II SA/Wa 630/09
WyrokWSA w Warszawie2009-07-30
Skład orzekający: Ewa Kwiecińska, Ewa Pisula-Dąbrowska, Janusz Walawski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Komendant Główny Policji jest organem właściwym do stwierdzenia nieważności własnej decyzji administracyjnej dotyczącej odwołania policjanta ze stanowiska służbowego?Ratio decidendi
Komendant Główny Policji nie jest organem właściwym do stwierdzenia nieważności własnej decyzji dotyczącej odwołania policjanta ze stanowiska służbowego, jeśli decyzja ta została wydana w postępowaniu zwyczajnym przez Komendanta Głównego Policji. W takim przypadku organem właściwym do stwierdzenia nieważności jest Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, jako organ wyższego stopnia. Wydanie decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości rzeczowej stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji.Stan faktyczny
K. P. został odwołany ze stanowiska Komendanta Powiatowego Policji. Komendant Główny Policji odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o odwołaniu. Od tej decyzji K. P. złożył odwołanie, które zostało przekazane do Komendanta Głównego Policji. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał w mocy postanowienie o przekazaniu sprawy. Następnie Komendant Główny Policji utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję odmawiającą wszczęcia postępowania. K. P. zaskarżył tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się oceny, czy nowe dowody dają podstawy do stwierdzenia nieważności rozkazów personalnych o jego odwołaniu.Rozstrzygnięcie
Stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. Określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Ewa Kwiecińska, Sędziowie WSA - Ewa Pisula-Dąbrowska, - Janusz Walawski (spr.), Protokolant - Eliza Kusy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 lipca 2009 r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.
Komendant Główny Policji, działając na podstawie art. 157 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), w dniu [...] czerwca 2008 r. wydał decyzję nr [...], którą odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności własnej decyzji z dnia [...] maja 2006 r. nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w R. z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] o odwołaniu K. P. ze stanowiska Komendanta Powiatowego Policji w S.
W tym miejscu należy podać, że ww. w tej decyzji został pouczony, że przysługuje od niej odwołanie do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. K. P. skorzystał z przysługującego mu prawa i w dniu 3 lipca 2008 r. od przedmiotowej decyzji złożył za pośrednictwem Komendanta Głównego Policji odwołanie do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, działając na podstawie art. 65 § 1 Kpa, w dniu [...] września 2008 r. wydał postanowienie nr [...] o przekazaniu odwołania Komendantowi Głównemu Policji, jako organowi właściwemu w sprawie.
W uzasadnieniu postanowienia podał m.in., że zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 z późń. zm.), centralnym organem administracji rządowej, właściwym w sprawach ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego jest Komendant Główny Policji. Zatem organ ten pozostaje w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 4 Kpa, "ministrem", a tym samym jest właściwym do prowadzenia postępowania, w sprawie stwierdzenia nieważności własnych decyzji administracyjnych, a także właściwym organem do oceny zasadności prowadzenia takiego postępowania i jego skutków.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, działając na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, w dniu [...] listopada 2008 r. wydał postanowienie nr [...], którym utrzymał w mocy postanowienie poprzedzające.
W związku z powyższym Komendant Główny Policji, po rozpoznaniu odwołania K. P. z dnia 3 lipca 2008 r. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 Kpa, w dniu [...] lutego 2009 r. wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję poprzedzającą z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...].
Decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2009 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez K. P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu skargi skarżący podał m.in., że w związku z przedstawieniem przez niego nowych dowodów, które mogłyby mieć wpływ na decyzję o jego odwołaniu z zajmowanego stanowiska służbowego, wnosi aby Sąd ocenił, czy nie dają one podstaw do stwierdzenia nieważności rozkazów personalnych o jego odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i ponowił argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, a które odwoływały się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 grudnia 2006 r. sygn. akt II SA/Wa 1426/06, którym Sąd oddalił skargę skarżącego w przedmiocie odwołania go z zajmowanego stanowiska. Wyrok stał się prawomocny z dniem 4 kwietnia 2008 r. Organ, odnosząc się do zarzutu podniesionego w skardze, że organy wydając rozkazy o odwołaniu skarżącego z zajmowanego stanowiska naruszyły przepisy o właściwości wyjaśnił, iż kwestia ta została zbadana przez Sąd z urzędu. Do uchybienia takiego nie doszło, o czym przesądza powołany powyżej wyrok.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późń. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem sprawy jest dokonywana przez Sąd ocena prawidłowości prowadzonego przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz wydanego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia.
Wyjaśnić również należy, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż podniesione w skardze.
Organem właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest - w myśl art. 157 § 1 Kpa - organ wyższego stopnia, a gdy decyzja wydana została przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze - ten organ. Jakie organy są organami wyższego stopnia, czyli właściwość instancyjną w postępowaniu administracyjnym, określa art. 17 Kpa. Kontrolę decyzji administracyjnych w tym zakresie sprawują wymienione w nim organy wyższego stopnia. Organy te mają także prawo do weryfikacji decyzji ostatecznych w nadzwyczajnych trybach postępowania, w tym również w trybie nieważnościowym.
Organami wyższego stopnia - w myśl art. 17 pkt 3 Kpa. - w stosunku do organów administracji publicznej, innych niż określone w pkt 1 i 2 tego przepisu - są odpowiednie organy nadrzędne lub właściwi ministrowie, a w razie ich braku - organy państwowe sprawujące nadzór nad ich działalnością. O tym, które organy pełnią rolę organów wyższego stopnia, rozstrzygają ustawy szczególne. Taką ustawą szczególną w przypadku kontrolowanej sprawy, jest ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 z późń. zm.).
Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o Policji, centralnym organem administracji rządowej, właściwym w sprawach ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego, jest Komendant Główny Policji, podległy ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych.
Natomiast art. 32 tej ustawy stanowi, że o mianowaniu policjanta na stanowiska służbowe, przenoszenia oraz zwalniania z tych stanowisk, właściwi są przełożeni: Komendant Główny Policji, Komendanci wojewódzcy i powiatowi (miejscy) Policji oraz Komendanci szkół policyjnych. Od decyzji, o których mowa w ust. 1, policjantowi służy odwołanie do wyższego przełożonego. Jeżeli decyzję, o której mowa w ust. 1, ustawa zastrzega dla Komendanta Głównego Policji, od decyzji takiej służy odwołanie do ministra właściwego do spraw wewnętrznych.
Analiza powyżej przytoczonych przepisów prowadzi do wniosku, że Komendant Główny Policji jest centralnym organem administracji rządowej jedynie w sprawach określonych w art. 5 ust. 1 powołanej ustawy.
W kontekście powyższych wywodów organem właściwym do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji - w sprawie, która zakończyła się w postępowaniu zwyczajnym decyzją ostateczną, wydaną przez Komendanta Głównego Policji – jest Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, jako organ wyższego stopnia nad organem, który wydał decyzję ostateczną.
Zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja poprzedzająca zostały wydane z naruszeniem przepisów o właściwości rzeczowej, co zgodnie z art. 156 § 1 pkt 1 kpa stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności tych decyzji.
Sąd, wobec zaistnienia wskazanej wyżej przesłanki, uzasadniającej stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, nie ustosunkował się merytorycznie do zarzutów skargi.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło