II SA/Wa 644/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska – Jung, Sędziowie WSA Anna Mierzejewska, Maria Werpachowska (spr.), Protokolant Mateusz Rogala, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lipca 2008 r. sprawy ze skargi L. M. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 listopada 2006 r. sygn. akt II SA/Wa 909/06 oddalającym skargę na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie renty specjalnej 1. oddala skargę 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata A. Z. kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści) złotych powiększoną o kwotę 52,80 zł (pięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) stanowiącą 22 % podatku VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej przyznanej z urzędu W dniu 25 czerwca 2007 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła skarga L. M. (zwanej dalej skarżącą) o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 listopada 2006 r. o sygnaturze akt II SA/Wa 909/06, uzupełniona pismem z dnia 20 sierpnia 2007 r. i doprecyzowana przez profesjonalnego pełnomocnika w dniu 4 stycznia 2008 r. Skarżąca powołała się na przesłankę wznowieniową zawartą w przepisie art. 271 pkt 2 ustawy twierdząc, iż nie była należycie reprezentowana w postępowaniu przed Sądem. Podniosła, iż będąc pozbawiona profesjonalnego pełnomocnika, jako osoba starsza i schorowana, nieznająca się na zawiłościach procedury sądowoadministracyjnej, nie była w stanie samodzielnie reprezentować swoich praw procesowych oraz bronić swoich racji w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie. Odnosząc się natomiast do kwestii zachowania terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania skarżąca podniosła, iż skargę złożyła w terminie, albowiem dopiero w dniu 17 maja 2007 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o odrzuceniu skargi kasacyjnej złożonej od wyroku, którego dotyczy skarga o wznowienie postępowania. Dopiero więc, od tego momentu należy liczyć termin do złożenia skargi o wznowienie postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wyjaśnić, że instytucja wznowienia postępowania ma wyjątkowy charakter z uwagi na fakt, że można ją zastosować do ściśle określonych orzeczeń i może zostać oparta na wąsko określonych podstawach. Instytucja ta została uregulowana w dziale VII (art. 270 – 285 p.p.s.a.) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.), zwaną dalej p.p.s.a. W przypadkach przewidzianych w niniejszym dziale można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem (art. 270 p.p.s.a.). W przedmiotowej sprawie orzeczeniem takim jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 listopada 2006 r. o sygnaturze akt II SA/Wa 909/06 oddalający skargę L. M. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie renty specjalnej. Odnosząc się do podniesionej przez skarżącą kwestii zachowania terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania, należy wskazać, iż postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2008 r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 stycznia 2008 r. o sygnaturze akt II SA/Wa 1425/07 odrzucające skargę o wznowienie postępowania z powodu uchybienia terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu stwierdził, iż złożona przez skarżącą skarga o wznowienie postępowania została wniesiona w przewidzianym przez prawo terminie. Zgodnie z art. 190 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, zatem uznać należy, że skarga o wznowienie postępowania wniesiona została z zachowaniem ustawowego terminu. Badając zasadność skargi o wznowienie postępowania należy dokonać oceny zarzutu braku należytej reprezentacji strony. Zgodnie z art. 271 pkt 2 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności, jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe. W ocenie Sądu zarzuty skarżącej są niezasadne. Problem w przedmiotowej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy samodzielne występowanie przed Sądem osoby starszej i schorowanej, bez pomocy profesjonalnego pełnomocnika wyczerpuje przesłankę wznowienia postępowania, o której mowa w art. 271 pkt 2 p.p.s.a. W rozpatrywanej sprawie skarżąca działała przed Sądem osobiście do czasu wydania wyroku oraz doręczenia jej odpisu orzeczenia wraz z uzasadnieniem. Jak wynika z akt przedmiotowej sprawy została prawidłowo zawiadomiona o terminie rozprawy i była na niej obecna. Na rozprawie złożyła również dodatkowe wyjaśnienia. Po ogłoszeniu orzeczenia skarżąca została pouczona o przysługującym jej środku zaskarżenia oraz o możliwości złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Następnie na skutek wniosku skarżącej zostało sporządzone uzasadnienie wyroku a postanowieniem z dnia 31 stycznia 2007 r. Sąd przychylił się do jej wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata. Okoliczność, że skarżąca działała przed Sądem osobiście a nie przez profesjonalnego pełnomocnika nie oznacza braku należytej reprezentacji. Zgodnie bowiem z treścią art. 34 p.p.s.a. strony i ich organy lub przedstawiciele ustawowi mogą działać przed Sądem osobiście lub przez pełnomocników. Z przepisu tego wynika jedynie uprawnienie strony do ustanowienia pełnomocnika, bądź złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skorzystanie z tego uprawnienia uzależnione jest co do zasady od woli strony. Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli chodzi o czynności podejmowane w toku postępowania przed tymi sądami, nie wprowadza przymusu adwokackiego. Tym samym skarżąca posiadająca zdolność sądową i procesową, działając przed Sądem osobiście, była należycie reprezentowana. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 282 § 1 i § 2 w związku z art. 271 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji. Postanowienie o przyznaniu wynagrodzenia z tytułu zastępstwa procesowego oparto na przepisie art. 250 p.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).