II SA/Wa 599/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędziowie WSA Sławomir Antoniuk, Andrzej Kołodziej (spr.), Protokolant Eliza Kusy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2009 r. sprawy ze skargi Z. G. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r., 2) zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3) zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego Z. G. kwotę 440 zł (czterysta czterdzieści) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Komendant Główny Policji decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2009 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm), oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm), po rozpatrzeniu odwołania Z. G. od decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. Nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r., cofającej pozwolenie na broń palną myśliwską, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podał, że Sąd Rejonowy w P. prawomocnym wyrokiem z dnia [...] lutego 2008 r. (sygn. akt [...]), uznał Z. G. winnym popełnienia czynu z art. 297 § 1 kk (posłużenie się poświadczającą nieprawdę fakturą, z której wynikała inna niż w rzeczywistości wartość samochodu osobowego, a następnie podpisanie umowy kredytowej, w której zawarto nieprawdziwe informacje dotyczące wartości nabywanego samochodu oraz wkładu własnego), i za to wymierzył mu karę grzywny w wysokości [...] stawek dziennych, ustalając wartość jednej stawki na kwotę [...]. Wskazał, że dyspozycja art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji nakazuje organowi Policji cofnięcie pozwolenie na broń w przypadku, gdy daną osobę można uznać za należącą do kategorii osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6, tj. do osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, ze mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, a w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem Sądu za postępowanie przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się przestępstwo o popełnienie takiego przestępstwa. Przepis ten ma charakter obligatoryjny co oznacza, że organ Policji po ujawnieniu wskazanych wyżej okoliczności ma obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń. Organ stwierdził ponadto, że katalog okoliczności, w tym przestępstw, których popełnienie lub o których oskarżenie może wzbudzić obawy niezgodnego z prawem użycia broni palnej, w rozumieniu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, jest otwarty, co potwierdza orzecznictwo. Tym samym norma ta stanowi dla organów Policji wytyczną interpretacyjną w sprawach cofnięcia pozwolenia, co daje tym organom możliwość oceny postępowania posiadacza broni pod kątem dyspozycji tego przepisu, także w przypadku skazania prawomocnym wyrokiem lub oskarżenia o popełnienie innych rodzajów przestępstw. Każde bowiem naruszenie przepisów prawa, a zwłaszcza prawa karnego, musi podlegać ocenie z punktu widzenia zaistnienia uzasadnionej obawy użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Organ odwoławczy wywiódł, ze interpretacja przepisu art.15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji musi uwzględniać fakt, że od osób starających się o pozwolenie na posiadanie broni lub posiadających takie pozwolenie, należy wymagać bezwzględnego przestrzegania prawa z uwagi na ścisły związek prawa do broni ze sferą bezpieczeństwa i porządku publicznego, ochrona których to dóbr została powierzona Policji (art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy o Policji). W stosunku do takich osób obowiązuje zatem miernik najwyższej staranności, zaś prawomocne skazanie jest w zakresie ustalenia prawnych i faktycznych przesłanych cofnięcia pozwolenia na broń, wiążące dla organów Policji, gdyż pozwala zbadać istnienie związku przyczynowo skutkowego między dotychczasowym postępowaniem posiadacza broni, a obawą, o której mowa w art., 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Komendant Główny Policji podniósł, że ustawodawca nadając art. 15 ust. 1 pkt 6 oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 charakter obligatoryjny, odrzucił możliwość uwzględnienia interesu osoby ubiegającej się o pozwolenie na broń lub je posiadającej także w tych przypadkach, gdy to organy właściwe w tych sprawach - uwzględniając swoją wiedzę i doświadczenie zawodowe oraz korzystając z ustawowej kompetencji – przyjęły za podstawę rozstrzygnięcia sprawy okoliczność spoza przesłanek określanych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Organy przyjęły więc, jak wskazał organ odwoławczy, iż do przesłanek nakazujących cofnąć pozwolenie na broń, należy zaliczyć zwłaszcza te, które w jakikolwiek sposób są bliskie przestępstwu przeciwko mieniu. Takim właśnie przestępstwem jest czyn z art. 297 § 1 kk (oszustwo kredytowe). Podobnie jak przestępstwo oszustwa z art. 286 § 1 kk (czyn przeciwko mieniu) jest ono przestępstwem kierunkowym, a dla wyczerpania znamion takich przestępstw konieczne jest podjęcie przez sprawcę ,,nieumyślnych oszukanych zabiegów" w drodze podstępu lub wprowadzenia w błąd podmiot dysponujący, jak w tej sprawie, kredytem. Komendant Główny Policji podkreślił również okoliczność, iż od posiadaczy broni oczekuje się szczególnego przestrzegania porządku prawnego z uwagi na ścisły związek prawa do broni ze sferą bezpieczeństwa i porządku publicznego. Z tych też względów dostęp do niego podlega ścisłej administracyjnej reglamentacji, a dla interesu społecznego nie jest obojętne, czy osoba posiadająca pozwolenie na broń dopuszcza się naruszenia porządku prawnego. Ponadto, zdaniem organu, takiej oceny nie może zawierać pozytywna opinia o stronie z jej miejsca zamieszkania oraz opinia miejscowego koła łowieckiego. Norma prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji nakazuje organowi Policji cofnięcie pozwolenia na broń osobie, którą można uznać za należącą do kategorii osób z art. 15 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy. Taki zaś przypadek zaistniał w ocenie organu w przedmiotowej sprawie, a zatem niemożliwe było przyjęcie nadrzędności interesu indywidualnego strony nad interesem społecznym, stąd też zarzut naruszenia art. 7 kpa jest nieuzasadniony. Prymat interesu społecznego ustanowił bowiem ustawodawca ustalając obligatoryjny charakter art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji . W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, pełnomocnik skarżącego zarzucił jej naruszenie: art. 7, 8, 77 § 1 oraz 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, a także art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Z uwagi na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W obszernym uzasadnieniu podał, że istotnie katalog przestępstw wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, nie ma charakteru zamkniętego. Jednak jeśli chodzi o przestępstwa w nim wymienione, jak i niewymienione, to w każdym przypadku należy badać, czy samo popełnienie przestępstwa rodzi obawę co do możliwości niewłaściwego użycia broni. Takie jak prezentowane przez organy Policji rozumienie powyższej normy zmienia w istocie jej treść, przez co każde skazanie przewidywałoby cofnięcie pozwolenia na broń. Prowadziłoby to zdaniem pełnomocnika, do wprowadzenia nieznanego środka karnego utraty pozwolenia na broń – czemu sprzeciwił się także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 955/06. Taka wykładania art. 15 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy pozostaje również w sprzeczności z wykładnią przyjętą przez Naczelny Sad Administracyjny w wyroku z dnia 23 czerwca 2008 r., sygn. akt II OSK 697/07 oraz w wyroku z dnia 22 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 67/07. Zgodnie z tą wykładnią niesłuszne jest przyjęcie przez organy, że od posiadacza broni oczekuje się szczególnego przestrzegania porządku prawnego, zaś taki pogląd nie znajduje oparcia w przepisach prawa, w tym w ustawie o broni i amunicji. Z tego względu bardzo dowolne, zdaniem pełnomocnika, uznanie, że przestępstwa wymierzone przeciwko obrotowi gospodarczemu są tak bliskie przestępstwom przeciwko mieniu, że rodzą takie same skutki na gruncie powołanej ustawy, nie może być zaakceptowane. Powyższego wniosku nie da się wprowadzić przy pomocy żadnej z metod dowodzenia przyjętych w postępowaniu sądowym. Poza tym, nawet gdyby przychylić się do twierdzenia o ,,bliskości" przestępstw przeciwko mieniu i przeciwko obrotowi gospodarczemu, to samo popełnienie tego ostatniego nie jest wystarczające do cofnięcia pozwolenia na broń, bowiem konieczne jest wykazanie, że jego sprawca może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, jak orzekł Naczelny Sad Administracyjny w wyroku z dnia 29 lutego 2008 r. (sygn. akt II OSK 84/07). W ocenie pełnomocnika skarżącego organ nie wziął pod uwagę ustaleń poczynionych przez Sąd powszechny, a dotyczących m.in. małej szkodliwości społecznej czynu oraz prawidłowej postawy społecznej skarżącego, w której popełnione przestępstwo stanowiło wyłączenie niechlubny epizod. Ponadto nie uwzględnił przy rozstrzyganiu dotychczasowego nieskazitelnego zachowania oraz cech osobowych, wbrew art. 77 § 1 kpa. Odnosząc się do uwagi organu, iż brak broni nie umożliwia skarżącemu aktywności na rzecz łowiectwa, świadczy, zdaniem pełnomocnika, o całkowitej nieznajomości zagadnienia oraz o lekceważeniu gwarantowanej konstytucyjnie ochrony praw słusznie nabytych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe ustalenia faktyczne oraz prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w szczególności przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta spowodowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Skarga oceniana pod tym względem zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia jest przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 z związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tj. Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), zgodnie z którym właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 tej ustawy. Zgodnie zaś z przepisem art. 15 ust. 1 pkt 6 omawianej ustawy, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem Sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnieni takich przestępstw. Cofnięcie pozwolenia na broń nie uzasadnia zatem sam fakt skazania za jakiekolwiek przestępstwo, lecz dopiero wykazanie, że posiadacz broni zalicza się do kategorii osób wymienionych w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy. W orzecznictwie sądowo-administracyjnym podkreśla się, iż przy cofnięciu pozwolenia na broń nie można powoływać się jedynie na fakt skazania prawomocnym wyrokiem karnym, lecz konieczne jest również wykazanie bezpośredniego związku pomiędzy popełnionym przez posiadacza broni czynem, a cechami jego charakteru i dotychczasowym zachowaniem, które mogłyby stworzyć obawy użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego (por. wyroki NSA z 20 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 955/06 i z 22 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 67/07). Ustawodawca nie uwzględnił bowiem generalnego zakazu posiadania broni przez wszystkie osoby skazane za popełnienie przestępstw wymienionych w tym przepisie albo w stosunku do których toczy się postępowanie o ich popełnienie. Nie można zgodzić się zatem ze stanowiskiem organu, iż sam fakt popełnienia przez skarżącego przestępstwa z art. 297 § 1 kk, spowodował utratę przez niego wiarygodności co do zgodnego z prawem posiadania i używania broni w rozumieniu dyspozycji art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, a w konsekwencji zaistnienie obawy jej użycia w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Przyjęcie takiego toku rozumowania prowadziłoby bowiem do pozbawienia pozwolenia na broń każdej osoby, która popełniła przestępstwo, bez względu na rodzaj, zakres winy i okoliczności jego popełnienia. Takiego zaś wniosku z analizy omawianych przepisów wyprowadzić się nie da. Byłoby to też równoznaczne, jak trafnie podniósł pełnomocnik skarżącego, z wprowadzeniem dodatkowego środka karnego, którego obowiązujące przepisy nie przewidują. Należy zgodzić się z organem, że przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, zawiera otwarty katalog przestępstw, które uzasadniają obawę użycia broni w celu sprzecznego z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, ich wyliczenie ma bowiem charakter przykładowy, zaś jego dyspozycja stanowi dla organów Policji wytyczną interpretacyjną. Nie oznacza to jednak przyzwolenia, by wykładnia tego przepisu prowadziła do tak daleko posuniętej dowolności, jaką zaprezentował organ w niniejszej sprawie. Nie sposób bowiem zaaprobować poglądu, iż skazanie skarżącego za przestępstwo z art. 297 § 1 kk (przeciwko obrotowi gospodarczemu), jako ,,bliskie" przestępstwu przeciwko mieniu, daje podstawę do cofnięcia pozwolenia na broń na równi z popełnieniem przestępstwa przeciwko mieniu, określonego w art. 286 § 1 kk (oszustwo). Dla cofnięcia pozwolenia na broń osobie skazanej za przestępstwo przeciwko obrotowi gospodarczemu nie wystarczy bowiem sam fakt jednorazowego skazania, bez ustalenia okoliczności czynu, jego społecznej szkodliwości i cech osobowych skarżącego. Trafny jest zatem zarzut skargi naruszenia przepisów postępowania poprzez brak zebrania i rozpoznania całego materiału dowodowego, a także brak wskazania okoliczności, poza wyrokiem skazującym, na podstawie których organ wywiódł, iż Z. G. spełnia przesłanki zawarte w art. 15 ust 1 pkt 6 omawianej ustawy. Zgadzając się co do zasady z organem, iż dostęp do broni podlega ścisłej reglamentacji i nie jest prawem powszechnym, nie sposób jednocześnie podzielić stanowiska, iż od posiadaczy broni należy wymagać bezwzględnego przestrzegania przepisów prawa, gdyż teza ta nie znajduje oparcia w ustawie o broni i amunicji. Wskazane naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, powodują konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. O wstrzymaniu wykonaniu zaskarżonej decyzji Sąd orzekł w oparciu o art. 152 powołanej ustawy, zaś o kosztach na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i § 2 ww. ustawy w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1349 ze zm.).