II SA/Wa 646/21
WyrokWSA w Warszawie2021-06-22
Skład orzekający: Waldemar Śledzik, Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Karolina Kisielewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek udostępnić stronie fotokopie dokumentów z akt sprawy za pośrednictwem systemu teleinformatycznego, w tym przez ePUAP, w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma obowiązek udostępnić stronie fotokopie dokumentów z akt sprawy za pośrednictwem systemu teleinformatycznego, w tym przez ePUAP, w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, zgodnie z art. 15zzzzzn pkt 2) ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z COVID-19. Odmowa takiego udostępnienia, bez wykazania konkretnych przeszkód technicznych lub organizacyjnych, stanowi naruszenie przepisów prawa procesowego.Stan faktyczny
M. G. złożył wniosek do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (UODO) o przesłanie fotokopii akt sprawy dotyczącej udostępnienia dokumentacji medycznej jego ojca przez Szpital Wojewódzki osobie trzeciej. Prezes UODO odmówił uwzględnienia wniosku, powołując się na przepisy K.p.a. dotyczące wglądu do akt sprawy, które jego zdaniem ograniczają się do udostępnienia akt w siedzibie organu. Skarżący wniósł skargę do WSA, argumentując, że prawo do dostępu do akt powinno być interpretowane szeroko, uwzględniając zmiany technologiczne i możliwość otrzymania kopii dokumentów. WSA uwzględnił skargę, uchylając postanowienie organu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie i zasądził od Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych na rzecz M. G. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Śledzik (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędzia WSA Karolina Kisielewicz, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi M. G. na postanowienie Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych na rzecz M. G. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych (zwany dalej: "Prezesem UODO") postanowieniem z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...], działając na podstawie art. 74 § 2 w zw. z art. 73 § 1 i § 1a K.p.a. odmówił uwzględnienia wniosku M. G. (zwanego dalej także jako: "Strona"; "Skarżący") o przesłanie fotokopii dokumentów z akt sprawy prowadzonej na okoliczność udostępnienia dokumentacji medycznej jego ojca na rzecz osoby trzeciej przez Szpital Wojewódzki w [...] z siedzibą przy ul. [...] (zwany dalej jako: "Szpital").
W uzasadnieniu postanowienia organ wyjaśnił, że w wyniku skargi Strony, prowadzi postępowanie administracyjne na nieprawidłowości w procesie przetwarzania jego danych osobowych przez Szpital, polegające na udostępnieniu dokumentacji medycznej ojca Strony na rzecz osoby trzeciej.
W dniu [...] stycznia 2021 r. do Urzędu Ochrony Danych Osobowych wpłynął wniosek Strony o przesłanie fotokopii akt przedmiotowego postępowania za pośrednictwem systemu ePUAP.
Powołując się na przepisy art. 73 § 1 i § 1a K.p.a. oraz art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2020, poz. 256; zwanej dale "K.p.a.") Prezes UODO postanowieniem z dnia [...] lutego 2021r. odmówił uwzględnienia przedmiotowego wniosku.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wyjaśnił, że jakkolwiek strona postępowania administracyjnego ma prawo do zapoznawania się z treścią dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, to jednak prawo to nie oznacza, iż organ administracji jest zobowiązany do przesłania kopii znajdujących się w aktach sprawy zgromadzonych dokumentów do miejsca pobytu wnioskodawcy.
Podkreślił, że przepis art. 73 § 1 K.p.a. obliguje organ administracji wyłącznie do umożliwienia stronie realizacji wskazanych w nim uprawnień, ich realizację pozostawiając jednakże stronie. Ustawodawca, przyznając stronie prawo do przeglądania akt sprawy, jednocześnie precyzyjnie ustalił, poprzez jakie działania może ona realizować to prawo, tj. poprzez umożliwienie zapoznania się z treścią znajdujących się w aktach dokumentów, jak również utrwalenia na własny użytek zawartych w nich wiadomości. Zauważył przy tym, że również w literaturze przedmiotu podnosi się, że strona zapoznaje się z aktami sprawy w siedzibie organu.
Dlatego też organ administracji publicznej, choć ma obowiązek do zapoznania strony z aktami sprawy na każdym etapie postępowania, także po jego zakończeniu, to jednakże jest to możliwe wyłącznie w siedzibie organu. Dodał też, że Skarżący nie wykazał, że legitymuje się ważnym interesem uzasadniającym wydanie mu fotokopii akt sprawy i dlatego wniosek Strony z dnia [...] stycznia nie zasługiwał na uwzględnienie.
Organ zauważył też, że prawo do przeglądania akt sprawy strona postępowania może realizować nie tylko osobiście, lecz również przez przedstawiciela lub pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego udziału.
W skardze z dnia [...] lutego 2021r. na postanowienie Prezesa UODO z dnia [...] lutego 2021r. Skarżący wniósł o:
1) uchylenie postanowienia w całości;
2) zmianę postanowienia i zobowiązanie Organu do sporządzenia fotokopii akt postępowania i doręczenia mu w/wym. fotokopii;
3) zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W obszernym uzasadnieniu skargi, odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych Skarżący wskazał, że zaskarżone postanowienie winno zostać wyeliminowane z obrotu prawnego albowiem jest wadliwe, gdyż Organ naruszył przepisy art. 73 § 1 i 2 oraz § 1a K.p.a., które dają prawo stronie możliwość zapoznania się z materiałami postępowania, które obejmuje uprawnienie do otrzymania uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy na podstawie art. 73 § 2 kp.a. Zdaniem Skarżącego, w realizacji tego uprawnienia koniecznym jest uwzględnienie "w procesie wykładni przepisów k.p.a. zmian technologicznych, które nastąpiły od momentu uchwalenia przepisów k.p.a.". Przytaczając wybrane judyakaty podniósł, że organ administracji ma obowiązek umożliwienia stronie sporządzania odpisów dokumentów z akt sprawy w zależności od posiadanych możliwości technicznych i organizacyjnych, co urealnia stronie zasadę czynnego udziału w sprawie, wyrażoną w art. 10 k.p.a., przy czym realizacja wydania kserokopii dokumentów z akt sprawy może wiązać się z ewentualnym obciążeniem strony kosztami sporządzenia dokumentu i przesyłki. Końcowo podkreślił też, że przesłanka "ważnego interesu strony" nie może w istotny i arbitralny sposób ograniczać możność otrzymania uwierzytelnionych odpisów akt sprawy.
W odpowiedzi na skargę Prezes UODO wniósł o jej oddalenie w całości, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonym postanowieniu.
Prezes przypomniał, że art. 73 § 1 K.p.a obliguje organ wyłącznie do umożliwienia stronie realizacji wskazanych w nim uprawnień, tj. poprzez umożliwienie zapoznania się z treścią znajdujących się w aktach sprawy dokumentów, jak również utrwalenia na własny użytek zawartych w nich wiadomości.
Podkreślił, że przepisy art. 73 § 1 K.p.a. i art. 73 § 2 K.p.a. dotyczą dwóch odrębnych uprawnień, a sposób, w jaki strona może realizować prawo wglądu do akt przewidziane w art. 73 § 1 K.p.a. jednoznacznie określa przepis 73 § 1a K.p.a., który stanowi, że czynności określone w § 1 są dokonywane w lokalu organu administracji publicznej w obecności tego pracownika.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. - Dz.U. z 2019r., poz. 2325 ze zm. – zwaną dalej "p.p.s.a.").
Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Stosownie natomiast do art. 120 p.p.s.a., w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP, w związku z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. - Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (oraz odpowiednio na postanowienia).
W wyniku takiej kontroli decyzja (postanowienie) może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).
Sprawując kontrolę w oparciu o powołane kryterium zgodności z prawem sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy administracyjnej, biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania ocenianej decyzji, nie uwzględniając okoliczności, które zaistniały w okresie późniejszym. Należy przy tym podkreślić, że sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie (por. wyrok NSA z dnia 6 lutego 2008r., sygn. akt II FSK 1665/06, opublikowany - podobnie jak pozostałe przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://cbois.nsa.gov.pl).
Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015r.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. (który w nin. sprawie nie ma zastosowania).
Badając legalność zaskarżonego postanowienia w świetle wskazanych kryteriów, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie albowiem Organ wydając wskazany akt naruszył przepisy postępowania w stopniu, mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Istota sporu między stronami sprowadza się – co do zasady - do wykładni przepisu art. 73 K.p.a., a w konsekwencji, czy Prezes UODO w rozstrzyganej sprawie zasadnie odmówił przesłania Skarżącemu fotokopii akt sprawy w zakresie prowadzonego postępowania administracyjnego dotyczącego nieprawidłowości w procesie przetwarzania danych osobowych i udostępnienia przez Szpital dokumentacji medycznej ojca Skarżącego na rzecz osoby trzeciej.
Przy tak zakreślonych granicach sporu Sąd porządkowo przypomina, że zgodnie z art. 73 K.p.a. strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania (§ 1).
Czynności określone w § 1 są dokonywane w lokalu organu administracji publicznej w obecności pracownika tego organu (§ 1a). Strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony (§ 2).
Organ administracji publicznej może zapewnić stronie dokonanie czynności, o których mowa w § 1, w swoim systemie teleinformatycznym, po uwierzytelnieniu strony w sposób określony w art. 20a ust. 1 albo 2 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (§ 3).
Sąd zauważa, że przywołany przepis wywoływał rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych. Obok poglądów zaprezentowanych przez organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, kładących nacisk na literalne brzmienie wskazanego przepisu, wykształciła się również linia orzecznicza przywołana w uzasadnieniu skargi, która podkreśla, że prawo strony w zakresie dostępu do akt należy rozumieć szeroko, a więc nie tylko jako prawo wglądu do akt i osobistego sporządzania notatek, odpisów oraz kopii, ale także jako uprawnienie uzyskania kserokopii z akt sprawy, wykonanych przez organ administracji za zwrotem związanych z tym kosztów.
Powyższa regulacja ma bowiem za zadanie zapewnić rzeczywiste funkcjonowanie zasady jawności postępowania wobec strony, a na tej zasadzie opiera się konstrukcja zasady czynnego udziału strony, co z kolei służy realizacji zasad prawdy obiektywnej i pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.
Wskazane rozbieżności rozstrzygnął Naczelny Sąd Administracyjny, podejmując w dniu 8 października 2018 r. w składzie siedmiu sędziów uchwałę o sygn. akt I OPS 1/18 (publ. CBOSA), w której stwierdził, że "(...) W ramach udostępnienia akt stronie na podstawie art. 73 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.) mieści się sporządzenie przez organ, w sposób wynikający z jego możliwości technicznych i organizacyjnych, na wniosek strony, kopii dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy."
Sąd w składzie orzekającym związany jest poglądem przedstawionym we wskazanej uchwale i pogląd ten w całości podziela, nie widząc podstaw do jej zakwestionowania w trybie art. 269 § 1 p.p.s.a.
Jednocześnie Sąd przypomina, że z uzasadnienia przywołanej uchwały wynika, że dostęp do akt bez możliwości utrwalenia ich treści nie tworzy gwarancji obrony zgodnej z art. 51 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, ani uszczegóławiającymi ją elementami wynikającymi z zasad prawa administracyjnego. Za słuszne Naczelny Sąd Administracyjny uznał także stanowisko dopuszczające wykorzystanie współczesnych technicznych możliwości, nieznanych w dacie uchwalania Kodeksu postępowania administracyjnego, do sporządzania notatek, odpisów i kopii z akt administracyjnych w ramach przepisu art. 73 § 1 K.p.a. Rozwój technologiczny sprzyja w niniejszym przypadku obywatelowi, pozwala bowiem na bardziej sprawne i efektywne kontakty z administracją. Jest to szczególnie ważne przy tak szybkim tempie rozwoju otaczającego świata. W tym celu mogą być użyte, zatem wszelkie urządzenia służące do zapisywania materiałów, w tym skanery, cyfrowe aparaty fotograficzne, kopiarki, pod warunkiem, że nie zniszczą struktury utrwalanych dokumentów.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonując interpretacji przepisu art. 73 § 1 K.p.a., mieć należy również na względzie, że odmowa udostępnienia stronom urządzeń pozostających na wyposażeniu organu stawia w gorszym położeniu osoby o niższym statusie materialnym, których na takie urządzenia nie stać bądź też osoby, które z racji wieku lub ułomności np. fizycznych, nie mogą samodzielnie z nich skorzystać. Także z tego względu omawiane ograniczenie w dostępie do akt pozostawałoby, więc w sprzeczności z art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, naruszając również zasady sprawiedliwości społecznej, których gwarantem jest art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny wskazał na kwestie ponoszenia kosztów sporządzania kopii dokumentacji, jak również na ewentualne przyczyny odmowy jej udostępnienia. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, przepis art. 262 § 1 pkt 2 K.p.a. stanowi podstawę do obciążenia strony kosztami sporządzenia kopii dokumentacji, gdyż mieszczą się one w kosztach postępowania administracyjnego poniesionych na jej żądanie. Koszty te nie pozostają bowiem w bezpośrednim związku z rozstrzygnięciem sprawy, a tylko przez ten pryzmat odczytywać należy ustawowe obowiązki organu, o których mowa w tym przepisie, co w konsekwencji wyklucza obciążenie nimi organu.
Odmowa uwzględnienia wniosku strony o sporządzenie kserokopii z akt mogłaby nastąpić jedynie, gdyby organ wykazał konkretne utrudnienia wynikające z braku potrzebnego sprzętu lub dużej liczby dokumentów przewidzianych do kopiowania. Tylko więc w sytuacjach wymagających większego organizacyjnego zaangażowania ze strony pracowników organu, dopuszczalne byłoby wyznaczenie stronie określonych warunków realizacji wniosku w przedmiocie sporządzenia kserokopii dokumentów.
Oczywiście odmowa wydania kopii z akt sprawy może być też usprawiedliwiona w sytuacji, gdy strona w sposób oczywisty i świadomy nadużywa prawa wynikającego z art. 73 § 1 K.p.a. Takie rozumienie art. 73 § 1 K.p.a. nie oznacza zatem bezwzględnego związania organu żądaniem strony o wydanie kserokopii dokumentów z akt sprawy, lecz wprowadza ograniczenia mające wykluczyć nieuzasadnioną odmowę załatwienia wniosku w tym przedmiocie.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że w zaskarżonym postanowieniu organ odmowę wydania stronie kopii dokumentów z akt sprawy oparł na błędnej wykładni art. 73 § 1 K.p.a. uznając, że prawo do zapoznania się z treścią dokumentów znajdujących się w aktach sprawy nie oznacza, by organ administracji zobowiązany był do przesyłania zgromadzonych dokumentów do miejsca zamieszkania bądź siedziby podmiotu żądającego ich doręczenia, także w ramach systemu komunikacji elektronicznej e PUAP, o co wnosił Skarżący.
W ocenie Prezesa UODO, przepis art. 73 § 1 K.p.a. obliguje organ administracji wyłącznie do umożliwienia stronie realizacji wskazanych w nim uprawnień, ich realizację pozostawiając jednakże stronie. Ustawodawca, przyznając stronie prawo do przeglądania akt sprawy, jednocześnie precyzyjnie ustalił bowiem, poprzez jakie działania może ona realizować to prawo, tj. poprzez umożliwienie zapoznania się z treścią znajdujących się w aktach dokumentów, jak również utrwalenia na własny użytek zawartych w nich wiadomości.
W ocenie Sądu, stanowisko zajęte przez organ w zaskarżonym postanowieniu nie uwzględnia wykładni art. 73 § 1 K.p.a. dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w powołanej wyżej uchwale z dnia 8 października 2018 r. sygn. akt I OPS 1/18. Nie zostały przy tym wskazane przez organ w zaskarżonym postanowieniu jakiekolwiek przeszkody związane z udostępnieniem kopii dokumentów w systemie teleinformatycznym, uniemożliwiające uwzględnienie żądanie Skarżącego przesłanie ich poprzez ePUAP.
Jednocześnie Sąd stwierdza, że zawarte przez organ w zaskarżonym postanowieniu rozważania dotyczące art. 73 § 2 K.p.a., nie odnoszą się do meritum niniejszej sprawy, gdyż skarżący nie wnosił o wydanie uwierzytelnionych kopi dokumentów z akt sprawy, lecz przesłania ich na wskazany komunikator elektroniczny w systemie ePUAP.
W tym kontekście zwrócić należy uwagę na tezę zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lipca 2020 r. sygn. akt I OSK 2552/19 (publ. CBOS), iż z treści art. 73 § 3 K.p.a. nie wynika obowiązek organu administracyjnego przekształcania akt administracyjnych sprawy lub ich części (poszczególnych dokumentów) prowadzonych w postaci papierowej do postaci cyfrowej w celu ich udostępnienia stronie w tej formie, jak również obowiązek ich udostępniania w ogóle za pomocą jakichkolwiek środków komunikacji elektronicznej (np. poczty elektronicznej), lecz tylko za pośrednictwem własnego sytemu teleinformatycznego. Nie oznacza to jednak, że organ może odmówić stronie powyższego sposobu wglądu do akt sprawy, nie uzasadniając w sposób dostateczny swojego stanowiska w tym zakresie.
Organ odmawiając stronie udostępnienia wglądu do akt sprawy w formie określonej w art. 73 § 3 K.p.a., przede wszystkim ma obowiązek podania, czy posiada własny system teleinformatyczny, a w konsekwencji techniczną możliwość zapewnienia stronie elektronicznego dostępu do akt sprawy w takim systemie oraz czy akta danej sprawy są w tym systemie prowadzone. W przypadku, gdy ww. wymogi są spełnione, w uzasadnieniu rozstrzygnięcia winien wykazać, dlaczego - mimo potencjalnej możliwości zapewnienia stronie dokonania czynności określonych w art. 73 § 1 K.p.a. w omawianej elektronicznej formie - odmawia stronie realizacji przysługującego jej prawa. Przy czym organ takie rozstrzygnięcie musi uzasadnić dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w taki sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ w żaden sposób nie ustosunkował się do wniosku Skarżącego o udostępnienie wnioskowanych akt sprawy lub kopii dokumentów za pomocą posiadanego systemu teleinformatycznego.
W tym kontekście rozważania Organu na temat możliwości skorzystania przez Skarżącego z przysługującego mu prawa określonego w art. 73 § 1 K.p.a. poprzez stawienie się osobiście w siedzibie organu oraz wykonanie fotokopii wybranych dokumentów z akt przeprowadzonego postępowania sprawy nie tylko nie mogą mieć wpływu na ocenę prawidłowości zaskarżonego postanowienia, ale i – w kontekście jednoznacznego wniosku Skarżącego o udostępnienie mu akt w systemie ePUAP – są bezprzedmiotowe, podobnie jak uwagi organu odnoszące się do możliwości działania strony przez przedstawiciela lub pełnomocnika. Sąd jedynie ubocznie stwierdza, że skorzystanie przez stronę z w/wym. osób przy załatwianiu sprawy jest uprawnieniem strony postępowania, a nie jej obowiązkiem.
Analogiczne uwagi należy odnieść do stwierdzenia organu, akcentowanego zwłaszcza w odpowiedzi na skargę, że Skarżący "nie wykazał, że legitymuje się ważnym interesem uzasadniającym wydanie mu fotokopii akt sprawy". Sąd zauważa jednak, że Organ stawiając taką tezę, poza jednozdaniowym stwierdzeniem takiej treści (por. str. 2 zaskarżonego uzasadnienia) nie wykazał na czym opiera takie przeświadczenie i dlatego argumentacja organu w tej kwestii uchyla się spod możliwości sądowej kontroli takiego oświadczenia. Przyjąć jedynie można, że gdyby w istocie ta przyczyna była podstawą rozstrzygnięcia Organu, to zapewne znalazłaby wyraz w uzasadnieniu tak faktycznym, jak i prawnym.
Ponadto Sąd dostrzega, że Organ uzasadniając zaskarżone postanowienie odwołuje się do skomentowanych wcześniej przepisów w kontekście "(...) umożliwienia zapoznania się z treścią znajdujących się w aktach dokumentów" oraz ich "(...) utrwalania na własny użytek zawartych w nich wiadomości".
Z kolei w odpowiedzi na skargę Organ podkreśla, że "(...) kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje instytucji przesyłania akt sprawy do interesanta bądź innego organu niebędącego organem prowadzącym postępowanie", co winno prowadzić do wniosku, że "prawo zapoznania się z treścią dokumentów znajdujących się w aktach sprawy nie oznacza, iż organ administracji jest obowiązany do przesyłania akt sprawy do wnioskodawcy (por. str. 1 in fine uzasadnienia zaskarżonego postanowienia".
W ocenie Sądu, stanowisko w odpowiedzi na skargę nie może jednak zastępować treści uzasadnienia faktycznego i prawnego wydanego rozstrzygnięcia, gdyż sądowej kontroli legalności podlega zaskarżony akt, a nie tezy zawarte w odpowiedzi na skargę.
Ponadto Sąd wyjaśnia, że – jak podano na wstępie rozważań - sąd administracyjny dokonuje oceny legalności zaskarżonego aktu (w realiach sprawy – postanowienia), biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący na dzień jego wydania.
Ocena legalności zaskarżonego postanowienia polegała więc na zbadaniu, czy Prezes UODO w stanie faktycznym i prawnym istniejącym w dniu wydania postanowienia, mógł odmówić wydania kopii dokumentów z akt sprawy lub nawet "całych" akt sprawy za pomocą systemu teleinformatycznego, z powołaniem się na argumentację przywołaną w uzasadnieniu postanowienia.
Tymczasem umknęło zarówno Skarżącemu, jak przede wszystkim Organowi, który winien z urzędu dochować najwyższej staranności w analizie stanu prawnego sprawy, że rozpoznając wniosek Strony, winien mieć na względzie także obowiązującą w dniu jego rozpatrzenia regulację szczególną, związaną z ogłoszonym na terenie naszego kraju w dniu 20 marca 2020 r. stanem epidemii.
Mianowicie zgodnie z art. 15zzzzzn pkt 2) ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U z 2020 r. poz. 374 ze zm.), w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, w szczególności, gdy urząd administracji obsługujący organ administracji publicznej wykonuje zadania w sposób wyłączający bezpośrednią obsługę interesantów, organ administracji publicznej może zapewnić stronie udostępnienie akt sprawy lub poszczególnych dokumentów stanowiących akta sprawy również za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną na adres wskazany w rejestrze danych kontaktowych, o którym mowa w art. 20j ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne lub inny adres elektroniczny wskazany przez stron.
Sąd zwraca uwagę, że cyt. przepis art. 15zzzzzn pkt 2) ustawy wyraźnie stanowi, że organ może zapewnić stronie udostępnienie akt sprawy (podkreślenie Sądu) lub poszczególnych dokumentów stanowiących akta sprawy, a zatem dywagacje Organu zawarte w odpowiedzi na skargę, że k.p.a. nie przewiduje, w swym literalnym brzmieniu, możliwości udostępnienia "całości" akt sprawy, a jedynie określonych dokumentów z akt, na mocy wskazanych przepisów szczególnych, są oczywiście chybione.
W tym miejscu Sąd przypomina, że – jak wyjaśniono na wstępie - zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015r.) Sąd rozstrzygając w granicach sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dlatego też, mimo iż Skarżący nie podniósł powyższego zarzutu w skardze, Sąd uwzględnił obowiązujące w chwili wydania zaskarżonego postanowienia przepisy z urzędu, gdyż ich nieuwzględnienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie uznając, że narusza ono zarówno przepisy postępowania, o których mowa w art. 73 § 1 i 3 K.p.a., a także przepis art. 15zzzzzn pkt 2) ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Ponownie rozpoznając sprawę, Organ związany jest poglądem wyrażonym w nin. uzasadnieniu co do wykładni wskazanych wyżej przepisów prawa. Oznacza to, że Organ zobowiązany jest, w szczególności, do rozpoznania wniosku Skarżącego o udostępnienie akt postępowania (lub określonych materiałów z tych akt) za pośrednictwem własnego sytemu teleinformatycznego, mając przy tym na uwadze uwarunkowania wynikające z ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, zaś ewentualną odmowę ich udostępnienia szczegółowo uzasadnić tak pod względem faktycznym, jak prawnym.
O kosztach postępowania Sąd postanowił w oparciu o art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a., zasądzając na rzecz Skarżącego zwrot uiszczonego wpisu od skargi w wysokości 100 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło