II SA/Wa 623/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska (spr.), Sędzia WSA Joanna Kube, Asesor WSA Mateusz Rogala, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 listopada 2025 r. sprawy ze skargi K. J. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę Pismem z [...] stycznia 2023 r. K.J. (dalej: "skarżący") wezwał Komendanta Głównego Policji (dalej: "KGP", "organ") do "załatwienia sprawy prawomocnie i merytorycznie osądzonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie II SA/Wa 1032/08 z nakazami ustawowymi dla tej instancji". Po rozpatrzeniu tego żądania, organ postanowieniem z [...] lutego 2023 r. nr [...], na podstawie art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2025 r., poz. 1691; dalej: "k.p.a."), odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego, wskazując, że ww. wyrok został już dawno wykonany, a postępowanie zakończyło się wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie o sygn. akt III SA/Kr 1018/09. Jak podsumował KGP, decyzje organów Policji wydane w sprawie, której dotyczy orzeczenie o sygn. akt II SA/Wa 1032/08, są prawomocne i nie istnieje przedmiot "ich wykonania", ponieważ w całości oddalono żądanie skarżącego. Następnie pismem z [...] grudnia 2024 r. skarżący wystąpił do organu o stwierdzenie nieważności postanowienia z [...] lutego 2023 r. nr [...], powołując się na art. 156 § 1 k.p.a. Postanowieniem z [...] lutego 2025 r. nr [...] KGP, w oparciu o art. 61a § 1 k.p.a., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności własnego postanowienia, akcentując, iż sprawa ta stanowiła już wielokrotnie przedmiot postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie. Skarżący wywiódł do tutejszego Sądu skargę na powyższe rozstrzygnięcie organu, zarzucając naruszenie właściwości miejscowej i rzeczowej oraz wadliwą ocenę stanu faktycznego sprawy. Z treści skargi wynika, że skarżący domaga się przyznania równoważnika za brak lokalu mieszkalnego. W odpowiedzi na skargę KGP wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Organ dodał, iż wyrokiem z 23 sierpnia 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 500/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę skarżącego na postanowienie KGP z [...] lutego 2023 r. nr [...]. Wzmiankowane przez organ orzeczenie Sądu z 23 sierpnia 2023 r. uprawomocniło się wobec niezaskarżenia go przez żadną ze stron postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym w oparciu o art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). Pierwszy z ww. przepisów wskazuje, iż sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Natomiast w myśl art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawą prawną zaskarżonego postanowienia jest art. 61a § 1 k.p.a. stanowiący, że gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis art. 61 § 5 stosuje się odpowiednio. W cytowanym wyżej przepisie art. 61a § 1 zdanie pierwsze k.p.a. ustawodawca wprowadził dwie różne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Pierwsza to wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną (np. dana osoba występuje w interesie innej osoby), zaś druga przesłanka to zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. W judykaturze podkreśla się, iż do "innych uzasadnionych przyczyn" należą sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie (res iudicata) lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym (vide wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego; dalej: "NSA": z 6 września 2018 r., sygn. akt I OSK 449/18; z 28 grudnia 2018 r., sygn. akt I OSK 1948/18 i z 6 listopada 2024 r., sygn. akt II OSK 118/22 - orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl). W postanowieniu wydanym w trybie art. 61a § 1 k.p.a. organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się aktem formalnym, a nie merytorycznym (vide wyrok NSA z 18 grudnia 2015 r., sygn. akt II OSK 999/14). Na gruncie niniejszej sprawy mamy do czynienia z wystąpieniem "innych uzasadnionych przyczyn" skutkujących koniecznością odmowy wszczęcia postępowania nieważnościowego ze względu na wcześniejsze poddanie kontroli sądowej nie tylko decyzji w przedmiocie równoważnika za brak lokalu mieszkalnego, ale także postanowienia KGP z [...] lutego 2023 r. nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w ww. przedmiocie. W tym miejscu przypomnieć trzeba, iż wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 14 kwietnia 2011 r., sygn. akt III SA/Kr 1018/09, oddalający skargę skarżącego na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z [...] sierpnia 2009 r. nr [...] wygaszającą decyzję o przyznaniu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, jest prawomocny. Tutejszemu Sądowi z urzędu wiadomo jest, że skarżący wielokrotnie próbował wzruszyć to rozstrzygnięcie. Przykładem tego jest powołane na wstępie uzasadnienia żądanie skarżącego zawarte w piśmie z [...] stycznia 2023 r. Pismem z [...] grudnia 2024 r. skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności postanowienia organu z [...] lutego 2023 r. nr [...], które to rozstrzygnięcie było przedmiotem kontroli tutejszego Sądu w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 500/23. Wyrokiem z 23 sierpnia 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 500/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę skarżącego na postanowienie KGP z [...] lutego 2023 r. nr [...]. Skarżący nie kwestionował tego orzeczenia; stało się ono prawomocne. Zatem istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się przede wszystkim do oceny, czy dopuszczalna jest kontrola podważanego w postępowaniu nadzwyczajnym postanowienia organu z [...] lutego 2023 r. nr [...], skoro było ono już wcześniej poddane kontroli sądowoadministracyjnej. Zaznaczyć przy tym należy, iż Sąd oddala skargę, jeżeli zaskarżony akt (lub czynność z zakresu administracji publicznej) nie narusza prawa w zakresie określonym w art. 145 p.p.s.a. Sąd administracyjny, nie będąc bowiem związany granicami skargi, obowiązany jest zbadać zgodność z prawem zaskarżonego aktu, a więc ustalić w pełnym zakresie przestrzeganie przepisów prawa, w tym zwłaszcza w zakresie przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Prawomocność postanowienia KGP z [...] lutego 2023 r. nr [...], implikowana prawomocnym wyrokiem tutejszego Sądu z 23 sierpnia 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 500/23, zamyka organom administracji i podmiotom mającym legitymację do uruchomienia nadzwyczajnego postępowania możliwość stwierdzenia nieważności tego aktu. Nadto we wniosku z [...] grudnia 2024 r. skarżący nie podniósł okoliczności czy przesłanek, które mogłyby z przyczyn obiektywnych nie zostać uwzględnione przez tutejszy Sąd przy rozpoznaniu sprawy zakończonej ww. wyrokiem z 23 sierpnia 2023 r. W świetle powyższego, trzeba stwierdzić, że zaskarżone postanowienie KGP z [...] lutego 2025 r. nr [...], chociaż lakoniczne w treści, odpowiada prawu i wskazuje na istotę sprawy - uprzednio prawomocnie rozstrzygniętą kwestię, którą skarżący stara się wzruszyć w trybie nadzwyczajnym. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.