II SA/Wa 760/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak (spr.), Protokolant starszy specjalista Ewa Kielak-Niedźwiedzka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2024 r. sprawy ze skargi L.B. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] marca 2024 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o zdolności do pełnienia służby wojskowej uchyla zaskarżone orzeczenie L. B. (dalej, jako: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] (dalej, jako: CWKL) z dnia [...] marca 2024 r. utrzymujące w mocy orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] (RWKL) z dnia [...] grudnia 2023 r. w przedmiocie zdolności do pełnienia służby wojskowej. W uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia podniesiono, że RWKL działając na skierowanie Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] w [...], przeprowadziła postępowanie orzecznicze i w dniu [...] grudnia 2023 r. wydała orzeczenie w sprawie zdolności do pełnienia służby wojskowej skarżącego, orzekając kategorię zdrowia D na podstawie rozpoznania: Utrwalone [...] - § 38 pkt 2 Zał. Nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 czerwca 2022 roku w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2022 r., poz. 1243 ze zm., dalej, jako: rozporządzenie z dnia 7 czerwca 2022 r.), w grupie II badanych. Orzeczono, że skarżący jest niezdolny do służby wojskowej w czasie pokoju, z wyjątkiem niektórych stanowisk służbowych przeznaczonych dla terytorialnej służby wojskowej. Ustalono nadto że, schorzenia w punkcie 1-3 rozpoznania nie pozostają w związku ze służbą wojskową. Od tego orzeczenia skarżący odwołał się. CWKL rozpatrzyła odwołanie na podstawie obowiązujących przepisów z rozporządzenia z dnia 7 czerwca 2022 r. oraz w myśl zapisów § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012 r., poz. 1013 ze zm.). Skarżący dostarczył zaświadczenie z dnia [...] stycznia 2024 r. od specjalisty kardiologa, w którym potwierdza postawione rozpoznanie: [...]. CWKL wskazała, że rozpatrzyła odwołanie na podstawie dokumentacji orzeczniczej znajdującej się w aktach sprawy i dostarczonej dokumentacji medycznej. Z posiadanej dokumentacji wynika, że RWKL w ramach procesu orzeczniczego przeprowadziła stosowne badania i konsultacje wymagane do określenia stanu zdrowia i zdolności kandydata do pełnienia zawodowej służby wojskowej, w tym badanie EKG — [...] z czynnością [...] 100-120/min potwierdzone przez lekarza specjalistę chorób wewnętrznych i samego skarżącego w wywiadzie (od dwóch lat [...] przyjmuje lek [...] 2x150 mg). Stwierdzone schorzenie zostało prawidłowo zakwalifikowane przez RWKL do § 38 pkt 2 Zał. Nr 1 do rozporządzenia z dnia 7 czerwca 2022 r., którego przepisy stanowią u kandydatów do służby wojskowej jednoznacznie o kategorii D - niezdolny do służby wojskowej w czasie pokoju, z wyjątkiem niektórych stanowisk służbowych przeznaczonych dla terytorialnej służby wojskowej. CWKL wskazała, że podnoszone w odwołaniu motywy o tym, że stwierdzona arytmia nie upośledza sprawności ustroju i umożliwia skarżącemu pełnienie zawodowej służby wojskowej nie są trafne, ponieważ zgodnie z przepisami do ww. rozporządzenia z dnia 7 czerwca 2022 r., ponieważ u skarżącego zostało stwierdzone utrwalone [...], które prawidłowo zostało zakwalifikowane do § 38 pkt 2 i stanowi przyczynę niezdolności do służby wojskowej w czasie pokoju, z wyjątkiem niektórych stanowisk służbowych przeznaczonych dla terytorialnej służby wojskowej. - kategoria D Gr. II orzekanych. Z tym rozstrzygnięciem skarżący nie zgodził się i wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie orzeczeń obu instancji. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 K.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie przez organ całego materiału dowodowego i oparcie orzeczenia z pominięciem przeprowadzenia dowodów wyartykułowanych przez skarżącego w odwołaniu, a mianowicie: • nieuwzględnienia pełnej treści dowodu załączonego przez skarżącego, a mianowicie Zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] stycznia 2024 r., w którym lekarz specjalista kardiolog, doktor nauk medycznych stwierdza, iż "schorzenie nie upośledza sprawności ogólnej ustroju, nie ogranicza zdolności do zatrudnienia a także wykonywania zawodowej służby wojskowej" wybrano tylko fragment dotyczący istnienia samego schorzenia, dodano sobie również samoistnie, że jest to "[...]" [...], nie mając ku temu żadnych potwierdzonych badań, • pominięcia jako dowodu w sprawie Orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...] października 2023 r., które dopuszcza skarżącego do wykonywania pracy na stanowisku "strzelec" (skierowanie na badania lekarskie z dnia [...] października 2023 r.), które również stoi w kontrze z treścią orzeczenia CWKL, • nieskierowanie skarżącego na dodatkowe specjalistyczne badanie lekarskie, które rozstrzygnęłoby rozbieżności pomiędzy interpretacją RWKL wyników prostego badania wykonanego tamże (EKG), a opiniami zawartymi w przedstawionych przez skarżącego orzeczeniu i zaświadczeniu lekarskim, wskazującymi jednoznacznie na zdolność skarżącego do pełnienia służby wojskowej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przedmiotem skargi jest orzeczenie CWKL z dnia [...] marca 2024 r. utrzymujące w mocy orzeczenie RWKL z dnia [...] grudnia 2023 r. w przedmiocie określenia zdolności skarżącego do pełnienia służby wojskowej. Sąd stwierdził, że skarga w tym zakresie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę orzekania w niniejszej sprawie przez wojskowe komisje lekarskie stanowiły przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 czerwca 2022 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach. Rozporządzenie to w załączniku nr 1 określa wykaz chorób lub ułomności uwzględniany przy orzekaniu o zdolności do służby wojskowej oraz do służby poza granicami państwa, a także o ograniczonej zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej w poszczególnych rodzajach sił zbrojnych RP i rodzajach wojsk oraz na określonych stanowiskach służbowych wraz ze wskazaniem kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz warunki orzekania w tych sprawach. Wojskowe komisje lekarskie orzekają na podstawie dokumentów, o których mowa w § 8 i 9 cyt. rozporządzenia i po przeprowadzeniu niezbędnych badań lekarskich (art. 87 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny oraz § 9 ust. 1 i 3 cyt. rozporządzenia). Od orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej osobie skierowanej oraz organowi, który skierował tę osobę do wojskowej komisji lekarskiej, przysługuje odwołanie do wojskowej komisji lekarskiej będącej organem wyższego stopnia, w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia (art. 84 ust. 8 ustawy o obronie Ojczyzny). Co do zasady, jak stanowi przepis § 12 ust. 2 rozporządzenia z dnia 7 czerwca 2022 r., Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w [...], działając jako wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia, rozpatrując odwołanie orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. Jednakże, w razie potrzeby, może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia materiałów w sprawie. Co istotne na tle rozpoznawanej sprawy, kontrola orzeczeń wojskowych komisji lekarskich przez sąd administracyjny ma charakter ograniczony i sprowadza się w istocie do jego badania pod względem formalnym. Oznacza to, iż sąd administracyjny ocenia jedynie, czy orzeczenie wydała właściwa komisja lekarska, czy jej skład był zgodny z obowiązującymi w tym względzie przepisami, a ponadto, czy stwierdzone schorzenia dawały podstawę do zawartego w orzeczeniu określenia kategorii zdolności do służby. Podstawą orzekania dla sądu administracyjnego jest materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu przed organem administracji. Sąd administracyjny nie jest władny dokonać oceny prawidłowości postawionej diagnozy, a co za tym idzie kwestii medycznych zawartych w orzeczeniu (por. wyroki WSA w Warszawie: z dnia 28 lutego 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 1365/17; z dnia 14 listopada 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 654/14, orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym, Sąd nie jest uprawniony do kwestionowania dokonanego przez komisję lekarską rozpoznania oraz stwierdzonych schorzeń prowadzących do ustalenia kategorii zdolności do służby. Sąd nie jest uprawniony do oceny fachowości przeprowadzonych u skarżącego badań, a tym samym weryfikacji orzeczeń komisji lekarskich z tego punktu widzenia. Sąd natomiast kontroluje, czy rozstrzygnięcie w sprawie zostało podjęte na podstawie kompletnego materiału dowodowego obejmującego niezbędne badania lekarskie oraz czy dokonana kwalifikacja zdolności do służby jest z tym materiałem spójna. Sąd kontrolując decyzję w zakresie dotyczącym zdolności skarżącego do służby stwierdził, że narusza ona art. 107 § 3 K.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.). Przypomnieć należy, iż RWKL w ramach procesu orzeczniczego przeprowadziła badania i konsultacje wymagane do określenia stanu zdrowia i zdolności kandydata do pełnienia służby wojskowej, w tym badanie EKG. Z zapisu dokonanego przez lekarza w ramach konsultacji internistycznej wynika, że u skarżącego stwierdzono [...] z czynnością [...] 100-120/min Skarżący potwierdził to w wywiadzie podając, że od dwóch lat ma [...] i przyjmuje lek [...] 2x150 mg. Stwierdzone schorzenie zostało zakwalifikowane przez RWKL do § 38 pkt 2 Zał. Nr 1 do rozporządzenia z dnia 7 czerwca 2022 r., którego przepisy stanowią u kandydatów do służby wojskowej jednoznacznie o kategorii D - niezdolny do służby wojskowej w czasie pokoju, z wyjątkiem niektórych stanowisk służbowych przeznaczonych dla terytorialnej służby wojskowej. Powyższe potwierdziła CWKL wyjaśniając skarżącemu, że zostało u niego zdiagnozowane [...] i stąd ww. kwalifikacja. Nie może w tej sprawie znaleźć zastosowania § 38 pkt 1 Zał. Nr 1 do rozporządzenia z dnia 7 czerwca 2022 r., tak jak chce tego skarżący. Zauważyć jednak należy, iż lekarz w ramach konsultacji internistycznej w dniu [...] września 2023 r. wpisał w karcie m.in. "[...]– prawdopodobnie utrwalone?". Brak jest w dokumentacji sprawy jakiegokolwiek innego dokumentu, badania, z którego taka diagnoza wynikałaby w sposób jednoznaczny. Jednocześnie z zaświadczenia lekarskiego specjalisty [...] z dnia [...] stycznia 2024 r., dołączonego do odwołania, wynika, że lekarz ten zdiagnozował u skarżącego: [...] i [...] jednak nie wskazał aby miało charakter "utrwalony". Lekarz dodał nadto, iż schorzenie nie upośledza sprawności ogólnej ustroju oraz nie ogranicza zdolności do zatrudniania, a także wykonywania zawodowej służby wojskowej. W tym miejscu należy podkreślić, że to wojskowe komisje lekarskie orzekają o zdolności do służby wojskowej i to te organy mają do tego kompetencje, a nie inni lekarze opiekujący się na co dzień pacjentami. Tym niemniej wskazane Zaświadczenie pozostaje w opozycji do zapisów lekarza w ramach procesu orzeczniczego w tym postępowaniu. Przy czym i ten lekarz (internista) wskazał jedynie na prawdopodobieństwo "[...]" [...]. Brak w tej sprawie jakiegokolwiek innego dokumentu rozstrzygającego te wątpliwości. Jak już wyżej wskazano, sąd administracyjny nie posiadając specjalistycznej wiedzy medycznej, nie ma podstaw do kwestionowania rozpoznanego przez CWKL schorzenia skarżącego. Rzecz jednak w tym, że z uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia nie wynika z jakich powodów CWKL uznała, że wobec skarżącego należy zastosować kategorię D - niezdolny do służby wojskowej w czasie pokoju, z wyjątkiem niektórych stanowisk służbowych przeznaczonych dla terytorialnej służby wojskowej. CWKL nie podała nadto na podstawie jakich dokumentów stwierdziła u skarżącego utrwalone [...]. CWKL nie stwierdziła potrzeby przeprowadzenia ponownych badań oraz uzupełnienia materiału dowodowego o dodatkową dokumentację medyczną na etapie postępowania przed RWKL, nie stwierdziła też potrzeby przeprowadzenia dodatkowych, specjalistycznych badań skarżącego na etapie postępowania odwoławczego. CWKL dysponowała dokumentacją medyczną skarżącego, ale zawierającą, w ocenie Sądu, rozbieżności. Podkreślić należy, że stosownie do treści przepisów regulujących tryb postępowania w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej, jak i stosowanych odpowiednio przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego orzeczenie wydane przez komisję lekarską powinno zawierać szczegółowe uzasadnienie. Winno ono w sposób logiczny i przekonujący wyjaśniać zarówno sposób dokonania rozpoznania jak też to, w jaki sposób stwierdzone rozpoznanie przekłada się na możliwość pełnienia przez osobę badaną służby. Powinno więc wyjaśniać medyczne powody postawionej diagnozy i ustalonego rozpoznania, a nie ograniczać się wyłącznie do przywołania dokumentacji medycznej czy postawienia diagnozy. Uzasadnienie orzeczenia komisji winno być więc sporządzone tak, aby można było dokonać realnej (a nie tylko pozornej) oceny wydanego rozstrzygnięcia i to na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego. W przeciwnym razie, wymykać się ono będzie spod jakiejkolwiek kontroli. Stwierdzone uchybienie w postaci braku należytego uzasadnienia orzeczenia w niniejszej sprawie, stanowi naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia (art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a.) i w konsekwencji powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego orzeczenia. Rozpatrując ponownie sprawę CWKL uwzględni powyższą ocenę prawną i wyjaśni w sposób przekonujący zastosowanie określonej kategorii zdolności skarżącego do zawodowej służby wojskowej w związku ze stwierdzonymi schorzeniami. Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.