II SA/Wa 729/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędzia WSA Janusz Walawski (spr.), Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Wiechowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi T.S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na broń palną bojową w celu ochrony osobistej oddala skargę. Komendant [...] Policji decyzją z dnia [...] października 2015 r., powołując się na art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, odmówił wydania T. S. pozwolenia na zakup i posiadanie kolejnych egzemplarzy broni palnej w celu ochrony osobistej, ustalając na podstawie dwóch orzeczeń lekarskich uzyskanych w trybie odwołania wniesionego przez organ, że skarżący nie posiada zdolności psychicznej i fizycznej do posiadania broni. Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] utrzymał w mocy powyżej określoną decyzję, podzielając ustalenia i wnioski organu pierwszej instancji. Przedstawiając w uzasadnieniu decyzji stan faktyczny sprawy Komendant Główny Policji wskazał, że w toku postępowania wszczętego wnioskiem skarżącego z dnia [...] września 2004 r. o wydanie pozwolenia na zakup i posiadanie kolejnych egzemplarzy broni palnej bojowej w celu obrony osobistej, że organ pierwszej instancji prawidłowo powziął wątpliwości, czy przyznanie skarżącemu przedmiotowego pozwolenia nie będzie zagrażało bezpieczeństwu i porządkowi publicznemu. Z tego powodu, Komendant Wojewódzki skorzystał z przysługującego mu prawa i zaskarżył przedstawione przez skarżącego orzeczenie psychologiczne i lekarskie. Komendant Główny Policji wskazał, że w wyniku ponownych badań i po przeprowadzonym postępowaniu odwoławczym skarżący uzyskał negatywne ostateczne orzeczenie lekarskie z dnia [...] września 2014 r., stwierdzające brak zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania bronią palną w myśl art. 15 ustawy o broni i amunicji. Organ stwierdził, że powyższe orzeczenie potwierdza istnienie przesłanki negatywnej do wydania pozwolenia na broń palną, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji. Zdaniem organu odwoławczego, skoro zgodnie z dyspozycją art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom z zaburzeniami psychicznymi, o których mowa w ustawie z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego, lub o znacznie ograniczonej zdolności psychofizycznej, to taka właśnie konstrukcja przepisu oznacza, że dla ochrony interesu społecznego wydanie innej decyzji, jak decyzji odmownej, jest prawnie niedopuszczalne. Tym samym decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa. Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Komendanta Głównego Policji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 grudnia 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 1004/16 w sprawie ze skargi T. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na broń palna bojową do celów ochrony osobistej, wyrokiem z dnia 19 lutego 2019 r. sygn. akt II OSK 758/17, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądził od T. S. na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 600 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku podał, że stanowisko Sądu pierwszej instancji, sprowadzające się do stwierdzenia, że skoro skarżący posiadał już broń, to jego podanie o udzielenie pozwolenia na posiadanie większej ilości egzemplarzy broni należy bezwzględnie rozpatrzyć w trybie art. 155 K.p.a., nie jest trafne. Sąd pierwszej instancji zajmując takie stanowisko, przesądzające o uwzględnieniu skargi, jakimi istotnymi względami się kierował, a w szczególności nie wskazał jaki istotny wpływ na wynik sprawy miało to, że organy administracji nie zastosowały trybu z art. 155 K.p.a. Zakładając, że w sprawie chodziło o zmianę ostatecznej decyzji o udzieleniu pozwolenia na broń, istotne znaczenie miało to, że to pozwolenie zostało cofnięte decyzją Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2016 r. Uwzględnienie tej okoliczności powinno doprowadzić Sąd pierwszej instancji do stwierdzenia, że skoro w chwili podjęcia zaskarżonej decyzji ([...] kwietnia 2016 r.) skarżący nie posiadał pozwolenia na posiadanie broni palnej, to nie wchodzi w rachubę ocena tej decyzji pod kątem zastosowania art. 155 K.p.a. Po odrzuceniu okoliczności rozpoznania sprawy przez organ w trybie tego przepisu, konieczna jest ocena zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z przepisami ustawy o broni i amunicji, a w szczególności tymi, w których określono przesłanki udzielenia pozwolenia na posiadanie broni palnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. Na samym wstępie rozważań wskazać jednak zdecydowanie należy, że z treści obowiązujących przepisów, nie da się wywieść ogólnego i powszechnego prawa obywateli do posiadania broni, ponieważ owo prawo nie zostało zaliczone do wolności i praw osobistych obywatela w świetle Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zatem w myśl powyższej tezy i na mocy obowiązujących przepisów, a o czym będzie mowa niżej, posiadanie broni podlega ścisłej reglamentacji, zaś stanowisko takie znajduje swoje uzasadnienie w utrwalonej już linii judykacyjnej i wystarczy w tym miejscu zacytować chociażby jedno z takich orzeczeń, a mianowicie "posiadanie i używanie broni i amunicji stanowi tradycyjnie sferę daleko idącej reglamentacji administracyjnoprawnej. Oznacza to, że dostęp jednostki do broni poddany jest istotnym ograniczeniom, co wynika zarówno z monopolu państwa na stosowanie środków przemocy, jak i potrzeby zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego" (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 października 2005 r., sygn. akt II OSK 97/05). W dalszej części rozważań zaakcentować należy, że organ Policji podejmując decyzję administracyjną w tego rodzaju sprawach, jest związany rygorami procedury administracyjnej określającej jego obowiązki w zakresie prowadzenia postępowania administracyjnego i orzekania. Musi więc przestrzegać zasady dochodzenia do prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), której realizacja wymaga, aby dopuścić jako dowód w sprawie wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia stanu faktycznego, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 75 k.p.a.). Ponadto jest zobowiązany do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 k.p.a.). Musi wreszcie w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć i ocenić cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 k.p.a. Mając zatem powyższe na uwadze stwierdzić należy, że przy rozpoznawaniu sprawy administracyjnej w przedmiocie odmowy wydania skarżącemu pozwolenia na zakup i posiadanie kolejnych egzemplarzy broni palnej bojowej w celu ochrony osobistej, zarówno z akt administracyjnych, jak i z uzasadnienia decyzji wynika, że - w ocenie Sądu - organy Policji zadośćuczyniły powyższym powinnościom wyczerpująco badając wszystkie okoliczności faktyczne i dokonał obiektywnej oraz wnikliwej ich oceny, wydając decyzję odmowną i procedowały w trybie art 15 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji. Stosownie bowiem do treści art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, pozwolenie na broń wydaje się m. in. w celu ochrony osobistej, a w myśl ust. 1 tegoż przepisu, właściwy organ Policji wydaje pozwolenie na broń, jeżeli wnioskodawca nie stanowi zagrożenia dla samego siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego oraz przedstawi ważną przyczynę posiadania broni. Z kolei zgodnie ust. 3 pkt 1 powyższego przepisu, za ważną przyczynę, o której mowa w ust. 1, uważa się w szczególności stałe, realne i ponadprzeciętne zagrożenie życia, zdrowia lub mienia - dla pozwolenia na broń do celów ochrony osobistej osób i mienia. Podstawą prawną zaskarżonej decyzji jest art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 z późn. zm.). Stosownie do jego treści, pozwolenia na broń palną nie wydaje się osobom z zaburzeniami psychicznymi, o których mowa w ustawie z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (tekst jedn.: Dz. U. z 2011 r. Nr 231, poz. 1375 z późn. zm.), lub o znacznie ograniczonej sprawności psychofizycznej. Przepis ten ustawodawca zamieścił obok innych przepisów normujących przesłanki negatywne do wydania pozwolenia na broń. Tytułem przykładu należy tu wymienić kolejną przesłankę w postaci istnienia istotnych zaburzeń funkcjonowania psychologicznego, czy uzależnienia od alkoholu lub od substancji psychoaktywnych. Celem zatem powyższych regulacji jest ochrona interesu społecznego i wykluczenie takich sytuacji, w których pozwolenie na broń palną uzyskują osoby, których stan psychiczny nie pozwala na dysponowanie bronią w sposób bezpieczny dla społeczeństwa. Z tego też powodu ustawodawca - po pierwsze - użył kategorycznego sformułowania "pozwolenia na broń nie wydaje się" w zakresie wszystkich przesłanek negatywnych obejmujących stan psychiczny osób ubiegających się o pozwolenia na broń, a - po drugie - umożliwił organom Policji sprawowanie szerokiej kontroli w zakresie istnienia powyższych negatywnych przesłanek od momentu wszczęcia postępowania w sprawie wydania pozwolenia na broń przez cały okres obowiązywania pozwolenia na broń (por. art. 15 ust. 3, ust. 4 i ust. 5 ustawy o broni i amunicji), z tą uwagą, że samej oceny stanu psychicznego wnioskodawcy dokonują wykwalifikowane osoby - "lekarze upoważnieni". Otóż, w myśl art. 15 ust. 3 ustawy, osoba, która występuje z podaniem o wydanie pozwolenia na broń lub zgłasza do rejestru broń pneumatyczną, przedstawia właściwemu organowi Policji orzeczenie lekarskie i psychologiczne wydane przez upoważnionych: lekarza i psychologa, stwierdzające, że nie należy ona do osób wymienionych w ust. 1 pkt 2-4, i potwierdzające, że może ona dysponować bronią. Szczegółowe unormowanie w tym przedmiocie zamieszczono z kolei w wydanym na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 15 ust. 7 ustawy o broni i amunicji, rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń (Dz. U. Nr 78, poz. 898 z późn. zm.). Co więcej, na mocy § 8 przywołanego powyżej rozporządzenia, organom Policji przyznano prawo wniesienia odwołania od orzeczenia lekarskiego lub orzeczenia psychologicznego. Zatem także i na gruncie przepisów wykonawczych, w ramach opisanych szerokich uprawnień kontrolnych, organom Policji przyznano prawo do weryfikacji przedstawionego przez stronę orzeczenia lekarskiego. Oczywistym jest również, że to organy Policji prowadzą postępowania administracyjne mające za przedmiot nie tylko wydanie pozwolenia na broń, ale również i jego cofnięcie. Równie oczywiste jest, że prowadząc postępowania administracyjne organy te w jego toku zbierają materiał dowodowy i mają prawny obowiązek na jego podstawie ustalić, czy w sprawie nie występują przesłanki negatywne do wydania pozwolenia na broń. Ustalenia tego organy Policji winny dokonać biorąc pod uwagę całokształt materiału dowodowego (art. 7, 77 i art. 80 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji). Podstawowym zaś dowodem w tego rodzaju sprawach będzie zawsze orzeczenie lekarskie i to niezależnie od tego, czy będzie to orzeczenie przedstawione przez stronę, czy też będzie to orzeczenie ostateczne wydane w postępowaniu odwoławczym zainicjowanym przez stronę lub organ Policji, a ta ostatnia sytuacja miała miejsce w rozpoznanej sprawie. Orzeczenie lekarskie wydane przez lekarza upoważnionego w rozumieniu ustawy i cyt. rozporządzenia wykonawczego, ma charakter opinii wydanej przez biegłego ustanowionego i działającego na podstawie przepisów szczególnych, tzn. przepisów cytowanego powyżej rozporządzenia. W ocenie Sądu, organy orzekające w kontrolowanym w niniejszej sprawie postępowaniu administracyjnym dopełniły powyższego obowiązku i prawidłowo ustaliły, że po stronie skarżącego zachodzi przesłanka negatywna do wydania pozwolenia na broń, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy. Bezsporne bowiem jest, że z orzeczenia lekarskiego wydanego w dniu [...] września 2014 r. wynika, że skarżący nie posiada zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania bronią w myśl art. 15 ustawy o broni i amunicji. W konsekwencji w sprawie zaistniała negatywna przesłanka do wydania pozwolenia na broń, a jedynym prawnie dopuszczalnym rozstrzygnięciem organu była odmowa wydania pozwolenia na broń. Jak już wyżej wskazano orzeczenie lekarskie ma charakter prawny opinii biegłego. Dotyczy ono bowiem wiadomości specjalnych - oceny sprawności psychofizycznej osoby ubiegającej się o pozwolenie na broń. Natomiast w przypadku, gdy od tego rodzaju orzeczenia strona lub organ Policji wniesie odwołanie miarodajna do oceny sprawności psychofizycznej strony będzie opinia (orzeczenie) wydana w trybie odwoławczym. Skoro bowiem przepisy ww. rozporządzenia (§ 8 ust. 1) przewidziały, że od orzeczenia lekarskiego przysługuje odwołanie do jednostki badawczo - rozwojowej, wymienionej w § 5 ust. 4, najbliższej ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się lub siedzibę Policji, oraz że orzeczenie wydane w trybie odwołania jest ostateczne (§ 8 ust. 9). Z tego też powodu Sąd uznał za niezasadne zarzuty pełnomocnika skarżącego sformułowane w skardze. Zarzuty podniesione w skardze muszą być oparte na określonym materiale dowodowym, tzn. muszą nawiązywać do określonych okoliczności. Czym innym są bowiem uprawnienia kontrolne organu Policji względem osób ubiegających się o pozwolenie na broń lub pozwolenie takie posiadających (kwestionowanie przedstawionych przez strony orzeczeń lekarskich w trybie odwoławczym, zobowiązanie do poddania się badaniom), a czym innym są uprawnienia orzecznicze (sporządzanie opinii co do sprawności psychofizycznej wnioskodawcy) przypisane biegłym - lekarzom upoważnionym. Sąd nie zgodził się również z zarzutem pełnomocnika skarżącego, że organ w sposób nieuprawniony posłużył się materiałem dowodowym zgromadzonym w innym postępowaniu. W niniejszej sprawie organy Policji badając istnienie przesłanki negatywnej, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy miały prawo, zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania: zasadą prawdy materialnej i zasadą legalizmu (art. 6 i art. 7 K.p.a.), jako dowód dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 75 § 1 K.p.a.). W niniejszej sprawie organy Policji nie przekroczyły tak zakreślonej prawem granicy postępowania dowodowego, a swoje rozstrzygnięcia oparły przede wszystkim na dowodzie w postaci ostatecznego orzeczenia lekarskiego z dnia [...] września 2014 r. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.