II SA/Wa 825/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz, Sędziowie WSA Danuta Kania, Janusz Walawski (spr.), Protokolant specjalista Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2018 r. sprawy ze skargi Z.R. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany lub uchylenia decyzji - oddala skargę - Z.R. w dniu 8 sierpnia 2015 r. złożył do Wojewody [...] wniosek o "weryfikację w trybie art. 154 K.p.a. decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2015 r., [...] orzekającej za decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] kwietnia 2015". Wojewoda [...], na podstawie art. 154 § 1 K.p.a., w dniu [...] października 2015 r. wydał decyzję nr [...], która odmówił ww. uchylenia lub zmiany decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] orzekającą o utracie przez Z.R. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] kwietnia 2015 r. Organ w uzasadnieniu decyzji przytoczył treść art. 154 § 1 K.p.a., dokonał jego interpretacji i podał, że wnioskodawca składając wniosek o weryfikację decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2015 r., [...] w trybie tego przepisu nie powołał się na żadne okoliczności faktyczne odmienne w stosunku do pierwotnie istniejących. Natomiast argumenty zawarte we wniosku z dnia 8 września 2015 r. dotyczące sytuacji materialnej nie mogły mieć znaczenia dla oceny zasadności i celowości uchylenia lub zmiany powyżej określonej decyzji i to zarówno z punktu widzenia interesu społecznego, jak i słusznego interesu strony. W ocenie organu w rozpatrywanej sprawie nie zaistniały przesłanki wymienione w art. 154 § 1 K.pa. i brak jest podstaw do uchylenia przedmiotowej decyzji. Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, działając na podstawie art. 138 § 1 K.p.a., w dniu [...] stycznia 2016 r. wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzje organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji przedstawił ustalony w sprawie stan faktyczny, a w szczególności okoliczności w jakich doszło do utraty przez Z.R. statusu osoby bezrobotnej i na podstawie jakich przepisów została wydana decyzja w tym przedmiocie. Organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie brak jest przesłanek, o których mowa w art. 154 § 1 K.p.a., a wydane przez organy decyzje o utracie statusu osoby bezrobotnej nie stwarzają realnego zagrożenia dla zdrowia lub życia Z.R. Decyzja Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej stała się przedmiotem skargi wniesionej przez Z.R. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze skarżący wniósł o zawieszenie postępowania z uwagi na to, że przed wniesieniem skargi pismem z dnia 1 kwietnia 2016 r. wniósł do organu wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją. W tym miejscu podać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w dniu 13 grudnia 2016 r. wydał postanowienie sygn. akt II SA/Wa 825/16, którym zawiesił postępowanie w sprawie ze skargi Z.R. w przedmiocie odmowy zmiany lub uchylenia decyzji Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] stycznia 2016 r. W uzasadnieniu postanowienia Sąd podał, że w sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające zawieszenie postępowania sądowego, ponieważ postępowanie administracyjne z wniosku ww. o wznowienie postępowania administracyjnego zostało wszczęte przed wniesieniem skargi na postanowienie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Ten sam Sąd, postanowieniem z dnia 16 maja 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 825/16 podjął postępowanie sądowe. Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podał, że uzasadnienie skargi nie odnosi się do zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodni z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do badania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności naruszających prawo i przez to mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm. – d alej zwanej "P.p.s.a.") lub też wystąpiło naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Stosownie zaś do treści art. 134 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Wskazać należy, iż zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., a decyzja organu pierwszej instancji została wydana w trybie nadzwyczajnym przewidzianym w art.154 K.p.a. Przepis art. 154 § 1 K.p.a. stanowi, iż decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Podkreślić trzeba, iż postępowanie prowadzone w trybie art. 154 § 1 K.p.a. nie jest kontynuacją postępowania w sprawie zakończonej decyzją, której uchylenia lub zmiany domaga się strona, jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym. Konstrukcja przepisu art. 154 K.p.a. powoduje, że nie można w nim upatrywać środka zmierzającego do ponownego rozpoznania sprawy zakończonej ostateczną decyzją administracyjną, niejako "w kolejnej instancji". Postępowanie prowadzone na podstawie art. 154 K.p.a. jest bowiem samodzielnym postępowaniem administracyjnym, a jego celem jest jedynie ustalenie, czy zachodzą przesłanki do uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej określone w tym przepisie. Decyzja wydana na podstawie art. 154 K.p.a. może dotyczyć wyłącznie kwestii rozstrzygniętych decyzją ostateczną organu, to jest decyzją, której dotyczy postępowanie o zmianę lub uchylenie, nie zaś kwestii nowych (zob. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2011 r., w sprawie o sygn. akt I OSK 411/10, publikowany w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://cbois.nsa.gov.pl). Postępowanie prowadzone na podstawie art. 154 K.p.a. jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem – w przeciwieństwie do postępowania głównego (rozpoznawczego) – nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie, czy za zmianą (uchyleniem) przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Ponadto musi być spełniony jeszcze jeden warunek, by organ administracyjny mógł skutecznie zastosować tryb z art. 154 § 1 K.p.a., a mianowicie zaskarżona decyzja winna być ostateczna, przy czym na jej mocy żadna ze stron nie nabyła prawa (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 lutego 2008 r., w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 1647/07, http://cbois.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu prawidłowe jest rozstrzygnięcie znajdujące odzwierciedlenie w zaskarżonej decyzji, gdyż w sprawie niniejszej nie zaistniały przesłanki uprawniające organ do uchylenia na podstawie art. 154 K.p.a. decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r. Dla zastosowania opisanego trybu niezbędnym jest bowiem aby decyzja, która jest jego przedmiotem, dla żadnej ze stron nie tworzyła praw, a jednocześnie by za zmianą lub uchyleniem takiej decyzji przemawiał interes społeczny lub słuszny interes strony. Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie zachodził, co przesądza o braku możliwości zastosowania trybu opisanego w art. 154 K.p.a. dla jej uchylenia lub zmiany Nie budzi również wątpliwości Sądu, iż za zmianą takiej decyzji winien przemawiać interes społeczny lub słuszny interes strony. Pamiętać bowiem trzeba, iż oba rodzaje interesów - strony postępowania oraz społeczny - powinny być rozumiane w kategoriach zobiektywizowanych. Nie można zatem uznać za słuszny interes strony lub interes społeczny, w ujęciu art. 154 K.p.a., subiektywnego przeświadczenia strony o doznanej krzywdzie, ani domagania się przez nią dokonania ponownych ustaleń stanu faktycznego, z którymi się nie godzi(zob. wyrok NSA z dnia 17 września 2010 r., w sprawie o sygn. akt I OSK 428/10; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 23 września 2010 r., w sprawie o sygn. akt III SA/Wr 118/10, http://cbois.nsa.gov.pl). Oba rodzaje interesu muszą zyskać zindywidualizowaną treść, wynikającą ze stanu faktycznego i prawnego sprawy. Podkreślić należy, że decyzja podjęta w trybie art. 154 K.p.a. ma charakter uznaniowy. Natomiast postępowanie prowadzone w oparciu o art. 154 K.p.a. jest postępowaniem odrębnym od postępowania zakończonego decyzją, której dotyczy żądanie zmiany bądź uchylenia. Jego przedmiotem jest, jak słusznie zauważył organ, ustalenie przesłanek do uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej. Interes społeczny lub słuszny interes strony, o których mowa w art. 154 § 1 K.p.a., mogą przemawiać za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej, jeżeli decyzja została wydana z naruszeniem prawa, a brak jest podstaw do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Jednakże słuszny interes strony w rozumieniu art. 154 § 1 K.p.a. musi być interesem znajdującym oparcie w obowiązujących przepisach prawa. Zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 154 § 1 K.p.a. nie może bowiem prowadzić do wydania decyzji sprzecznej z prawem. Jeśli więc przy uwzględnieniu interesu społecznego lub słusznego interesu strony możliwa jest taka zmiana decyzji, która nie prowadzi do sprzeczności z powszechnie obowiązującą normą prawną (której np. rozumienie, wykładnia, od wydania decyzji "pierwotnej" uległa zmianie), to co do zasady nie ma przeszkód, na gruncie art. 154 K.p.a., do zmiany decyzji także o charakterze związanym. Warunkiem jest to, aby całość systemu prawnego nie stała temu na przeszkodzie. W ocenie sądu w niniejszej sprawie rzeczywiście istnieją dwie przyczyny, z powodu których nie jest możliwa zmiana decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2015 r. gdyż prowadziłoby to do sprzeczności z przepisami ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jednolity Dz. U z 2018 r. poz. 1265 z późn. zm.), a w szczególności z art. 33 ust. 4 pkt 4 tej ustawy. Z powyższych względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Jednocześnie należy przyznać rację organowi, że skarżący w skardze nie zawarł zarzutów odnoszących się do zaskarżonej decyzji. Mając to wszystko na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.