II SA/Wa 662/19
PostanowienieWSA w Warszawie2019-04-26
Skład orzekający: Sędzia WSA Sławomir Antoniuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego może uwzględnić skargę na uchwałę i stwierdzić jej nieważność w trybie autokontroli na podstawie art. 54 § 3 P.p.s.a., co skutkuje umorzeniem postępowania sądowego jako bezprzedmiotowego?Ratio decidendi
Sąd administracyjny umarza postępowanie, gdy organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, działając na podstawie art. 54 § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 147 § 1 P.p.s.a., uwzględni w całości skargę na uchwałę i stwierdzi jej nieważność w trybie autokontroli. Takie działanie organu czyni postępowanie sądowe bezprzedmiotowym, ponieważ sąd zostaje pozbawiony przedmiotu kontroli.Stan faktyczny
Wojewoda złożył skargę do WSA w Warszawie na uchwałę Rady Gminy w sprawie Regulaminu Domu Wiejskiego, kwestionując jej część dotyczącą zakazu spożywania alkoholu i innych zachowań. Organ (Rada Gminy) w odpowiedzi na skargę wniósł o umorzenie postępowania, wskazując, że uwzględnił skargę Wojewody i stwierdził nieważność spornego fragmentu uchwały w trybie autokontroli. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Wojewody [...] na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie Regulaminu Domu Wiejskiego w [...] postanawia - umorzyć postępowanie -
Rada Gminy [...] w dniu [...] listopada 2018 r., na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 i art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2018 r. poz. 994, z późn. zm.) i art. 4 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (Dz. U. z 2017 r. poz. 827, z późn. zm.), podjęła uchwałę nr [...] w sprawie uchwalenia Regulaminu Domu Wiejskiego w [...].
Pismem z dnia 15 lutego 2019 r. Wojewoda [...] złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą uchwałę Rady Gminy [...] wnosząc o stwierdzenie jej nieważności w części dotyczącej ustaleń § 6 ust. 2 w odniesieniu do "spożywania alkoholu, używania środków odurzających...oraz stosowania agresji fizycznej i psychicznej, w tym używania słów wulgarnych i obraźliwych w stosunku do innych osób", a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania, wskazując, że uchwałą z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] uwzględnił skargę Wojewody [...] i stwierdził nieważność § 6 ust. 2 uchwały Rady Gminy [...] z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w sprawie Regulaminu Domu Wiejskiego [...].
Rada Gminy [...], powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2014 r., sygn. akt II OSK 2377/17, stwierdziła, że przepis art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.); zwanej dalej P.p.s.a., pomimo tego, że jest zawarty w ustawie procesowej jest przepisem o charakterze kompetencyjnym, dającym organowi szczególne uprawnienie w ramach toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego do podjęcia rozstrzygnięcia uwzględniającego skargę zgodnie z jej żądaniem przy zastosowaniu rodzajów rozstrzygnięć podejmowanych przez sąd administracyjny w razie uwzględnienia skargi. Przesłankami zastosowania tego przepisu przez organ są: uwzględnienie skargi w całości oraz zachowanie terminu (do dnia rozpoczęcia rozprawy). Przepis art. 54 § 3 P.p.s.a. ma charakter ogólny, nie zawiera żadnych wyłączeń przedmiotowych lub podmiotowych. W związku z tym należy przyjąć, że przepis ten odnosi się do wszystkich działań lub bezczynności, o których mowa w art. 3 § 2 i 3 P.p.s.a., a zatem również do zaskarżonych uchwał rady gminy stanowiących akty prawa miejscowego (art. 3 § 2 pkt 5 P.p.s.a.). Niniejsza uchwała uznaje zasadność argumentów przedstawionych w skardze, a także dodatkowo stwierdza brak potrzeby regulowania kwestii zakazu palenia w pomieszczeniach dostępnych do użytku publicznego, co reguluje art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 9 listopada 1995 r. o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych.
Powyższą uchwałę doręczono stronie skarżącej w dniu [...] kwietnia 2019 r. (dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru znajduje się w aktach sprawy).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Stosownie do treści art. 161 § 1 P.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn (niż wskazane w pkt 1 i 2 tego unormowania) stało się bezprzedmiotowe. Postanowienie o umorzeniu postępowania może zapaść na posiedzeniu niejawnym (§ 2).
Zgodnie zaś z art. 54 § 3 P.p.s.a. organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W przypadku skargi na decyzję, uwzględniając skargę w całości, organ uchyla zaskarżoną decyzję i wydaje nową decyzję. Uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. Przepis § 2 stosuje się odpowiednio.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym istnieją rozbieżności w zakresie oceny, czy ww. przepis, określający uprawnienie do tzw. autokontroli, może stanowić samoistną podstawę prawną do stwierdzenia nieważności uchwały podjętej przez organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela w tej kwestii pogląd przeważający, w myśl którego organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, którego uchwałę zaskarżono do sądu administracyjnego, może uwzględnić skargę na taką uchwałę i działając na podstawie art. 54 § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 147 § 1 P.p.s.a. stwierdzić jej nieważność. Pogląd przeciwny prowadziłby bowiem do wyłączenia możliwości zastosowania art. 54 § 3 P.p.s.a. w przypadkach, gdy przedmiotem skargi jest uchwała rady gminy (analogicznie również rady powiatu, sejmiku województwa) będąca aktem prawa miejscowego, czy też inne uchwały lub akty, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 P.p.s.a. Tak szerokiego wyłączenia zastosowania art. 54 § 3 P.p.s.a. nie można natomiast wyprowadzać w drodze wykładni, lecz wymagałoby to wyraźnej regulacji ustawowej (por. m.in.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2014 r., sygn. akt II OSK 2377/14, LEX nr 1657777; postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22 września 2015 r., sygn. akt II SA/Gd 474/15, LEX nr 1797459; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 stycznia 2007 r., sygn. akt II SA/GI 385/06, LEX nr 362987).
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie postępowanie sądowe wszczęte na skutek skargi Wojewody [...], kwestionującej legalność § 6 ust. 2 uchwały Rady Gminy [...] z dnia [...] listopada 2018 r. w sprawie Regulaminu Domu Wiejskiego w [...], stało się bezprzedmiotowe wobec uwzględnienia przez organ wniesionej skargi w całości i stwierdzenia nieważności uchwały z dnia [...] listopada 2018 r. w zaskarżonym zakresie w trybie art. 54 § 3 P.p.s.a., w drodze uchwały autokontrolnej z dnia [...] marca 2019 r. nr [...].
Stwierdzenie nieważności § 6 ust. 2 zaskarżonej uchwały przez Radę Gminy [...] w trybie autokontroli sprawia, że Sąd zostaje pozbawiony przedmiotu kontroli, co czyni postępowanie sądowe w niniejszej sprawie bezprzedmiotowym, dając podstawę do jego umorzenia.
Z tych względów, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 w zw. z art. 54 § 3 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło