II SA/Wa 571/15
WyrokWSA w Warszawie2016-03-22
Skład orzekający: Danuta Kania, Stanisław Marek Pietras, Iwona Maciejuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zmianę ostatecznej decyzji o zwolnieniu ze służby funkcjonariusza może zostać uwzględniony na podstawie art. 154 § 1 k.p.a., jeśli nie wykazano istnienia interesu społecznego lub słusznego interesu strony?Ratio decidendi
Wniosek o zmianę ostatecznej decyzji administracyjnej na podstawie art. 154 § 1 k.p.a. może zostać uwzględniony jedynie w sytuacji, gdy przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Samo subiektywne poczucie krzywdy strony lub chęć ponownej merytorycznej oceny sprawy nie są wystarczające. W przypadku decyzji o zwolnieniu ze służby, jeśli przyczyny zwolnienia leżały w interesie społecznym (dobru służby), późniejsze przywrócenie do służby w tym samym trybie nie jest uzasadnione, chyba że nastąpiła istotna zmiana okoliczności przemawiająca za tym.Stan faktyczny
Skarżący A. B. został zwolniony ze Służby Celnej decyzją Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] lutego 2014 r. na podstawie art. 105 pkt 9 ustawy o Służbie Celnej, z uwagi na częste zwolnienia lekarskie i służbę pod wpływem alkoholu. Po uprawomocnieniu się decyzji, skarżący złożył wniosek o jej zmianę w trybie art. 155 k.p.a. (później uznany za wniosek na podstawie art. 154 k.p.a.), domagając się przywrócenia do służby. Organy administracji odmówiły zmiany decyzji, uznając brak przesłanek interesu społecznego lub słusznego interesu strony. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych dotyczących zbierania i oceny dowodów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras, Iwona Maciejuk, Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2016 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji oddala skargę
Decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. znak: [...]Szef Służby Celnej, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), dalej: "k.p.a.", utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dni [...] listopada 2014 r. nr [...] w sprawie odmowy zmiany decyzji z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia A. B. ze Służby Celnej.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy tok postępowania wskazując, co następuje:
Decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r. Dyrektor Izby Celnej w [...], działając na podstawie art. 105 pkt 9, art. 107 ust. 1 pkt 2 i art. 188 ust. 2, 4 i 5 ustawy z dnia [...] sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323 ze zm.), zwolnił A. B. ze służby po upływie trzech miesięcy od dnia doręczenia decyzji. Zgodnie z art. 105 pkt 9 ww. ustawy, funkcjonariusza można zwolnić ze służby w przypadku zaistnienia innej, niż określone w pkt 1–8, ważnej przyczyny, jeżeli dalsze pozostawanie w służbie nie gwarantuje należytego wykonywania obowiązków służbowych, w szczególności gdy wymaga tego dobro Służby Celnej lub gdy nastąpiła utrata zaufania niezbędnego do wykonywania obowiązków służbowych; zwolnienie funkcjonariusza ze służby może nastąpić w tym przypadku po zasięgnięciu opinii związku zawodowego funkcjonariuszy.
Powyższa decyzja, doręczona skutecznie w trybie zastępczym, o którym mowa w art. 44 k.p.a., stała się ostateczna.
Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2014 r., uzupełnionym pismem z dnia [...] sierpnia 2014 r., A. B. zwrócił się do Szefa Służby Celnej, o wzruszenie w trybie art. 155 k.p.a. ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] lutego 2014 r. w sprawie zwolnienia ze służby.
Pismem z dnia [...] września 2014 r. Dyrektor Izby Celnej w [...], do którego ww. wniosek został przekazany zgodnie z właściwością, zwrócił się do wnioskodawcy o sprecyzowanie żądania poprzez podanie okoliczności istnienia interesu społecznego lub słusznego interesu strony, które mogłyby przemawiać za uchyleniem lub zmianą ww. decyzji ostatecznej oraz o wskazanie żądania uchylenia, czy też zmiany powyższej decyzji.
Pismem z dnia [...] września 2014 r. wnioskodawca, powołując art. 155 k.p.a., podał, iż żąda zmiany decyzji z dnia [...] lutego 2014 r. w sprawie zwolnienia ze Służby Celnej i wydania rozstrzygnięcia o przywróceniu do służby.
Decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r. Dyrektor Izby Celnej w [...], powołując w podstawie prawnej art. 104 § 1 oraz 154 § 2 k.p.a. w zw. z art. 188 ust. 5 ustawy o Służbie Celnej, odmówił zmiany decyzji z dnia [...] lutego 2014 r. w przedmiocie zwolnienia A. B. ze Służby Celnej.
W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż postępowanie, o którym mowa w art. 154 oraz art. 155 k.p.a. jest nadzwyczajnym trybem postępowania, mającym na celu wzruszenie ostatecznej decyzji administracyjnej. W postępowaniu tym organ administracji nie jest uprawniony do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy, lecz ma obowiązek dokonać analizy jedynie pod kątem zaistnienia przesłanek określonych w ww. przepisach, tj. interesu społecznego lub słusznego interesu strony.
Następnie organ zauważył, iż A. B. oparł wniosek o zmianę decyzji w przedmiocie zwolnienia ze Służby Celnej o przepis art. 155 k.p.a., jednakże decyzja, której wzruszenia żąda strona, nie jest decyzją "na mocy, której strona nabyła prawo", bowiem istotą jej rozstrzygnięcia jest pozbawienie strony posiadanego przez nią statusu. W doktrynie utrwalił się pogląd, że strona nie nabywa prawa z decyzji ostatecznych, jeśli decyzja ta odmawia przyznania stronie żądanych uprawnień lub jeżeli treścią rozstrzygnięcia takiej decyzji jest pozbawienie strony posiadanych przez nią uprawnień (np. na skutek zwolnienia ze służby). Nadto organ wskazał, iż w przedmiotowej sprawie nie jest związany podaną przez stronę postawą prawną dokonania ewentualnej zmiany decyzji, związany jest natomiast treścią żądania wniosku. Podstawę prawną wniosku winien natomiast stanowić art. 154 k.p.a.
Organ I instancji zauważył, że zastosowanie przepisu art. 154 § 1 k.p.a. wymaga łącznego spełnienia następujących przesłanek: (1) decyzja ostateczna nie tworzy żadnych praw dla żadnej ze stron postępowania, (2) za uchyleniem lub zmianą takiej decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Postępowanie administracyjne, prowadzone na podstawie ww. przepisu powinno zatem zmierzać do wyjaśnienia, czy za uwzględnieniem wniosku o zmianę lub uchylenie decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Oceniając przesłankę słusznego interesu strony, należy wziąć pod uwagę nie subiektywne przekonanie strony o doznanej przez nią szkodzie, lecz rozważyć okoliczności, które pozwalają ustalić, że żądanie strony (zmiany decyzji) jest słuszne i zasługuje na społeczną akceptację.
W ocenie organu I instancji w przedmiotowej sprawie nie zaistniały przesłanki interesu społecznego lub słusznego interesu strony, które przemawiałyby za zmianą decyzji w przedmiocie zwolnienia A. B. ze Służby Celnej. Wprawdzie w piśmie z dnia [...] czerwca 2014 r. ww. wskazał, że zwolnienie go ze służby w okresie rehabilitacji pozbawiło go środków do życia, jednak pozbawienie uposażenia na skutek rozwiązania stosunku służbowego nie może być postrzegane jako uzasadnienie dla istnienia "słusznego interesu strony". Za przywróceniem do służby nie przemawia również interes społeczny. To właśnie względy interesu społecznego (dobra służby), przejawiającego się w konieczności prawidłowej realizacji zadań Służby Celnej, legły u podstaw zwolnienia ww. ze służby. Mianowicie, fakt częstego oraz długotrwałego przebywania na zwolnieniach lekarskich oraz wykonywania zadań od wpływem alkoholu były okolicznościami wskazującymi, że postawa A. B. zagrażała dobru Służby Celnej. Nie sposób zatem uznać, że obecnie interes społeczny, utożsamiany z interesem służby, przemawia za zmianą decyzji ostatecznej o zwolnieniu ze służby i przywróceniem do Służby Celnej.
Pismem z dnia [...] grudnia 2014 r. A. B. złożył odwołanie od powyższej decyzji podnosząc, iż kara zwolnienia ze służby była głęboko krzywdząca i nieadekwatna do zaistniałego przewinienia, a nadto, że nie można mu było zarzucić ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków służbowych, bowiem nie wyrządził żadnej szkody pracodawcy. Postawione mu zarzuty zaliczyć należy do sfery etyki zawodowej a jej naruszenie nie powinno skutkować wymierzeniem najsurowszej kary - zwolnienia ze służby - po przepracowaniu [...] lat na różnych stanowiskach kierowniczych.
Kolejnym pismem z dnia [...] stycznia 2015 r. A. B. złożył odwołanie od orzeczenia dyscyplinarnego Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...] listopada 2012 r. i utrzymującego go w mocy orzeczenia dyscyplinarnego Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] września 2012 r. oraz decyzji tegoż organu z dnia [...] lutego 2014 r. o zwolnieniu ze służby, a także decyzji z dnia [...] listopada 2014 r. odmawiającej jej zmiany. Zarzucił wydanie powyższych orzeczeń dyscyplinarnych i decyzji w oparciu o niewłaściwe przepisy prawa oraz w niewłaściwym trybie. Ponadto ponownie wniósł o zmianę decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] lutego 2014r. i przywrócenie go do Służby Celnej.
Szef Służby Celnej motywując powołaną na wstępie decyzję z dnia [...] lutego 2015 r. wskazał, iż zgodnie z art. 154 k.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Przesłanki wymagania interesu społecznego lub słusznego interesu strony muszą być ustalone w konkretnej sprawie i muszą zyskać zindywidualizowaną treść, wynikającą ze stanu faktycznego i prawnego sprawy. Podkreślił, iż zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 154 § 1 k.p.a. nie może prowadzić do wydania decyzji sprzecznej z prawem. Słuszny interes strony w rozumieniu art. 154 § 1 k.p.a. musi być interesem znajdującym oparcie w obowiązujących przepisach prawa.
Zdaniem organu odwoławczego, A. B. nie wykazał ani interesu społecznego, ani słusznego interesu strony, który uzasadniałby zmianę decyzji w przedmiocie zwolnienia ze służby. Samo zaś subiektywne poczucie krzywdy oraz rozczarowanie i żal wobec stanowiska organu administracji, nie może być traktowane jako słuszny interes strony w rozumieniu przepisu art. 154 § 1 k.p.a. Nie można uznać za słuszny interes strony jej dążenia do innej oceny przez organ administracji tego samego stanu faktycznego sprawy, który był już przedmiotem rozpoznania przez ten organ w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją.
W przedmiotowej sprawie, również interes społeczny nie przemawia za przywróceniem ww. do służby. To właśnie z uwagi na interes społeczny, przejawiający się koniecznością zapewnienia prawidłowej realizacji zadań nałożonych na Służbę Celną, A. B. został zwolniony ze służby. Fakt częstego oraz długotrwałego przebywania przez ww. na zwolnieniu lekarskim oraz pełnienie służby pod wpływem alkoholu, stanowiły przesłanki zastosowania art. 105 pkt. 9 ustawy o Służbie Celnej. Nie można zatem uznać, że w chwili obecnej interes społeczny, przejawiający się koniecznością zapewnienia prawidłowej realizacji zadań formacji, przemawia za przywróceniem wymienionego do służby, a tym samym za zmianą ostatecznej decyzji w przedmiocie zwolnienia ze Służby Celnej.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ zauważył, iż nadzwyczajny tryb postępowania, określony w art. 154 k.p.a., nie stanowi kolejnej instancji rozpatrzenia sprawy ostatecznie zakończonej w postępowaniu w trybie zwykłym. Zatem argumenty podnoszone przez stronę, dotyczące postępowania zakończonego decyzją ostateczną czy postępowania dyscyplinarnego, nie mogą być wyjaśniane na etapie obecnego postępowania. Dyrektor Izby Celnej w [...] w decyzji z dnia [...] lutego 2014 r. w sprawie zwolnienia ze służby prawidłowo pouczył stronę o możliwości złożenia odwołania do Szefa Służby Celnej, jednak z uprawnienia tego strona nie skorzystała. Również w orzeczeniu dyscyplinarnym z dnia [...] września 2012 r. obwiniony został pouczony, iż przysługuje mu prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego, jednak z powyższego uprawnienia nie skorzystał.
W konkluzji organ stwierdził, iż przedmiotem postępowania w sprawie zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej jest ustalenie istnienia przesłanek wzruszenia ostatecznej decyzji z przyczyn określonych treścią tego przepisu. Zarówno słuszny interes strony, jak i interes społeczny musi być wykazany i uzasadniony dowodowo. Podniesione w niniejszym postępowaniu okoliczności nie pozwalają na uznanie, aby interes społeczny lub słuszny interes strony przemawiał za zmianą decyzji ostatecznej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] lutego 2015 r. A. B. zarzucił naruszenie art. 77 § 1 w związku z art. 80 k.p.a., które to normy prawa obligują organ administracji do zebrania i oceny całokształtu materiału dowodowego, zaś uchybienie tym obowiązkom ma wpływ na wynik sprawy.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu rozpoznania skargi przez Sąd oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż podstawowym obowiązkiem organu administracyjnego jest zebranie i ocena materiału dowodowego, który pozwoliłby ustalić wszystkie okoliczności istotne w sprawie. W szczególności organ powinien ustosunkować się do wniosków dowodowych strony i okoliczności faktycznych wskazanych przez stronę dla wyjaśnienia swego stanowiska w sprawie. Konsekwencją powyższego jest obowiązek organu wyjaśnienia w uzasadnieniu decyzji wyboru okoliczności uznanych przez organ za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz wskazanie przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej (art. 107 § 3 k.p.a.). O naruszeniu powyższych obowiązków można mówić wówczas, gdy decyzja organu I instancji jest wewnętrznie sprzeczna i zawiera arbitralne kwalifikacje czynności strony, zaś organ II instancji tych rażących uchybień nie naprawia, lecz utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję.
Końcowo skarżący odniósł się do okoliczności pełnienia służby pod wpływem alkoholu argumentując, iż zarzut spożywania alkoholu i jego nietrzeźwości w miejscu pełnienia służby nie został udowodniony.
W odpowiedzi na skargę Szef Służby Celnej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta polega na ocenie zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Stosownie do art. 134 § 1 i 2 p.p.s.a. sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Skarga analizowana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja Szefa Służby Celnej z dnia [...] lutego 2015r., utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] listopada 2014 r. w sprawie odmowy zmiany decyzji ostatecznej - nie narusza prawa.
Postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją zostało wszczęte na wniosek A. B. z dnia [...] czerwca 2014 r., doprecyzowany pismem z dnia [...] września 2014 r., prawidłowo zakwalifikowany przez organ jako żądanie zmiany decyzji ostatecznej na podstawie art. 154 k.p.a. Przy czym organ zasadnie przyjął, że - w świetle art. 61 § 1 k.p.a. - jest związany treścią żądania wniosku wszczynającego postępowanie, które to żądanie wyznacza rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania, nie jest natomiast związany podaną przez stronę podstawą prawną żądania. To treść żądania wyznacza bowiem normę prawa materialnego, która będzie miała zastosowanie w konkretnej sprawie (por. wyrok NSA z dnia 16 grudnia 1987 r. sygn. akt IV SA 757/87, niepubl.; wyrok NSA z dnia 16 lipca 2009 r. sygn. akt II OSK 1163/08, publ. LEX nr 555752).
W przedmiotowej sprawie treścią żądania A. B., którą związane były organy administracji, było dokonanie zmiany decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] lutego 2014 r. w przedmiocie zwolnienia ze Służby Celnej na podstawie art. 105 pkt 9 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323 ze zm.).
Zgodnie z art. 154 § 1 k.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. W przypadkach określonych w § 1 właściwy organ wydaje decyzję w sprawie uchylenia lub zmiany dotychczasowej decyzji (ust. 2).
Nadzwyczajny tryb postępowania, o którym mowa w art. 154 k.p.a., ma na celu wzruszenie ostatecznej decyzji administracyjnej. W ww. postępowaniu weryfikacja ostatecznej decyzji następuje tylko w przypadku, jeżeli za zmianą lub uchyleniem decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Przesłanka interesu społecznego lub słusznego interesu strony powinna podlegać ocenie według wynikającej z art. 7 k.p.a. zasady uwzględnienia z urzędu interesu społecznego oraz słusznego interesu strony. O uwzględnieniu obu tych interesów można mówić tylko w takich przypadkach, jeżeli ich uwzględnienie nie narusza prawa, tzn. nie sankcjonuje stanu niezgodnego z prawem.
Ponadto uchylenie lub zmiana ostatecznej decyzji może dotyczyć takich decyzji, które mają charakter uznaniowy. Chodzi tu o taką sytuację, gdy ustawodawca w przepisie materialnoprawnym przewiduje pewien "luz decyzyjny". W obszarze tego "luzu" organ ma możliwość wyboru rozstrzygnięcia, przy czym każde z tych rozstrzygnięć podejmowane jest w granicach prawa.
W postępowaniu, o którym mowa w art. 154 k.p.a., nie jest dopuszczalna merytoryczna kontrola wydanego rozstrzygnięcia. Strona nie może zatem, powołując się na interes społeczny lub własny interes, domagać się w tym trybie ponownej oceny merytorycznej wydanej decyzji. W przeciwnym wypadku postępowanie określone w art. 154 k.p.a. służyłoby do ponownego rozpoznania spraw już zakończonych ostateczną decyzją administracyjną niejako "w kolejnej instancji". Prowadziłoby to do niedopuszczalnego naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania, wyrażonej w art. 15 k.p.a. Organ administracji nie jest zatem uprawniony do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy, lecz winien dokonać jej analizy jedynie pod kątem zbadania dwóch przesłanek, jakimi są interes społeczny oraz słuszny interes strony.
Przesłanki wymagania interesu społecznego lub słusznego interesu strony muszą być ustalone w konkretnej sprawie i muszą zyskać zindywidualizowaną treść, wynikającą ze stanu faktycznego i prawnego sprawy. Zatem postępowanie administracyjne prowadzone w ramach przepisu art. 154 § 1 k.p.a. powinno zmierzać do wyjaśnienia, czy za uwzględnieniem wniosku o zmianę lub uchylenie decyzji przemawia wzgląd na interes społeczny lub słuszny interes strony. Oceniając czy w danej sprawie występuje słuszny interes strony, należy wziąć pod uwagę nie subiektywne przekonanie strony o doznanej przez nią szkodzie, lecz rozważyć okoliczności, które pozwalają ustalić, że żądanie strony (zmiany decyzji) jest słuszne i zasługuje na społeczną akceptację (por. wyrok NSA z dnia 17 września 2010 r. sygn. akt I OSK 428/10, publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Samo określenie "słuszny interes strony", jakkolwiek niezdefiniowane, wskazuje, że nie chodzi w nim o każdy interes strony (a więc o chęć uzyskania rozstrzygnięcia organu administracji o treści zgodnej z wolą strony), ale wyłącznie o interes zgodny przede wszystkim z prawem i zasadami współżycia społecznego. Modyfikacja ukształtowanego ostateczną decyzją stosunku administracyjnoprawnego (poprzez jego zmianę bądź zniesienie) musi więc być społecznie aprobowana i godna wsparcia ze strony Państwa ze względu na cel jaki przez tę modyfikację zostanie osiągnięty. Interes ten ma być bowiem obiektywnie słuszny, a nie jedynie zgodny z oczekiwaniem strony.
Zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 154 § 1 k.p.a. nie może prowadzić do wydania decyzji sprzecznej z prawem. Słuszny interes strony w rozumieniu art. 154 § 1 k.p.a. musi być zatem interesem znajdującym oparcie w obowiązujących przepisach prawa, bowiem zasada praworządności, wyrażona w art. 6 k.p.a., zobowiązuje organy administracji do działania na podstawie i w granicach obowiązującego prawa (por. wyrok NSA z dnia 18 października 2007 r. sygn. akt II OSK 1406/06, publ. j.w.).
W świetle powyższych uwag za prawidłowe uznać należy stanowisko organów orzekających, że w okolicznościach niniejszej sprawy brak było podstaw do zmiany decyzji ostatecznej z dnia [...] lutego 2014 r. w przedmiocie zwolnienia A. B. ze Służby Celnej. Nie zaistniała bowiem żadna z przesłanek określonych w art. 154 § 1 k.p.a., tj. słuszny interes strony lub interes społeczny, która przemawiałaby za wzruszeniem ww. decyzji ostatecznej. Jak już wyżej zaznaczono, istnienie interesu społecznego czy słusznego interesu strony nie może być tylko werbalnym stwierdzeniem, lecz musi być wykazane tak jak i inne - istotne dla rozstrzygnięcia każdej sprawy - okoliczności faktyczne.
Skarżący nie wykazał w toku postępowania, aby istniały podstawy do zmiany decyzji ze względu na słuszny interes strony. Istnienia takich okoliczności nie stwierdził również organ celny. Niewątpliwie w kategoriach słusznego interesu strony nie mogą być rozważane kwestie związane z utratą przez skarżącego prawa do uposażenia na skutek zwolnienia ze służby, ani brak możliwości kontynuowania rehabilitacji. Jak już bowiem wyżej zaznaczono, "słuszny interes strony" nie może być postrzegany jako każdy interes strony, sprowadzający się do chęci uzyskania rozstrzygnięcia organu o treści zgodnej z wolą strony, ale wyłącznie jako interes zgodny z prawem i społecznie akceptowany.
Skarżący w toku niniejszego postępowania podnosił również argumenty, które dotyczą samego postępowania zakończonego decyzją ostateczną, wskazując w szczególności, że postawione mu zarzuty są ogólnikowe i nieudowodnione, zaś orzeczona kara jest głęboko krzywdząca i nieadekwatna do zaistniałego przewinienia. Powyższe oznacza, że skarżący kwestionował prawidłowość ostatecznej decyzji w sprawie zwolnienia ze służby. Tymczasem, jak zasadnie wskazał organ, nadzwyczajny tryb uchylenia lub zmiany decyzji, określony w art. 154 k.p.a., nie pozwala na ponowne, merytoryczne rozpatrzenie sprawy w jej całokształcie tak jak w postępowaniu zwykłym, w następstwie złożenia odwołania do organu wyższego stopnia. Merytoryczna kontrola wydanego rozstrzygnięcia jest bowiem - przy zastosowaniu tego trybu - niedopuszczalna. Strona nie może więc, powołując się na własny interes, domagać się od organu ponownej oceny zasadności decyzji ostatecznej.
Zgodzić należy się również z organem orzekającym, że w przedmiotowej sprawie za zmianą ostatecznej decyzji w sprawie zwolnienia ze służby nie przemawia interes społeczny. Podkreślenia przy tym wymaga, że to właśnie przez wzgląd na interes społeczny, przejawiający się dbaniem o wizerunek Służby Celnej oraz koniecznością zapewnienia prawidłowej realizacji zadań nałożonych na tę formację, skarżący został zwolniony ze służby. Powodem podjęcia takiego rozstrzygnięcia było wyczerpanie przesłanek określonych w art. 105 pkt 9 ustawy o Służbie Celnej, który przewiduje możliwość zwolnienia funkcjonariusza ze służby w przypadku zaistnienia ważnej przyczyny, jeżeli dalsze pozostawanie w służbie nie gwarantuje należytego wykonywania obowiązków służbowych, w szczególności gdy wymaga tego dobro Służby Celnej lub gdy nastąpiła utrata zaufania niezbędnego do wykonywania obowiązków służbowych. Z uzasadnienia ww. decyzji wynika, że powodem zastosowania art. 105 pkt 9 ww. ustawy było naruszenie przez skarżącego obowiązków służbowych, które stanowiło podstawę wydania prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego, liczna absencja chorobowa skarżącego, dezorganizująca pracę komórki organizacyjnej, a także zgłoszenie się skarżącego do służby pod wpływem alkoholu.
W tym stanie rzeczy, nie można zakwestionować stanowiska organu, że aktualnie interes społeczny, utożsamiany z interesem służby (dobrem służby), przemawiał za zmianą ostatecznej decyzji w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze Służby Celnej i w konsekwencji przywróceniem go do służby.
W przedmiotowej sprawie nie doszło do naruszenia art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Organy podjęły wszelkie niezbędne kroki w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Wydane w sprawie rozstrzygnięcia spełniają wymogi określone w art. 107 § 1 i 3 k.p.a., w tym zawierają należyte uzasadnienie faktyczne i prawne. Z tych względów podniesione w skardze zarzuty naruszenia powołanych wyżej przepisów, nie mogą odnieść zamierzonego skutku.
Końcowo, odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów zmierzających w istocie do zakwestionowania stanowiska organu wyrażonego w decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] lutego 2014 r. co do pełnienia przez skarżącego służby pod wpływem alkoholu, należy raz jeszcze zauważyć, iż przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie art. 154 § 1 k.p.a. nie jest ponowna, merytoryczna ocena sprawy, lecz jedynie ustalenie istnienia przesłanek wzruszenia decyzji ostatecznej ze względu na interes społeczny lub słuszny interes strony. Nie można więc, w oparciu o art. 154 k.p.a., prowadzić ponownego postępowania wyjaśniającego co do istoty sprawy, która została już rozstrzygnięta decyzją ostateczną.
Konkludując, Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji nie naruszają prawa. Trafne jest bowiem stanowisko organów orzekających, iż w niniejszej sprawie nie zaistniały przesłanki do uwzględnienia wniosku skarżącego o zmianę ostatecznej decyzji w przedmiocie zwolnienia ze służby.
Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło