II SA/Wa 800/20
WyrokWSA w Warszawie2020-12-18
Skład orzekający: Izabela Głowacka-Klimas, Andrzej Wieczorek, Karolina Kisielewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przy obliczaniu odprawy mieszkaniowej dla żołnierza zwalnianego z zawodowej służby wojskowej należy uwzględnić normy na jego dorosłych synów, którzy usamodzielnili się, podjęli pracę i zamieszkują w innej miejscowości, czy też należy kierować się stanem faktycznym z daty wydania decyzji o wypłacie odprawy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odprawa mieszkaniowa ma na celu zaspokojenie aktualnych potrzeb mieszkaniowych żołnierza po zakończeniu służby. Dlatego przy jej obliczaniu należy uwzględnić realny stan rodzinny żołnierza w dacie wydawania decyzji, a nie stan z przeszłości, gdy synowie mieszkali z żołnierzem. Dorosłe, usamodzielnione dzieci, które koncentrują swoje centrum życiowe i zawodowe w innej miejscowości, nie są traktowane jako "wspólnie zamieszkałe" w rozumieniu przepisów, a ich uwzględnienie przy obliczaniu odprawy byłoby sprzeczne z celem tej instytucji.Stan faktyczny
Skarżący, żołnierz zawodowy, wystąpił o wypłatę odprawy mieszkaniowej po zwolnieniu ze służby. Do wyliczenia odprawy chciał uwzględnić normy na siebie, żonę oraz dwóch synów. Organy administracji uznały, że synowie skarżącego, którzy ukończyli studia, podjęli pracę i zamieszkują w innej miejscowości, nie powinni być uwzględnieni przy obliczaniu odprawy, ponieważ nie mieszkają już wspólnie z ojcem i nie wymagają zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych. Skarżący wniósł skargę, zarzucając błędną wykładnię przepisów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.), Asesor WSA Karolina Kisielewicz, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi B. W. na decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie wypłaty odprawy mieszkaniowej oddala skargę
Prezes Agencji Mienia Wojskowego (dalej Prezes Agencji/organ) decyzją
z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] (dalej decyzja z dnia [...] marca
2020 r.), po rozpatrzeniu odwołania Pana W. W. (dalej strona/skarżący) utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] (dalej Dyrektor Oddziału Regionalnego AMW
w [...]/organ I instancji), z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] (dalej decyzja z dnia [...] stycznia 2020 r.) o wypłaceniu stronie odprawy mieszkaniowej w wysokości 142.914,05 złotych.
Skarżący pismem z dnia [...] października 2019 r. wystąpił do Dyrektora Oddziału Regionalnego AMW w [...] z wnioskiem o wypłatę odprawy mieszkaniowej. Do wyliczenia odprawy mieszkaniowej wskazał dzień [...] września 2018 r., w którym to członkami rodziny, o których mowa w art. 26 ust. 3 ustawy byli: Pani U. W. (żona), Pan P. W. (syn ur. [...] października 1993 r.) i Pan K. W. (syn ur. [...] maja 1995 r.). Dodatkowo (w piśmie otrzymanym przez organ I instancji w dniu [...] stycznia 2020 r.) skarżący doprecyzował, iż jego syn, Pan K. W. przebywa
w [...] w celach zarobkowych, albowiem po skończeniu studiów od dnia [...] grudnia 2019 r. podjął tam pracę.
Dyrektor Oddziału Regionalnego AMW w [...] ustalił, że z rozkazu personalnego Nr [...] Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych z dnia [...] sierpnia 2019 r., wynika, że skarżący zostanie zwolniony z zawodowej służby wojskowej pełnionej jako służba stała i przeniesiony do rezerwy z dniem [...] stycznia 2020 r., wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, dokonanego przez żołnierza. Z zaświadczenia wystawionego przez organ wojskowy wynikało, że skarżący w ostatnim dniu pełnienia czynnej służby wojskowej będzie posiadał 34 lata, 4 miesiące i 28 dni wysługi, od której jest uzależniona wysokość dodatku za długoletnią służbę wojskową.
W toku prowadzonego postępowania o wypłacie odprawy mieszkaniowej organ I instancji ustalił, że Pan P. W. (lat 26) i Pan K. W. (lat 24) nie zamieszkują obecnie ze swoim ojcem, w [...] przy ul. [...], tylko w wynajmowanym lokalu mieszkalnym
w [...] na os. [...]. Fakt zamieszkiwania synów skarżącego
w wynajmowanym lokalu mieszkalnym w [...] nie jest podyktowany pobieraniem przez nich nauki w [...].
Decyzją z [...] stycznia 2020 r. Dyrektor postanowił o wypłacie skarżącemu odprawy mieszkaniowej i uwzględnił, do jej wyliczenia, 2 normy powierzchni użytkowej podstawowej. W treści uzasadnienia decyzji organ I instancji wskazał, że synowie wnioskodawcy nie mieszkają już na stałe z ojcem, gdyż usamodzielnili się
i nie wymagają zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych.
Skarżący w terminie złożył do Prezesa Agencji odwołanie. Zarzucił niewłaściwą interpretację przepisów ustawowych, które według niego jednoznacznie umożliwiają wskazanie przez żołnierza okresu z jakiego chce mieć naliczoną odprawę mieszkaniową. Jego zdaniem wskazani przez skarżącego członkowie rodziny powinni być uwzględniani przy naliczeniu odprawy mieszkaniowej, bez względu na to, gdzie obecnie mieszkają i pracują.
Organ działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm. dalej k.p.a.)
i art. 17 ust. 4 ustawy z 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego (Dz. U.
z 2018 r. poz. 2308 ze zm. dalej ustawa o AMW) oraz art. 47 ust. 1 pkt 1 i 3 oraz ust. 2 pkt 4 i ust. 5 w związku z art. 23 ust. 1 pkt 1 b oraz art. 26 ust. 1 i 3 ustawy z 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2018 r. poz. 2356 ze zm. dalej ustawa o zakwaterowaniu), po rozpatrzeniu odwołania skarżącego od decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego AMW w [...] z dnia [...] stycznia 2020 r. o wypłaceniu skarżącemu odprawy mieszkaniowej w wysokości 142914,05 złotych, decyzją z dnia [...] marca 2020 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.
Organ wskazał, że w rozpatrywanej sprawie niekwestionowane jest to, że odprawa mieszkaniowa została przyznana na wniosek skarżącego - żołnierza służby stałej - który został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] stycznia 2020 r. Na dzień zwolnienia ze służby wojskowej ww. żołnierz posiadał wysługę,
od której jest uzależniona wysokość dodatku za długoletnią służbę wojskową,
w wymiarze 34 lat, 4 miesięcy i 28 dni.
W jego ocenie kwestią sporną jest ustalenie ilości norm powierzchni użytkowej podstawowej, które powinny zostać uwzględnione przy obliczaniu należnej skarżącemu odprawy mieszkaniowej.
Organ wskazał, że w rozpatrywanej sprawie organ I instancji do obliczenia wysokości odprawy mieszkaniowej przyjął przysługujące skarżącemu w myśl art. 26 ust. 1 i 3 ustawy o zakwaterowaniu uprawnienia do dwóch norm, wynikające ze stanu rodzinnego - 2 osoby (wnioskodawca oraz jego żona). Nie uwzględniono zaś wskazanych przez skarżącego norm na dwóch synów, którzy w dacie orzekania
o wypłacie odprawy mieszkaniowej zamieszkiwali w Poznaniu, gdzie po skończeniu studiów podjęli pracę.
W ocenie organu stanowisko uzasadnione w decyzji z dnia [...] stycznia 2020 r. jest zasadne. Prezes Agencji podniósł, że zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy
o zakwaterowaniu przy ustalaniu powierzchni użytkowej podstawowej uwzględnia się stanowisko służbowe żołnierza zawodowego oraz jego stan rodzinny. Norma powierzchni użytkowej podstawowej, która przysługuje żołnierzowi z jednego tytułu, wynosi od 8 m2 do 12 m2. Członków rodziny żołnierza zawodowego, których uwzględnia się przy ustalaniu przysługującej powierzchni użytkowej podstawowej lokalu mieszkalnego definiuje i określa art. 26 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu.
W świetle tego przepisu są nimi: małżonek oraz wspólnie zamieszkałe dzieci własne (...), nie dłużej jednak niż do dnia ukończenia 25 roku życia, chyba, że przed tym dniem stały się niezdolne do pracy oraz do samodzielnej egzystencji i nie zawarły związku małżeńskiego. W jego ocenie przepis ten co do zasady reguluje sytuację dzieci żołnierza, które nie są samodzielne i pozostają z rodzicami we wspólnym gospodarstwie domowym, najczęściej dlatego, że np. uczą się (25 lat - to z reguły wiek kończenia studiów). To w stosunku do takich dzieci rodzice mają obowiązek zapewnienia im warunków mieszkaniowych. Uwzględniając powyższe uznać należy, że w normie prawnej wyrażonej w przepisie art. 47 ustawy o zakwaterowaniu chodzi więc o pomoc tym żołnierzom, którzy po odejściu ze służby nadal zapewniają potrzeby mieszkaniowe swym dzieciom i dlatego brane są one pod uwagę przy określeniu wartości stosownej normy potrzebnej dla wyliczenia przysługującej odprawy mieszkaniowej. Wskazał, że pogląd taki jest zbieżny ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyroku I OSK 2621/17 z dnia 23 sierpnia 2019 r. (publikowanym w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych), który nie uwzględnił stanu faktycznego dotyczącego członków rodziny żołnierza w dniu przez niego wskazanym w oświadczeniu do wyliczenia wysokości odprawy mieszkaniowej. Podniósł, że w orzecznictwie Sądów dominuje pogląd, że "...potrzeby mieszkaniowe winny być oszacowane w sposób uwzględniający realny stan rodzinny żołnierza, bowiem to wymiar tych potrzeb winien stanowić o rozmiarze przyznanej pomocy mieszkaniowej...". W ocenie organu taki jest cel odprawy mieszkaniowej, a nie dokonywanie naliczenia wysokości należnej odprawy na dzień, w którym żołnierz posiada "najliczniejszą" rodzinę.
Podniósł, że odwołując się do wykładni funkcjonalnej przepisów art. 26 ust. 1
i 3 w związku z art. 47 ustawy o zakwaterowaniu, organ rozstrzygając o wypłacie odprawy mieszkaniowej obowiązany jest stosować się do treści przepisów mających zastosowanie w sprawie, biorąc pod uwagę stan faktyczny występujący w dacie orzekania. Jego zdaniem oznacza to, że wydanie decyzji o wypłacie żołnierzowi odprawy mieszkaniowej poprzedza ustalenie stanu faktycznego i prawnego sprawy, podczas którego ocenie podlega m.in. oświadczenie żołnierza o stanie rodzinnym
na dzień przez niego wskazany, z uwzględnieniem okoliczności zaistniałych na dzień wydania rozstrzygnięcia.
Wobec tego przenosząc powyższe na niniejszą sprawę stwierdził, że przyjęcie do określenia kwoty odprawy mieszkaniowej również norm na dwóch synów skarżącego, którzy usamodzielnili się i nie zamieszkują wspólnie z żołnierzem, gdyż swoje centrum życiowe i zawodowe koncentrują w innym mieście, kłóciłoby się zarówno z funkcją przedmiotowej odprawy wyrażonej w art. 47, jak i z definicją dzieci zawartą w art. 26 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu. Pominięcie tego faktu i przyjęcie, że synowie skarżącego zamieszkują razem z nim, a zatem skarżący będzie zabezpieczał ich potrzeby mieszkaniowe z odprawy, sprzeciwiałoby się ustalonemu stanowi faktycznemu sprawy.
W świetle powyższego wbrew zarzutom skarżącego, Prezes Agencji uznał, że organ I instancji nie naruszył przepisu art. 47 ustawy o zakwaterowaniu i zasadnie przyjął, że zachodzą podstawy do wypłaty skarżącemu odprawy mieszkaniowej
w wysokości wskazanej w decyzji z dnia [...] stycznia 2020 r.
Wobec powyższego orzeczono jak w zaskarżonym orzeczeniu.
Skargę na powyższe orzeczenie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący, zarzucając naruszenie:
1. prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię art. 47 ust. 5 ustawy
o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, polegającą na przyjęciu, iż żołnierzowi zawodowemu przy wypłacaniu odprawy mieszkaniowej nie bierze się pod uwagę
do obliczania jej wysokości ilość norm należnych żołnierzowi w okresie zawodowej służby wojskowej w dniu wskazanym przez żołnierza,
2. art. 47 ust. 1 pkt 3 w związku art. 26 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP przez błędne jego zastosowanie w sytuacji, gdy przepis ten jasno stanowi, że przy obliczaniu odprawy wartość przysługującego lokalu mieszkalnego jest iloczynem maksymalnej powierzchni użytkowej podstawowej przypadającej na jedną normę,
o której mowa w art. 26 ust. 1, ilości norm należnych żołnierzowi w okresie zawodowej służby wojskowej w dniu wskazanym przez żołnierza, wskaźnika 1,66, wskaźnika ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego oddanego
do użytkowania w kwartale poprzedzającym kwartał, w którym nastąpiło zwolnienie
z tej służby, określanego w komunikacie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, a w dacie wskazanej przez skarżącego do członków jego rodziny, na których przyznane powinny być normy należeli również dwaj synowie skarżącego, w związku z powyższym okoliczność ta winna zostać uwzględniona,
3. art. 26 i art. 47 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP przez niewłaściwą wykładnię i przyjęcie wykładni celowościowej oraz funkcjonalnej prowadzące do konfliktu z rzeczywistą treścią wskazanych tam norm prawnych,
w sytuacji gdy przepisy te są na tyle jasne i czytelne, że nie wymagały sięgania
do tych metod interpretacji, co doprowadziło do nadania tym przepisom innego znaczenia niż to wynikające z ich treści.
Skarżący wskazał na niewłaściwe stanowisko Prezesa AMW i podniósł, że
wykładnia przepisów została dokonana w oderwaniu od przepisu art. 47 ust. 5 ustawy o zakwaterowaniu. Jego zdaniem rezultat jaki chciał osiągnąć ustawodawca, wprowadzając w omawianym przepisie możliwość wskazania przez żołnierza dnia, na który miałyby być ustalane normy mające wpływ na wysokość odprawy mieszkaniowej jest oczywisty. Wskazał, że celem ustawodawcy było przekonanie żołnierzy o kontynuowaniu służby poprzez ustawowe zagwarantowanie im, że przy wydawaniu decyzji o wypłacie odprawy mieszkaniowej organ przyjmować będzie do obliczenia wartość przysługującego lokalu mieszkalnego, ilość norm należnych żołnierzowi w okresie zawodowej służby wojskowej w dniu wskazanym przez żołnierza.
Uznał, że istotą postępowania, świetle art. 47 ust. 1 pkt. 3 ustawy
o zakwaterowaniu, jest ustalanie liczby osób stanowiących rodzinę skarżącego na dzień przez niego wskazany. Wskazał, że to żołnierz wskazuje dzień, do którego należy ustalać liczbę norm przysługujących żołnierzowi niezbędnych do wyliczenia wysokości odprawy mieszkaniowej. Wskazał, że w procesach wykładni prawa administracyjnego pierwszoplanowe znaczenie powinny mieć zasady praworządności, legalności i kompetencyjności, co oznacza, że wykładnia językowa
i znaczenie literalne powinny mieć pozycję uprzywilejowaną w stosunku do wykładni systemowej i funkcjonalnej, jak i argumenty polityczne, albowiem w państwie praworządnym obywatele mają prawo polegać na tym, co prawodawca w tekście prawnym powiedział, a nie na tym, co zamierzał powiedzieć lub co powiedziałby gdyby znał nowe okoliczności (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie z dnia 13.06.2017r., sygn. akt II SA/Wa 1732/16).
W związku z powyższym wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego AMW w [...] z dnia [...] stycznia 2020 r. i przyznanie skarżącemu odprawy mieszkaniowej uwzględniającej przy jej wyliczaniu normy na dwóch synów to jest uznania synów
za dzieci żołnierza, którym powinien on zaspokoić potrzeby mieszkaniowe
ze świadczenia jakim jest odprawa mieszkaniowa, nadto wnosił o zasądzenie
od Prezesa Agencji Mieszkaniowej na rzecz skarżącego koszów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Przedmiotem skargi jest decyzja Prezesa Agencji z dnia [...] marca 2020 r. utrzymująca w mocy decyzję Dyrektor Oddziału Regionalnego AMW w [...]
z dnia [...] stycznia 2020 r.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do badania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby
w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności naruszających prawo i przez to mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 - dalej P.p.s.a.) lub też wystąpiło naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Stosownie zaś do treści art. 134 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Rozpatrywana według tych kryteriów skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 1b ustawy o zakwaterowaniu odprawa mieszkaniowa, o której mowa w art. 47, przysługuje żołnierzowi służby stałej, który do dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej nie otrzymał decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 21 ust. 6, o ile nabył on prawo do emerytury wojskowej (...).. Przepis art. 47 ust. 1 tej ustawy stanowi, iż odprawa mieszkaniowa wynosi 3% wartości przysługującego lokalu mieszkalnego za każdy rok podlegający zaliczeniu do wysługi lat, od której jest uzależniona wysokość dodatku za długoletnią służbę wojskową i nie może być niższa niż 45% oraz wyższa niż 80% wartości przysługującego lokalu mieszkalnego. Odprawę oblicza się i wypłaca z uwzględnieniem okresu służby żołnierza liczonego w pełnych latach, z tym że rozpoczęty rok, w którym następuje zwolnienie ze służby, przyjmuje się jako rok pełny i wartości przysługującego lokalu mieszkalnego, jako iloczynu maksymalnej powierzchni użytkowej podstawowej przypadającej na jedną normę, o której mowa wart. 26 ust. 1, ilości norm należnych żołnierzowi w okresie zawodowej służby wojskowej w dniu wskazanym przez żołnierza, wskaźnika 1,66, wskaźnika ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego oddanego
do użytkowania w kwartale poprzedzającym kwartał, w którym nastąpiło zwolnienie
z tej służby, określanego w komunikacie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego.
Przepisy art. 21 ust.1, art. 21 ust. 6, 23 ust. 1 pkt b i art. 23 ust. 9 ustawy
o zakwaterowaniu stanowią, że odprawa mieszkaniowa jest jedną z przewidzianych tą ustawą form zaspokojenia przysługującego żołnierzowi, w tym żołnierzowi, który nabył prawo do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej, prawa do zakwaterowania. Tę tezę potwierdza orzecznictwo sądowe. Na przykład w wyroku
z dnia 7 października 2011 r. sygn. akt II CSK 693/10 (lex nr 110285) Sąd Najwyższy stwierdził, że celem odprawy mieszkaniowej, jest udzielenie pomocy byłemu żołnierzowi w zaspokojeniu jego potrzeb mieszkaniowych po zakończeniu służby wojskowej. Chodzi więc o zaspokojenie aktualnych potrzeb mieszkaniowych istniejących po zakończeniu służby (przejściu na emeryturę). W ocenie Sądu prowadzi to do wniosku, że te potrzeby mają być oceniane według stanu faktycznego zaistniałego po zakończeniu służby (przejściu na emeryturę), nie zaś według stanu faktycznego poprzedzającego to przejście.
Według art. 26 ust. 3 tej ustawy, członkami rodziny żołnierza zawodowego, których uwzględnia się przy ustalaniu przysługującej powierzchni użytkowej podstawowej, są małżonek oraz wspólnie zamieszkałe dzieci własne, przysposobione, przyjęte na wychowanie na podstawie orzeczenia sądu opiekuńczego, dzieci małżonka, do czasu zawarcia przez nie związku małżeńskiego, nie dłużej jednak niż do dnia ukończenia 25 roku życia, chyba że przed tym dniem stały się niezdolne do pracy oraz do samodzielnej egzystencji i nie zawarły związku małżeńskiego. Przepis art. 47 ust. 1 pkt 3 ustawy stanowi natomiast, że odprawę mieszkaniową oblicza się i wypłaca z uwzględnieniem m. in. maksymalnej powierzchni użytkowej podstawowej przypadającej na jedną normę, o której mowa w art. 26 ust. 1 oraz ilości norm należnych żołnierzowi w okresie zawodowej służby wojskowej w dniu wskazanym przez żołnierza.
W ocenie Sądu, wbrew wykładni literalnej art. 47 ust. 1 pkt 3 ustawy określenie mówiące o "ilości norm należnych żołnierzowi w okresie zawodowej służby wojskowej w dniu wskazanym przez żołnierza", należy interpretować w ten sposób, że ten dzień nie może być dniem dowolnie wskazanym przez żołnierza, przypadającym w jakimkolwiek momencie pełnienia służby, przed nabyciem prawa do odprawy mieszkaniowej. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 23 sierpnia 2019 r. sygn. akt I OSK 2621/17, dotyczącym odprawy mieszkaniowej, stwierdził
m.in. "przyznanie przez organy i Sąd I instancji pierwszeństwa dyrektywom funkcjonalnym w rekonstruowaniu normy prawnej będącej podstawą rozstrzygnięcia (...) nie może być uznane za dowolne (...)". Naczelny Sąd Administracyjny podniósł m.in., że normę prawną rekonstruuje się z całokształtu obowiązujących przepisów,
a wykładnia prawa będąc operacją myślową dokonywaną przy wykorzystaniu wszystkich trzech grup dyrektyw interpretacyjnych (językowych, systemowych, funkcjonalnych) nie może ograniczać się do wykładni językowej jednego przepisu lecz jest operacją, w toku której dokonuje się przekładu zbioru przepisów prawa stanowionego na zbiór norm postępowania równoznaczny jako całość z danym zbiorem przepisów (vide: wyrok TK z dnia 10 grudnia 2002r. sygn. akt P 6/02, OTK-A 2002/7/91). Oczywiste jest, że jednakowe rezultaty interpretacji otrzymane wg tych trzech typów dyrektyw wzmacniają uzyskany rezultat wykładni, natomiast różnice rezultatów wykładni językowej, systemowej i funkcjonalnej wymagają podjęcia decyzji o pierwszeństwie któregoś z nich (vide: M. Zieliński, Clara non sunt interpretanda -mity i rzeczywistość, ZNSA 2012/6/18-21; M.Zieliński, Wykładnia prawa. Zasady, reguły, wskazówki, LexisNexis 2012, s. 238 - 239). W takiej sprawie jak rozpatrywana nie można pominąć celu odprawy mieszkaniowej jakim jest udzielenie ze środków Skarbu Państwa pomocy byłemu żołnierzowi w zaspokojeniu jego potrzeb mieszkaniowych po zakończeniu służby wojskowej.
To wszystko prowadzi do wniosku, że potrzeby mieszkaniowe winny być oszacowane w sposób uwzględniający realny stan rodzinny żołnierza, bowiem to wymiar tych potrzeb winien stanowić o rozmiarze przyznanej pomocy mieszkaniowej.
W ocenie Sądu żądanie skarżącego sprowadza się do domagania się zaspokojenia jego nieaktualnych potrzeb mieszkaniowych, wtedy gdy razem z nim zamieszkiwała żona i dwóch synów - Pan P. W. (ur. [...] października 1993 r. lat 26) i Pan K. W. (ur. [...] maja 1995 r. lat 24), a nie potrzeb mieszkaniowych po zakończeniu służby (jak stwierdził Sąd Najwyższy).
Należy wskazać, że organy do wyliczenia odprawy mieszkaniowej słusznie nie uwzględniły wskazanych przez skarżącego norm na dwóch synów, którzy w dacie orzekania o wypłacie odprawy mieszkaniowej zamieszkiwali w [...], gdzie po skończeniu studiów podjęli pracę.
Istotnym na gruncie przedmiotowej sprawy jest pojęcie miejsca zamieszkania, a mianowicie zgodnie z art. 26 § 1 Kodeksu cywilnego (t.j. Dz.U. z 2019r., poz. 1145) miejscem zamieszkania dziecka pozostającego pod władzą rodzicielska jest miejsce zamieszkania rodziców, albo tego z rodziców, któremu wyłącznie przysługuje władza rodzicielska, lub któremu zostało powierzone wykonywanie władzy rodzicielskiej. Bezspornym jest fakt, iż centrum życiowe synów skarżącego skoncentrowane jest
w Poznaniu gdzie jak wyżej wskazano zamieszkują i podjęli pracę. Nie ma zatem podstaw do przyjęcia, że synowie skarżącego są "wspólnie zamieszkałymi" dziećmi skarżącego, w rozumieniu art. 26 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu, którzy powinni być uwzględnieni przy ustalaniu przysługującej powierzchni użytkowej podstawowej.
W tym stanie rzeczy organy zasadnie odwoływały się do wykładni funkcjonalnej przepisów art. 26 ust. 1 i 3 w związku z art. 47 ustawy o zakwaterowaniu i zasadnie wskazały, iż rozstrzygając o wypłacie odprawy mieszkaniowej obowiązane są stosować się do treści przepisów mających zastosowanie w sprawie, adekwatnie do stanu faktycznego występującego w dacie orzekania. Oznacza to, że wydanie decyzji o wypłacie żołnierzowi odprawy mieszkaniowej poprzedza ustalenie stanu faktycznego i prawnego sprawy, podczas którego ocenie podlega m.in. oświadczenie żołnierza o stanie rodzinnym na dzień przez niego wskazany, z uwzględnieniem okoliczności zaistniałych na dzień wydania rozstrzygnięcia.
W ocenie Sądu uwzględnienie wniosku nie tylko pozostawałoby w jaskrawej sprzeczności z celem instytucji odprawy mieszkaniowej należnej żołnierzowi, ale wręcz nosiłoby wszelkie cechy nadużycia prawa do odprawy. Pozostawałoby bowiem bez jakiegokolwiek związku z koniecznością zapewnienia - po odejściu ze służby
w wojsku - potrzeb mieszkaniowych członkom rodziny, tj. dorosłym synom, którzy zamieszkują w innej miejscowości.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) orzekł, jak
w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło