd stwierdza, że ani w ustawie o samorządzie gminnym, ani w żądnych innych przepisach prawa materialnego, nie ma przepisu, który wskazywałby, iż wynik niniejszego postępowania może dotyczyć interesu prawnego T. D.. Obawy wnioskodawczyni dotyczące możliwości wzrostu stawek podatku, czy też wzrostu opłat za najem lokalu nie świadczą o istnieniu po jej stronie interesu prawnego i przez to nie mogą stanowić przesłanki do dopuszczenia jej do udziału w niniejszym postępowaniu w charakterze uczestnika. Okoliczności te mogą wskazywać wyłącznie na istnienie interesu faktycznego po stornie T. D., która jak każdy inny mieszkaniec gminy Czosnów może być zainteresowana rozstrzygnięciem niniejszej sprawy. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 33 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło