II SA/Wa 650/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska, Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras, Adam Lipiński (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2015 r. sprawy ze skargi P. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uznania za osobę bezrobotną 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. oraz postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2013 r.; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2014 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 2 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 10 ust. 2 pkt 4 i ust. 7 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2013 r., poz. 674 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2013 r., wydana na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 i art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, orzekającą o uchyleniu własnej decyzji z dnia [...] września 2013 r. orzekającej o uznaniu P. P. z dniem [...] września 2013 r. za osobę bezrobotną oraz o odmowie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] września 2013 r. i o odmowie uznania wyżej wymienionego za osobę bezrobotną z dniem [...] września 2013 r., tj. od dnia rejestracji, z powodu uzyskiwania miesięcznie przychodu w wysokości przekraczającej połowę wynagrodzenia za pracę. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [...] wskazał, co następuje: Prezydent [...] decyzją z dnia [...] września 2013 r. orzekł o uznaniu P. P. z dniem [...] września 2013 r. za osobę bezrobotną oraz o odmowie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] września 2013 r. Zainteresowany złożył kserokopię dyplomu ukończenia studiów, kserokopie świadectw pracy oraz kserokopię umowy o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy zawartą w dniu [...] grudnia 1999 r. pomiędzy nim a pracodawcą "[...]" Sp. z o.o. Informował, iż zgodnie z tą umową, że w okresie 12 miesięcy od dnia ustania stosunku pracy nie może podjąć zatrudnienia w swoim zawodzie. Prezydent [...] pismem z dnia 10 października 2013 r. wezwał P. P. do złożenia oświadczenia, czy uzyskiwana przez niego kwota z tytułu zakazu konkurencji przekracza wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę. W odpowiedzi, pismem z dnia 17 października 2013 r., P. P. poinformował, iż jego miesięczny przychód nie przekracza połowy minimalnego wynagrodzenia za pracę, a uzyskiwane przez niego odszkodowanie związane jest z jego uprzednim zatrudnieniem i tym samym nie stanowi przychodu w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Urząd Pracy [...] pismem z dnia 25 października 2013 r. zwrócił się do P. P. o udzielenie informacji, czy miesięczna kwota otrzymywana z tytułu umowy o zakazie konkurencji zawartej z firmą "[...]" Sp. z o.o. przekracza połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz czy od otrzymywanej kwoty odprowadzany jest podatek dochodowy, natomiast pismem z dnia 28 października 2013 r. zwrócił się do firmy "[...]" Sp. z o.o. z prośbą o udzielenie informacji dotyczącej wysokości odszkodowania jakie firma wypłaca comiesięcznie P. P. Spółka pismem z dnia 31 października 2013 r. poinformowała, iż miesięczna kwota wypłacana P. P. przekracza połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę i od kwoty tej odprowadzany jest podatek dochodowy od osób fizycznych. W dniu 14 listopada 2013 r. do Urzędu Pracy [...] wpłynęło pismo P. P., w którym twierdził, iż otrzymywane przez niego odszkodowanie nie stanowi przeszkody w uzyskaniu przez niego statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku. Prezydent [...], uznając, iż w sprawie wyszły na jaw nowe okoliczności, postanowieniem z dnia [...] listopada 2013 r. wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] września 2013 r. i następnie decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. uchylił wskazaną wyżej decyzję ostateczną w całości i orzekł o odmowie uznania P. P. za osobę bezrobotną z dniem [...] września 2013 r., tj. od dnia rejestracji, z powodu uzyskiwania przez niego miesięcznie przychodu w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę. Od powyższej decyzji P. P. złożył odwołanie do Wojewody [...]. W odwołaniu podnosił, iż spełnia wszystkie niezbędne warunki do uzyskania statusu osoby bezrobotnej oraz otrzymania prawa do zasiłku. Natomiast odszkodowanie, które uzyskuje z tytułu zakazu konkurencji, jest związane z jego wcześniejszym zatrudnieniem w firmie "[...]" Sp. z o.o. i nie stanowi przychodu w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] grudnia 2013 r. Wojewoda wskazał na treść przepisów z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. h oraz art. 2 ust. 1 pkt 24 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz wskazał na fakt, iż z treści umowy o zakazie konkurencji, zawartej z "[...]" Sp. z o.o. firma ta zobowiązana jest do płacenia miesięcznie P. P. odszkodowania w wysokości połowy ostatnio otrzymywanych przeciętnych poborów z ostatniego pełnego roku pracy. Miesięczna kwota wypłacana z tego tytułu przekracza połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę i od kwoty tej jest potrącany i odprowadzany podatek dochodowy od osób fizycznych. Zgodnie z ww. przepisami, w przypadku gdy dana osoba zgłaszająca się do urzędu pracy w celu rejestracji uzyskuje przychód, który przekracza połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę, nie może zostać uznana za osobę bezrobotną, gdyż nie spełnia niezbędnych warunków, aby otrzymać status bezrobotnego. Odszkodowanie wypłacone pracownikowi z tytułu umowy o zakazie konkurencji stanowi jego przychód i zgodnie z ustawą z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361) podlega opodatkowaniu, spełniając tym samym przesłanki określone w definicji przychodu wskazanej w ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W ocenie Wojewody [...], w tej sytuacji nie można było przyznać P. P. statusu osoby bezrobotnej i dlatego decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...] grudnia 2013 r. odpowiada prawu. P. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższe rozstrzygnięcie Wojewody [...], zarzucając, iż zaskarżona decyzja jest w całości niezgodna z ustawą o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W ocenie skarżącego odszkodowanie z tytułu umowy o zakazie konkurencji nie może być uznawane za przychód w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 24 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy i nie stanowi przeszkody do posiadania statusu osoby bezrobotnej. W piśmie z dnia 11 lutego 2015 r. jego pełnomocnik wskazał, iż zastosowane w art. 2 ust. 1 pkt 24 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy sformułowanie "przychody z innego tytułu niż zatrudnienie" ma szerszy zakres niż pojęcie "wynagrodzenia za pracę". Ustawodawca wyraźnie przyjął, iż z tytułu zatrudnienia, osoba zatrudniona może otrzymywać nie tylko wynagrodzenie, ale także inne świadczenia. Świadczeniem takim niewątpliwie jest odszkodowanie z tytułu zakazu działalności konkurencyjnej. Istnieje nierozerwalny związek pomiędzy umową o pracę i umową o zakazie konkurencji. Bez istnienia tej pierwszej umowy, ta druga nie mogłaby istnieć. Przychody z tytułu umowy o zakazie konkurencji, jako bardzo ściśle i nierozerwalnie złączone ze stosunkiem pracy powinny być uznane za przychody pochodzące z zatrudnienia. Zgodnie z ustawą o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy uzyskiwanie takich przychodów nie stoi na przeszkodzie przyznaniu ich beneficjentowi statusu bezrobotnego, co też w niniejszej sprawie powinno nastąpić. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wnosił o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia [...] lutego 2014 r. Podkreślał, iż otrzymywane z tytułu umowy o zakazie konkurencji przez skarżącego odszkodowanie nie jest świadczeniem z tytułu zatrudnienia. Tytuł do uzyskiwania tego świadczenia wynika bezpośrednio z umowy o zakazie konkurencji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z treścią paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi tu o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Natomiast stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. W niniejszej sprawie sądem tym jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. W myśl art. 134 wyżej wskazanej ustawy, sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniając zaskarżone rozstrzygnięcie w świetle wskazanych wyżej kryteriów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za zasadną. Po pierwsze, w niniejszej sprawie istotne jest właściwe rozumienie pojęcia "przychód", którym posługuje się ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2013 r. poz. 674 ze zm.). Do tego właśnie pojęcia odnosi się przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 lit h ustawy, poprzez wskazanie, iż osoba bezrobotną jest, miedzy innymi, osoba, która nie uzyskuje miesięcznie przychodu w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę, z wyłączeniem przychodów uzyskanych z tytułu odsetek lub innych przychodów od środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych. Natomiast w art. 2 ust. 1 pkt 24 tej ustawy pojecie "przychody" zdefiniowane zostało jako - przychody z innego tytułu niż zatrudnienie, inna praca zarobkowa, działalność gospodarcza, zasiłek lub inne świadczenie wypłacane z Funduszu Pracy, podlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych. Należy zatem rozstrzygnąć czy otrzymywanie przez skarżącego, od byłego pracodawcy, po rozwiązaniu umowy o pracę, przychodu w postaci wypłacanego co miesiąc odszkodowania z tytułu zawarcia w trakcie trwania stosunku pracy umowy o zakazie konkurencji, ma wpływ na uzyskanie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie otrzymywane przez skarżącego od byłego pracodawcy, po rozwiązaniu umowy o pracę, przychodu w postaci wypłacanego co miesiąc odszkodowania z tytułu zawarcia w trakcie trwania stosunku pracy umowy o zakazie konkurencji jest, w pojęciu przepisów art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. h i pkt 24 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, przychodem z tytułu zatrudnienia, a ściślej jest dalszym skutkiem zatrudnienia u danego pracodawcy, które ustało. Analizując przepisy zawarte w dziale IV Kodeksu pracy "Obowiązki pracodawcy i pracownika" uznać należy, że ustawodawca przyjął pogląd, iż z tytułu zatrudnienia osoba zatrudniona może otrzymywać nie tylko wynagrodzenie, ale także inne świadczenia. Świadczeniem takim niewątpliwie jest odszkodowanie z tytułu zakazu działalności konkurencyjnej wynikające z umowy o zakazie takiej działalności, łączącej byłego pracodawcę i byłego pracownika przez określony czas po ustaniu stosunku pracy. Umowa o zakazie konkurencji nie stanowi tytułu do świadczenia – tu zwanego odszkodowaniem, z innego niż pracowniczy stosunek pracy, skoro została zawarta w trakcie trwania tego właśnie stosunku pracy. W niniejszej sprawie istnieje nierozerwalny związek pomiędzy umową o pracę i umową o zakazie konkurencji. Bez istnienia tej pierwszej umowy, ta druga nie mogła by istnieć. Istotne są tu przepisy art. 1012 § 3 oraz art. 291 § 2 Kodeksu pracy, wskazujące na sposoby rozliczania należności z tytułu zakazu konkurencji, a także wskazany przez skarżącego wyrok SN z dnia 2 kwietnia 2012 r., sygn. akt I PK 56/12 i wyrok SN z dnia 27 lutego 2013 r., sygn. akt II PK 176/12. Zatem przychody z tytułu zatrudnienia to nie tylko przychody wynikające wprost z umowy o pracę, ale także inne przychody związane z konsekwencją istnienia niegdyś takiej umowy. Są to odszkodowania wypłacane z tytułu zakazu podejmowania po ustaniu zatrudnienia określonych prac, niewątpliwie ograniczające po stronie byłego pracownika możliwość znalezienia nowego zatrudnienia. Do tej grupy należało by także uznać taką sytuację, gdy po ustaniu zatrudnienia, pracownikowi wypłacane są przysługujące mu należności z tytułu części wynagrodzenia prowizyjnego, czy świadczenia z tytułu rocznych premii z zysku przedsiębiorstwa, które to świadczenia z ich istoty nie mogły zostać wypłacone wcześniej, albo wraz z ustaniem stosunku pracy. Do tej grupy należą także różnego rodzaju odszkodowania np. zasądzane przez Sąd Pracy z tytułu niezasadnego rozwiązania umowy, czy wypłacania zaniżonego wynagrodzenia itp. Przychody z tytułu umowy o zakazie konkurencji, jako bardzo ściśle i nierozerwalnie złączone ze stosunkiem pracy, powinny być uznane za przychody pochodzące z zatrudnienia. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 24 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, uzyskiwanie takich przychodów nie stoi na przeszkodzie przyznaniu ich beneficjentowi statusu bezrobotnego. Powyższy przepis uściśla w tym zakresie normę art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. h tej ustawy. Z tych względów, zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja naruszają wyżej wskazane przepisy ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Prezydent [...] w decyzji z dnia [...] grudnia 2013 r. oraz Wojewoda [...] w zaskarżonej decyzji ustalili jedynie, iż zgodnie z treścią umowy o zakazie konkurencji, zawartej z "[...]" Sp. z o.o., firma ta wypłaca P. P. comiesięcznie odszkodowanie w wysokości połowy ostatnio otrzymywanych przeciętnych poborów z ostatniego pełnego roku pracy. Miesięczna kwota z tego tytułu przekracza połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę i od kwoty tej jest potrącany i odprowadzany podatek dochodowy od osób fizycznych. Natomiast oba organy w ogóle nie ustaliły czym (skoro nie dochodem z zatrudnienia) w rozumieniu przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy jest powyższe odszkodowanie, poprzestając jedynie, w powyższej materii, na ogólnym przywołaniu art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. h i pkt 24 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Po drugie, niezależnie od wyżej stwierdzonego uchybienia, wskazanego w skardze, zaskarżona oraz utrzymana nią w mocy decyzja z dnia [...] grudnia 2013 r. naruszają w sposób istotny przepisy proceduralne, to jest art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. Jak wynika z uzasadnienia decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2013 r., już w dniu rejestracji P. P., Urząd Pracy posiadał informację o uzyskiwanym przez niego przychodzie z tytułu odszkodowania z umowy o zakazie konkurencji. Zasadność tego ustalenia potwierdza k. 9 akt administracyjnych sprawy, zawierająca wniosek zainteresowanego z dnia [...] września 2013 r. (w tejże dacie złożony w Urzędzie zatrudnienia) o zarejestrowanie go jako osoby bezrobotnej, do którego to wniosku załączono między innymi przedmiotową umowę o zakazie konkurencji. Wobec takiej okoliczności, zagadnienie uzyskiwania przychodów z powyższego tytułu nie mogło być uznane jako nowa okoliczność w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, skoro fakt otrzymywania przez skarżącego odszkodowania z umowy o zakazie konkurencji był organowi znany już w chwili rejestracji skarżącego. Zatem podstawy do wznowienia przedmiotowego postępowania nie można upatrywać w pismach skarżącego z dnia 17 października 2013 r. i z dnia 14 listopada 2013 r. ani z treści pisma "[...]" Sp. z o.o. z dnia 31 października 2013 r. Przypomnieć w tym miejscu należy, iż przesłanka wznowieniowa de novis to taka, która istniała w chwili orzekania, jednakże nie była znana organowi orzekającemu. Zatem niezasadne i naruszające normę art. 145 § 1 pkt 5 Kpa było wydanie w niniejszej sprawie przez Prezydenta [...] postanowienia z dnia [...] listopada 2013 r. o wznowieniu z urzędu postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] września 2013 r. i w dalszej konsekwencji wydanie decyzji z dnia [...] grudnia 2013 r. w powyższym trybie. Powyższe nakazuje Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie nie tylko uchylenie zaskarżonej i utrzymanej nią w mocy decyzji, ale w oparciu o przepis art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, niezależnie od treści niniejszej skargi, uchylenie także wskazanego wyżej postanowienia Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2013 r. o wznowieniu z urzędu postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] września 2013 r. Każda z dwóch wyżej stwierdzonych uchybień (przesłanka naruszenia prawa materialnego i przesłanka naruszenia zasady de novis w postępowaniu wznowieniowym) stanowi samodzielną przesłankę do uchylenia powyższych decyzji. Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, mając na uwadze przepisy art. 132, art. 134 § 1, art. 135, art. 145 § 1 pkt 1) ppkt a) i c) oraz art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.