II SA/Wa 603/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Agnieszka Góra – Błaszczykowska (spr.), Sędzia WSA Konrad Łukaszewicz, Protokolant referent stażysta Monika Duma-Szymczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi P. G. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w R. z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia w czynnościach służbowych oddala skargę Postanowieniem nr [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. Komendant Miejski Policji w O. wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko sierż. szt. P. G.. Zarzut popełnienia przewinienia dyscyplinarnego brzmiał: "w dniu [...] grudnia 2017 roku w godzinach [...] podczas pełnionej służby patrolowej na terenie miasta O. w trakcie umieszczania osoby doprowadzanej w pojeździe służbowym oznaczonym numerem taktycznym [...] zaparkowanym przed budynkiem Mazowieckiego Szpitala Specjalistycznego w O., w sposób nieprawidłowy wprowadził osobę do przedziału dla osób zatrzymanych w ten sposób, że nie asekurował momentu posadzenia osoby na siedzeniu przedziału, po czym zastosował wobec ww. środek przymusu bezpośredniego w postaci siły fizycznej – kopnięć, wbrew warunkom stosowania siły fizycznej przewidzianych w ustawie o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej a następnie wiedząc o powstałych u doprowadzanego obrażeniach ciała nie udzielił mu pierwszej pomocy, do czego był zobowiązany, tj. o czyn z art. 132 ust 3 pkt 2 Ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2067 ze zm., dalej: "ustawa o Policji"), art. 14 ust. 1 i 2 Ustawy z dnia 24 maja 2013 r. o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej (t.j. Dz. U z 2018 r. poz. 1834) i § 43 ust. 1 pkt 2 zarządzenia nr 360 Komendanta Głównego Policji z dnia 26 marca 2009 r. w sprawie metod i form wykonywania przez policjantów konwojów i doprowadzeni (Dz. Urz. KGP z dnia 6 maja 2009 r. ze zm.)." W związku z postawieniem zarzutów dyscyplinarnych, z uwagi na dobro służby, Komendant Miejski Policji w O., działając na podstawie art. 39 ust. 2 ustawy o Policji, rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. zawiesił P. G. w czynnościach służbowych na okres od dnia 14 grudnia 2017 r. do dnia 31 grudnia 2017 r. i jednocześnie na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o Policji zawiesił wymienionemu od najbliższego terminu płatności 50% ostatnio należnego uposażenia, nadając jednocześnie na podstawie art. 108 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1629 ze zm., dalej: "K.p.a.") powyższemu rozkazowi personalnemu rygor natychmiastowej wykonalności. W dniu [...] grudnia 2017 r. do Komendy Miejskiej Policji w O. wpłynęło odwołanie sierż. szt. P. G. (dalej: "skarżący" lub "strona skarżąca") od ww. rozkazu personalnego wraz z wnioskiem o wstrzymanie jego wykonania. Komendant Wojewódzki Policji w R. (dalej: "organ") rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] lutego 2018 r. utrzymał powyższy rozkaz personalny w mocy, jednocześnie w tym samym dniu postanowieniem nr [...] odmówił wstrzymania natychmiastowej wykonalności rozkazu personalnego nr [...] . W uzasadnieniu organ wskazał, iż zaskarżony rozkaz został wydany na podstawie art. 39 ust. 2 ustawy o Policji, zgodnie z którym właściwy przełożony może zawiesić policjanta w czynnościach służbowych w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, nieumyślne, ścigane z oskarżenia publicznego lub postępowania dyscyplinarnego, jeżeli jest to celowe z uwagi na dobro postępowania lub dobro służby - na czas nie dłuższy niż 3 miesiące. Wyjaśniono, że decyzje podejmowane na tej podstawie mają charakter uznaniowy, zawieszenie w czynnościach służbowych jest możliwe w przypadku spełnienia jednocześnie dwóch warunków: wszczęcia jednego z wymienionych postępowań i celowości zawieszenia policjanta w czynnościach ze względu na dobro postępowania lub dobro służby. Okoliczności te decydują zarówno o fakcie zawieszenia w czynnościach jak i o długości okresu zawieszenia. Podkreślono, że postanowieniem nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w O. z dnia [...] .12.2017 r. zostało wszczęte postępowanie dyscyplinarne przeciwko sierż. szt. P. G.. W ocenie organu II instancji organ I instancji słusznie przyjął, że w przedmiotowej sprawie zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych jest celowe ze względu na dobro służby. Organ, podejmując decyzję, wziął bowiem pod uwagę potrzebę realizowania zadań Policji przez osoby, dające rękojmię przestrzegania obowiązującego porządku prawnego oraz konieczność zapewnienia właściwego społecznego wizerunku służby. Podkreślono, że choć pojęcie "dobro służby" nie jest zdefiniowane w ustawie o Policji, tym niemniej przyjąć należy, iż składają się na nie dobra szczegółowe, tj. dobro Policji, zaufanie obywateli do organów Policji, gwarancje praworządnego działania, czy też niezależność formacji zmilitaryzowanej od wpływów zewnętrznych (wyrok WSA w Białymstoku z 15 kwietnia 2014 r. II SA/Bk 1225/13, wyrok WSA w Warszawie z 27 maja 2015 r. II SA/Wa 2291/14, wyrok WSA w Krakowie z 18 maja 2017 r. III SA/Kr 305/17, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przepis art. 25 ust. 1 ustawy o Policji wskazuje jednoznacznie, że służbę w Policji może pełnić wyłącznie osoba o nieposzlakowanej opinii. W prowadzonym postępowaniu dyscyplinarnym policjantowi zarzucono zaś, iż wykonując obowiązki służbowe związane z doprowadzeniem osoby nie asekurował jej podczas posadzenia na siedzeniu przedziału dla osób zatrzymanych w pojeździe służbowym, przekroczył warunki stosowania wobec osoby doprowadzanej siły fizycznej oraz nie udzielił doprowadzanemu pierwszej pomocy mimo świadomości wystąpienia u doprowadzanego obrażeń ciała, powstałych na skutek swojego działania. Czyn zarzucany policjantowi w ocenie organu odwoławczego jest szczególnie naganny i doprowadził do utraty przez policjanta nieposzlakowanej opinii i narażenia Policji jako instytucji na utratę zaufania społecznego i pozytywnego wizerunku formacji profesjonalnej, działającej w granicach i na podstawie prawa. Powyższe więc w pełni uzasadniało konieczność odsunięcia wymienionego od wykonywania czynności służbowych. Wyznaczony okres zawieszenia w czynnościach (18 dni) jest dopuszczalny na mocy przepisu art. 39 ust. 1 ustawy o Policji, zaś w ocenie organu odwoławczego, charakter i okoliczności zarzucanego przewinienia dyscyplinarnego w pełni uzasadniały podjęcie przez przełożonego decyzji o wyznaczeniu takiego okresu zawieszenia, albowiem zachodziła konieczność wyznaczenia okresu, który pozwoliłby przynajmniej na wstępne rozpoznanie okoliczności sprawy w postępowaniu dyscyplinarnym. Wybór okresu zawieszenia, mieszczącego się oczywiście w ramach zakreślonych przez ustawę, ma charakter uznaniowy i należy do wyłącznej kompetencji właściwego przełożonego, który podejmując decyzję w tym zakresie, dokonuje obiektywnej oceny całokształtu okoliczności sprawy, które uzasadniają przyjęcie określonego w decyzji czasu odsunięcia policjanta od wykonywania obowiązków za niezbędny. Nie bez znaczenia w ocenie organu pozostawał charakter zarzucanego policjantowi czynu, aktualny etap postępowania dyscyplinarnego, wstępna ocena okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego i materiałów obciążających policjanta, jego dotychczasowa postawa w służbie, ścisłe powiązanie zarzutów z wykonywaniem czynności służbowych na zajmowanym stanowisku. Wyjaśniono również, iż zgodnie z przepisem art. 108 § 1 K.p.a decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny ważny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. Nadanie rozstrzygnięciu z dnia 13.12.2017 r. rygoru natychmiastowej wykonalności zostało poprawnie uzasadnione ważnym interesem społecznym, tożsamym z interesem służby i szczególnym charakterem czynów zarzucanych policjantowi. W konkluzji stwierdzono, iż przedstawione przez skarżącego argumenty nie zasługują na uwzględnienie. Nie mają bowiem znaczenia dla oceny sposobu rozstrzygnięcia sprawy i nie podważają zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Od powyższego rozstrzygnięcia skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiódł skarżący, zarzucając mu: I. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest przepisów: a) art. 107 § 3 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 77 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. polegające na: 1) dowolnym i niepopartym jakimkolwiek dowodem ustaleniem, że sierż. szt. [...] podczas umieszczania osoby doprowadzanej w pojeździe służbowym nie asekurował momentu posadzenia osoby, stosował przemoc wobec osoby doprowadzanej oraz nie udzielił jej pierwszej pomocy; 2) zaniechaniem przeprowadzenia dowodu z zeznań P. S., w celu potwierdzenia ewentualnej zasadności zarzutu postawionego obwinionemu, ustalenia przebiegu czynności doprowadzenia P. S. w dniu [...] grudnia 2017 r. w celu wytrzeźwienia, zachowania zatrzymanego w stosunku do obwinionych policjantów: K. P. i P. G., zachowania obwinionych policjantów wobec osoby P. S.; 3) zawieszeniu w czynnościach służbowych obwinionego, pomimo że szereg dowodów przeprowadzonych w toku postępowania dyscyplinarnego (zeznań świadków) nie potwierdza zasadności stawianego wobec obwinionego zarzutu, a jedynym dowodem, na którym organ prowadzący postępowanie zdaje się opierać zaskarżony rozkaz, jest nagranie z monitoringu szpitalnego, które bez wykonania w laboratorium informatyki śledczej badania z zakresu technik audiowizualnych mającego na celu analizę nagrania, nie pozwala jednoznacznie stwierdzić, która z wersji zdarzenia, czy ta przedstawiona przez obwinionego czy ta lansowana przez KMP w O., jest prawdziwa; 4) zawieszeniu w czynnościach służbowych obwinionego, pomimo że szereg dowodów przeprowadzonych w toku postępowania dyscyplinarnego (zeznań świadków) potwierdza, że P. S. był wobec obwinionych agresywny oraz, że groził, że ich "załatwi", co potwierdza wersję wydarzeń przedstawioną przez obwinionego w toku przesłuchania w dniu [...] grudnia 2018 r.; 5) dowolnym i niepopartym jakimkolwiek dowodem ustaleniem, że w niniejszej sprawie zawieszenie w czynnościach służbowych jest celowe ze względu na dobro służby pomimo, iż obwinionemu nie zostały postawione do dnia wniesienia odwołania żadne zarzuty karne; 6) nieuwzględnienie nagród oraz pozytywnych opinii uzyskanych w toku służby w Policji przez obwinionego oraz przebiegu jego służby; b) rażącego naruszenia art. 107 § 3 k.p.a., art. 77 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia na arbitralnie przyjętych przez organ założeniach, bez przeprowadzenia żadnego postępowania dowodowego; c) art. 108 § 1 k.p.a. poprzez nadanie rozkazowi rygoru natychmiastowej wykonalności w oparciu o niepoparte żadnymi dowodami przyjęcie, że sam fakt postawienia zarzutu dyscyplinarnego o wskazanej treści narusza interes służby; II) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest przepisu art. 39 ust. 2 ustawy o Policji, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na zawieszeniu w czynnościach służbowych osoby, która faktycznie nie dopuściła się zarzucanych jej czynów. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie - w całości - zaskarżonego rozkazu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U.2018.1302 ze zm., dalej: "P.p.s.a."), W uzasadnieniu skargi podkreślono, że organ zaniechał przeprowadzenia dowodu z zeznań P. S., w celu potwierdzenia ewentualnej zasadności zarzutu postawionego obwinionemu, ustalenia przebiegu czynności doprowadzenia P. S. w dniu [...]12.2017r. w celu wytrzeźwienia, zachowania zatrzymanego w stosunku do obwinionych policjantów K. P., P. G., zachowania obwinionych policjantów wobec osoby P. S.. Zdaniem skarżącego organ pominął też szereg dowodów przeprowadzonych w toku postępowania dyscyplinarnego (zeznań świadków), które podważają zasadność stawianego wobec obwinionego zarzutu. Oparł zaskarżony rozkaz na nagraniu z monitoringu szpitalnego, które to nagranie bez wykonania w laboratorium informatyki śledczej badania z zakresu technik audiowizualnych mającego na celu analizę nagrania, nie pozwala jednoznacznie stwierdzić, która z wersji zdarzenia, czy ta przedstawiona przez obwinionego czy ta lansowana przez KMP w O., jest prawdziwa. Organ zastosował całkowicie dowolne, nieuprawnione domniemanie, polegające na przyjęciu, że w niniejszej sprawie zawieszenie w czynnościach służbowych jest celowe ze względu na dobro służby pomimo, iż obwinionemu nie zostały postawione do dnia wniesienia odwołania żadne zarzuty karne. Według strony organ zaniechał też ustalenia, że w niniejszej sprawie zachodzi przypadek naruszenia interesu służby. Zdaniem skarżącego, organ prowadził przedmiotowe postępowanie w sposób rażąco niedbały, czyniąc całkowicie dowolne ustalenia faktyczne (będące w istocie założeniami faktycznymi). Lektura uzasadnienia rozkazu prowadzi do konkluzji, że organ założył a priori, że obwiniony jest winny zarzucanych mu czynów. Potwierdza to przebieg niniejszego postępowania oraz treść uzasadnienia rozkazu z dnia [...] lutego 2018 r., w którym organ bez uwzględnienia szeregu dowodów potwierdzających wersję wydarzeń przedstawioną przez obwinionego, orzekł o zawieszeniu go w pełnieniu obowiązków służbowych. Dalej skarżący przywołał liczne orzeczenia sądów administracyjnych, dotyczące problematyki gromadzenia materiału dowodowego i ustalania stanu faktycznego. Podkreślił, że stanowczo kwestionuje stawiane mu zarzuty i w jego ocenie sytuacja wyglądała zgoła odmiennie, gdyż to zatrzymany nie stosował się do poleceń i był agresywny w stosunku do policjantów. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej (art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz.1302 z późn. zm., dalej jako p.p.s.a.). Sąd dokonuje tylko kontroli legalności rozstrzygnięcia wydanego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając rozkaz personalny nr [...] o zawieszeniu P. G. w czynnościach służbowych na okres od [...] .12.2017 r. do [...] 1.12.2017 roku według powyższych kryteriów, uznać należy, iż nie narusza on prawa. Podstawą prawną rozkazu był art. 39 ust. 2 ustawy o Policji, zgodnie z którym właściwy przełożony może zawiesić policjanta w czynnościach służbowych w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, nieumyślne, ścigane z oskarżenia publicznego lub postępowania dyscyplinarnego, jeżeli jest to celowe z uwagi na dobro postępowania lub dobro służby - na czas nie dłuższy niż 3 miesiące. Rozstrzygnięcie organu wydawane na powołanej podstawie prawnej ma charakter uznaniowy i jest uzależnione od kumulatywnego spełnienia dwóch przesłanek tj.: 1) zaistnienia faktu wszczęcia przeciwko policjantowi postępowania karnego w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, nieumyślne, ścigane z oskarżenia publicznego lub postępowania dyscyplinarnego, 2) ustalenia istnienia dobra służby, uzasadniającego zawieszenie. W sprawie niniejszej bezsporne było, że przeciwko skarżącemu wszczęto postępowanie dyscyplinarne. Oceniając zaistnienie przesłanki zawieszenia w postaci "dobra służby", należy je interpretować łącznie z treścią art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, zgodnie z którym służbę w policji powinny pełnić tylko osoby o nieposzlakowanej opinii. Wprowadzenie takiego wymogu jest uzasadnione specyfiką pracy w organach ścigania, a także celami jakie formacja ta ma realizować. Policja ma bowiem gwarantować obywatelom ochronę przed wszelkimi działaniami sprzecznymi z prawem, dlatego osoby egzekwujące przestrzeganie prawa, same muszą przede wszystkim przestrzegać prawa. Winny więc to być osoby cieszące się autorytetem w społeczeństwie, respektujące normy zasad współżycia społecznego, dotrzymujące roty ślubowania. Muszą tym samym znajdować się poza wszelkimi podejrzeniami o to, iż by miały łamać prawo. Policjant, któremu postawiono zarzut w postępowaniu dyscyplinarnym, traci przymiot "nieskazitelności charakteru". Stąd też pozostawanie w służbie policjanta, który nie legitymuje się powyższym przymiotem, narusza ważny interes służby i jej dobro. Powyższa sytuacja wpływa bowiem demoralizująco na pozostałych funkcjonariuszy, a także rzutuje na powstanie negatywnego wizerunku policji w odbiorze społecznym, co przekłada się na utratę zaufania do organów Państwa. Powyższe negatywne konsekwencje pozostawania w służbie policjanta, który utracił przymiot nieskazitelności charakteru, należy oceniać, jako przewyższające swoją wagą gatunkową uprawnienia policjanta, któremu postawiono zarzut w postępowaniu dyscyplinarnym, określane mianem "słusznego interesu strony". Takie samo stanowisko w tej kwestii zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie dotyczącej drugiego policjanta z patrolu, w którym pełnił służbę skarżący (sprawa II SA/Wa 607/18) Na dzień wydawania skarżonego rozkazu personalnego P. G. miał postawiony zarzut w postępowaniu dyscyplinarnym, a charakter i rodzaj zarzucanego skarżącemu czynu miał znaczny ciężar gatunkowy, powodował negatywny wydźwięk społeczny. Sąd w składzie niniejszym podziela więc stanowisko, wyrażone przez WSA w Warszawie w sprawie II SA/Wa 607/18, że w interesie służby, polegającym na wykonywaniu zadań policji wyłącznie przez osoby w pełni realizujące wymagania stawiane przed policją, leżało wydanie wobec skarżącego (jak i jego partnera z patrolu), kwestionowanego rozstrzygnięcia i opatrzenie go rygorem natychmiastowej wykonalności. Podkreślenia wymaga, że rozkaz personalny dotyczący zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych ma charakter uznaniowy. Zakres sprawowanej przez sąd administracyjny kontroli jest ograniczony. Sąd administracyjny władny jest bowiem badać jedynie zgodność tej decyzji z prawem, a nie celowość jej podjęcia. Kontrola tego rodzaju decyzji polega na ustaleniu, czy jej wydanie na podstawie obowiązujących przepisów prawa było dopuszczalne, czy nie przekroczono granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadniono rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w ten sposób, aby nie można było organowi zarzucić dowolności. Działanie organu korzystającego z możliwości podjęcia decyzji w ramach uznania administracyjnego musi mieścić się w granicach zakreślonych wynikającym z art. 7 k.p.a., dążeniem do wyjaśnienia prawdy obiektywnej i obowiązkiem załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywatela. Sam wybór rozstrzygnięcia przez organy Policji, dokonywany na podstawie kryteriów słuszności i celowości, pozostaje poza granicami kontroli sądowej (tak samo WSA w Łodzi w wyroku III SA/Łd 288/2018). Oceniając zaskarżony rozkaz personalny z tego punktu widzenia, należy uznać go za prawidłowy i zgodny z przepisami. Zarzuty skargi nie mogły doprowadzić do wyeliminowania zaskarżonego rozkazu z porządku prawnego, gdyż w większości dotyczą one postępowania dyscyplinarnego i postawionych w jego toku zarzutów. Sąd nie mógł również brać pod uwagę dotychczasowej nienagannej służby i prawidłowego wykonywania obowiązków przez Skarżącego. W konsekwencji Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.