II SA/Wa 588/15
PostanowienieWSA w Warszawie2017-01-12
Skład orzekający: Iwona Malicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Jaka stawka wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu przysługuje adwokatowi w sytuacji, gdy postępowanie zostało zakończone w pierwszej instancji przed wejściem w życie rozporządzenia z 2015 r., ale skarga kasacyjna została złożona po jego wejściu w życie, a postępowanie w całości zakończyło się przed wejściem w życie rozporządzenia z 2016 r.?Ratio decidendi
Do ustalenia wysokości wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu w sytuacji opisanej w treści orzeczenia, należy zastosować przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu. Wynagrodzenie obejmuje opłatę za sporządzenie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed NSA, obliczoną jako 75% opłaty maksymalnej za pierwszą instancję, powiększoną o podatek VAT.Stan faktyczny
Referendarz sądowy WSA w Warszawie rozpoznał wniosek adwokata E. N. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi małoletniej D. O. na decyzję SKO w przedmiocie przyznania stypendium szkolnego. WSA wyrokiem z 10 listopada 2015 r. oddalił skargę, a następnie adwokat E. N. wniosła skargę kasacyjną i o przyznanie kosztów zastępstwa prawnego. NSA wyrokiem z 19 października 2016 r. zakończył postępowanie. Adwokat E. N. ponownie wniosła o przyznanie kosztów pomocy prawnej.Rozstrzygnięcie
Przyznano adwokatowi E. N. kwotę 360 zł oraz kwotę 82,80 zł tytułem podatku od towarów i usług, stanowiącą wynagrodzenie za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2017 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata E. N. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi małoletniej D. O. - reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego J. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie przyznania stypendium szkolnego postanawia: przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata E. N. kwotę 360 zł (trzysta sześćdziesiąt złotych) oraz kwotę 82,80 zł (osiemdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy), stanowiącą 23% podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Adwokat E. N. została wyznaczona przez Okręgową Radę Adwokacką w [...] pełnomocnikiem z urzędu dla małoletniej D. O. w postępowaniu przed sądem I instancji (k-28 akt).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 listopada 2015 r. oddalił wniesioną skargę, a postanowieniem referendarza sądowego z dnia 12 listopada 2015 r. zostało przyznane pełnomocnikowi z urzędu stosowne wynagrodzenie.
Wyznaczona adwokat w ustawowym terminie wniosła o sporządzenie uzasadnienia wydanego w sprawie wyroku i jego doręczenie wraz z uzasadnieniem, a następnie pismem z dnia 7 stycznia 2016 r., wniosła skargę kasacyjną (k-69-74 akt). Jednocześnie wystąpiła o przyznanie kosztów zastępstwa prawnego, wskazując, że nie zostały uiszczone w całości ani w części.
Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 19 października 2016 r., sygn. akt I OSK 313/16, skarżącą reprezentowała adw. R. O. z substytucji wyznaczonej pełnomocnik z urzędu (k-88 akt).
Pismem z dnia 21 października 2016 r. adw. E. N. ponownie wniosła o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu, oświadczając, że koszty te nie zostały zapłacone w całości ani w części (k-104 akt).
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - dalej p.p.s.a., wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Stawki opłat i zasady ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu uregulowane zostały w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714), które weszło w życie z dniem 2 listopada 2016 r.
Zgodnie z § 22 tego rozporządzenia, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji.
Wcześniej obowiązujące rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801), weszło w życie z dniem 1 stycznia 2016 r.
Niniejsza sprawa została wszczęta i zakończona w I instancji przed dniem wejścia w życie rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie został wydany w dniu 10 listopada 2015 r.). Natomiast pełnomocnik z urzędu, po otrzymaniu nieprawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem, złożyła skargę kasacyjną od wydanego w sprawie wyroku w dniu 7 stycznia 2016 r., czyli po wejściu w życie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu. Postępowanie w sprawie zostało prawomocnie zakończone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2016 r. - przed wejściem w życie obecnie obowiązującego rozporządzenia. Dlatego do rozpoznania przedmiotowego wniosku pełnomocnika z urzędu znajdą zastosowanie przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r.
Z § 21 ust. 1 pkt 2 lit. a tego rozporządzenia wynika, że zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej należy się pełnomocnikowi z urzędu, między innymi za sporządzenie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Przepis ten stanowi jednocześnie, że wysokość opłaty maksymalnej za czynności adwokackie w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji, polegające na sporządzeniu skargi kasacyjnej oraz udziale w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym przez adwokata, który występował w sprawie w I instancji, wynosi 75% opłaty maksymalnej, określonej w § 21 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, nie mniej niż 240 zł.
Stosownie zaś do § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c tego rozporządzenia, opłaty maksymalne w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w "innej sprawie", to jest takiej, w której przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna, albo adwokat nie sporządził skargi i nie brał udziału w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego, wynoszą 480 zł.
Ponadto w myśl § 4 ust. 3 rozporządzenia, opłatę za czynności adwokata ustanowionego z urzędu podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług.
W niniejszej sprawie pomoc udzielona stronie skarżącej w II instancji, za którą należy się pełnomocnikowi z urzędu stosowna opłata, polegała na sporządzeniu skargi kasacyjnej od wydanego w sprawie wyroku oraz udziale w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pełnomocnika substytucyjnego ustanowionego przez wyznaczonego w sprawie adwokata z urzędu.
Stosownie do powołanych wyżej przepisów ustalono, że opłata dla pełnomocnika z urzędu wynosi 75% z 480 zł, czyli 360 zł i powinna być podwyższona o kwotę 82,80 zł, stanowiącą podatek od towarów i usług, który wynosi 23%, co łącznie stanowi kwotę 442,80 zł.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a. oraz stosownie do § 21 ust. 1 pkt 2 lit. a w związku z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c, a także w myśl § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu w związku z § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, postanowiono, jak w sentencji.
Stawka podatku od towarów i usług została przyjęta na podstawie art. 41 ust. 1 w zw. z art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2016 r., poz. 710 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło