II SA/Wa 83/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak, Sędziowie WSA Adam Lipiński (spr.), Eugeniusz Wasilewski, Protokolant starszy sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2015 r. sprawy ze skargi T. S. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] września 2014 r., 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości. Komendant Główny Policji postanowieniem z dnia [...] listopada 2014 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 Kpa, utrzymał w mocy postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] września 2014 r., wydane na podstawie art. 61a Kpa i dotyczące odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie rozwiązania z policjantem T.S. stosunku służbowego w trybie art. 41 ust. 3 w związku z art. 42 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.). W uzasadnieniu postanowienia Komendant Główny Policji wskazał co następuje: Komendant Wojewódzki Policji w [...] rozkazem personalnym z dnia [...] lipca 2013 r. zwolnił T.S. ze służby w Policji z dniem [...] lipca 2013 r. na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Rozkazowi nadano na zasadzie art. 108 Kpa rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu rozkazu organ wskazał, iż przyczyną zastosowania wobec policjanta art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy pragmatycznej było postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w [...] z dnia [...] maja 2013 r. o przedstawieniu T.S. - wówczas specjaliście Zespołu [...] Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] - zarzutu, że w dniu [...] maja 2013 r. w W., gm. W., woj. [...], znajdując się w stanie nietrzeźwości - wyniki badań zawartości alkoholu 0,30 mg/l, 0,31 mg/l, 0,28 mg/l, 0,24 mg/l - prowadził pojazd mechaniczny w ruchu lądowym, tj. o przestępstwo z art. 178a § 1 Kodeksu karnego. Przedmiotowy rozkaz stał się ostateczny. Sprawa karna T.S. zakończyła się prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] - Wydział II Karny z dnia [...] kwietnia 2014 r. (sygn. akt [...]), na mocy którego T.S. został uznany winnym tego, że w dniu [...] maja 2013 r. w W., gm. W. prowadził w ruchu lądowym pojazd mechaniczny, znajdując się w stanie po spożyciu alkoholu, co stanowi wykroczenie z art. 87 § 1 Kodeksu wykroczeń. Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2014 r. T.S. zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] o wydanie decyzji w przedmiocie rozwiązania stosunku służbowego w trybie art. 41 ust. 3 w związku z art. 42 ust. 2 ustawy o Policji. W uzasadnieniu wskazał, że jego stosunek służbowy reaktywował się z dniem uprawomocnienia wyżej wskazanego wyroku karnego i wobec niezgłoszenia przez niego gotowości niezwłocznego podjęcia służby, winno skutkować, zgodnie z art. 42 ust. 2 ustawy o Policji, rozwiązaniem stosunku służbowego na podstawie art. 41 ust. 3 cytowanej ustawy. Komendant Wojewódzki Policji w [...], działając na podstawie art. 61a Kpa, postanowieniem z dnia [...] września 2014 r. odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego wskazanego przez zainteresowanego. W uzasadnieniu wyjaśnił, że wbrew twierdzeniom T.S. nie doszło do reaktywowania stosunku służbowego, rozwiązanego rozkazem personalnym Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] w dniu [...] lipca 2013 r. i rozstrzygnięcie to nadal pozostaje w obrocie prawnym. Dlatego brak jest podstaw do prowadzenia kolejnego postępowania w przedmiocie rozwiązania z wymienionym stosunku służbowego. W wyniku zażalenia T.S. sprawę rozpatrzył Komendant Główny Policji, który podzielił zasadność rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. W ocenie organu drugiej instancji brak było przesłanek do ponownego rozstrzygania zagadnienia rozwiązania z zainteresowanym stosunku służbowego. Pozostawanie w obrocie prawnym rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lipca 2013 r. działania takie czyni niemożliwym, gdyż stanowiłyby one nieważne z mocy art. 156 § 1 pkt 3 Kpa. Organ wskazał także, iż w niniejszej sprawie nie występuje sytuacja przewidziana w art. 42 ust. 1 ani w art. 42 ust. 7 ustawy o Policji. Wskazany wyżej wyrok sądu karnego nie uniewinnił T.S. od zarzucanego mu czynu, którego popełnienie stanowiło podstawę do zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy pragmatycznej. W ocenie Komendanta Głównego Policji zasadne było zastosowanie do wniosku zainteresowanego art. 61a Kpa, albowiem przeszkodą do wszczęcia żądanego przez niego postępowania było wcześniejsze skuteczne zwolnienie T.S. ze służby w Policji ostatecznym rozkazem z dnia [...] lipca 2013 r. T.S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższe rozstrzygnięcie, zarzucając Komendantowi Głównemu Policji naruszenie prawa procesowego, to jest art. 61a Kpa, polegające na wadliwej interpretacji tej normy prawnej. W konkluzji skargi T.S. wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia i utrzymanego nim postanowienia organu I instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych (zastępstwa prawnego). W uzasadnieniu skargi podkreślił, iż sąd karny czyn, będący podstawą do zastosowania wobec skarżącego art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji zakwalifikował w wyroku jako wykroczenie z art. 87 § 1 Kodeksu wykroczeń a nie jako przestępstwo z art. 178a § 1 Kodeksu karnego. Zatem bezsporne jest, iż T.S. nie dopuścił się popełnienia przestępstwa. Wskazał także na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 września 2008 r. o sygn. akt K 35/06, w którym stwierdzono, że niedopuszczalne jest zwalnianie policjantów ze służby przez ich przełożonych na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ww. ustawy o Policji w sposób "automatyczny", w każdym przypadku stwierdzenia popełnienia czynu wypełniającego znamiona przestępstw karnych lub karnoskarbowych, wbrew zawartym w nim przesłankom ocennym. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wskazując na niemożność zastosowania w niniejszej sprawie art. 41 ust. 7 ustawy pragmatycznej, albowiem w sprawie karnej nie zapadł wyrok uniewinniający. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże nie z przyczyn w niej podniesionych. Ustalenia sądu karnego co do kwalifikacji czynu i przypisania sprawcy winy albo uniewinnienia są wiążące dla innych organów oraz sądów. W niniejszej sprawie oczywiste jest, iż skarżący został ostatecznym rozkazem personalnym z dnia [...] lipca 2013 r. zwolniony ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy pragmatycznej, albowiem organy ścigania przedstawiły mu zarzut popełnienia przestępstwa. W trakcie procesu karnego czyn popełniony przez skarżącego został zakwalifikowany jako wykroczenie i w rezultacie prawomocnym wyrokiem sądu karnego skarżący został skazany za popełnienie wykroczenia a nie przestępstwa. Skarżący powołując się na prawomocny wyrok karny, wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2014 r. domagał się zmiany sposobu rozwiązania stosunku służbowego. Twierdził, iż wyrok karny automatycznie wraz z jego uprawomocnieniem się reaktywował jego stosunek służbowy, co wobec jego niezgłoszenia się do służby powinno skutkować rozwiązaniem tego stosunku w trybie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji. Trafnie oba organy w uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć zauważają, iż skarżący w swoich żądaniach abstrahuje od kwestii pozostawania w obrocie prawnym ostatecznego rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lipca 2013 r. zwalniającego T.S. ze służby w Policji z dniem [...] lipca 2013 r. na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Powyższa konstatacja jest w sprawie oczywista. Jednakże zauważyć także należy, iż skarżący domaga się zmiany powyższego rozkazu, powołując się (w sposób nieudolny) na istotną zmianę okoliczności sprawy o zwolnienie – prawomocnego przypisania mu przez sąd karny popełnienia wykroczenia a nie jak stanowi rozkaz zwalniający ze służby - przestępstwa. W takiej sytuacji zasadne było, przed wszczęciem przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] postępowania, zaklasyfikowanego przez organ jako postępowanie w sprawie rozwiązania stosunku służbowego w trybie art. 41 ust. 2 w związku z art. 42 ust. 2 ustawy pragmatycznej, rozpytanie skarżącego czego w istocie dotyczy jego wniosek: wzruszenia ostatecznego rozkazu personalnego z dnia [...] lipca 2013 r. i w jakim trybie, czy też zmiany tego rozkazu i w jakim trybie. Wskazać w tej materii należy na stary, ale nadal aktualny, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 maja 1999 r., sygn. akt II SA 59/99 (patrz LEX nr 47392), który stanowi, iż: Skutkiem uchylenia przez NSA decyzji w sprawie o zwolnienie ze służby jest "reaktywowanie" stosunku służbowego z dniem ogłoszenia lub doręczenia wyroku. Tylko wyrok stwierdzający nieważność decyzji o zwolnieniu ze służby wywołuje skutek ex tunc. Wbrew stanowisku organu, nie jest to takie oczywiste czego w istocie domaga się skarżący. Wskazać tu należy, iż skarżący nic nie wspomina w swoim wniosku o żądaniu przywrócenia go do służby, a temu może służyć instytucja przewidziana w art. 42 ust. 7 ustawy pragmatycznej, natomiast wprost domaga się zmiany sposobu zwolnienia i zastosowanie w to miejsce zwolnienia z art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, a zatem całkowicie innego trybu zwolnienia. Natomiast w uzasadnieniach swoich postanowień organy obu instancji nawiązują wprost do instytucji art. 42 ust. 7 ustawy pragmatycznej, mimo iż w niniejszej sprawie nie ma ona zastosowania, co jest oczywiste i co także podkreślają organy obu instancji w uzasadnieniach postanowień. Podkreślenia wymaga tu także i to, iż w przypadku zastosowania instytucji przewidzianej w art. 42 ust. 7 ustawy pragmatycznej nie dochodzi do rozwiązania stosunku służbowego w żądanym przez skarżącego trybie art. 41 ust. 3 ustawy pragmatycznej. Wyjaśnić także należy skarżącemu, iż zmiana sposobu rozwiązania stosunku służbowego w Policji nie podlega takim samym zasadom jak zmiana świadectwa pracy regulowana w Kodeksie pracy. Dlatego nie jest tu wystarczające wyartykułowanie chęci takiej zmiany i przedstawienia ku temu powodów, ale wskazanie konkretnego trybu postępowania administracyjnego, charakterystycznego dla zamiany ostatecznej decyzji administracyjnej tu rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lipca 2013 r. Wyjaśnić także należy, iż skarżący posiada niewątpliwie interes aby w świadectwie służby nie posiadać wpisu wskazującego, iż z tej służby został zwolniony w związku z popełnieniem przestępstwa, skoro sąd karny czyn przez niego popełniony zakwalifikował jako wykroczenie. Jednakże skarżący winien także dostrzegać, iż świadectwo służby jest konsekwencją rozkazu o zwolnieniu ze służby, a ten jako rozstrzygnięcie ostateczne w postępowaniu administracyjnym może zostać zmieniony jedynie w ściśle do tego przewidzianych trybach. Brak dokładnego wyjaśnienia, czego dotyczy przedmiotowy wniosek skarżącego z dnia [...] sierpnia 2014 r. doprowadził do wadliwego rozpatrzenia sprawy, do uchybienia przez organ pierwszej instancji zasadom wskazanym w art. 7, art. 8 Kpa i w konsekwencji do naruszenia art. 107 § 3 Kpa. Natomiast organ drugiej instancji nie dostrzegł tych uchybień, a zatem nie rozpatrzył sprawy prawidłowo. Powyższe uchybienia miały, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wpływ na wynik niniejszego postępowania i dlatego musiały skutkować uchyleniem wydanych z takim naruszeniem prawa postanowień. Ponownie rozpatrując niniejszą sprawę organ zastosuje się do wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku i po wyjaśnieniu wszystkich wyżej wskazany wątpliwości, rozpatrzy wniosek skarżącego z dnia [...] sierpnia 2014 r. we wskazanym przez niego trybie. Z tych względów, na zasadzie art. 132, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 151 i art. 200 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku.