II SA/Wa 59/06
WyrokWSA w Warszawie2006-03-08
Skład orzekający: Anna Mierzejewska, Stanisław Marek Pietras, Eugeniusz Wasilewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ rentowy prawidłowo odmówił przyznania świadczenia w drodze wyjątku, błędnie interpretując datę powstania niezdolności do pracy wskazaną w orzeczeniu lekarza orzecznika ZUS?Ratio decidendi
Organ rentowy błędnie zinterpretował orzeczenie lekarza orzecznika ZUS, przyjmując, że całkowita niezdolność do pracy została stwierdzona dopiero w dniu 19 maja 2005 r. i nie określono daty jej powstania. W rzeczywistości orzeczenie wskazywało datę powstania niezdolności do pracy częściowej i całkowitej "po dacie 29.12.1995", co mogło usprawiedliwiać przerwę w zatrudnieniu skarżącego i uzasadniać przyznanie świadczenia w drodze wyjątku. W związku z tym, zaskarżona decyzja została uchylona.Stan faktyczny
Skarżący K. K. złożył skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku. Organ rentowy uznał, że pomimo posiadania 22 lat okresu ubezpieczenia, od 1994 roku nie było okresów zatrudnienia opartych o opłacane składki, a całkowita niezdolność do pracy została stwierdzona dopiero w 2005 roku, co uniemożliwia przyznanie świadczenia w drodze wyjątku. Skarżący podniósł, że spełnione zostały przesłanki z art. 83 ustawy emerytalnej i wskazał na trudną sytuację materialną.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji oraz stwierdzono, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras Eugeniusz Wasilewski (spr.) Protokolant Magda Magdoń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2006 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] października 2005 r. 2. stwierdza, iż uchylona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] października 2005 r. odmówił przyznania K. K. renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku. W uzasadnieniu podał, iż na przestrzeni 49 lat życia wnioskodawca posiada 22 lata, 2 miesiące i 23 dni łącznie udowodnionego okresu ubezpieczenia społecznego. Jednakże od wyczerpania zasiłku dla bezrobotnych, tj. od dnia 30 czerwca 1994 r. do czasu orzeczenia całkowitej niezdolności do pracy w 2005 r., nie został udokumentowany żaden okres zatrudnienia poparty opłacaniem składki na ubezpieczenie emerytalno-rentowe. Nie wykazano natomiast żadnych szczególnych okoliczności uniemożliwiających wykonywanie zatrudnienia i nabycia uprawnień do świadczenia ustawowego.
Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] listopada 2005 r. W jej uzasadnieniu dodatkowo wskazano, iż całkowita niezdolność do pracy została u wnioskodawcy stwierdzona orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS dopiero w dniu [...] maja 2005 r. i przyjęto, że będzie istniała do 31 maja 2007 r. Lekarz nie określił natomiast daty jej powstania.
Mając zatem na względzie fakt orzeczenia całkowitej niezdolności do pracy dopiero po upływie 10 lat, 10 miesięcy i 19 dni od ostatniego okresu składkowego nie można przyjąć, że wnioskodawca nie nabył uprawnień do renty z tytułu niezdolności do pracy wskutek szczególnych okoliczności spowodowanych stanem zdrowia. Z tych względów wnioskowane świadczenie nie może być przyznane w oparciu o art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity z 2004 r., Dz. U. Nr 39, poz. 353 ze zm.).
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi K. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze podniesiono, iż w sprawie zostały spełnione przesłanki z art. 83 ustawy emerytalnej do przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Ponadto skarżący wskazał na trudną sytuację materialną i podał, że pozostaje bez środków do życia.
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga analizowana w aspekcie tych podstaw zasługuje na uwzględnienie.
Organ wskazując na ponad 10-letnią przerwę w ubezpieczeniu skarżącego błędnie przyjmuje, jeśli się uwzględni orzeczenie lekarza orzecznika ZUS, iż w tym okresie był on osobą zdolną do pracy i że nie istniały przeciwwskazania uniemożliwiające kontynuowanie zatrudnienia w celu zapewnienia w przyszłości uprawnień do świadczenia z ubezpieczenia społecznego.
Wbrew twierdzeniom, orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] maja 2005 r. nie daje podstaw do przyjęcia, iż nie określono w nim daty powstania u skarżącego niezdolności do pracy. W orzeczeniu lekarz orzecznik określił bowiem datę powstania niezdolności do pracy częściowej i całkowitej "po dacie 29.12.1995". Z powyższego wynika zatem, że o niezdolności do pracy skarżącego można mówić, iż występuje od 30 grudnia 1995 r. Tymczasem Prezes ZUS w swojej decyzji przyjął, że całkowita niezdolność do pracy została u skarżącego stwierdzona orzeczeniem lekarza ZUS dopiero w dniu 19 maja 2005 r. i w orzeczeniu tym nie określono daty jej powstania.
Powyższa okoliczność jest o tyle istotna, że może usprawiedliwiać przerwę w zatrudnieniu skarżącego.
W konsekwencji powyższych stwierdzeń, koniecznym jest ponowne przeprowadzenie postępowania dowodowego i ponowna ocena całości materiału dowodowego, jak tego wymagają przepisy art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 kpa.
Z tych też względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w wyroku.
O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono w oparciu o art. 152 wskazanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło