II SA/Wa 642/14

Dnia 16 lipca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. H. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującej zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w sprawie ze skargi A. H. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. A. H. (dalej "skarżący") w dniu 11 maja 2015 r. zwrócił się z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 5 maja 2015 r. oraz o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata lub radcy prawnego w niniejszej sprawie w celu sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 5 maja 2015 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Podkreślić należy, że rozpoznawany wniosek o przyznanie prawa pomocy jest kolejnym wnioskiem wniesionym w niniejszej sprawie. Postanowieniem z dnia 9 lipca 2014 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym przez niego zakresie wobec nieuzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy (nieprzedłożenia dodatkowych dokumentów potwierdzających sytuację majątkową skarżącego). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu wniesionego przez skarżącego w terminie sprzeciwu, postanowieniem z dnia 10 września 2014 r. odmówił przyznania prawa pomocy uznając, że skarżący nie wykazał, że spełnia ustawowe przesłanki do przyznania mu tego prawa. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 30 października 2014 r., sygn. akt I OZ 912/14, oddalił zażalenie skarżącego kwestionujące odmowę przyznania prawa pomocy z uwagi na brak wymaganej po stronie skarżącego współpracy w wyjaśnieniu jego sytuacji majątkowej i osobistej. We wniosku z dnia 11 maja 2015 r. o przyznanie prawa pomocy skarżący podał, że od ponad czterech lat pozostaje osobą bezrobotną, utrzymuje się "z pożyczek" prawidłowo zgłaszanych do urzędu skarbowego, a w stosunku do mieszkania i garażu, które posiada, toczy się postępowanie sądowe o podział majątku. Ponadto nie ma majątku, ani oszczędności. Z uwagi na fakt, że oświadczenie strony okazało się niewystarczające do ustalenia rzeczywistej sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych, skarżący został wezwany do nadesłania, w terminie 14 dni: zaświadczenia z właściwego Urzędu Pracy potwierdzającego posiadanie statusu osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku, oświadczenia o stałych, niezbędnych kosztach utrzymania (określenia z jakiego tytułu są ponoszone i w jakiej wysokości), kserokopii dokumentów poświadczających stałe koszty utrzymania (opłaty za energię elektryczną, gaz, wodę itp.), oświadczenia, czy korzysta ze świadczeń pomocy społecznej (jeżeli tak, to w jakim zakresie), wyciągów z posiadanych rachunków bankowych za ostatnie 3 miesiące przed złożeniem wniosku (jeśli je posiada), oświadczenia o miesięcznej wysokości pożyczanych kwot, oświadczenia o wysokości posiadanego obecnie zadłużenia. Pismem z dnia 29 czerwca 2015 r., skarżący, ustosunkowując się do otrzymanego wezwania, nadesłał aktualne zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy w M., potwierdzające posiadany od dnia [...] listopada 2011 r. status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku, natomiast odmówił przedstawienia pozostałych dokumentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu jest kolejnym wnioskiem w niniejszej sprawie. Pierwszy wniosek o przyznanie prawa pomocy w wyżej wskazanym zakresie został prawomocnie rozpoznany na mocy postanowienia Sądu z dnia 10 września 2014 r. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym, złożenie przez stronę kolejnego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych (lub ewentualnie o przyznanie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu) nie obliguje sąd do dokonania ponownej oceny sytuacji materialnej wnioskującego w kontekście przesłanek z art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. Rolą sądu jest w takim przypadku zbadanie, czy strona powołała nowe (zmienione) okoliczności, które mogłyby wpłynąć na zmianę dotychczasowego stanowiska sądu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lipca 2014 r., sygn. akt II FZ 957/14, LEX nr 1492988). Ocena zmiany okoliczności dokonywana jest w trybie art. 165 p.p.s.a. Z treści tego przepisu wynika, że postanowienia niekończące postępowanie w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Zmiany okoliczności o jakich mowa w tym przepisie, uzasadniać mogą zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że przepis art. 165 p.p.s.a przewiduje możliwość weryfikacji określonych rozstrzygnięć wojewódzkiego sądu administracyjnego pod warunkiem, że zmianie uległ stan faktyczny sprawy w sposób na tyle istotny, że zachodzą przesłanki do zmiany wydanego uprzednio orzeczenia. W przypadku sprawy dotyczącej prawa pomocy, którego przyznania prawomocnie odmówiono, zmiany musiałyby być tego rodzaju, żeby w ich świetle przyznanie prawa pomocy stało się uzasadnione. Musiałyby to zatem być zmiany polegające na pogorszeniu sytuacji materialnej wnioskodawcy. Podkreślić ponadto trzeba, że z konstrukcji przepisu art. 246 p.p.s.a. wynika, że to na stronie spoczywa ciężar udowodnienia, że jej sytuacja ekonomiczna uzasadnia przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, bądź też nastąpiła zmiana tej sytuacji w stopniu uzasadniającym przyznanie jej prawa pomocy, pomimo poprzedniej negatywnej oceny zasadności wniosku. Rozpoznając ponownie wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy, Sąd stwierdził, że skarżący nie wykazał nowych okoliczności, które uzasadniałyby odstąpienie od poglądu wyrażonego w postanowieniu z dnia 10 września 2014 r. Nadto skarżący w kolejnym wniosku o przyznanie prawa pomocy ponownie nie przedstawił rzetelnie swojej sytuacji majątkowej. Wezwany po raz kolejny do uzupełnienia przedmiotowego wniosku o stosowne dokumenty i oświadczenia nie wykonał poprawnie zarządzenia z dnia 1 czerwca 2015 r. Treść złożonych oświadczeń (zawartych zarówno we wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPF, jak i w piśmie z dnia 29 czerwca 2015 r., będącym odpowiedzią skarżącego na wezwanie Sądu w trybie art. 255 p.p.s.a.) nie daje podstaw do pozytywnego rozpoznania jego żądania. Skarżący nie wskazał w szczególności rzeczywistej wysokości wszystkich wydatków ponoszonych w gospodarstwie domowym, a tym samym nie udokumentował w pełni swojej obecnej sytuacji majątkowej. Wobec tego, skoro powyższe okoliczności faktyczne nie zostały przez skarżącego dostatecznie wyjaśnione, wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie. Brak jest tym samym podstaw do zmiany postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 165 w z w. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.