II SA/Wa 656/16
WyrokWSA w Warszawie2016-06-14
Skład orzekający: Anna Mierzejewska, Iwona Maciejuk, Olga Żurawska - Matusiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ponowne wydanie decyzji odwołującej członka kolegium regionalnej izby obrachunkowej, po uchyleniu poprzedniej decyzji przez sąd administracyjny, wymaga wszczęcia nowego postępowania, czy też organ jest związany oceną prawną i wskazaniami sądu zawartymi w poprzednim wyroku?Ratio decidendi
Organ, ponownie rozpoznając sprawę po uchyleniu poprzedniej decyzji przez sąd administracyjny, jest związany oceną prawną i wskazaniami sądu zawartymi w uzasadnieniu wyroku. Nie jest konieczne wszczynanie nowego postępowania, jeśli toczące się postępowanie nie zostało zakończone zgodnie z wytycznymi sądu. Organ powinien ocenić, czy zachowanie skarżącego stanowiło powtarzające się uchylanie się od obowiązków, uwzględniając wszystkie okoliczności sprawy, w tym stan zdrowia i intencjonalność działań.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odwołania S.S. ze stanowiska członka Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w W. z powodu uchylania się od obowiązków służbowych, polegającego na nieusprawiedliwionym niestawiennictwie w pracy. Po uchyleniu pierwszej decyzji Prezesa Rady Ministrów przez WSA, organ wydał kolejną decyzję odwołującą. WSA uchylił tę decyzję, uznając, że organ naruszył art. 153 PPSA, wszczynając nowe postępowanie. NSA uchylił wyrok WSA, wskazując, że organ nie wszczął nowego postępowania, a jedynie kontynuował poprzednie, i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Anna Mierzejewska (spr), Sędziowie WSA Iwona Maciejuk, Olga Żurawska - Matusiak, , Protokolant specjalista Wiesława Jesiotr, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odwołania ze stanowiska członka Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w W. oddala skargę.
II SA/Wa 656/16
UZASADNIENIE
Prezes Regionalnej Izby Obrachunkowej w W. wnioskiem z dnia [...] marca 2012 r., uzupełnionym pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r., wystąpił do Ministra Administracji i Cyfryzacji o odwołanie S.S. ze stanowiska członka Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w W. w związku z uchylaniem się od wykonywania obowiązków służbowych. Następnie Minister Administracji i Cyfryzacji wnioskiem z dnia [...] maja 2012 r. wystąpił do Prezesa Rady Ministrów o akceptację i podpisanie aktu odwołania wyżej wymienionego ze stanowiska członka Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w W.
Minister Administracji i Cyfryzacji we wniosku wskazał, że S.S. od dnia [...] września 2010 r. do dnia [...] marca 2011 r. korzystał z prawa do zasiłku chorobowego, a po jego wykorzystaniu, od dnia marca 2011 r. do dnia [...] stycznia 2012 r. przebywał na świadczeniu rehabilitacyjnym. Następnie po otrzymaniu w dniu [...] marca 2012 r. decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2012 r. o odmowie prawa do świadczenia rehabilitacyjnego od dnia [...] stycznia 2012 r. z powodu odzyskania zdolności do pracy, wnioskiem z dnia [...] marca 2012 r. wystąpił do Prezesa Regionalnej Izby Obrachunkowej w W. o udzielenie mu urlopu wypoczynkowego w okresie od dnia [...] stycznia do dnia [...] czerwca 2012 r. W związku z negatywnym jego rozpatrzeniem, kolejnym wnioskiem z dnia [...] marca 2012 r. zwrócił się do Prezesa Regionalnej Izby Obrachunkowej w W. o udzielenie mu urlopu na żądanie, który również został rozpatrzony negatywnie. W dniu [...] kwietnia 2012 r. S.S. stawił się do siedziby Izby z zamiarem podjęcia pracy, jednak z uwagi na brak informacji o zdolności do pracy, nie został do niej dopuszczony. Nastąpiło to dopiero w dniu [...] kwietnia 2012 r., po przedłożeniu przez niego zaświadczenia lekarskiego o zdolności do wykonywania pracy. W okresie od dnia [...] do dnia [...] kwietnia 2012 r. składał on do Prezesa RIO w W. pisma, w których informował o gotowości do przystąpienia do pracy.
Prezes Rady Ministrów decyzją z dnia [...] lipca 2012 r., na podstawie art. 15 ust. 10 w zw. z art. 15 ust. 9 pkt 3 ustawy z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych (t.j.: Dz. U. z 2001 r. Nr 55, poz. 577), odwołał S.S. z dniem [...] lipca 2012 r. ze stanowiska członka Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w W., w związku z rażącym naruszaniem podstawowych obowiązków pracowniczych, polegającym na nieusprawiedliwionym niestawiennictwie w pracy w okresie od dnia [...] marca do dnia [...] kwietnia 2012 r.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi S.S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 25 września 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 1541/12 uchylił zaskarżoną decyzję i stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu w całości.
W uzasadnieniu wyroku Sąd przedstawił stan prawny dotyczący odwołania członka kolegium regionalnej izby obrachunkowej (art. 15 ust. 10, art. 16 a ust. 3 i art. 26a ust. 2 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych). Powołując treść art. 15 ust. 9 pkt 3 cyt. ustawy, który stanowił podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji, wskazał, że ustalenie wystąpienia okoliczności określonej w tym przepisie "stwierdzenia powtarzającego się naruszenia prawa podczas wykonywania obowiązków lub uchylania się od ich wykonywania", w konkretnym przypadku zależy od osobistej oceny prezesa izby, jako podmiotu uprawnionego do zgłoszenia wniosku o odwołanie członka kolegium izby. Z tego względu szczególną rolę odgrywa uzasadnienie decyzji o odwołaniu członka kolegium regionalnej izby obrachunkowej.
Sąd pierwszej instancji uznał, że zaskarżona decyzja - wbrew wymogom zawartym w art. 107 § 3 K.p.a. - nie zawiera wszystkich elementów stanu faktycznego. Organ podał jedynie, że skarżący naruszył podstawowe obowiązki pracownicze, poprzez uchylanie się od wykonywania obowiązków członka Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w W. Polegało to na nieusprawiedliwionym niestawiennictwie w pracy od dnia [...] marca 2012 r. do dnia [...] kwietnia 2012 r. Prezes Rady Ministrów przyjął, że powyższe stwierdzenie wypełnia dyspozycję normy zawartej w art. 15 ust. 9 pkt 3 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, organ nie dokonał oceny wszystkich okoliczności sprawy. Okoliczności te to problemy zdrowotne skarżącego, jego długotrwała choroba, złożenie wniosku o udzielenie urlopu z datą wsteczną wobec decyzji ZUS odmawiającej prawa do dalszego świadczenia rehabilitacyjnego, a następnie wniosku o udzielenie urlopu na żądanie. W przepisie art. 15 ust. 9 pkt 3 powołanej ustawy nie chodzi o zdarzenie jednorazowe, lecz o intencjonalne zachowanie mające miejsce więcej razy. Powstaje zatem pytanie, czy niestawiennictwo skarżącego w pracy należy potraktować jako jedno zdarzenie, czy też można uznać, że świadczy ono o wielokrotnym uchylaniu się od wykonywania obowiązków. Bez analizy zachowania skarżącego, w tym czy było ono intencjonalne, odpowiedź na to pytanie jest niemożliwa. W okolicznościach przedmiotowej sprawy jest to o tyle istotne, że konsekwencją odwołania ze stanowiska członka kolegium jest rozwiązanie umowy o pracę.
Sąd pierwszej instancji wskazał, że organ, ponownie rozpoznając sprawę, powinien wziąć pod uwagę poczynione uwagi i w decyzji, jeżeli uzna za zasadne, podtrzymać swoje stanowisko, zawrze te elementy stanu faktycznego, które są istotne z punktu widzenia wydawanego rozstrzygnięcia, następnie wyjaśni, dlaczego w okolicznościach przedmiotowej sprawy zaistniała, określona w art. 15 ust. 9 pkt 3 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych, przesłanka do odwołania skarżącego ze stanowiska członka kolegium.
Prezes Rady Ministrów decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...], na podstawie art. 15 ust. 1 w zw. z art. 15 ust. 9 pkt 3 ustawy z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych, odwołał S.S. z dniem [...] sierpnia 2013 r. ze stanowiska członka Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w W.
W uzasadnieniu decyzji podał, że podstawą odwołania wyżej wymienionego jest uchylanie się od obowiązków członka Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w W., polegające na nieusprawiedliwionej nieobecności w pracy w okresie od dnia [...] marca 2012 r. do dnia [...] kwietnia 2012 r., co stanowi ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych (...). W ocenie organu, w okolicznościach niniejszej sprawy działanie S.S. miało charakter intencjonalny i powtarzający się. Wielokrotnie uchylał się on od obowiązków pracownika, poprzez nieprzybycie do pracy. Stanowiło to przesłankę do zastosowania art. 15 ust. 9 pkt 3 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi S.S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący zarzucił, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem powagi rzeczy osądzonej, gdyż została wydana na tej samej podstawie faktycznej i prawnej co decyzja Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] lipca 2012 r., która została uchylona prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego. W ocenie skarżącego, zaskarżona decyzja została wydana również z naruszeniem art. 15 ust. 9 pkt 3 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych, gdyż nie uchylał się on od obowiązków członka Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w W., przez powtarzające się naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych, poprzez nieusprawiedliwione niestawiennictwo w pracy w okresie od dnia [...] marca 2012 r. do dnia [...] kwietnia 2012 r. Zdaniem skarżącego, powołanie się w zaskarżonej decyzji na okoliczności sprzed półtora roku jest spóźnione, albowiem gdyby został ukarany karą porządkową na podstawie regulaminu, to uległaby ona zatarciu. Wskazując na powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Prezes Rady Ministrów w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, w związku z tym wyrokiem z dnia 27 stycznia 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 1875/14 uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wyroku podał, że niniejsza sprawa zakończona wydaniem zaskarżonej decyzji, była rozpoznawana przez Prezesa Rady Ministrów w związku z uchyleniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 września 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 1541/12 zaskarżonej decyzji tego organu z dnia [...] lipca 2012 r. Rozpoznanie przez Prezesa Rady Ministrów przedmiotowej sprawy nastąpiło w ramach związania wynikającego z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie p.p.s.a).
Sąd pierwszej instancji stwierdził, że wskazania dla organu zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia 25 września 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 1541/12 nie zawierały dla organu obowiązku wszczęcia "nowego" postępowania w sprawie. Organ miał jedynie obowiązek wykazania, że w sprawie zaistniały przesłanki określone w art. 15 ust. 9 pkt 3 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych. Tymczasem organ, z sobie tylko wiadomych względów, wszczął nowe postępowanie w sprawie w sytuacji, gdy poprzednie nie zostało zakończone zgodnie z wytycznymi Sądu zawartymi w w/w wyroku.
W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że organ, ponownie rozpoznając sprawę, zobowiązany jest wykonać wytyczne zawarte w wyroku z dnia 25 września 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 1541/12 i zakończyć postępowanie wszczęte wnioskiem Prezesa Regionalnej Izby Obrachunkowej w W. z dnia [...] marca 2012 r., który spowodował złożenie przez Ministra Administracji i Cyfryzacji wniosku z dnia [...] maja 2012 r. do Prezesa Rady Ministrów o odwołanie skarżącego ze stanowiska członka Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w W. i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 153 oraz art. 152 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji wyroku.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Prezes Rady Ministrów. Organ zarzucił wydanemu wyrokowi
1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na uwzględnieniu skargi pomimo braku ku temu podstaw, tj. naruszenie art. 145 § 1 ust. 1 lit. c p.p.s.a., poprzez błędne uznanie, że Prezes Rady Ministrów, wydając zaskarżoną decyzję, naruszył art. 153 p.p.s.a.
2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 133 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a, poprzez wydanie wyroku w oparciu o własne ustalenia Sądu, nieznajdujące odzwierciedlenia w aktach sprawy, polegające na przyjęciu, że organ wszczął nowe postępowanie w sprawie w sytuacji, gdy poprzednie nie zostało zakończone zgodnie z wytycznymi sądu zawartymi w wyroku z dnia 25 września 2012 r. sygn. akt. II SA/Wa 1541/12.
Wskazując na powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a.
S.S. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, wraz z kosztami zastępstwa procesowego za dwie instancje, wskazując, iż zaskarżony wyrok odpowiada prawu.
Naczelny Sad Administracyjny wyrokiem z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie sygnatura I OSK 1367/14 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu wyroku Sąd podał że, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w pierwszej kolejności miał obowiązek rozważyć, czy organ, ponownie rozpoznając sprawę, uwzględniając art. 153 p.p.s.a. zastosował się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania określonych w uzasadnieniu wyroku tegoż Sądu z dnia 25 września 2012 r. sygn. akt. II SA/Wa 1541/12, a następnie skontrolować zgodność z prawem zaskarżonej decyzji. Jak wyżej podano, organ, dokonując analizy zachowania skarżącego przy uwzględnieniu treści art. 15 ust. 9 pkt 3 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych, miał obowiązek wykazać, czy w okolicznościach przedmiotowej sprawy niestawiennictwo S.S. w pracy w okresie od dnia [...] marca 2012 r. do dnia [...] kwietnia 2012 r. należało traktować jako jedno zdarzenie, czy też można było uznać, że świadczy ono o wielokrotnym uchylaniu się od wykonywania obowiązków służbowych.
Dalej wskazał, że Sąd pierwszej instancji uznał, że organ naruszył art. 153 p.p.s.a. Przy czym uzasadniając to stanowisko ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że "organ, z sobie tylko wiadomych względów, wszczął nowe postępowanie w sprawie w sytuacji, gdy poprzednie nie zostało zakończone zgodnie z wytycznymi zawartymi w wyroku WSA w Warszawie z dnia 25 września 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 1541/12". W konsekwencji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie wyjaśnił, na czym oparł powyższe istotne ustalenie dotyczące stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy (art. 141 § 4 p.p.s.a.).
Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Z akt administracyjnych niniejszej sprawy nie wynika, aby organ wszczął nowe postępowanie w sprawie odwołania S.S. ze stanowiska członka Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w W., pozostawiając bez rozpoznania pierwszy wniosek Prezesa tej Izby o odwołanie, a więc nie kończąc postępowania w tym przedmiocie, zgodnie z wskazaniami zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 września 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 1541/12. Analiza akt administracyjnych prowadzi do wniosku, że Prezes Rady Ministrów decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] zakończył postępowanie wszczęte wnioskiem Prezesa Regionalnej Izby Obrachunkowej w W. z dnia [...] marca 2012 r., który spowodował złożenie przez Ministra Administracji i Cyfryzacji wniosku z dnia [...] maja 2012 r. o odwołanie S.S. ze stanowiska. Fakt złożenia w toku toczącego się ponownie postępowania kolejnych wniosków o odwołanie wyżej wymienionego ze stanowiska nie stanowił podstawy do przyjęcia wszczęcia postępowania w nowej sprawie.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, powyższe rozważania upoważniają do stwierdzenia, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, opierając rozstrzygnięcie na ustaleniu nieznajdującym oparcia w aktach sprawy, naruszył art. 133 § 1 p.p.s.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Wskazał iż w rozpoznawanej sprawie jedynym powodem uchylenia zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. było podane wyżej, w żaden sposób nieuzasadnione stwierdzenie Sądu pierwszej instancji, że organ wszczął "nowe postępowanie". Podkreślił, że rozpoznawana sprawa dotyczy oceny legalności decyzji administracyjnej odwołującej S.S. ze stanowiska członka Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w W., a nie wniosków o odwołanie wyżej wymienionego, skierowanych do Prezesa Rady Ministrów. Istota sporu między stronami sprowadza się do wyjaśnienia, czy w okolicznościach przedmiotowej sprawy, zachowanie S.S. - niestawiennictwo w pracy w okresie od dnia [...] marca 2012 r. do dnia [...] kwietnia 2012 r. stanowiło zdarzenie jednorazowe, czy też świadczyło o wielokrotnym, intencjonalnym uchylaniu się od obowiązków służbowych. Było ono niezbędne do stwierdzenia spełnienia w sprawie przesłanki materialnoprawnej określonej w art. 15 ust. 9 pkt 3 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych, stanowiącej podstawę odwołania S.S. z w/w stanowiska.
Nie ulega wątpliwości, że ta kwestia była już przedmiotem badania we wskazanym przez Sąd pierwszej instancji prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 września 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 1541/12, który dotyczył sprawy administracyjnej tożsamej zarówno pod względem podmiotowym, jak i przedmiotowym. Co prawda, w powołanym wyroku główne rozważania Sądu dotyczyły kwestii proceduralnych, zaskarżona decyzja nie spełniała wymogów określonych w art. 107 § 3 K.p.a. - nie dokonano oceny wszystkich okoliczności sprawy. Wskazano na aspekty wymagające dodatkowego wyjaśnienia i rozważenia.
Wyjaśnił też, że obowiązek orzekania przez wojewódzki sąd administracyjny "w granicach sprawy" oznacza, że sąd ten przy podejmowaniu rozstrzygnięcia oceniał całość stanu faktycznego i prawnego sprawy. Przy rozpatrywaniu sporu zawisłego w niniejszej sprawie, określona w art. 153 p.p.s.a. zasada związania, nakładała na organ obowiązek zastosowania się zarówno do wskazówek, jak i oceny prawnej wyrażonej w powołanym wyroku w zakresie podanego w nim stwierdzonego uchybienia. Nie pozbawiała ona jednak organu ponownie rozpoznającego sprawę możliwości uwzględnienia kolejnych pism nawiązujących do wskazań zawartych w tym wyroku, potwierdzających dotychczasową wolę wnioskodawcy w przedmiocie odwołania S.S. z zajmowanego stanowiska, a także złożonych w sprawie przez wyżej wymienionego wyjaśnień. Fakt, iż Prezes Regionalnej Izby Obrachunkowej w W. w ponownie prowadzonym postępowaniu, w piśmie z dnia [...] grudnia 2012 r. złożył kolejny wniosek o odwołanie S.S. ze stanowiska oraz że Minister Administracji i Cyfryzacji przy piśmie z dnia [...] marca 2013 r. przesłał projekt odwołania zawierający informację, że w związku z wyrokiem Sądu z dnia 25 września 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 1541/12 sprawa była przedmiotem ponownej analizy, zaś akt odwołania zawiera szczegółowe uzasadnienie, nie oznacza prowadzenia w sprawie "nowego postępowania". Nie zmieniła się bowiem tożsamość podmiotowa i przedmiotowa sprawy.
Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z treścią art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) ocena prawna i wskazania co dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem ponownego rozpoznania przez ten sąd oraz organ administracji publicznej, będą one obowiązane podporządkować się ocenie prawnej wyrażonej w uzasadnieniu poprzednio wydanego wyroku, jeżeli nie zostanie on uchylony, nie ulegnie istotnej zmianie stan faktyczny sprawy lub zmianie nie ulegną przepisy prawa.
W pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego, a także sposób ich zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Może ona dotyczyć ujawnionych w postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego w szczególności kwestii zastosowania do nich określonych regulacji prawnych. Wskazania co dalszego postępowania zasadniczo stanowią konsekwencje oceny prawnej, określającej sposób i kierunek przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Związanie oceną prawną, jak i zawartymi w orzeczeniu wskazaniami, co do dalszego postępowania powoduje, że determinują one działania każdego organu postępowania administracyjnego, podejmowane w sprawie, której dotyczyło postępowania sądowoadministracyjne, aż do czasu jej rozstrzygnięcia.
Odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 153 ustawy może dotyczyć tylko dwóch sytuacji. Pierwsza z nich związana jest z ewentualną zmianą stanu faktycznego, gdy w trakcie ponownego rozpatrywania sprawy organ stwierdzi, że stan faktyczny uległ zasadniczej zmianie i jest odmienny od przyjętego przez sąd, natomiast drugi z przypadków utraty mocy wiążącej oceny prawnej i wskazań co dalszego postępowania wyrażonych w wyroku sądu to zmiana stanu prawnego po wydaniu orzeczenia przez sąd.
Takie sytuacje w rozpoznawanej sprawie nie zaistniały.
W wytycznych zawartych w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 2016 r. sygn. akt I OSK 1367/14, Sąd wskazał, że istota sporu między stronami sprowadza się do wyjaśnienia, czy w okolicznościach przedmiotowej sprawy zachowanie S.S. – niestawiennictwo do pracy w okresie od dnia [...] marca 2012 r. do dnia [...] kwietnia 2012 r. stanowiło zdarzenie jednorazowe, czy też świadczyło o wielokrotnym intencjonalnym uchylaniu się od obowiązków służbowych, co jest niezbędne do stwierdzenia spełnienia w sprawie przesłanki materialnoprawnej określonej w art. 15 ust 9 pkt 3 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych, stanowiącej podstawę odwołania S.S. w ww. stanowiska. Kwestie te były przedmiotem badania przez Sąd w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 1541/12.
W uzasadnieniu wyroku Sąd podkreślił, że wydana przez organ w niniejszej sprawie decyzja, wbrew wymogom zawartym w art. 107 par 3 kpa nie zawiera wszystkich elementów stanu faktycznego.
Organ wskazał jedynie, że skarżący rażąco naruszył podstawowe obowiązki pracownicze przez uchylanie się od wykonywania obowiązków członka Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w W., które polegało na nieusprawiedliwionym niestawiennictwie w pracy od [...] marca 2012 r do [...] kwietnia 2012 r , co zdaniem organu, wypełnia przesłankę zawartą w art. 15 ust 9 pkt 3 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych. Sąd podkreślił, że organ nie dokonał oceny wszystkich okoliczności sprawy, a więc nie wziął pod uwagę problemów zdrowotnych skarżącego, jego długotrwałej choroby, złożenia wniosku o udzielenie urlopu z datą wsteczną wobec decyzji ZUS, odmawiając dalszego świadczenia rehabilitacyjnego, a następnie udzielenie urlopu na żądanie.
Sąd wskazał, że organ nie ocenił, czy w okolicznościach przedmiotowej sprawy, których wskazania zabrakło w decyzji, a które znane są Sądowi z analizy akt sprawy, można mówić o rażącym naruszeniu przez skarżącego podstawowych obowiązków pracowniczych, a jeżeli tak, to dlaczego. Bez analizy zachowania skarżącego, w tym czy było ono intencjonalne, odpowiedź na to pytanie nie jest możliwa. A jest ono ważne, chociażby z tego powodu, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego prezentowane jest stanowisko, zgodnie z którym nieobecność w pracy po zgłoszeniu żądania udzielenia urlopu, na które pracodawca nie udzielił odpowiedzi, nie uzasadnia rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia.
W ocenie Sądu, ponownie rozpoznając sprawę organ wykonał wytyczne zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 1541/12.
Przypomnieć należy, że rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie zostało wydane w oparciu o przepis art. 15 ust. 9 pkt 3 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych, zgodnie z którym członka kolegium odwołuje się w przypadku stwierdzenia powtarzającego się naruszania prawa podczas wykonywania obowiązków lub uchylania się od ich wykonywania. Członka Kolegium odwołuje na wniosek prezesa izby Prezes Rady Ministrów (art. 15 ust. 10 ww. ustawy). Od decyzji Prezesa Rady Ministrów o odwołaniu zainteresowanemu służy prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego (art. 15 ust. 10 w zw. z art. 16 a ust. 3 ustawy).
Oznacza to, że postępowanie w przedmiocie odwołania członka kolegium toczy się tylko w jednej instancji.
Odwołanie danej osoby z członkostwa w kolegium jest warunkiem niezbędnym do rozwiązania przez prezesa izby z tą osobą stosunku pracy (art. 26a ust. 2 ustawy).
W uzasadnieniu decyzji Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] sierpnia 2013 r. podał, że zgodnie z Regulaminem Pracy Regionalnej Izby Obrachunkowej w W. stanowiącym załącznik do zarządzenia Nr [...] Prezesa Regionalnej Izby Obrachunkowej w W. z dnia [...] czerwca 2009 r. w razie zaistnienia przyczyn uniemożliwiających stawienie się do pracy, pracownik jest obowiązany niezwłocznie zawiadomić pracodawcę o przyczynie swojej nieobecności i przewidywanym czasie jej trwania, nie później jednak niż w drugim dniu nieobecności w pracy. Niedotrzymanie tego terminu może być usprawiedliwione szczególnymi okolicznościami uniemożliwiającymi terminowe dopełnienie przez pracownika tego obowiązku. W takim przypadku pracownik zawiadamia zakład pracy o przyczynie nieobecności niezwłocznie po ustaniu tych okoliczności (art. 33 § 2 i 3 Regulaminu). Pracownik jest obowiązany usprawiedliwić nieobecność w pracy przedstawiając niezwłocznie przyczyny nieobecności (art. 34 § 1 Regulaminu). Skarżący nie dopełnił powyższych obowiązków, w szczególności nie podał przyczyny nieobecności oraz przewidywanego czasu jej trwania. Jednocześnie w świetle art. 53 § 1 Regulaminu Pracy Regionalnej Izby Obrachunkowej w W. stanowiącego załącznik do zarządzenia Nr [...] Prezesa Regionalnej Izby Obrachunkowej w W. z dnia [...] czerwca 2009 r., do rażącego naruszenia ustalonego w regulaminie porządku i dyscypliny pracy należy m.in. nieprzybycie do pracy.
Organ ustalił, że okoliczności wskazują na wielokrotne uchylanie się przez S.S. od obowiązków pracownika poprzez nieprzybycie do pracy, co stanowi przesłankę do zastosowania art. 15 ust. 9 pkt 3 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych, bowiem w opinii Prezesa RIO w W. niestawienie się do pracy bezpośrednio po ustaniu przyczyny nieobecności w dniu [...] marca 2012 r. oraz dwukrotne w dniu [...] i [...] marca 2012 r. po powzięciu informacji o negatywnie rozpatrzonych wnioskach o udzielenie urlopu (z dnia [...] i [...] marca 2012 r.) a także fakt, iż łączny okres nieusprawiedliwionej absencji bez zawiadomienia o przyczynie nieobecności trwał od dnia [...] marca do [...] kwietnia 2012 r., wskazują, że uchylanie się od wykonywania obowiązków przez skarżącego miało charakter powtarzający się, nie incydentalny.
Organ wykazał, że stan wiedzy oraz woli skarżącego pozwala na stwierdzenie intencjonalności działań mających miejsce więcej niż jeden raz. Faktem jest bowiem niestawiennictwo w pracy w dniu [...] marca 2012 r. Trudno nawet przypuszczać, iż skarżący nie zdawał sobie sprawy z konsekwencji z tego wynikających. Faktem jest też niestawiennictwo w pracy w kolejnych dniach - do [...] kwietnia 2012 r. Bezspornym pozostaje też, iż skarżący w dniach [...] marca 2012 r. – [...] kwietnia 2012 r. w pełni świadomie, w sposób intencjonalny nie stawił się do pracy. Skoro bowiem w piśmie z dnia [...] marca 2012 r. złożonym w dniu [...] marca 2012 r. wnosił o udzielnie urlopu wypoczynkowego na żądanie w dniach [...] marca 2012 r., to bezspornie musiał mieć wiedzę o braku wyrażenia zgody przez Prezesa RIO na wnioskowany pismem z dnia [...] marca 2012 r. urlop od dnia [...] stycznia do dnia [...] czerwca 2012 r., a zatem w okresie, którego część została ponowiona wnioskiem z dnia [...] marca. Nie sposób też przyjąć, iż wiedzy o braku zgody na urlop skarżący nie powziął od Pani G.M., która w jego imieniu składała wnioski urlopowe. Zauważyć przy tym należy, iż pomimo, że przez cały okres analizowanej sytuacji skarżący dysponował zarówno dostępem do służbowego telefonu komórkowego, jak i do poczty elektronicznej, to również tą drogą nie wykazał woli poinformowania o przyczynach niestawiennictwa, jak i woli odbioru informacji o braku zgody na urlop. Wobec powyższych faktów, należy przyjąć, że działania skarżącego miały charakter intencjonalny.
W ocenie Sądu z treści zaskarżonej decyzji jednoznacznie wynika, że organ dokonał oceny wszystkich okoliczności sprawy.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło