II SA/Wa 527/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski (spr.), Sędziowie WSA Piotr Borowiecki, Stanisław Marek Pietras, Protokolant specjalista Joanna Głowala, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2018 r. sprawy ze skargi D.B. na decyzję Komendanta Głównego Żandarmerii Wojskowej z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na zakup i posiadanie broni palnej do celów kolekcjonerskich 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, 2. zasądza od Komendanta Głównego Żandarmerii Wojskowej na rzecz skarżącego D.B. kwotę 497 zł (słownie czterysta dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Komendant Główny Żandarmerii Wojskowej decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. 2017 r., poz. 1257) dalej jako "K.p.a." oraz art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2017 r. poz. 1839) utrzymał w mocy decyzję Komendanta Oddziału Żandarmerii Wojskowej w [...] z dnia [...] listopada 2017 r. w sprawie odmowy wydania D.B. pozwolenia na zakup i posiadanie broni palnej w łącznej ilości 10 egzemplarzy do celów kolekcjonerskich. W uzasadnieniu decyzji Komendant Główny ŻW podał, że ww. w dniu 2 sierpnia 2017 r. złożył do Komendanta Oddziału ŻW w [...] wniosek o wydanie pozwolenia na posiadanie broni palnej do celów kolekcjonerskich w liczbie 10 egzemplarzy. Do wniosku załączył zaświadczenie o przynależności do Stowarzyszenia [...]. Komendant Oddziału ŻW w [...] decyzję odmowną uzasadnił, okolicznościami dotyczącymi przeszłości zainteresowanego - gdy wchodził on w kolizje z prawem. Podstawę decyzji odmownej stanowiły przepisy: art. 104 § 1 K.p.a. oraz art. 10 ust.1 i 2 pkt 6, ust. 3 pkt 5, ust. 4 pkt 7 i ust. 5 pkt 1 - 4 w związku z art. 9 ust. 1 i ust. 5, art. 12 ust. 1, ustawy o broni i amunicji. Organ odwoławczy, rozpatrując odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji podzielił zasadność decyzji Komendanta Oddziału ŻW w [...]. Wskazał na art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji i potwierdził obawy, iż z uwagi na przeszłość żołnierza, nie daje on rękojmi przestrzegania bezpieczeństwa i porządku publicznego, bowiem w przeszłości dopuścił się czynów zabronionych. W ocenie Komendanta Głównego ŻW, osoby ubiegające się o pozwolenie na broń powinny dawać rękojmię przestrzegania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Tym bardziej, iż prawo posiadania broni nie należy w Polsce do praw obywatelskich gwarantowanych w Konstytucji RP. Prawo do posiadania broni ma charakter reglamentowany, zatem osoby posiadające pozwolenie na broń powinny w sposób szczególny unikać kolizji z prawem i należy od nich wymagać nieskazitelnej postawy (porównaj wyrok NSA z dnia 16 września 2014 r. sygn. akt II OSK 583/13). Dlatego organy uprawnione do wydawania pozwoleń na broń muszą brać pod uwagę nie tylko subiektywnie pojmowany interes konkretnego obywatela, ale także mieć wzgląd na interes bezpieczeństwa i porządku publicznego. Ten wzgląd dyktuje konieczność ścisłej reglamentacji pozwoleń na broń (zwłaszcza broń palną, której użycie w każdym przypadku zagraża zdrowiu lub życiu innych osób), tj. wydawanie ich tylko w sytuacjach uznanych za szczególne (porównaj wyrok NSA z dnia 22 stycznia 2014 r. II OSK 1947/12). Natomiast, podnoszona w odwołaniu okoliczność zatarcia skazania nie stanowi przeszkody do ustalenia w trybie art. 75 K.p.a., że osoba ubiegająca się o pozwolenie na broń popełniła czyn, który sam w sobie lub w powiązaniu z innymi okolicznościami rodzi obawę, że osoba ta użyje broni w celach sprzecznych z interesem porządku publicznego. Zatarcie skazania pozwala wprawdzie daną osobę uznać za niekaraną, jednakże przy ocenie osobowości kandydata do posiadania broni ważny jest nie tyle fakt ukarania bądź nieukarania, ale dotychczasowe życie i sposób postępowania tej osoby. Fakt uprzednio popełnionych przestępstw oraz posiadanie notowań policyjnych nie jest obojętny w tej sferze stosunków społecznych, w których znaczenie ma nic tylko ocena prawna, lecz także ocena etyczno - moralna danej osoby. Można zatem w postępowaniu administracyjnym ustalić, że przed kilku laty postępowanie Strony było naganne i w powiązaniu z innymi faktami, opiniami i dokumentami, a także wyjaśnieniami samej Strony oraz świadków ocenić, czy istotnie zachodzą przesłanki do wydania pozwolenia na broń (wyroki NSA: z dnia 18 lipca 2014 r., sygn. akt 11 OSK 385/13 oraz z dnia 7 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 2119/11). D. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Komendanta Głównego Żandarmerii Wojskowej z dnia [...] lutego 2018 r., w której zarzucił organowi naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 w zw. z art. 80, art. 107 § 3 K.p.a. Ponadto skarżący zarzucił, że organu naruszył art. 15 ustawy o broni i amunicji Skarżący podnosząc powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zobowiązanie organu do wydania decyzji przyznającej pozwolenie na posiadanie broni palnej do celów kolekcjonerskich oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. Komendant Główny Żandarmerii Wojskowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentacje zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. z 2016 r., poz. 1066 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do badania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności naruszających prawo i przez to mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 - dalej zwanej "P.p.s.a.") lub też wystąpiło naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Stosownie zaś do treści art. 134 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. karga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji właściwy organ Policji wydaje pozwolenie na broń, jeżeli wnioskodawca nie stanowi zagrożenia dla samego siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego oraz przedstawi ważną przyczynę posiadania broni. Natomiast zgodnie z art. 15 ust. 1 tej ustawy Pozwolenia na broń nie wydaje się osobom: 1) niemającym ukończonych 21 lat, z zastrzeżeniem ust. 2; 2) z zaburzeniami psychicznymi, o których mowa w ustawie z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz. U. z 2017 r. poz. 882), lub o znacznie ograniczonej sprawności psychofizycznej; 3) wykazującym istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego; 4) uzależnionym od alkoholu lub od substancji psychoaktywnych; 5) nieposiadającym miejsca stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; 6) stanowiącym zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego: a) skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe, b) skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za nieumyślne przestępstwo: - przeciwko życiu i zdrowiu, - przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia. Zgodnie z § 2 rozporządzenia Ministrów Obrony Narodowej oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 8 czerwca 2001 r. w sprawie organów wojskowych właściwych do wydawania pozwoleń na broń żołnierzom zawodowym, wobec żołnierza zawodowego właściwymi do wydawania pozwolenia na broń jest w pierwszej instancji Komendant Oddziału Żandarmerii Wojskowej właściwy ze względu na miejsce stałego zamieszkania żołnierza, zaś w drugiej - Komendant Główny Żandarmerii Wojskowej. Organy te pełnią odpowiednio zadania przewidziane w tym zakresie dla organów Policji. Ustawodawca, celem usunięcia rozbieżnego rozumienia przepisów art. 10 ust. 1 i art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji wymienił punkty 1 i 2 dotyczące skazania wnioskodawcy w warunkach zawinienia za określone typy przestępstw. Skutkiem takiego brzmienia tego przepisu nie jest to, że przesłanka zagrożenia porządku lub bezpieczeństwa publicznego jest zawsze spełniona, gdy wnioskodawca zostanie skazany prawomocnym wyrokiem, za wymienione w tych punktach przestępstwo. Organy nie muszą wówczas prowadzić rozważań co do wpływu konkretnego wyroku skazującego na rozstrzygnięcie w przedmiocie udzielenia pozwolenia na broń (lub jego cofnięcia). Jednakże z art. 15 ust. 1 pkt 6 nie sposób wyprowadzić wniosku, że tylko skazanie prawomocnym wyrokiem (nawet gdy spełnione są warunki podane w pkt 1-5) uniemożliwia wydanie pozwolenia na broń, jeżeli, w konkretnym stanie faktycznym, okaże się, że wnioskodawca może stanowić zagrożenie dla samego siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego z innych przyczyn. Zatem sam fakt nieskazania nie stanowi pozytywnej przesłanki do wydania pozwolenia na broń. Gdyby było inaczej ustawodawca, w art. 10 ust. 1 tej ustawy (a ten właśnie przepis jest podstawą wydania pozwolenia na broń) zamiast stawiać wymaganie, iż wnioskodawca nie może stanowić zagrożenia dla samego siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego, użyłby odwołania do pełnego brzmienia art. 15 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy, co w istocie stworzyłoby zamknięty katalog przyczyn odmowy wydania pozwolenia. Tak więc prawidłowe zastosowanie art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji wymaga nadania zawartemu w tym przepisie zwrotowi ocennemu konkretnej treści, (z wyjątkami ujętymi w art. 15 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy) przez co autorytatywne stwierdzenie tego, jakie przyczyny usprawiedliwiają wydanie pozwolenia na broń, a jakie muszą być uznane za niewystarczające, może nastąpić jedynie odrębnie w każdej indywidualnej sprawie ( porównaj wyrok NSA z 20 lutego 2015 r. sygn. akt II OSK 1683/13). Odnosząc zatem powyższy wywód do niniejszej sprawy, uznać należy iż organy Żandarmerii Wojskowej obu instancji analizując osobę skarżącego pod kątem czy posiadanie przez niego broni może stanowić zagrożenie dla porządku lub bezpieczeństwa publicznego i zasadnie badały jego wcześniejsze zachowanie w kontekście przestrzegania prawa. Organy ustaliły, że skarżący w przeszłości wchodził w kolizję z prawe karnym i był dwukrotnie skazany. Skazania te uległy zatarciu. W ocenie organów ustalenia w tym zakresie były wystarczające do uznania, iż posiadanie przez skarżący broni może stanowić zagrożenie dla porządku lub bezpieczeństwa publicznego (art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji). W ocenie Sądu ustalenia te były wystarczające. Ustalenie to nie zostało poparte dogłębną analizą materiału dowodowego i jest jednostronne, dowolne oraz wykraczające poza swobodną ocenę dowodów. Trafne są zatem zarzuty skargi naruszenia w stopniu istotnym dla wyniku sprawy przez organy obu instancji powołanych w skardze przepisów postępowania, co w konsekwencji doprowadziło do błędnych ustaleń zawartych w uzasadnianiach decyzji obu organów - naruszenia art. 107 § 3 K.p.a. oraz naruszenie prawa materialnego - art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, poprzez pochopne uznanie, iż posiadanie przez skarżącego broni kolekcjonerskiej może stanowić zagrożenie dla porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Nie dostrzegając tych uchybień organ drugiej instancji naruszył także art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. Badanie przesłanki "zagrożenie dla porządku lub bezpieczeństwa publicznego" musi polegać na precyzyjnej analizie nie tylko przeszłego zachowania się wnioskodawcy ale przede wszystkim badaniu stanu obecnego - jakie jest jego zachowanie obecnie, jaka jest jego obecna postawa w zakresie przestrzegania prawa, aktualna opinia z miejsca zamieszkania, opinia służbowa, karalność - czego w niniejszej sprawie w ogóle zabrakło. Organy skoncentrowały się wyłącznie na fakcie popełnienia przez skarżącego w przeszłości czynów zabronionych. Podkreślić należy, iż w orzecznictwie dominuje pogląd odmawiania wydawania pozwolenia na broń osobom karanym sądownie. Jednakże skarżący do takiej kategorii nie należy. Ustawodawca nie przewidział w ustawie o broni i amunicji dla policjantów, podobnie jak dla innych funkcjonariuszy uprzywilejowanej pozycji. Nie oznacza to jednak, że w konkretnej indywidualnej sprawie, przy rozpatrywaniu wniosku o wydanie pozwolenia na broń, nie powinno brać się pod uwagę tego, iż wnioskodawca jest żołnierzem i w jaki sposób te służbę pełni. Taką tezę postawił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 listopada 2016 r. sygn. akt II OSK 349/15 i skład orzekający Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w pełni się z tą tezą zgadza. Podkreślić należy, iż zatarcie skazania pozwala wprawdzie daną osobę uznać za niekaraną, jednakże przy ocenie osobowości posiadacza broni ważny jest nie tyle fakt ukarania, ale dotychczasowe życie i sposób postępowania tej osoby. Zatarcie skazania nie stanowi przeszkody do ustalenia w trybie art. 75 K.p.a., że osoba, która posiada broń, a która popełniła czyn, który sam w sobie lub w powiązaniu z innymi okolicznościami rodzi obawę, użycia broni w celach sprzecznych z interesem porządku publicznego (porównaj wyroki NSA: z dnia 16 października 2012 r., sygn. akt II OSK 1097/11 oraz z dnia 27 lipca 2010 r., sygn. akt II OSK 1245/09). Organ pierwszej instancji ponownie rozpatrzy wniosek skarżącego o wydanie pozwolenia na posiadanie broni palnej do celów kolekcjonerskich, biorąc pod uwagę powyższe rozważania, a swoje rozstrzygnięcie uzasadni zgodnie z warunkami wynikającymi z art. 107 § 3 K.p.a. Ponadto Sąd wskazuje, że wniosek o wydanie pozwolenia na broń kończy się decyzją pozytywną bądź negatywną. Organ nie wydaje rozstrzygnięcia w zakresie pozwolenia na zakup broni. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 132 i art. 145 § 1 pkt 1 pkt lit. a) i c) ustawy - Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku.