II SA/Wa 610/10
WyrokWSA w Warszawie2010-06-10
Skład orzekający: Andrzej Kołodziej, Ewa Grochowska-Jung, Sławomir Antoniuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skazanie za przestępstwo prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 1 k.k.) stanowi uzasadnioną obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, uzasadniającą obligatoryjne cofnięcie pozwolenia na broń na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości, nawet jeśli jest to jednorazowe zdarzenie, świadczy o nieodpowiedzialności i lekceważeniu prawa, co uzasadnia obawę użycia broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Cofnięcie pozwolenia na broń w takiej sytuacji ma charakter obligatoryjny i nie pozostawia organowi swobody decyzyjnej. Sąd podkreślił, że do cofnięcia pozwolenia wystarczy uzasadniona obawa, a nie faktyczne użycie broni w złym celu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi I. M. na decyzję Komendanta Głównego Policji o cofnięciu pozwolenia na broń myśliwską i bojową. Cofnięcie nastąpiło w związku ze skazaniem skarżącego prawomocnym wyrokiem za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 1 k.k.). Skarżący kwestionował zasadność cofnięcia pozwolenia, argumentując, że czyn miał charakter incydentalny, nie był poprzednio karany i nie jest uzależniony od alkoholu, a organy błędnie oceniły jego predyspozycje i nie wykazały związku przyczynowego między czynem a obawą użycia broni. WSA w Warszawie oddalił skargę, uznając decyzję organów za zgodną z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej Sędziowie WSA Ewa Grochowska-Jung WSA Sławomir Antoniuk (spr.) Protokolant Arkadiusz Koziarski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi I. M. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń myśliwską i bojową - oddala skargę -
Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...]cofającą I. M. pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej i bojowej.
Z materiału aktowego wynika następujący stan sprawy:
Komendant Wojewódzki Policji w [...] wszczął z urzędu postępowanie administracyjne z uwagi na uzyskanie informacji o wpłynięciu do Sądu Rejonowego w [...] aktu oskarżenia przeciwko I, M, o czyn z art. 178a § 1 k.k. W dniu 24 lutego 2006 r. skarżący kierował samochodem osobowym znajdując się w stanie nietrzeźwości (0,52 i 0,55 mg/dm3 alkoholu w wydychanym powietrzu). Wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] sygn. akt [...] skarżący został uznany winnym popełnienia czynu z art. 178a § 1 k.k., za co wymierzono mu karę 4 miesięcy pozbawienia wolności, z zawieszeniem na okres 2 lat, karę grzywny w wysokości 40 stawek po 60 zł każda oraz orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 2 lat, jak również podanie wyroku do publicznej wiadomości. Organ I Instancji przeprowadził ponadto dowód z zeznań świadków: funkcjonariuszy z KPP w [...] T. K. oraz M. P., którzy uczestniczyli w czynnościach na miejscu zdarzenia. T. K. zeznał, iż skarżący nie przyznawał się do kierowania samochodem, wskazując inną osobę jako kierowcę oraz straszył policjantów zwolnieniem, powołując się na znajomości w KWP w [...]. Natomiast M. P. zeznał, że skarżący przyznał się do kierowania pojazdem, a ponadto krzyczał na funkcjonariusza strasząc zwolnieniem. W prowadzonym postępowaniu nie uzyskano dowodów z akt sprawy karnej sygn. akt [...], bowiem akta tej sprawy zostały przesłane do Sądu Najwyższego, Izby Karnej w Warszawie. Nadto organ ustalił, iż strona w przeszłości nie była karana za wykroczenia oraz, że nie toczy się przeciwko niej żadne inne postępowanie karne. Z uzyskanych z Krajowego Rejestru Karnego informacji wynikało natomiast, iż skarżący nadal figurował w rejestrze jako osoba karana za czyn z art. 178a § 1 k.k. Powyższe informacje, zdaniem Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], dawały podstawę do zastosowania art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.) i orzeczenia o cofnięciu posiadanych przez skarżącego pozwoleń na broń palną myśliwską i bojową. Organ podkreślił, iż strona decydując się na jazdę samochodem w stanie nietrzeźwości dowiodła braku poszanowania dla życia i zdrowia swojego oraz innych osób, okazując jednocześnie swoją ignorancję dla tych dóbr. Świadczy to o wysokim stopniu nieodpowiedzialności strony oraz lekceważącym podejściu do obowiązujących przepisów prawa. Brak kontroli nad swoim działaniem, jaki wykazała strona wsiadając za kierownicę pojazdu będąc pod wpływem alkoholu, wskazuje na możliwość użycia broni niezgodnie z jej przeznaczeniem. Powyższe czyni zasadnym zaliczenie skarżącego do grona osób, co do których istnieje obawa, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 u o broni i amunicji bez względu na pozytywną opinię o skarżącym z miejsca zamieszkania, jak również wypowiedzi koła łowieckiego i PZŁ wskazujące na odpowiedzialne i zgodne z zasadami bezpieczeństwa obchodzenie się z bronią.
W odwołaniu od powyższych decyzji I. M. zarzucił organowi naruszenie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 powołanej ustawy wskazując, iż stan faktyczny sprawy nie pozwala na zaliczenie go do kręgu osób, co do których istnieje uzasadniona obawa użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Organ, cofając skarżącemu posiadane pozwolenia, oparł swoje rozstrzygnięcia o nieprawomocny wyrok skazujący, nie biorąc pod uwagę okoliczności, iż zdarzenie z udziałem skarżącego miało charakter incydentalny - jednorazowy; skarżący nie był poprzednio karany oraz nie jest uzależniony od alkoholu. Organ błędnie założył, iż skarżący nadal będzie ignorował obowiązujące przepisy prawa stwarzając zagrożenie dla bezpieczeństwa i porządku publicznego, a także nie ustalił indywidualnych predyspozycji skarżącego.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. Komendant Główny Policji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ podkreślił, iż art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji ma charakter obligatoryjny, co oznacza, iż organ Policji po ujawnieniu okoliczności wskazanych w art. 15 ust. 1 pkt 6 tej ustawy jest obowiązany do cofnięcia pozwolenia na broń. W ocenie organu w przedmiotowej sprawie obawa, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 wynika z faktu skazania skarżącego za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. Popełnienie opisanego czynu pociąga za sobą utratę wiarygodności skarżącego, co do zgodności z prawem posiadania i używania broni w rozumieniu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi wniesionej przez I. M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonych decyzji oraz poprzedzających je decyzji organu I instancji, zarzucając im naruszenie: 1) art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, polegające na niewykazaniu uzasadnionej obawy użycia broni przez skarżącego oraz niewykazaniu związku przyczynowego pomiędzy czynem z art. 178a § 1 k.k., a obawą użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego; 2) art. 18 powołanej ustawy, polegające na cofnięciu pozwolenia na broń z uwagi na skazanie za czyn z art. 178a § 1 k.k. w sytuacji, gdy nie zachodzi przesłanka określona w art. 18 ust. 1 pkt 4 tej ustawy, 3) art. 77 § 1 k.p.a. polegające na nieskierowaniu skarżącego na badania lekarskie i psychologiczne, o których mowa w art. 15 ust. 3 - 5 ustawy o broni i amunicji w związku z art. 18 ust. 5 pkt 2 tej ustawy, 4) art. 7, 8 i 80 k.p.a. polegające na przyjęciu nadrzędności interesu społecznego nad interesem indywidualnym obywatela oraz na przyjęciu, że nie mogą mieć wpływu na ocenę organu Policji okoliczności świadczące na korzyść skarżącego; 5) art. 15 ust. 1 pkt 6 powołanej ustawy, poprzez rozszerzenie ustawowego katalogu przesłanek o znamiona: wysoki stopień szkodliwości, nagminność, ewentualne następstwa, umyślność czynu. W uzasadnieniu skargi strona powtórzyła argumenty podniesione w odwołaniach od decyzji I instancji, zwracając szczególną uwagę na okoliczność nieprzeprowadzenia przez organ dowodu z akt karnych w związku z przekazaniem ich do Sądu Najwyższego wraz ze skargą kasacyjną skarżącego i przeprowadzenia w tym zakresie dowodu z przesłuchania policjantów, którzy zeznali, że skarżący groził im w czasie kontroli drogowej zwolnieniem z pracy. W ocenie strony, zeznania funkcjonariuszy Policji, złożone w postępowaniu administracyjnym po upływie półtora roku od zajścia zdarzenia, pozostają w sprzeczności z zeznaniami tych funkcjonariuszy złożonymi w sprawie karnej bezpośrednio po zajściu. Dowód ten przeprowadzony w dwóch różnych postępowaniach nie może korzystać z waloru wiarygodności. W ocenie skarżącego, organ przyjmując, że skarżący jest osobą zdolną użyć broni sprzecznie z prawem powołał się na cechy charakteru skarżącego (nieodpowiedzialność i brak wyobraźni), czym rażąco naruszył art. 80 k.p.a. Organ odmówił uwzględnienia dowodów świadczących na korzyść skarżącego. Tymczasem pozytywne opinie świadczą o pozytywnych cechach charakteru skarżącego. Organ nie wykazał także związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy popełnionym przez skarżącego czynem, cechami jego charakteru, dotychczasową jego postawą, a uzasadnioną obawą użycia broni, w sposób o którym mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wyrokiem z dnia 6 czerwca 2008 r. sygn. akt VI SA/Wa 585/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję, albowiem uznał, iż skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2010 r. skargi kasacyjnej Komendanta Głównego Policji, wyrokiem z dnia 28 stycznia 2010 r. sygn. akt II OSK 127/09 uchylił zaskarżony wyrok (w części dotyczącej cofnięcia pozwolenia na broń palna myśliwską i bojową) oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ponownie rozpatrując sprawę ze skargi I. M. zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym.
W świetle przepisu art. 190 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Oceniając zaskarżoną decyzję według powyższych kryteriów uznać należy, iż nie narusza ona prawa.
Na wstępie wskazać należy, iż prawa do posiadania broni nie można zaliczyć do kategorii wolności i praw osobistych obywatela wynikających z Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a zwłaszcza ochronie przewidzianej w art. 31 ust. 3 Konstytucji. Osoba ubiegająca się o broń obowiązana jest w toku postępowania administracyjnego przekonać organy Policji, że zachodzi względem niej "uzasadniona okoliczność", a więc legitymuje się taką cechą odróżniającą ją od ogółu obywateli, że w sposób niewątpliwy i oczywisty zasługuje na posługiwanie się bronią indywidualną (patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 marca 2006 r., II OSK 587/05- publik. LEX nr 198319).
Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy zostały spełnione przez skarżącego przesłanki uzasadniające cofnięcie mu pozwolenia na broń.
Zgodnie z treścią art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, który znajduje zastosowanie w sprawie niniejszej w myśl regulacji zawartej w art. 18 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.
Brzmienie przepisu art. 18 ust. 1 ustawy "cofa pozwolenie na broń" oznacza, iż decyzja w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń nie jest decyzją wydawaną w granicach uznania administracyjnego; ma charakter decyzji związanej. Przepis ten nakłada na organ Policji obowiązek wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń w przypadku zaistnienia przesłanek określonych w art. 15 ust. 1 pkt 2 - 6 ustawy. Przepis art. 18 ust. 1 ustawy nie pozostawia zatem organom Policji swobody przy podejmowaniu decyzji. Tym samym zastosowanie przez organ Policji przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy, tj. cofnięcie pozwolenia na broń jest obligatoryjne w każdym przypadku, gdy dana osoba należy do kategorii osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy.
W niniejszej sprawie nie może budzić wątpliwości, że skarżący został prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] października 2006 r., sygn. akt [...] skazany za przestępstwo określone w art. 178a § 1 k.k., tj. za prowadzenie pojazdu mechanicznego w ruchu lądowym w stanie nietrzeźwości. Skarżącemu wymierzono karę 4 miesięcy pozbawienia wolności, grzywnę w wysokości 40 stawek po 60 zł, 2 lata zakazu prowadzenia pojazdów oraz podanie wyroku do publicznej wiadomości. Wykonanie kary pozbawienia wolności zawieszono na okres 2 lat. W dacie orzekania przez organy Policji nie nastąpiło zatarcie skazania.
Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 28 stycznia 2010 r. wskazał, iż przestępstwa opisane w art. 178a k.k. mają charakter typów abstrakcyjnego narażenia na niebezpieczeństwo. Przedmiotem ochrony art. 178a k.k. są te same dobra prawne co w innych typach rozdziału XXI, a więc życie, zdrowie i mienie. Błędem jest odnoszenie ochrony do mającego abstrakcyjny charakter pojęcia bezpieczeństwa w komunikacji (por. G. Bogdan [w:] A. Barczak - Oplustil, G. Bogdan, Z.Ćwiąkalski, M. Dąbrowska-Kardas, P. Kardas, J. Majewski, J. Raglewski, M.Rodzynkiewicz, M. Szewczyk, W. Wróbel, A. Zoll, Kodeks karny. Część szczególna. Tom II. Komentarz do art. 117-277 k.k., Zakamycze, 2006, wyd. II). Z powyższych względów, należy uznać, iż przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji dotyczy także osób skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za popełnienie przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takiego przestępstwa. Przestępstw opisanych w art. 178a k.k. dopuścić się można jedynie umyślnie. A zatem, po stronie sprawcy występuje świadomość znajdowania się w stanie nietrzeźwości (lub odurzenia), przy czym sprawca nie musi uświadamiać sobie stężenia alkoholu we własnej krwi, wystarczy obiektywna postrzegalność stanu nietrzeźwości.
W ocenie Sądu odwoławczego osoba, która prowadzi pojazd mechaniczny w ruchu lądowym w stanie nietrzeźwości wykazuje nieodpowiedzialność, brak wyobraźni oraz wykazuje lekceważący stosunek do prawa. W takiej sytuacji istnieje uzasadniona obawa, że nie przestrzegając przepisów nakazujących zachować bezwzględną trzeźwość przy prowadzeniu pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym osoba taka może naruszyć także zasadę bezwzględnej trzeźwości przy korzystaniu z pozwolenia na broń. Stężenie alkoholu we krwi skarżącego podczas popełnienia przestępstwa wynosiło – 0,52 i 0,55 mg/dm3 alkoholu w wydychanym powietrzu, co dwukrotnie przekroczyło dopuszczalny próg. Popełnienie przez osobę posiadającą pozwolenie na broń przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. dowodzi, iż osoba taka nie daje gwarancji, że nie będzie nosić i nie użyje broni w stanie nietrzeźwości. Tym samym zachodzi uzasadniona obawa, że osoba ta może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
Naczelny Sąd Administracyjny dokonując oceny niniejszej sprawy podkreślił, iż do wydania decyzji cofającej pozwolenie na broń nie jest konieczne stwierdzenie użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, lecz wystarczy uzasadniona obawa takiego użycia broni. Takie unormowanie prawne ma przede wszystkim chronić obywateli i zapobiegać przestępstwom przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, nie zaś stanowić reakcję na dokonane już naruszenie tych dóbr. Uzasadniona obawa istnieje, gdy osoba posiadająca pozwolenie na broń zostaje skazana prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, a takim przestępstwem jest czyn wypełniający dyspozycję art. 178a § 1 k. k.
Będąc związanym wykładnią prawa dokonaną przez Sąd II instancji, skład orzekający w niniejszej sprawie jest obowiązany stwierdzić, iż organy Policji właściwie zastosowały przepisy prawa materialnego stanowiące podstawę wydania zaskarżonych decyzji. Oceniając natomiast zasadność zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów procesowych stwierdzić należy, iż w kontekście powyższych wywodów, one również nie mogą osiągnąć zamierzonego przez skarżącego skutku. Ocena przez organ Policji dokumentacji postępowania karnego sprawy o sygn. akt [...], jak też wzięcie pod uwagę świadczących na korzyść skarżącego opinii koła łowickiego oraz opinii w miejscu zamieszkania nie mogły mieć w sprawie istotnego znaczenia z punktu widzenia sposobu końcowego załatwienia sprawy.
Biorąc także pod uwagę, iż Sąd ocenia zaskarżoną decyzję według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu jej wydania, bez wpływu na ocenę Sądu pozostaje argumentacja strony podnoszona na rozprawie, że obecnie wobec skarżącego nastąpiło zatarcie skazania i posiada on status osoby niekaranej.
W tym stanie sprawy, uznając, iż organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy oraz, że przy wykonywaniu tych czynności nie naruszył przepisów prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło