II SA/Wa 742/17

WyrokWSA w Warszawie2018-03-27

Skład orzekający: Andrzej Góraj, Iwona Maciejuk, Sławomir Antoniuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy żołnierz zawodowy przebywający na długotrwałym zwolnieniu lekarskim może być objęty opiniowaniem służbowym, a jeśli tak, czy negatywna ocena w takiej opinii stanowi obligatoryjną podstawę do zwolnienia z zawodowej służby wojskowej?
Ratio decidendi
Przebywanie na długotrwałym zwolnieniu lekarskim nie wyłącza żołnierza zawodowego z corocznego opiniowania służbowego, a negatywna ocena w takiej opinii stanowi obligatoryjną podstawę do zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Sąd administracyjny nie jest uprawniony do badania merytorycznej zasadności opinii służbowej, a jedynie do kontroli formalnej jej wydania i zgodności z prawem.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. W. na decyzję Ministra Obrony Narodowej utrzymującą w mocy rozkaz personalny o zwolnieniu go z zawodowej służby wojskowej z powodu otrzymania niedostatecznej oceny w opinii służbowej. Skarżący podnosił, że nie mógł być opiniowany z uwagi na długotrwałe zwolnienie lekarskie oraz że opinia zawierała nieprawdziwe informacje i nie został prawidłowo pouczony o możliwości jej weryfikacji. Sąd oddalił skargę, uznając, że opinia była prawidłowo wydana i stanowiła obligatoryjną podstawę do zwolnienia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędziowie WSA Iwona Maciejuk (spr.), Sławomir Antoniuk, Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Duszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2018 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy oddala skargę. Komendant Centrum Szkolenia Wojsk Inżynieryjnych i Chemicznych wnioskiem z dnia [...] listopada 2016 r. wystąpił do Dyrektora Departamentu Kadr o zwolnienie [...] K. W. z zawodowej służby wojskowej wskutek otrzymania niedostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej. Dyrektor Departamentu Kadr MON rozkazem personalnym nr [...] (pkt 2) z dniem [...] marca 2017 r., na podstawie art. 111 pkt 6, art. 115 ust. 1 i ust. 4 oraz art. 122 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych i § 6 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej, zwolnił K. W. z zawodowej służby wojskowej i przeniósł go do rezerwy wskutek otrzymania niedostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej. Minister Obrony Narodowej po rozpatrzeniu odwołania K. W., decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., w punkcie 1) uchylił rozkaz personalny organu I instancji w części dotyczącej daty zwolnienia oficera z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy oraz ustalił nową datę zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy - z dniem [...] maja 2017 r.; w punkcie 2) w pozostałej części utrzymał w mocy rozkaz personalny organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że K. W., pełniąc zawodową służbę wojskową na stanowisku służbowym [...], w dniu [...] września 2016 r. podlegając corocznemu opiniowaniu służbowemu w 2016 roku, otrzymał ocenę niedostateczną. W związku z koniecznością dokończenia procesu opiniowania służbowego i przebywaniem zainteresowanego na zwolnieniu lekarskim, w dniu [...] września 2016 r. przesłano oficerowi opinię służbową listem poleconym, na adres zamieszkania, pouczając jednocześnie o przysługującym prawie złożenia odwołania. Przedmiotową opinię doręczono oficerowi w dniu [...] września 2016 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru. Zachowując ustawowy termin, [...] K. W. w dniu [...] września 2016 r. wniósł odwołanie od przedmiotowej opinii służbowej. W wyniku rozpatrzenia odwołania od opinii służbowej, Komendant Centrum Szkolenia Wojsk Inżynieryjnych i Chemicznych w dniu [...] października 2016 r. utrzymał w mocy zaskarżoną opinię. Rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie przesłano oficerowi na adres jego zamieszkania w dniu [...] października 2016 r. listem poleconym za zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Opinię służbową Komendanta Centrum Szkolenia Wojsk Inżynieryjnych i Chemicznych za 2016 r. utrzymującą w mocy zaskarżoną opinię służbową doręczono stronie w dniu [...] listopada 2016 r. - co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru. Organ wskazał, że K. W. nie wystąpił z wnioskiem o zweryfikowanie ostatecznej opinii służbowej w trybie przewidzianym w art. 26 ust. 14 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2016 poz. 1726, z późn. zm.). W ocenie Ministra Obrony Narodowej organ I instancji prawidłowo ustalił i przeanalizował obecną sytuację kadrową oficera w aspekcie w jakim sytuacja ta ma wpływ na jego status w strukturach Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Organ wskazał, że zgodnie z art. 111 pkt 6 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych wynika, iż żołnierza zawodowego zwalnia się z zawodowej służby wojskowej wskutek otrzymania niedostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej. Stosownie do treści § 6 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej w przypadku otrzymania ogólnej oceny niedostatecznej w opinii służbowej dowódca jednostki wojskowej występuje niezwłocznie z wnioskiem do organu zwalniającego, za pośrednictwem organu właściwego do wyznaczania na stanowisko służbowe, o zwolnienie żołnierza z zawodowej służby wojskowej. Przywołany przepis ww. ustawy jednoznacznie określa, że zwolnienie żołnierza zawodowego z zawodowej służby wojskowej nie jest fakultatywne lecz obligatoryjne (wyrok NSA z dnia 26 października 2010 r. sygn. akt I OSK 712/10). Oznacza to, że ustawodawca - w tym przypadku - nie przyznał organowi możliwości wyboru sposobu ustalenia sytuacji kadrowej oficera, który otrzymał niedostateczną ocenę z opiniowania okresowego. Podjęta decyzja nie wymaga zatem uzasadnienia z punktu widzenia uwzględniania słusznego interesu strony i interesu społecznego, w tym przypadku - potrzeb Sił Zbrojnych, zdefiniowanych w art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. e wymienionej wojskowej ustawy pragmatycznej, jako celowości zwolnienia żołnierza zawodowego z zawodowej służby wojskowej. Organ wskazał, że Minister Obrony Narodowej, w świetle uprawnień wynikających z art. 26 wojskowej ustawy pragmatycznej, jak również zapisów rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie opiniowania służbowego żołnierzy zawodowych nie weryfikuje ostatecznej opinii służbowej. Merytoryczna zawartość opinii służbowych należy do autonomicznego obszaru wewnętrznej sfery ocennej (do którego nie mają zastosowania przepisy k.p.a.) w relacji żołnierz-przełożony. Opinie takie nie podlegają więc ocenie co do ich treści w trakcie postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia żołnierza zawodowego z zawodowej służby wojskowej wskutek otrzymania niedostatecznej oceny ogólnej z opiniowania służbowego. Oznacza to, że organ prowadzący postępowanie administracyjne nie jest uprawniony do badania zasadności, czy słuszności tych opinii. Minister Obrony Narodowej nie jest więc uprawniony do badania dlaczego przełożony ocenił żołnierza w taki, a nie inny sposób. Minister Obrony Narodowej, po dokonaniu szczegółowej analizy nie dostrzegł istotnych, błędów w zakresie procedury opiniowania. Organ wskazał, że uchylenie decyzji w części dotyczącej daty zwolnienia i ustalenia nowej daty zwolnienia z zawodowej służby wojskowej wynika z faktu, iż ostateczna decyzja administracyjna powinna być wykonana po dacie doręczenia jej stronie. Decyzja Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] stała się przedmiotem skargi K. W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący podniósł, że błędnie organ utrzymał w mocy decyzję o zwolnieniu ze służby. Podał, że opinia służbowa zawiera nieprawdziwe informacje. Powołując się na art. 26 ust. 14 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych wskazał, że przebywał na zwolnieniu lekarskim i odebrano mu możliwość skutecznego odwołania i weryfikacji "niesłusznie wydanej" opinii służbowej. Minister Obrony Narodowej, reprezentowany przez radcę prawnego, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, powołując ustalenia dokonane w zaskarżonej decyzji. Reprezentujący skarżącego adwokat - pełnomocnik z urzędu w piśmie z dnia 12 marca 2018 r. stanowiącym uzupełnienie skargi, zaskarżając decyzję Ministra Obrony Narodowej w całości zarzucił naruszenie: - art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 107 pkt 6 w zw. z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 26 maja 2014 r. w sprawie opiniowania służbowego żołnierzy zawodowych poprzez brak prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, w tym utrzymanie w mocy aktu personalnego (decyzji organu I instancji), pomimo iż skarżacy nie mógł być opiniowany w roku 2016, z uwagi na fakt, że w okresie od [...] marca 2016 r. do [...] sierpnia 2016 r. (przez 6 miesięcy) skarżący przebywał na długotrwałym zwolnieniu lekarskim z powodu choroby, a zatem zgodnie z literalnym brzmieniem § 2 ust. 1 rozporządzenia nie mógł być objęty opiniowaniem służbowym, co skutkuje tym, że wygenerowany dokument nazwany "opinią służbową", który został przedłożony w trybie § 12 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia nie może stanowić podstawy do wszczęcia względem skarżącego postępowania o zwolnienie z zawodowej służby wojskowej, gdyż dokument ten de facto takim dokumentem (opinią służbową) nie jest w rozumieniu przywołanych powyżej przepisów prawa i z tego powodu nie może wywoływać żadnych skutków prawnych oraz powinien być wykluczony z obiegu prawnego, a w konsekwencji nie może stanowić samoistnej przesłanki do zwolnienia z zawodowej służby wojskowej w trybie art. 111 pkt 6) ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, - art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z § 8 ust. 3 rozporządzenia poprzez utrzymanie w mocy aktu personalnego, pomimo braku prawidłowego uzasadnienia negatywnej opinii służbowej z dnia [...] września 2016 r., w której bezpośredni przełożony nie wyjaśnił przesłanek, jakimi się kierował przy wydawaniu negatywnej opinii, a jedynie ogólnikowo wskazał na twierdzenia, które nie są zgodne z rzeczywistością, - art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 pkt 7 i pkt 9 k.p.a. w zw. z art. 26 ust. 14 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w zw. z § 11 ust. 1 rozporządzenia, z uwagi na brak pouczenia skarżącego o prawie do wniesienia wniosku o zweryfikowanie opinii służbowej w której skarżący uzyskał ogólną ocenę niedostateczną tj. o możliwości jaką daje art. 26 ust. 14 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w zw. z § 11 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 26 maja 2014 r. w sprawie opiniowania służbowego żołnierzy zawodowych. Pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji oraz wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oświadczając, że nie została ona opłacona ani w całości ani w części. W uzasadnieniu pełnomocnik rozszerzył argumentację. Podał m.in., że skarżący w okresie objętym opiniowaniem służbowym za 2016 r., tj. od [...] marca 2016 r. do [...] sierpnia 2016 r., przebywał na długotrwałym zwolnieniu lekarskim, dokumentowanym złożonymi w jednostce wojskowej zaświadczeniami ZUS ZLA. Zatem nie wykonywał obowiązków służbowych przez okres co najmniej 6 miesięcy w okresie opiniowania, stąd też nie została spełniona podstawowa przesłanka do objęcia procedurą opiniowania. Opinia ta nie mogła zatem stanowić podstawy do wszczęcia postępowania w sprawie zwolnienia ze służby. W ocenie skarżącego, Minister Obrony Narodowej powinien przeanalizować sytuację kadrową, oraz zbadać czy wydanie opinii niedostatecznej uzasadniające zwolnienie skarżącego z zawodowej służby wojskowej było uzasadnione. W ocenie skarżącego, organ opiniujący, który doręczył skarżącemu opinię służbową za 2016 r. na wskutek odwołania w dniu [...] listopada 2017 r. - nie pouczył skarżącego o prawie do złożenia wniosku o zweryfikowanie tej opinii do dowódcy jednostki wojskowej. A Ponadto przełożeni wprowadzili w błąd skarżącego sugerując w pismach odnośnie wystawionej opinii za poprzedni rok tj. 2015, że pierwsze odwołanie od opinii służbowej jest ostateczne co w ocenie skarżącego nie jest niezgodne z prawdą (pismo z dnia [...] września 2015 r. w załączeniu). Tym samym, na wyraźną prośbę skarżącego pełnomocnik wyjaśnił, że skarżący sugerował się pismem Dowództwa Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych z dnia [...] października 2015 r., w którym wskazano skarżącemu, że nie ma już prawa do odwołania, natomiast za takie odwołanie skarżący traktuje złożenie wniosku o możliwość zweryfikowania ostatecznej opinii, które to mogło być podstawą do zmiany negatywnej oceny tj. zgodnie z art. art. 26 ust. 14 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w zw. z § 11 ust. 1 rozporządzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie podlegała uwzględnieniu albowiem zarówno zaskarżona decyzja jak i rozkaz personalny organu I instancji nie naruszają prawa. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 111 pkt 6 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1726 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, żołnierza zawodowego zwalnia się z zawodowej służby wojskowej wskutek otrzymania niedostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej. Szczegółowe warunki i tryb zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej określa rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 12 maja 2014 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. z 2014 r. poz. 670 ze zm.). Stosownie do § 6 tego rozporządzenia w przypadku otrzymania niedostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej dowódca jednostki wojskowej występuje niezwłocznie do organu zwalniającego, za pośrednictwem organu właściwego do wyznaczania na stanowisko służbowe, z wnioskiem o zwolnienie żołnierza z zawodowej służby wojskowej. Do wniosku dołącza się ostateczną lub zweryfikowaną opinię służbową. Jeżeli organem uprawnionym do wystąpienia z wnioskiem jest organ zwalniający, nie sporządza się wniosku o zwolnienie (§ 16 ust. 1 rozporządzenia). Z powołanego wyżej przepisu ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych jednoznacznie wynika, że otrzymanie przez żołnierza niedostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej stanowi obligatoryjną podstawę do zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Prawidłowo organ wskazał, że kwestia ta nie została pozostawiona uznaniu organu, tak jak to ma miejsce w przypadku otrzymania dostatecznej ogólnej oceny. W sprawie tej prawidłowo organ I instancji ustalił, że w dniu [...] września 2016 r. wydana została negatywna ogólna ocena w opinii służbowej. Prawidłowo organ stwierdził też, że opinia ta jest ostateczna, albowiem na skutek rozpatrzenia odwołania żołnierza od tej opinii, Komendant Centrum Szkolenia Wojsk Inżynieryjnych i Chemicznych w [...] w dniu [...] października 2016 r. utrzymał tę opinię w mocy. Organ zwalniający zweryfikował zatem, czy opinia służbowa została wydana przez właściwy organ, czy podlega wykonaniu oraz czy zawarto w niej niedostateczną ocenę ogólną o opiniowanym. Działanie organu I instancji sprowadza się w istocie do ustalenia, czy opinia spełnia prawem przewidziane warunki formalne, a tym samym czy można jej przypisać wartość dowodu, potwierdzającego wysokość przypisanej żołnierzowi oceny ogólnej (por. wyrok NSA z 20 grudnia 2013r., sygn. akt. I OSK 2732/12, publ. na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Ustalenia te zostały przez organ I instancji dokonane. W ocenie Sądu organ prawidłowo zinterpretował i zastosował przepis art. 111 pkt 6 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Także decyzja organu II instancji nie narusza powołanego przepisu prawa materialnego. Prawidłowo przy tym organ II instancji w punkcie 1 decyzji uchylił decyzję organu I instancji z części dotyczącej daty zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy oraz ustalił nową datę zwolnienia ze służby i przeniesienia do rezerwy z dniem [...] maja 2017 r. a w punkcie 2 decyzji w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Minister Obrony Narodowej nie naruszył tym samym art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Uzasadnienie zarówno rozkazu personalnego organu I instancji, jak i zaskarżonej decyzji nie naruszają art. 107 pkt 6 k.p.a. Uzasadnienia te nie pozostawiają wątpliwości co do przyczyny zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Rację ma przy tym Minister Obrony Narodowej, gdy twierdzi, że przepisy prawa nie dają mu podstaw do badania merytorycznej zawartości opinii służbowej, dokonywania oceny zasadności, czy słuszności opinii. Minister trafnie podniósł, że nie ma też uprawnień do weryfikowania ostatecznej opinii służbowej. Jednocześnie organ zaznaczył, że po dokonaniu szczegółowej analizy nie dostrzegł istotnych błędów w procedurze opiniowania. Także Sąd nie stwierdził, aby opinia nosiła cechy dowolności. Okoliczność, że od 2000 r., jak podniesiono w piśmie z dnia [...] marca 2018 r., skarżący uzyskiwał opinie służbowe, w których otrzymywał wyróżnienia i pochwały, nie zmienia niczego w niniejszej sprawie. Opiniowaniu żołnierz zawodowy polega corocznie. Odmienna ocena przełożonego w zakresie m.in. odporności na stres na zajmowanym obecnie stanowisku służbowym od opinii uzyskiwanych od przełożonych w ostatnich 15 latach, nie oznacza, że opinia aktualnego przełożonego jest z tego powodu wadliwa. Jak wskazano to już wyżej, opinia służbowa jest sporządzana przez przełożonego, który ocenia wywiązywanie się przez żołnierza z obowiązków na danym stanowisku służbowym. Opinia służbowa wydawana jest i podlega kontroli w odrębnym, przypisanym do tego trybie, odbywającym się w ramach wewnętrznych struktur organów wojskowych. Żaden przepis ustawy oraz rozporządzenia wykonawczego nie dopuszcza możliwości kolejnego jej badania w postępowaniu w sprawie zwolnienia ze służby wojskowej. Sąd administracyjny ustala jedynie, czy zachodzi przesłanka zwolnienia oraz czy decyzja została podjęta przez właściwy organ i we właściwym trybie. Sąd nie dokonuje badania zasadności ocen podjętych w postępowaniu opiniodawczym. Prawo opiniowania i oceniania żołnierzy jest atrybutem właściwego przełożonego i mieści się w sferze podległości służbowej. Ten zakres władzy służbowej pozostaje poza kontrolą sądową (art. 5 pkt 2 P.p.s.a.). W sprawie niniejszej jest bezsporne, co wskazano już wyżej, że skarżący otrzymał negatywną ogólną ocenę w opinii służbowej i jest ona ostateczna. Opinia ta zawiera ocenę przełożonego w kontekście przydatności lub braku przydatności żołnierza zawodowego na zajmowanym stanowisku służbowym. Opinia z dnia [...] września 2016 r. jest ostateczna, albowiem utrzymana została w mocy przez Komendanta Centrum Szkolenia Wojsk Inżynieryjnych i Chemicznych w [...] w dniu [...] października 2016 r., po rozpatrzeniu odwołania K. W.. Zgodnie z art. 26 ust. 13 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w brzmieniu na dzień wydania opinii służbowej, opinia służbowa wydana na skutek odwołania jest ostateczna. Powyższego charakteru opinii służbowej wydanej na skutek odwołania nie zmienia przewidziana w art. 26 ust. 14 tej ustawy, możliwość wystąpienia żołnierza do dowódcy jednostki wojskowej z wnioskiem o zweryfikowanie ostatecznej opinii służbowej. Brak pouczenia przez organ w tym zakresie nie stanowi uchybienia, które miałoby wpływ na wynik sprawy, zwłaszcza, że doręczany żołnierzowi odpis opinii służbowej wskazuje w ostatniej rubryce "weryfikowanie opinii służbowej". Powoływanie się skarżącego na brak wiedzy w zakresie możliwości weryfikowania opinii służbowej jest zatem niezrozumiały. Niewykorzystanie przez żołnierza trybu weryfikacji opinii ostatecznej nie zmienia prawidłowości twierdzenia organu, co do zaistnienia przesłanki obligatoryjnego zwolnienia ze służby. Wszelkie zarzuty w tym zakresie Sąd uznał za niezasadne. Odnosząc się natomiast do zarzutów dotyczących braku możliwości opiniowania skarżącego w związku z przebywaniem na zwolnieniach lekarskich wskazania wymaga, że zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w brzmieniu na dzień opiniowania, żołnierz zawodowy podlega corocznemu opiniowaniu służbowemu. Natomiast zgodnie z art. 26 ust. 5 pkt 1 tej ustawy, opinia służbowa ma na celu ocenę wywiązywania się przez żołnierza zawodowego z obowiązków na stanowisku służbowym i stanowi podstawę do określenia dalszego przebiegu jego służby. W opinii służbowej przełożony ocenia wywiązywanie się żołnierza zawodowego z poszczególnych obowiązków służbowych na zajmowanym stanowisku służbowym oraz jego cechy osobowe. Zgodnie z poglądami prezentowanymi w piśmiennictwie i orzecznictwie okresowa opinia służbowa jest aktem administracyjnym przełożonego służbowego żołnierza, który w oparciu o dostępne mu środki dowodowe stwierdza fakty, jakie wynikają z przeprowadzonych dowodów. Jest ona aktem, w drodze którego przełożony stwierdza, czy rozwój zawodowy opiniowanego żołnierza przebiega we właściwym kierunku, czy kierowane do opiniowanego rozkazy i polecenia są należycie wykonywane, gwarantując sprawność działania całej formacji oraz czy zachodzą przesłanki awansowania służbowego lub służbowej degradacji, nie wyłączając zwolnienia ze służby. Ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych przyznaje żołnierzowi prawo do zapoznania się z takim dokumentem i złożenia od niego odwołania. Takie gwarancje procesowe pozwalają na uruchomienie stosownej procedury kontrolnej i stwarzają możliwość ewentualnego wpływania w ten sposób na treść sporządzonej o żołnierzu opinii. Nie oznacza to jednak, że żołnierz zawodowy staje się przez to adresatem opinii służbowej. Przedmiotowa opinia ma służyć jedynie wewnętrznym celom organizacyjnym. Opiniowanie jest uprawnieniem i jednocześnie obowiązkiem bezpośredniego przełożonego żołnierza. Opinia służbowa jest sporządzana przez niego na jego własne potrzeby służbowe i potrzeby przełożonych właściwych w sprawach osobowych. Opinia ma zapewnić prawidłową politykę kadrową i umożliwić przełożonym podejmowanie w przyszłości racjonalnych działań dotyczących zajmowania przez żołnierza dotychczasowego stanowiska lub innych stanowisk służbowych oraz przydatności do pełnienia przez niego służby. Przełożony prezentuje bowiem w opinii służbowej swoje zapatrywanie na sposób pełnienia służby przez konkretnego żołnierza (v. wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2016 r. sygn. akt I OSK 2365/15, orzeczenia.nsa.gov.pl). Opiniowanie żołnierza jest obowiązkiem wynikającym z ustawy, zatem przełożony był zobowiązany wydać przedmiotową opinię niezależnie od czasu faktycznego pełnienia służby. Zgodnie z § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 26 maja 2014 r. w sprawie opiniowania służbowego żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2014 r., poz. 764), opiniowaniem służbowym obejmuje się żołnierza zawodowego: który do 15 sierpnia danego roku przez okres co najmniej sześciu miesięcy wykonywał obowiązki na stanowisku służbowym, o którym mowa w art. 26 ust. 5 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. W ocenie Sądu błędnie z przepisu tego skarżący wywodzi, że w sytuacji przebywania na długotrwałym zwolnieniu lekarskim nie mógł być objęty opiniowaniem służbowym. W sprawie jest bezsporne, że skarżący na stanowisko [...] w Ośrodku Szkolenia Centrum Szkolenia Wojsk Inżynieryjnych i Chemicznych w [...] wyznaczony został rozkazem personalnym Komendanta Centrum Szkolenia Wojsk Inżynieryjnych i Chemicznych w [...] z dniem [...] kwietnia 2014 r. Okres kadencji na tym stanowisku służbowym wyznaczono od [...] kwietnia 2014 r. do [...] marca 2017 r. Zgodnie z art. 26 ust. 5 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, opiniowanie służbowe żołnierza zawodowego ma ocenić jego wywiązywanie się z obowiązków na stanowisku służbowym. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowany jest pogląd, który podziela także Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, że sam fakt korzystania ze zwolnień lekarskich nie powoduje zawieszenia czy wygaśnięcia stosunku służbowego, jak też nie uchyla obowiązku opiniowania (v. wyrok NSA z dnia 15 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 2170/11; wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2016 r. sygn. akt I OSK 2365/15, orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem nawet żołnierz przebywający na zwolnieniu lekarskim, zajmując określone stanowisko służbowe – w tym przypadku [...] – podlega opiniowaniu. Zgodnie bowiem z art. 26 ust. 19 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, opinia służbowa winna wskazywać na przydatność lub brak przydatności żołnierza zawodowego na zajmowanym stanowisku służbowym. Stosownie zaś do art. 26 ust. 5 pkt 1 ustawy, ocenie podlega wywiązywanie się z obowiązków służbowych na stanowisku służbowym. Wykonywanie obowiązków służbowych, o którym mowa w § 2 pkt 1 rozporządzenia winno być zatem rozumiane jako zajmowanie danego stanowiska służbowego (pełnienie służby). Wbrew zatem wywodom skarżącego, dla realizacji wymogu opiniowania nie jest konieczne rzeczywiste realizowanie zadań służbowych przez okres sześciu miesięcy. Ustawodawca nie przewidział wyłączenia spod corocznego opiniowania żołnierzy przebywających na zwolnieniach lekarskich (v. wyrok WSA w warszawie z dnia 20 stycznia 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 1021/16, orzeczenia.nsa.gov.pl). Przebywanie na długotrwałym zwolnieniu lekarskim nie uniemożliwiało zatem przeprowadzenia opiniowania służbowego. Z tych względów wszystkie zarzuty podniesione w skardze i piśmie ją uzupełniającym Sąd uznał za niezasadne. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), orzekł jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło