II SA/Wa 799/25
WyrokWSA w Warszawie2025-12-11
Skład orzekający: Joanna Kube, Łukasz Krzycki, Arkadiusz Koziarski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzuty popełnienia przestępstw, nawet jeśli nie zostały prawomocnie udowodnione, mogą stanowić podstawę do zwolnienia policjanta ze służby na podstawie "ważnego interesu służby"?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zarzuty popełnienia przestępstw, nawet jeśli nie zostały prawomocnie udowodnione, mogą uzasadniać zwolnienie policjanta ze służby na podstawie "ważnego interesu służby" (art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji). Utrata "nieposzlakowanej opinii" przez funkcjonariusza w związku z postawionymi zarzutami narusza ważny interes służby, wpływając negatywnie na wizerunek Policji i zaufanie społeczne, co ma pierwszeństwo przed indywidualnym interesem funkcjonariusza. Postępowanie administracyjne w tej sprawie jest niezależne od postępowania karnego i nie wymaga prawomocnego skazania.Stan faktyczny
Skarżący, policjant S.W., został zwolniony ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji z powodu zarzutów popełnienia przestępstw polegających na przekroczeniu uprawnień i ujawnieniu informacji nieuprawnionym osobom. Zarzuty te zostały przedstawione przez prokuratora, który zastosował wobec skarżącego środki zapobiegawcze, w tym zawieszenie w czynnościach służbowych. Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzję o zwolnieniu, uznając, że zarzuty te naruszają ważny interes służby i podważają nieposzlakowaną opinię policjanta. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym zasadę domniemania niewinności oraz niewłaściwe zastosowanie pojęcia "ważnego interesu służby".Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Arkadiusz Koziarski (spr.), Protokolant specjalista Maryla Wiśniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi S. W. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2025 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę
Rozkazem personalnym z dnia [...] lutego 2025 r. nr [...] Komendant Główny Policji (dalej "KGP") utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] (dalej "KWP) z dnia [...] października 2024 r. nr [...] w sprawie zwolnienia S. W. (dalej "skarżący) ze służby w Policji.
Rozkaz ten został wydany w następujących okolicznościach faktycznych:
W dniu [...] września 2024 r. do KWP wpłynął wniosek Komendanta Miejskiego Policji w [...] dotyczący rozważenia możliwości wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, tj. gdy wymaga tego ważny interes służby.
W treści przesłanego wniosku wskazano, iż w dniu [...] września 2024 r. do Komendy Miejskiej Policji w [...] wpłynęła informacja dotycząca faktu ogłoszenia skarżącemu w Prokuraturze Rejonowej w [...] zarzutów popełnienia przestępstw polegających na tym, że:
1. w dniu [...].10.2022 r. w [...], działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru przekroczył swoje uprawnienia oraz nie dopełnił swoich obowiązków jako funkcjonariusz Policji z [...] Komisariatu Policji w [...], w ten sposób, że bez uzasadnionej prawnie potrzeby dokonał sprawdzenia w Krajowym Systemie Informacyjnym Policji, Centralnej Bazie Danych Osób Pozbawionych Wolności, Powszechnym Elektronicznym Systemie Ewidencji Ludności, Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców oraz Systemie Poszukiwawczym Policji osoby (...), a także w Krajowym Systemie Informacyjnym Policji oraz w Centralnej Bazie Danych Osób Pozbawionych Wolności osoby (...), po czym pozyskane w ten sposób informacje o w/w osobach, z którymi zapoznał się on w związku z pełnioną funkcją detektywa Wydziału [...] KP [...] w [...], ujawnił wbrew przepisom ustawy, osobie nieuprawnionej - (...), a także w ten sposób, że zaniechał zatrzymania osoby poszukiwanej listem gończym - (...), czym działał na szkodę interesu publicznego, tj. o przestępstwo z art. 231 § 1 k.k. w zb. z art. 266 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w. zw. żart. 12 § 1 k.k.:
2. w dniu [...].04.2023 r. w [...] przekroczył swoje uprawnienia jako funkcjonariusz Policji z Komendy Miejskiej Policji w [...], w ten sposób, że bez uzasadnionej prawnie potrzeby dokonał sprawdzenia w Centralnej Ewidencji Pojazdów
i Kierowców właściciela pojazdu o nr rejestracyjnym (...), po czym pozyskane w ten sposób informacje, z którymi zapoznał się on w związku z pełnioną funkcją detektywa Wydziału [...] KMP w [...], ujawnił wbrew przepisom ustawy, osobie nieuprawnionej - (...), czym działał na szkodę interesu publicznego, tj. o przestępstwo z art. 231 § 1 k.k. w zb. z art. 266 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.
Prokurator Prokuratury Rejonowej w [...] postanowieniem wydanym
w dniu [...] września 2024 r. w ramach prowadzonego postępowania nr [...] zastosował wobec skarżącego środki zapobiegawcze w postaci dozoru Policji powiązanego z zakazem kontaktowania się w jakiejkolwiek formie ze świadkami
w osobach wymienionych w tym postanowieniu, zakazu opuszczania kraju oraz zawieszenia w czynnościach służbowych funkcjonariusza Policji.
Rozkazem personalnym nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w [...]
z dnia [...] września 2024 r. skarżący został zawieszony w czynnościach służbowych na okres trzech miesięcy do dnia [...] grudnia 2024 r.
Postanowieniem nr [...] z dnia [...] września 2024 r. Komendant Miejski Policji w [...] wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko skarżącemu zarzucając mu popełnienie czynów będących podstawą przedstawienia wskazanych wyżej zarzutów przez Prokuratura Prokuratury Rejonowej w [...].
Rozkazem personalnym z dnia [...] października 2024 r. nr [...] KWP zwolnił skarżącego ze służby w Policji z dniem [...] listopada 2024 r. W postawie prawnej organ podał art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2024 r. poz. 145, z późn. zm.) oraz art. 108 § 1 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm.), dalej "k.p.a."
W uzasadnieniu organ na wstępie opisał przebieg postępowania w sprawie.
W tym zakresie wyjaśnił, że pismem z dnia [...] października 2024 r. zwrócił się do Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów Województwa [...] o wydanie opinii w kwestii zwolnienia skarżącego ze służby w Policji. W uchwale nr [...] z dnia [...] października 2024 roku Zarząd Wojewódzki NSZZ Policjantów Województwa [...] wskazał, iż "(...) stoi na stanowisku, iż decyzje dotyczące zwolnienia w/w funkcjonariusza ze służby powinny nastąpić po uprawomocnieniu się wyroku sądowego".
Organ opisał również treść pisma pełnomocnika skarżącego z dnia [...] października 2024 r. przedstawiające jego stanowisko w sprawie oraz zawierające wniosek o uzupełnienie materiału dowodowego oraz dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z przesłuchania ze wskazanych świadków na okoliczności wszczętego postępowania karnego przeciwko skarżącemu i wiedzy świadków o sytuacjach mających stanowić podstawę przedstawienia mu zarzutów. Pełnomocnik strony wniósł również na podstawie art. 79 k.p.a. o umożliwienie wzięcia udziału w czynnościach przesłuchania świadków, a także o przesłuchanie na podstawie art. 86 k.p.a. skarżącego w charakterze strony na okoliczność wypełniania przez niego czynności służbowych zgodnie z ważnym interesem służby.
Następnie KWP wyjaśnił, że podstawę prawną wydania niniejszej decyzji stanowi art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, gdzie ustawodawca wskazał, iż policjanta można zwolnić ze służby w Policji w przypadku, gdy wymaga tego ważny interes służby. Organ wyjaśnił, że pojęcie ważnego interesu służby nie zostało bliżej określone w przepisach prawnych. W praktyce na podstawie tego przepisu dokonuje się zwolnień takich funkcjonariuszy, którzy w ocenie przełożonych nie powinni z przyczyn pozamerytorycznych pełnić dalszej służby, ale nie można ich zwolnić na innej podstawie prawnej. W interesie policyjnej służby leży, aby każdy funkcjonariusz był nieskazitelny w zakresie przestrzegania przepisów prawa (art. 27 ust. 1 ustawy o Policji), aby strzegł on tajemnicy prawnie chronionej, honoru i godności Policji, a także aby dbał o dobre imię służby. Interes służby przejawia się ponadto w stałym spełnianiu przez policjanta wymogów stawianych osobie ubiegającej się o przyjęcie do służby w Policji, określonych w art. 25 ust. 1 ustawy o Policji (nieposzlakowana opinia, brak nagannych postaw wobec państwa, społeczeństwa, przełożonych). Organ wskazał również, że użyty w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji zwrot "można zwolnić" oznacza, że zwolnienie takie ma charakter fakultatywny i pozostawione zostało tzw. uznaniu administracyjnemu. Stąd też decyzja podejmowana na podstawie tego przepisu powinna uwzględnić zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes strony.
KWP wskazał, że skarżący jest funkcjonariuszem doświadczonym, posiadającym znaczną wiedzę teoretyczną oraz praktyczną uzyskaną w trakcie dotychczasowej służby i w ocenie KWP winien przejawiać cechy jakie powinny być wykształcone u każdego policjanta już w trakcie służby przygotowawczej.
Organ podniósł, że skarżący jak każdy policjant, zapoznał się z treścią aktu prawnego jakim jest Zarządzenie nr [...] z dnia [...] grudnia 2003 r. Komendanta Głównego Policji w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta". Zdaniem organu nie bez znaczenia jest również fakt, że skarżący podczas odbytego szkolenia zawodowego podstawowego (i innych szkoleń prowadzonych w ramach doskonalenia zawodowego), podobnie jak każdy inny policjant, będący uczestnikiem takiego szkolenia, zdobył wiedzę i nabył umiejętności niezbędne do wykonywania zadań służbowych na stanowiskach podstawowych w służbie prewencyjnej. Końcowym efektem szkoleń jest między innymi wykształcenie u słuchaczy umiejętności uniwersalnych, takich jak: analizowanie, podejmowanie decyzji, samokontrola, współpraca i działanie w grupie, zachowanie zgodne z prawem i zasadami etyki zawodowej, wydawanie poleceń i ich egzekwowanie, posługiwanie się aktami prawnymi, zapewnienie bezpieczeństwa uczestnikom czynności służbowych, działanie w sytuacjach ekstremalnych, tworzenie właściwej atmosfery w zespole, precyzyjne przekazywanie meldunków i poleceń, działanie w zespołach. Duży nacisk kładziony jest tutaj na wykształcenie umiejętności praktycznych. Powyższe umiejętności ulegają ugruntowaniu w trakcie odbywania późniejszej służby w Policji i winny stanowić kanon postępowania każdego policjanta podczas całego jej przebiegu. Zdaniem organu sprzeniewierzenie się opisanym uprzednio wartościom stanowi podstawy do rozwiązania stosunku służbowego z policjantem. Podejrzenie dopuszczenia się przez policjanta, mającego ukończony z wynikiem pozytywnym podstawowy kurs zawodowy popełnienia przestępstwa polegającego na świadomym uruchomieniu procesów mających na celu ujawnianie osobom trzecim danych pochodzących z nieautoryzowanego dostępu do baz danych pozostających w dyspozycji Policji oraz odstąpienie od realizacji wymaganych prawem czynności służbowych - w ocenie organu urąga wartościom najwyżej chronionym w każdym społeczeństwie na świecie. Oznacza, że policjant utracił niezbędne posiadane i nabyte w trakcie szkolenia zawodowego kwalifikacje i właściwości, które predysponują go do dalszego pełnienia służby w formacji podlegającej szczególnej dyscyplinie, służącej społeczeństwu, przeznaczonej do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Co więcej, zachowanie funkcjonariusza rodzi podejrzenie naruszenia wymogów zawartych w karcie opisu stanowiska pracy, gdzie wyżej wymieniony zobowiązał się do przestrzegania etyki zawodowej i praw człowieka. W wielu zawodach, zwłaszcza wymagających zaufania społecznego, a do takich należy zawód policjanta, pewne zachowania powodują, że nie można pozostawić funkcjonariusza w służbie.
KWP stwierdził, że analizując zgromadzony na łamach przeprowadzonego postępowania administracyjnego materiał dowodowy, wskazać należy, iż zachowanie skarżącego jednoznacznie uzasadnia zaprezentowaną powyżej tezę, tj. iż w pewnych okolicznościach funkcjonariusza nie można pozostawić w służbie. W ocenie KWP dokonał on wnikliwej analizy treści zgromadzonych materiałów wykazując, iż zachowanie skarżącego w sposób wystarczający uzasadnia zwolnienie go ze służby w Policji z uwagi na przyświecający temu interes służby.
Ponadto KWP stwierdził, że w omawianej sprawie istnieje znaczne prawdopodobieństwo, iż skarżący dopuścił się zarzucanych mu czynów. Organ podkreślił, że w postępowaniu administracyjnym prowadzonym na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji nie udowadnia się, popełnienia zarzuconego policjantowi przewinienia dyscyplinarnego, przestępstwa lub wykroczenia, gdyż nie jest to zadaniem organu administracji. Istotne są tutaj elementy takie, jak: rodzaj zdarzenia, możliwość jego społecznego oddźwięku, a przede wszystkim jego wpływ na stwierdzenie, iż policjant utracił cechy umożliwiające mu dalsze kontynuowanie służby takie jak np. nieposzlakowana opinia. Policjantów obowiązują szczególnie rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania prawa i w świetle podstawowych zasad, na których opiera się działanie Policji, sam fakt podejrzenia naruszenia obowiązującego porządku prawnego może być uznany za sprzeniewierzenie się obowiązkom policjanta, zwłaszcza jeśli zachowanie policjanta nosi cechy zaplanowanego działania i może narażać osoby trzecie tj. obywateli na niekorzystne skutki. Skarżący, jak każdy policjant, zobowiązany jest do przestrzegania roty złożonego ślubowania, w którym przyrzekł strzec bezpieczeństwa państwa, jego obywateli, przestrzegać prawa, dyscypliny służbowej, wykonywać polecenia przełożonych, strzec honoru, godności i dobrego imienia służby, a także przestrzegać zasad etyki zawodowej.
Zdaniem KWP w rozważanym stanie rzeczy skarżący swoim zachowaniem
i postawą wykazał, że nie może realizować powierzonych mu zadań i niemożliwe jest pozostawienie go w służbie. W ocenie organu skarżący nie posiada już imperatywu etycznego umożliwiającego mu wykonywanie czynności służbowych wyznaczonych zakresem obowiązków i uchybił, godności, prestiżowi i powadze wykonywania zawodu policjanta, co w konsekwencji nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania służby.
KWP podniósł, że w omawianej sprawie uwzględnia się utratę nieposzlakowanej opinii policjanta, jako przymiotu niezbędnego, który musi posiadać osoba będąca policjantem zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji. Utrata warunków kwalifikacyjnych do pełnienia służby w Policji, rodzaj i charakter zarzuconego czynu w sposób znaczący podważają zaufanie społeczne i uniemożliwiają pozostawienie w służbie w Policji. Policjant powinien unikać wszelkich sytuacji, które godziłyby w prestiż i dobre imię Policji. Zdaniem organu nie do przyjęcia jest, aby policjant egzekwujący reguły prawa sam je wcześniej łamał lub nie stosował się do założeń etyki zawodowej policjanta i zasad współżycia społecznego. Stwierdzenie to jest adekwatne również do przypadku, z jakim mamy aktualnie do czynienia w prowadzonym postępowaniu, kiedy policjantowi nie udowodniono popełnienia przestępstwa lub wykroczenia, a jedynie ciąży na nim zarzut jego popełnienia. Policjant stracił tutaj nieposzlakowaną opinię, a tym samym jeden z przymiotów, jaki powinna posiadać osoba wykonująca ten zawód. KWP podkreślił, że z zawodem policjanta wiąże się szczególny stopień społecznego zaufania. Zadania nałożone na Policję, w tym ochrona bezpieczeństwa ludzi, rodzą po stronie funkcjonariuszy tej formacji szczególny obowiązek, tak na służbie, jak i poza nią, egzekwowania przepisów prawa i działania w taki sposób aby rezultatem tych działań nie było obniżenie społecznego zaufania do Policji. W omawianej sprawie nie może przeważyć słuszny interes funkcjonariusza nad interesem społecznym.
Dalej KWP podniósł, że dla skutecznego uzasadnienia podjętej decyzji słusznym jest wskazanie charakteru zachowania skarżącego w ramach ustalonego przebiegu zdarzeń. Jak wynika z analizy zgromadzonej w sprawie dokumentacji skarżący w sposób celowy i zaplanowany podjął czynności zmierzające do nieautoryzowanego uzyskania danych pochodzących z elektronicznych systemów i baz danych pozostających w dyspozycji Policji, po czym informacje takie przekazał osobom trzecim, tj. osobom nieuprawnionym do pozyskania takiej wiedzy. Jednocześnie jak wynika z treści zgromadzonych materiałów wyżej skarżący celowo odstąpił od ciążącego na nim obowiązku, tj. zaniechał zatrzymania osoby poszukiwanej listem gończym, co w ocenie organu całkowicie przekreśla zdolność policjanta do realizowania kluczowych celów wyznaczonych mocą ustawy o Policji.
Ponadto KWP wyjaśnił, że prowadzone postępowanie administracyjne nie było ukierunkowane na ocenę merytoryczną sposobu pełnienia dotychczasowej służby przez skarżącego, a na kwestie związane z długotrwałą absencją w służbie, uzasadnionym ryzykiem przedłużania się takowej absencji, a także jednoznacznym naruszeniem dyspozycji zawartych w treści art. 25 ustawy o Policji, tj. brakiem legitymowania się przez skarżącego przymiotem nieposzlakowanej opinii, co jednoznacznie narusza ważny interes służby.
Odnośnie zgłoszonych w toku postępowania wniosku dowodowego dotyczącego przesłuchania strony KWP wyjaśnił, że skarżący nie wskazał, jakie konkretnie okoliczności sprawy nie zostały wyjaśnione, a których wyjaśnienie mogłoby być istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Odnośnie wniosku o przesłuchanie świadków KWP wskazał, że okoliczności mające istotne znaczenie dla sprawy w prowadzonym postępowaniu administracyjnym udowodnione zostały na łamach zgromadzonego materiału dowodowego. W ocenie KWP okoliczności podnoszone przez pełnomocnika skarżącego nie mają znaczenia dla sprawy. KWP nie posiada imperatywu prawnego umożliwiającego mu wtórne weryfikowanie informacji ujawnionych w toku prowadzonego postępowania przygotowawczego jak również nie posiada możliwości oceny procesowej materiału zgromadzonego w ramach takiego postępowania.
Końcowo KWP wskazał argumentację przemawiająca, jego zdaniem, za nadaniem rozkazowi personalnemu rygoru natychmiastowej wykonalności. Organ wskazał, że w tym zakresie miał na uwadze ważny interes społeczny przejawiający się szczególnym statusem i zadaniami Policji, będącej formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Policja jest jedną z instytucji o szczególnej roli i zhierarchizowanej strukturze, wymagającą skutecznego i prawidłowego działania. Roli swej nie może wypełniać w przypadku, gdy w jej szeregach znajdują się funkcjonariusze, którzy tej służby z przyczyn pozamerytorycznych nie mogą pełnić i swoim zachowaniem sprzeniewierzają się zasadzie praworządności, tracąc przymiot nieposzlakowanej opinii.
W ocenie KWP w tym przypadku zachodzą przesłanki uzasadniające przedłożenie interesu społecznego nad indywidualny interes strony przejawiający się dążeniem do pozostania w służbie. Nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności uzasadnione jest ze względu na interes społeczny wynikający z potrzeby zapewnienia ciągłości funkcjonowania Policji i wykonywania jej ustawowych zadań ale także ze względu na konieczność uniknięcia sytuacji, w której pozostawienie skarżącego w służbie mogłoby spowodować znaczny uszczerbek w pozytywnym odbiorze Policji. Brak zaufania i negatywny odbiór funkcjonariusza Policji w konsekwencji skutkować może brakiem poczucia bezpieczeństwa i poddaniem pod wątpliwość zasadności istnienia i funkcjonowania Policji.
KWP stwierdził, że w omawianej sytuacji istnieje konieczność niezwłocznego odebrania skarżącemu wszelkich uprawnień i kompetencji wynikających z faktu pozostawania przez niego policjantem oraz konieczność przeciwdziałania negatywnym skutkom obniżenia zaufania społecznego do Policji i jej funkcjonariuszy. Natychmiastowe wykluczenie skarżącego ze służby w Policji, poza ochroną dóbr prawnych o wysokiej społecznej wartości, służyć będzie również przeciwdziałaniu zjawisku, które pozbawić może Policję wiarygodności w oczach opinii publicznej, zwłaszcza, że wiele uprawnień przyznanych Policji pozwala na ingerencję w sferę wolności i praw obywatelskich. Interes służby (tożsamy z interesem społecznym) przejawia się koniecznością niezwłocznego przeciwdziałania negatywnym skutkom obniżenia zaufania społecznego do Policji i policjantów ale przede wszystkim koniecznością odsunięcia od możliwości pełnienia służby funkcjonariusza, który jednoznacznie utracił walor nieposzlakowanej opinii i dążenia do przestrzegania przepisów prawa i obowiązujących kanonów moralnych.
Od powyższego rozkazu personalnego skarżący wniósł odwołanie.
KGP powołanym na wstępie rozkazem personalnym z dnia [...] lutego 2025 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny.
W uzasadnieniu KGP podtrzymał argumentacje zawartą w zaskarżonym rozkazie personalnym.
Ponadto KGP podniósł, że czyny, o które podejrzany jest skarżący dotyczą przestępstw umyślnych, ściganych z oskarżenia publicznego. Zdaniem KGP nie bez znaczenia dla tej sprawy jest, iż podejrzanym o popełnienie tych przestępstw jest osoba pełniąca funkcję publiczną (funkcjonariusz publiczny - policjant), a także, że czyny te pozostają w ścisłym związku z wykonywanymi czynnościami służbowymi funkcjonariusza publicznego. KGP uznał również, że przestępstwa, o popełnienie których podejrzany jest skarżący nie licują z honorem, godnością i dobrym imieniem służby, o których mowa w rocie ślubowania policjanta. W ocenie KGP nie do przyjęcia jest stanowisko, które akceptowałoby sytuację, że osoba zatrudniona w formacji mającej za zadanie wykrywanie przestępstw i ściganie ich sprawców, sama jest podejrzana o popełnienie czynów, których dokonaniu powinna przeciwdziałać.
KGP podkreślił również, że brak stosownych działań wobec policjanta podejrzanego w trakcie wykonywania czynności służbowych, o popełnienie wyżej wskazanego przestępstwa, mógłby mieć w dłuższym okresie czasu niekorzystny wpływ na wizerunek i dobre imię Policji oraz nie sprzyjałby budowaniu autorytetu omawianej formacji i jej funkcjonariuszy.
Ponadto organ podał, że zwolnienie skarżącego ze służby w Policji należy rozpatrywać co najmniej w dwóch aspektach. Po pierwsze stanowi ono zdecydowaną reakcję formacji policyjnej na przejawy łamania prawa i lekceważenia etosu zawodu przez jej członka, a po drugie jest sygnałem zwrotnym dla społeczeństwa (zwrotną relacją lub odpowiedzią) wskazującą na to, że Policja jest w stanie sama oczyścić swoje szeregi postępując bezkompromisowo wobec tych, którzy nie zasługują na to, by dalej w niej służyć i być z mą identyfikowani.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia wobec skarżącego zasady domniemania niewinności (art. 42 ust. 3 Konstytucji RP), KGP zauważył, iż przepis art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji nie uzależnia możliwości zwolnienia policjanta ze służby od wyniku postępowania karnego.
Odnosząc się do zarzutów związanych z nieprzeprowadzeniem dowodów z przesłuchania świadków, w tym również do wniosku o przeprowadzenie tych dowodów w trybie art. 136 k.p.a. (zawartego w odwołaniu z dnia [...] listopada 2024 r.), na okoliczność wszczętego postępowania karnego przeciwko policjantowi i wiedzy świadków o sytuacjach mających stanowić podstawę przedstawienia policjantowi zarzutów, KGP zauważył, że w postępowaniu w sprawie zwolnienia ze służby w Policji, organ administracyjny, w przeciwieństwie do postępowania karnego, nie dąży do ustalenia, czy w istocie przestępstwo miało miejsce oraz nie dokonuje oceny prawno-karnej dowodów stanowiących podstawę wydania postanowienia o przedstawieniu zarzutu popełnienia danego przestępstwa. Czynności te zastrzeżone są wyłącznie dla podmiotu, któremu przysługują uprawnienia oskarżyciela publicznego. To ten podmiot posiada fachową wiedzę w tym zakresie i to on na podstawie dokonanych ustaleń podejmuje decyzje co do zasadności prowadzenia postępowania przygotowawczego albo jego zakończenia na danym etapie. Oskarżyciel publiczny na danym etapie prowadzonego postępowania karnego, dokonał analizy zgromadzonego materiału i na tej podstawie uznał, że okoliczności sprawy, jak również wartość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego są wystarczające do wydania postanowienia o przedstawieniu zarzutów konkretnej osobie. Kwestionowanie decyzji procesowych albo polemika z dokonaną oceną faktów i dowodów zgromadzonych w sprawie karnej byłoby nieuprawnionym wkroczeniem w sferę kompetencji organów procesowych. Z powyższych względów brak było również podstaw do występowania do Prokuratury Rejonowej w [...] o przekazanie akt postępowania przygotowawczego i włączania tych akt do akt niniejszej sprawy administracyjnej.
KGP wyjaśnił przy tym, że dokonywanie zaś przez organy Policji w toku postępowania administracyjnego oceny zasadności przedstawionych skarżącemu zarzutów, czy też rozstrzyganie o jego winie lub niewinności, nie jest i nie byłoby uprawnione.
Jako niezasadny KGP ocenił twierdzenia pełnomocnika strony o tym, że KWP miał obowiązek zawiesić postępowanie administracyjne w przedmiocie zwolnienia ze służby strony na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., z uwagi na toczące się postępowanie karne - do czasu jego zakończenia. W przedmiotowej sprawie nie zaistniała przesłanka obligatoryjnego zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Postępowanie administracyjne może zostać zawieszone na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. tylko wtedy, gdy w sprawie wystąpi zagadnienie, którego brak rozstrzygnięcia wyklucza każde, zarówno pozytywne, jak i negatywne dla strony zakończenie takiego postępowania. W omawianej sprawie taka sytuacja nie występuje. Postępowanie w przedmiocie zwolnienia policjanta ze służby w Policji jest postępowaniem samodzielnym i niezależnym od toczącego się postępowania karnego oraz postępowania dyscyplinarnego. Rozstrzygnięcie w postępowaniu administracyjnym w sprawie zwolnienia policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, tj. z uwagi na ważny interes służby, nie jest przy tym uzależnione od skazania zwalnianego policjanta prawomocnym wyrokiem w sprawie karnej. Oznacza to, że zwolnienie może nastąpić przed zakończeniem postępowania karnego.
Odnosząc się do twierdzeń pełnomocnika strony zawartych w odwołaniu, iż zastosowanie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji stanowiło w omawianej sprawie obejście prawa, bowiem w sytuacji, gdy u podstaw stanu faktycznego leży popełnienie przez policjanta przestępstwa, podstawy prawne z ustawy o Policji pozwalające na wszczęcie postępowania i zwolnienie ze służby to wyłącznie art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji lub art. 41 ust. 2 pkt 8 tej ustawy, KGP wskazał, że każde postępowanie wszczęte na podstawie art. 41 ust. 1 albo 2 ustawy o Policji ma odrębny przedmiot w rozumieniu art. 1 k.p.a. Wskazane postępowania są niezależnie od siebie, a ich przedmiotem są właściwe (odrębne) podstawy umożliwiające zwolnienie funkcjonariusza ze służby. W omawianej sprawie podstawę taką stanowił art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.
Jako niezasadny KGP uznał zarzut pełnomocnika dotyczący naruszenia art. 77 § 1 k.p.a., art. 78 k.p.a. i art. 80 k.p.a. Przed wydaniem zaskarżonego rozkazu personalnego organ dokonał wnikliwej analizy materiału dowodowego istotnego z punktu widzenia przepisu art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, a na podstawie zebranej dokumentacji, również obecnie, bezsprzecznie można ustalić stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy. Jednocześnie zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy, zobowiązane są do zgromadzenia dowodów mających znaczenie dla rozstrzygnięcia danej sprawy i poczynienia na tej podstawie niezbędnych ustaleń faktycznych. O tym, jakie ustalenia faktyczne są konieczne dla załatwienia sprawy, decydują przepisy prawa materialnego, a nie subiektywne przekonanie strony (jej pełnomocnika). Tym samym określenie faktów mających znaczenie dla konkretnej sprawy winno być oparte o przepis prawa materialnego, który jest podstawą rozstrzygnięcia tej sprawy, w tym przypadku są nimi art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji oraz art. 25 ust. 1 ustawy o Policji.
Ponadto KGP wskazał, że brak jest również podstaw do przeprowadzenia, zgodnie z żądaniem pełnomocnika strony, rozprawy administracyjnej. Zgodnie z art. 89 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej przeprowadzi, z urzędu lub na wniosek strony, w toku postępowania rozprawę, w każdym przypadku gdy zapewni to przyspieszenie lub uproszczenie postępowania lub gdy wymaga tego przepis prawa. Żaden przepis pragmatyki służbowej nie zobowiązuje do przeprowadzenia rozprawy w sprawie dotyczącej zwolnienia ze służby w Policji. Jej przeprowadzenie, skoro istniejący materiał dowody jest wystarczający do wydania decyzji merytorycznej - zgodnej z prawdą obiektywną, nie spowodowałby tym samym ani przyspieszenia ani uproszczenia tego postępowania, ale nieuzasadnioną jego przewlekłość.
Na powyższy rozkaz personalny skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonemu rozkazowi zarzucił:
I. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
1. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. poprzez:
a) zaniechanie wskazania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji motywów jej rozstrzygnięcia w szczególności polegające na niewyjaśnieniu, dlaczego zdaniem organu II instancji zachodziły przesłanki do zwolnienia skarżącego ze służby w Policji, zwłaszcza w kontekście tego, dlaczego ważny interes służby wymagał zwolnienia skarżącego ze służby, a nie zaś podjęcia innych prawem dopuszczalnych decyzji kadrowych;
b) niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego oraz niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym niewyjaśnienie czy za zwolnieniem skarżącego ze służby w Policji przemawia ważny interes służby i wyłącznie lakoniczne stwierdzenie, iż sam fakt przedstawienia zarzutów skarżącemu sprawia, że utracił on przymioty konieczne do pozostawania w szeregach formacji służącej społeczeństwu - nie cieszy się on nieposzlakowaną opinią, a zatem nie spełnia podstawowego warunku niezbędnego do pełnienia służby w Policji, zwłaszcza w kontekście tego, iż w aktach osobowych Skarżącego zgromadzono szereg opinii, a także wcześniejszych rozkazów komendantów w jednostkach, w których służył skarżący o wyróżnieniu go;
c) brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, rzetelnego, wyczerpującego i całościowego rozpatrzenia materiału dowodowego zebranego
w sprawie, co skutkowało wydaniem decyzji rażąco sprzecznej z prawem i w sposób istotny naruszającej interesy skarżącego - zwłaszcza w kontekście faktu, iż skarżący jest wysoko wykwalifikowanym i wyszkolonym funkcjonariuszem, który wielokrotnie wykazywał swoją przydatność do pełnienia służby, przez lata w sposób wzorowy wypełniał służbę w Policji - nawet w okresie w którym rzekomo miał dopuścić się zarzucanych mu czynów stwierdzano, że ma pozytywną opinię, a zatem był przydatny do zajmowanego stanowiska służbowego i wywiązywał się z nałożonych na niego obowiązków służbowych i w opiniach służbowych dot. skarżącego nie stwierdzono wystąpienia okoliczności przeciwnych, skutkujących koniecznością podjęcia wobec niego decyzji kadrowych;
d) błędne uznanie, że przedstawienie skarżącemu zarzutów przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego świadczy o tym, że utracił on przymiot nieposzlakowanej opinii, w sytuacji, w której z konstytucyjnej zasady domniemania niewinności oraz zasady określonej w art. 135g ustawy o Policji, wynika wprost, że podejrzanego (obwinionego) uważa się za niewinnego, dopóki jego wina nie zostanie udowodniona i stwierdzona prawomocnym orzeczeniem;
e) całkowite zlekceważenie i pominięcie słusznego interesu skarżącego, jako obywatela i funkcjonariusza Policji, a także arbitralne rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, w kontekście braku rozważenia możliwości zastosowania mniej dolegliwych środków
w zakresie decyzji kadrowych (zawieszenie w obowiązkach służbowych, przeniesienie na inne stanowisko, czasowe oddelegowanie do pełnienia innych obowiązków), które powodowało daleko idące konsekwencje w sytuacji osobistej skarżącego tj. pozbawienie go zatrudnienia, środków do życia, źródeł utrzymania rodziny;
2. art. 11 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji, która opiera się na fikcyjnych przesłankach, została wydana z pogwałceniem zasady równego traktowania wobec faktu, iż skarżący został zwolniony ze służby w Policji z uwagi na przedstawione mu niesłusznie zarzuty, mimo iż cały czas objęty jest domniemaniem niewinności, o którym mowa w art. 5 k.p.k.;
3. art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 k.p.a. w zw. z art. 127 k.p.a. w zw. z art. 136 k.p.a. polegające na ich niezastosowaniu i uniemożliwieniu skarżącemu czynnego uczestnictwa w niniejszym postępowaniu, w szczególności poprzez nierozpoznanie wniosków dowodowych i zaniechaniu wydania przez organ II instancji postanowienia o odmowie przeprowadzenia wnioskowanych przez skarżącego dowodów w postaci przesłuchania szeregu świadków, zawartych w odwołaniu od rozkazu personalnego, w sytuacji, w której były to dowody istotne dla wyjaśnienia sprawy, co w konsekwencji miało istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy;
4. art. 108 § 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że
w niniejszej sprawie ważny interes społeczny przemawia za tym, by nadać rozkazowi personalnemu z dnia [...] października 2024 r. rygor natychmiastowej wykonalności
w sytuacji, w której w niniejszej sprawie brak jest interesu społecznego
w natychmiastowym wykonaniu decyzji administracyjnej, zwłaszcza w kontekście faktu, iż skarżący nie wykonuje już żadnych obowiązków służbowych (z uwagi na zastosowany wobec niego w dniu [...] września 2024 r. środek zapobiegawczy w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych jako funkcjonariusz Policji), a ponadto organ nie wykazał z jakich przyczyn decyzja organu I instancji winna być niezwłocznie wdrożona w życie;
5. art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanej przez organ I instancji w sytuacji, gdy była ona wadliwa - została wydana z naruszeniem przepisów prawa, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie i tym samym winna być uchylona, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania przez organ I instancji;
II. Naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. naruszenie przepisu art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, polegające na zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji, w sytuacji, gdy:
a) analiza całości okoliczności niniejszej sprawy, w tym przede wszystkim - wieloletnie doświadczenie skarżącego, przebieg jego służby, liczne osiągnięcia
i wyróżnienia, prowadzi do przekonania, że celem realizacji "ważnego interesu służby" skarżący winien nadal pełnić służbę w Policji, zaś wydana decyzja jest niesłuszna i co najmniej przedwczesna;
b) w niniejszej sprawie naruszono zasadę proporcjonalności i wobec skarżącego zastosowano najsurowszy środek w postaci zwolnienia go ze służby, który powinien być stosowany jako ultima ratio wyłącznie w najcięższych przypadkach, po wyczerpaniu alternatywnych środków polityki kadrowej;
c) organ II instancji, powielając błąd organu I instancji dokonał błędnej wykładni pojęcia "ważnego interesu służby", w oderwaniu od elementów, które na ten ważny interes służby się składają tj.:
- rozważenia czy postawa funkcjonariusza, sposób pełnienia przez niego służby wpływały w sposób negatywny na organizację jednostki Policji,
- rozważenia czy delegowanie bądź przeniesienie skarżącego do pełnienia służby w innej jednostce Policji nie byłoby wystarczającą reakcją na przedstawione mu zarzuty (zwłaszcza w kontekście braku zwolnienia skarżącego ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt. 8 ustawy o Policji),
- rozważenia czy zwolnienie ze służby skarżącego było powodowane obiektywną potrzebą zapewnienia prawidłowego funkcjonowania Policji jako formacji,
- rozważenia czy potrzeby kadrowe Policji uzasadniają zwolnienie skarżącego ze służby,
- rozważenia czy zwolnienie funkcjonariusza o specjalistycznej wiedzy
i doświadczeniu jest zgodne z interesem służby, zwłaszcza w kontekście poniesienia przez Skarb Państwa kosztów wyszkolenia skarżącego oraz jego przygotowania zawodowego do pełnienia służby,
d) decyzja o zwolnieniu ze służby skarżącego została podjęta przy użyciu niedozwolonych kryteriów przez co stała się arbitralna, gdyż okoliczność prowadzenia postępowania karnego oraz dyscyplinarnego (a dopiero ewentualne skazanie prawomocnym wyrokiem za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe), nie stanowi negatywnej przesłanki w zakresie wymagań umożliwiających podjęcie służby w Policji,
a co za tym idzie - nie może wpływać na nieposzlakowaną opinię skarżącego, o której mowa w art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, gdyż w innym przypadku doszłoby do automatycznego uznania, że każde postępowanie prowadzone przeciwko Policjantowi oznaczałoby, że taka osoba nie posiada nieposzlakowanej opinii.
Skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodów uzupełniających, niezbędnych do wyjaśnienia istotnych wątpliwości co do zachowania nienaruszonego interesu służby
w przypadku pozostania skarżącego w służbie, tj. stanowisko Policjantów z KMP
w [...] Wydział [...], opinia [...] Wydziału [...] KMP w [...] oraz opinia z KWP w [...].
Skarżący wniósł o:
1. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości;
2. rozważenie uchylenia decyzji organu I instancji;
3. rozpoznanie sprawy na rozprawie;
4. zwrot kosztów postępowania, w tym zwrot kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Na rozprawie w dniu 11 grudnia 2025 r. Sąd postanowił nie uwzględnić wniosków dowodowych zawartych w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawę materialnoprawna zaskarżonego w niniejszej sprawie rozkazu personalnego stanowił art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Przepis ten stanowi, że policjanta można zwolnić ze służby w przypadku gdy wymaga tego ważny interes służby.
Użycie w powołanym przepisie zwrotu "można zwolnić ze służby" oznacza, że rozwiązanie stosunku służbowego na tej podstawie ma charakter fakultatywny,
a decyzje w tym zakresie podejmowane są w ramach uznania administracyjnego przyznanego właściwym organom Policji. W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmuje się, że kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym ma ograniczony zakres. Sąd bada wyłącznie zgodność z prawem podjętego rozstrzygnięcia, nie wnikając natomiast w jego celowość. Z tego względu kontrola sądowa decyzji uznaniowych zmierza do ustalenia, czy na podstawie obowiązujących przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w taki sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności.
Rozwiązanie stosunku służbowego na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy
o Policji wymaga wykazania, że zastosowanie instytucji przewidzianej w tym przepisie było niezbędne z uwagi na "ważny interes służby". Omawiana ustawa nie definiuje tego pojęcia. Nie może jednak ulegać wątpliwości, że przy odczytywaniu jego treści należy sięgnąć przede wszystkim do przepisów regulujących cele i zadania Policji oraz szczególny status funkcjonariuszy tej formacji. W rachubę może zatem wchodzić realnie istniejąca przyczyna albo szereg okoliczności, czy zdarzeń świadczących o tym, że dalsze pozostawanie policjanta w służbie koliduje z interesem Policji, a zatem iż funkcjonariusz ten dla dobra macierzystej formacji, z przyczyn pozamerytorycznych, nie powinien kontynuować służby w omawianej formacji (zob. wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 2022 r., III OSK 6020/21, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o Policji, Policja jest umundurowaną i uzbrojoną formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Do podstawowych zadań tej formacji, w myśl ust. 2 art. 1 ustawy, należy w szczególności ochrona mienia oraz życia i zdrowia ludzi, a także zapobieganie popełnianiu przestępstw i wykroczeń oraz zjawiskom kryminogennym, wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie sprawców czynów zabronionych. Realizacja tak ważnych zadań niewątpliwie wymaga, aby funkcjonariuszami Policji były osoby o odpowiednich kwalifikacjach merytorycznych oraz zdolne fizycznie i psychicznie do służby w formacjach mundurowych. Ponadto służbę w Policji mogą pełnić wyłącznie obywatele polscy o nieposzlakowanej opinii (art. 25 ust. 1). Jakiekolwiek wątpliwości co do posiadania takiego przymiotu dyskwalifikują funkcjonariusza, jako osobę zdolną do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych. Każdy kto decyduje się na dobrowolne podjęcie służby w Policji musi zdawać sobie z tego sprawę. Składa on bowiem ślubowanie, w którym zobowiązuje się między innymi do godnego zachowania w służbie i poza nią oraz należytej dbałości
o dobro formacji, do której przystępuje. Musi mieć więc świadomość tego, że sprawowanie funkcji publicznej łączy się nie tylko z przywilejami ale i z pewnymi ograniczeniami nieznanymi innym grupom zawodowym. Policjantom, podobnie jak funkcjonariuszom innych służb mundurowych przysługuje zwiększona ochrona trwałości stosunku służbowego. Taka ochrona funkcjonariuszy służb mundurowych nie ma jednak charakteru bezwzględnego. Ustawodawca w interesie funkcjonariuszy reglamentuje dopuszczalne przyczyny zwolnienia ich ze służby. Jednakże dostrzega bezwzględną potrzebę ochrony również interesów każdej ze zmilitaryzowanych formacji, wyposażając organy właściwych służb w instrumenty prawne niezbędne do prowadzenia racjonalnej polityki kadrowej, a także do podejmowania działań umożliwiających sprawne funkcjonowanie wszystkich komórek organizacyjnych oraz do budowania autorytetu państwa i zaufania obywateli do jego organów.
Na powyższe zwracał uwagę Trybunał Konstytucyjny (por. wyrok z dnia 19 października 2004 r. K 1/04, OTK-A 2004/9/93, lex 127308). Trybunał w swych orzeczeniach wskazywał przy tym, że brak wiarygodności osób realizujących służbę publiczną szkodzi zaufaniu publicznemu i podważa autorytet państwa. Istnienie wątpliwości co do zachowania przymiotów niezbędnych do sprawowania funkcji publicznych nie może zatem - mimo niezakończonego jeszcze postępowania karnego - pozbawiać właściwych organów możliwości stosowania wobec funkcjonariuszy publicznych innych, pozakarnych dolegliwości. Takie środki prawne nie są tożsame ze stosowaniem sankcji karnych. Z uwagi na karnoprawną zasadę domniemania niewinności nie jest dopuszczalne jedynie uznanie winy i pociągnięcie do odpowiedzialności karnej bez postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem w sprawie karnej. Jednakże takich konstytucyjnych gwarancji nie można rozciągać na inne procedury ustawowe, których celem nie jest wymierzenie sankcji karnych. Zasada domniemania niewinności nie może być rozumiana tak szeroko, by wykluczała wiązanie z samym faktem toczącego się postępowania karnego jakichkolwiek konsekwencji prawnych, które w innych procedurach mogą oddziaływać na sytuację podejrzanego lub oskarżonego.
W tej sytuacji, wbrew odmiennemu w tym względzie stanowisku skarżącego, nawet zanim zapadnie prawomocny wyrok w sprawie karnej, możliwe jest ograniczenie dostępu określonych osób do służby publicznej, a także wykluczenie konkretnej osoby z grona funkcjonariuszy publicznych.
Organy Policji w uzasadnieniach swych decyzji wskazały przyczyny, z powodu których w okolicznościach niniejszej sprawy zdecydowano się na rozwiązanie stosunku służbowego ze skarżącym na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Sąd w pełni argumenty te podziela.
Skarżący, jako funkcjonariusz Policji miał świadomość, jaki charakter ma macierzysta formacja oraz jakie wymogi prawne i etyczne muszą spełniać jej funkcjonariusze, a ponadto że dobre imię i odbiór społeczny Policji zależy nie tylko od sposobu wykonywania powierzonych jej zadań, ale także od postawy w życiu zawodowym oraz prywatnym wszystkich policjantów. Skarżący powinien wykazać, iż w każdej sytuacji gotowy jest wypełniać rotę złożonego ślubowania, oraz że posiada wszelkie predyspozycje do wykonywania zawodu policjanta.
Zdaniem Sądu organy Policji prawidłowo przyjęły, że skarżący nie spełnił przedstawionych wyżej wymogów stawianych policjantom. Niesporne bowiem jest, że prokurator Prokuratury Rejonowej w [...] postanowieniem z dnia [...] września
2024 r. przedstawił skarżącemu zarzut o to, że:
1. w dniu [...].10.2022 r. w [...], działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru przekroczył swoje uprawnienia oraz nie dopełnił swoich obowiązków jako funkcjonariusz Policji z [...] Komisariatu Policji w [...], w ten sposób, że bez uzasadnionej prawnie potrzeby dokonał sprawdzenia w Krajowym Systemie Informacyjnym Policji, Centralnej Bazie Danych Osób Pozbawionych Wolności, Powszechnym Elektronicznym Systemie Ewidencji Ludności, Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców oraz Systemie Poszukiwawczym Policji osoby (...), a także w Krajowym Systemie Informacyjnym Policji oraz w Centralnej Bazie Danych Osób Pozbawionych Wolności osoby (...), po czym pozyskane w ten sposób informacje o w/w osobach, z którymi zapoznał się on w związku z pełnioną funkcją detektywa Wydziału [...] KP [...] w [...], ujawnił wbrew przepisom ustawy, osobie nieuprawnionej - (...), a także w ten sposób, że zaniechał zatrzymania osoby poszukiwanej listem gończym - (...), czym działał na szkodę interesu publicznego, tj. o przestępstwo z art. 231 § 1 k.k. w zb. z art. 266 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w. zw. żart. 12 § 1 k.k.:
2. w dniu [...].04.2023 r. w [...] przekroczył swoje uprawnienia jako funkcjonariusz Policji z Komendy Miejskiej Policji w [...], w ten sposób, że bez uzasadnionej prawnie potrzeby dokonał sprawdzenia w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców właściciela pojazdu o nr rejestracyjnym (...), po czym pozyskane w ten sposób informacje, z którymi zapoznał się on w związku z pełnioną funkcją detektywa Wydziału [...] KMP w [...], ujawnił wbrew przepisom ustawy, osobie nieuprawnionej - (...), czym działał na szkodę interesu publicznego, tj. o przestępstwo z art. 231 § 1 k.k. w zb. z art. 266 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.
Bezsporne jest również, że postanowieniem z dnia [...] listopada 2024 r. prokurator Prokuratury Rejonowej w [...] zastosował środek zapobiegawczy wobec skarżącego w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych jako funkcjonariusza Policji.
Sąd podziela ocenę organu wskazującą, że policjant, któremu postawiono zarzuty dotyczące oskarżenia o popełnienie przestępstwa ściganego z urzędu, traci przymiot "nieskazitelności charakteru". Stąd też pozostawanie w służbie policjanta, który nie legitymuje się powyższym przymiotem, narusza ważny interes służby, powyższa sytuacja wpływa bowiem demoralizująco na pozostałych funkcjonariuszy, a także rzutuje na powstanie negatywnego wizerunku Policji w odbiorze społecznym, co przekłada się na utratę zaufania do organów Policji. Z uwagi na cele realizowane przez Policję, służbę w niej może pełnić tylko osoba o nieposzlakowanej opinii, co wynika z treści art. 25 ust. 1 ustawy o Policji. Jakiekolwiek wątpliwości co do posiadania takiego przymiotu dyskwalifikują funkcjonariusza jako osobę zdolną do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych. Każdy kto decyduje się na dobrowolne podjęcie służby w Policji, także skarżący, musi zdawać sobie z tego sprawę.
Podejrzenie funkcjonariusza Policji o zachowania karalne, zaprzeczające przyjętym zobowiązaniom, naraża dobre imię służby, którego utrzymanie składa się na treść "ważnego interesu służby" (por. wyrok NSA z 13 kwietnia 2011 r. sygn. akt I OSK 1886/10, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Istotne przy tym jest to, co podkreślono w zaskarżonym rozkazie personalnym, że czyny, o które podejrzany jest skarżący dotyczą przestępstw umyślnych, ściganych
z oskarżenia publicznego. Ponadto czyny te pozostają w ścisłym związku z wykonywanymi czynnościami służbowymi przez skarżącego jako funkcjonariusza publicznego. Uprawnione wobec tego jest stwierdzenie, że tego rodzaju czyny nie licują z honorem, godnością i dobrym imieniem służby, o których mowa w rocie ślubowania policjanta. Sąd podziela ocenę KGP wskazującą, że nie do przyjęcia jest stanowisko, które akceptowałoby sytuację, iż osoba zatrudniona w formacji mającej za zadanie wykrywanie przestępstw i ściganie ich sprawców, sama jest podejrzana o popełnienie czynów, których dokonaniu powinna przeciwdziałać.
Zaznaczyć przy tym należy, że zwolnienie policjanta ze służby w oparciu o art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji pozostaje bez związku z wynikiem prowadzonego postępowania karnego. Oznacza to, że zwolnienie może nastąpić przed zakończeniem postępowania karnego, a rozstrzygnięcie sprawy karnej pozostaje bez wpływu na decyzję w przedmiocie zwolnienia ze służby. Podkreślić należy, że w sprawie dotyczącej zwolnienia Policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji organ nie ma obowiązku weryfikowania zarzutów przedstawionych policjantowi w toku postępowania karnego, w szczególności nie musi wykazywać winy funkcjonariusza, a tym samym gromadzić dowodów na okoliczność potwierdzenia popełnienia przez policjanta zarzucanych mu przestępstw (zob. wyrok NSA z dnia 26 lipca 2022 r., sygn. akt III OSK 19511/21, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zbędne wobec tego było również przeprowadzenie postępowania dowodowego na okoliczności wszczętego w stosunku do skarżącego postępowania karnego, czy też wiedzy świadków o sytuacjach będących podstawą przedstawienia skarżącemu zarzutów.
Nie można też w tym przypadku mówić o naruszeniu zasady domniemania niewinności. Organ nie był również zobowiązany do rozważenia podjęcia względem skarżącego innych rozstrzygnięć takich jak przeniesienie skarżącego do pełnienia służby w innej jednostce Policji. Jak już bowiem zaznaczono wyżej samo podejrzenie funkcjonariusza Policji o zachowania karalne, zaprzeczające przyjętym zobowiązaniom, naraża dobre imię służby i może uzasadniać zwolnienie go ze służby w oparciu o art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.
W świetle powyższego prawidłowe jest stanowisko organów Policji, że
w okolicznościach sprawy interes służby przeważał nad słusznym interesem skarżącego.
Ponadto biorąc pod uwagę okoliczności faktyczne będące podstawą wydania zaskarżonego rozkazu personalnego, a także zastosowaną przez organ podstawę prawną zwolnienia ze służby, zbędne było w sprawie przeprowadzenie dowodów na okoliczność dotychczasowej nienagannej służby skarżącego.
Podkreślenia wymaga, że celem prowadzonego postępowania wyjaśniającego
w niniejszej sprawie było wskazanie przyczyn i okoliczności uzasadniających zwolnienie skarżącego ze służby ze względu na ważny interes służby. Istota sprawy sprowadzała się zatem do wykazania ważnego interesu służby i jego naruszenia czy też zagrożenia, nie zaś do ustalania i badania dotychczasowej czy przebiegu służby skarżącego. Są to okoliczności irelewantne z punktu widzenia normy prawnej stanowiącej podstawę materialną zaskarżonej decyzji. Bez wpływu na wydanie zaskarżonej decyzji pozostaje dotychczasowa nienaganna służba skarżącego, w czasie którego cieszył się on zaufaniem przełożonych. Dotychczasowa nienaganna służba skarżącego w Policji nie może zniwelować nieakceptowanego w szeregach tej formacji, nawet jednorazowego, zachowania skarżącego. Ustalenia dokonane w toku postępowania umożliwiają natomiast ocenę jego postawy moralnej i etycznej, jako nagannej. Okoliczności przytoczone przez organ były wystarczające do oceny, że skarżący utracił przymiot "nieposzlakowanej opinii" wymagany od funkcjonariuszy pełniących służbę w Policji.
Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 10 § 1 w zw. z art. 75 § 1 w zw. z art. 78 w zw. z art. 127 w zw. z art. 136 k.p.a. poprzez uniemożliwienie skarżącemu czynnego udziału w sprawie w szczególności poprzez nierozpoznanie wniosków dowodowych i zaniechaniu wydania postanowienia o odmowie przeprowadzenia dowodu.
Odnosząc się do tego zarzutu przede wszystkim należy podnieść, że postępowania dowodowe w niniejszej sprawie był ograniczone wyłącznie do faktu przedstawienia skarżącemu zarzutów. Jak już podniesiono wyżej celem prowadzonego postępowania wyjaśniającego w niniejszej sprawie było wskazanie przyczyn i okoliczności uzasadniających zwolnienie skarżącego ze służby ze względu na ważny interes służby.
Jak słusznie zauważa organ w zaskarżonym rozkazie personalnym organ
w postępowaniu administracyjnym zobowiązany jest do zgromadzenia dowodów mających znaczenie dla rozstrzygnięcia danej sprawy i poczynienia na tej podstawie niezbędnych ustaleń faktycznych. O tym, jakie ustalenia faktyczne są konieczne dla załatwienia sprawy, decydują przepisy prawa materialnego, a nie subiektywne przekonanie strony. Określenie faktów mających znaczenie dla konkretnej sprawy winno być oparte o przepis prawa materialnego, który jest podstawą rozstrzygnięcia tej sprawy. W niniejszej sprawie przepisem tym jest art. 41 ust. 2 pkt 5 oraz art. 25 ust. 1 ustawy o Policji.
Fakt niewydania przez organ formalnego postanowienia dotyczącego zgłoszonego wniosku dowodowego nie stanowi o naruszeniu przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zauważyć bowiem należy, że postanowienie w sprawie przeprowadzenia dowodu jest postanowieniem w rozumieniu art. 123 k.p.a., z tym że na postanowienie to nie służy zażalenie ani skarga do sądu administracyjnego. Postanowienie w sprawie przeprowadzenia dowodu nie musi zawierać uzasadnienia. Organ I instancji wyjaśnił w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego z jakich względów odmówił przeprowadzenia wnioskowanych przez skarżącego dowodów. Stanowisko to trafnie podzielił organ II instancji.
Również pozostałe, podniesione w skardze zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. Nie ma racji skarżący, iż w sprawie doszło do naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 75, i art. 80 k.p.a. polegającego na niewyczerpującym zebraniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie. Organ zebrał materiał dowodowy wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia w przedmiocie zwolnienia ze służby, bowiem sam fakt postawienia policjantowi zarzutów w postępowaniu karnym wypełnia przesłankę "ważnego interesu służby" z art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, która ma pierwszeństwo przed "słusznym interesem" funkcjonariusza.
Nie są również usprawiedliwione zarzuty skargi dotyczące nadania decyzji organu I instancji rygoru natychmiastowej wykonalności. KWP słusznie bowiem wskazał, że za nadaniem temu rozkazowi personalnemu rygoru natychmiastowej wykonalności przemawia interes służby tożsamy z interesem społecznym. Jak zasadnie podnosił organ w tym zakresie, pozostawienie skarżącego w służbie mogłoby spowodować znaczny uszczerbek w pozytywnym odbiorze Policji. Brak zaś zaufania i negatywny odbiór funkcjonariusza Policji w konsekwencji skutkować może brakiem poczucia bezpieczeństwa i poddaniem pod wątpliwość zasadności istnienia i funkcjonowania Policji.
Ponadto podnieść należy, że przedmiotem skargi jest rozkaz personalny organu odwoławczego, który nosi cechy ostateczności i tym samym wykonalności z mocy prawa. Istotą natychmiastowej wykonalności decyzji administracyjnych jest to, że decyzja staje się wykonalna pomimo tego, że nie jest ostateczna. Instytucja ta dotyczy zatem wykonalności decyzji nieostatecznych. W przypadku gdy decyzja natychmiast wykonalna staje się ostateczna, nie obowiązują już żadne ograniczenia w jej wykonaniu. Tym samym nadanie rygoru na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. wywołuje skutki wyłącznie w sferze tymczasowej wykonalności decyzji i w takiej też sferze pozostaje aktualne kontestowanie prawidłowości zastosowania owego rygoru (zob. wyrok NSA z dnia 15 lipca 2010 r. sygn. akt II OSK 1134/09, orzeczenia.nsa.gov.pl). Wydanie ostatecznego rozkazu personalnego, jak miało to miejsce w badanej sprawie, zamyka ową sferę. Z momentem wydania decyzji ostatecznej kwestia rygoru natychmiastowej wykonalności przestaje mieć znaczenie, bowiem wykonalność decyzji zostaje przeniesiona na inny poziom, na którym wykonalność staje się zasadą, co wynika z ostateczności decyzji (art. 130 § 1 i 2 k.p.a.). Z tego też powodu zarzucanie na tym etapie postępowania naruszenia art. 108 § 1 k.p.a. zupełnie abstrahuje od kwestii stanu sprawy, którą kontroluje Sąd, rozpatrując skargę na ostateczną decyzję w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby (por. wyrok NSA z 16 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 968/19, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Wyjaśnić należy, że zgodnie z 43 ust. 3 ustawy o Policji zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 i 8 może nastąpić po zasięgnięciu opinii zakładowej organizacji związkowej reprezentującej policjanta.
Jak wynika z akt sprawy w uchwale nr [...] z dnia [...] października 2024 roku Zarząd Wojewódzki NSZZ Policjantów Województwa [...] wskazał, że stoi na stanowisku, iż decyzje dotyczące zwolnienia skarżącego ze służby powinny nastąpić po uprawomocnieniu się wyroku sądowego.
Dopuszczalność rozwiązania stosunku służbowego na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 zależy jednak od zasięgnięcia, a nie uzyskania opinii zakładowej organizacji związkowej reprezentującej policjanta. Zasięgnięcie tej opinii jest obligatoryjne, ale wymóg ten oznacza jedynie, że organ planując zwolnienie policjanta ma obowiązek uprzedzić o tym organizację związkową i umożliwić jej zajęcie w tym zakresie stanowiska. Tak więc opinia związku zawodowego, niezależnie od jej treści (pozytywna czy negatywna), nie wiąże organu Policji. Oznacza to, że powyższy przepis obliguje organ do zasięgnięcia opinii zakładowej organizacji związkowej reprezentującej policjanta w przedmiocie zwolnienia ze służby na omawianej podstawie, jednak nie uzależnia zwolnienia funkcjonariusza w tym trybie od wydania opinii przez organ związkowy.
Reasumując, w przedstawionym stanie faktycznym zaskarżony rozkaz personalny, utrzymujący w mocy rozkaz personalny organu I instancji, należy uznać za zgodny z prawem, zaś zarzuty skargi za nieuzasadnione. Sąd nie stwierdził bowiem dowolności w podjętym rozstrzygnięciu. Organ zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy istotny dla podjęcia rozstrzygnięcia, prawidłowo rozważył interes społeczny (interes służby) względem słusznego interesu skarżącego oraz w sposób przekonujący wyjaśnił przesłanki podjętej decyzji. Organ kierował się przy tym dobrem służby i przez ten pryzmat dokonał oceny słusznego interesu skarżącego podejmując rozstrzygnięcie na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.
Wyjaśnić też należy, że Sąd nie uwzględnił zawartych w skardze wniosków dowodowych. Zgodnie z art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, z późn. zm.), dalej "p.p.s.a.", sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
Podnieść bowiem należy, że w sprawie nie było żadnych istotnych wątpliwości, których wyjaśnienie byłoby konieczne przed wydaniem wyroku w sprawie. Dołączone do skargi pismo policjantów Komendy Miejskiej Policji w [...] z dnia [...] stycznia
2025 r., pismo policjanta Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] z dnia [...] stycznia 2025 r. oraz sporządzona w dniu [...] stycznia 2025 r. opinia służbowa odnoszą się do dotychczasowej postawy skarżącego jako funkcjonariusza. Biorąc pod uwagę zastosowaną w niniejszej sprawie podstawę prawną oraz faktyczną zaskarżonego rozkazu personalnego dotychczasowa postawa skarżącego jako funkcjonariusza nie miała żadnego istotnego znaczenia w sprawie.
Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art.151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło