II SA/Wa 859/15
PostanowienieWSA w Warszawie2018-05-24
Skład orzekający: Beata Gibzińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pełnomocnikowi z urzędu przysługuje wynagrodzenie za sporządzenie skargi kasacyjnej i udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, jeśli postępowanie w drugiej instancji zostało wszczęte przed wejściem w życie nowego rozporządzenia w sprawie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej?Ratio decidendi
Pełnomocnikowi z urzędu przysługuje wynagrodzenie za czynności podjęte w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, nawet jeśli postępowanie w drugiej instancji zostało wszczęte przed wejściem w życie nowego rozporządzenia w sprawie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, pod warunkiem że postępowanie to nie zostało zakończone przed tym dniem. W takim przypadku stosuje się przepisy dotychczasowe, a wysokość wynagrodzenia ustala się na podstawie odpowiednich przepisów rozporządzenia, uwzględniając m.in. sporządzenie skargi kasacyjnej i udział w rozprawie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczy wniosku adwokata M.W. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym (WSA) i Naczelnym Sądem Administracyjnym (NSA). WSA wyrokiem z dnia 1 grudnia 2015 r. oddalił skargę J.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Adwokat złożył skargę kasacyjną i wystąpił o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Postępowanie przed NSA zakończyło się wyrokiem z dnia 16 marca 2018 r.Rozstrzygnięcie
Przyznano ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M.W. kwotę 240 zł oraz kwotę 55,20 zł tytułem podatku VAT, łącznie 295,20 zł, jako nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Beata Gibzińska po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata M.W. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi J.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej postanawia przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M.W. kwotę 240 (dwieście czterdzieści złotych) oraz kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), stanowiącą 23% podatku od towarów i usług, łącznie kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Adwokat M.W. został wyznaczony przez Okręgową Radę Adwokacką w [...] pełnomocnikiem z urzędu dla J.K. w postępowaniu przed sądem I instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 1 grudnia 2015 r. oddalił wniesioną skargę, a postanowieniem starszego referendarza sądowego z dnia 2 grudnia 2015 r. zostało przyznane pełnomocnikowi z urzędu stosowne wynagrodzenie.
Wyznaczony adwokat w ustawowym terminie wniósł o sporządzenie uzasadnienia wydanego w sprawie wyroku i jego doręczenie wraz z uzasadnieniem, a następnie pismem z dnia 25 lutego 2016 r. złożył skargę kasacyjną. Jednocześnie wystąpił o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, oświadczając, że nie zostały one uiszczone w całości ani w części.
Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 16 marca 2018 r., sygn. akt I OSK 915/16 skarżącą reprezentował radca prawny z substytucji pełnomocnika z urzędu.
Pismem z dnia 13 kwietnia 2018 r. pełnomocnik z urzędu ponownie wystąpił o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Stosownie do treści art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.); zwanej dalej P.p.s.a., wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Stawki opłat i zasady ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu uregulowane zostały w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1714), które weszło w życie z dniem 2 listopada 2016 r.
Zgodnie z § 22 tego rozporządzenia, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji.
Postępowanie w niniejszej sprawie w drugiej instancji zostało wszczęte wniesieniem skargi kasacyjnej w dniu 25 lutego 2016 r. (przed wejściem w życie obecnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r.), a zakończone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 marca 2018 r. W związku z tym do rozpoznania przedmiotowego wniosku pełnomocnika z urzędu znajdą zastosowanie przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. (Dz. U. z 2015 r. poz. 1801).
Z § 21 ust. 1 pkt 2 lit. a tego rozporządzenia wynika, że zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej należy się pełnomocnikowi z urzędu, między innymi za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Przepis ten stanowi jednocześnie, że wysokość opłaty maksymalnej za czynności adwokackie w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji, polegające na sporządzeniu i wniesieniu skargi kasacyjnej oraz udziale w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym przez adwokata, który występował w sprawie w pierwszej instancji, wynosi 75% opłaty maksymalnej, określonej w § 21 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, nie mniej niż 240 zł.
Stosownie zaś do treści § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c tego rozporządzenia, opłaty maksymalne w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w "innej sprawie", to jest takiej, w której przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna, albo adwokat nie sporządził skargi i nie brał udziału w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego, wynoszą 480 zł.
Ponadto w myśl § 4 ust. 3 rozporządzenia, opłatę za czynności adwokata ustanowionego z urzędu podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług.
W niniejszej sprawie pomoc udzielona skarżącej w drugiej instancji, za którą należy się pełnomocnikowi z urzędu stosowna opłata, polegała na sporządzeniu i wniesieniu skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 marca 2015 r. oraz udziale w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pełnomocnika działającego z substytucji pełnomocnika z urzędu.
Zgodnie z § 4 ust. 1 powołanego rozporządzenia opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy adwokata oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności (§ 4 ust. 2).
Mając na uwadze treść przywołanych wyżej unormowań, w tym oceniwszy działanie pełnomocnika strony przez pryzmat kryteriów wskazanych w cytowanym § 4 ust. 2 rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r., przyznano adwokatowi zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, w kwocie 295,20 zł, na co składa się wynagrodzenie za sporządzenie, wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pełnomocnika działającego z substytucji pełnomocnika z urzędu w kwocie 240 zł, ustalone na podstawie § 4 ust. 1 wspomnianego rozporządzenia, jako 1/2 opłaty maksymalnej określonej w § 21 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z pkt 1 lit. c tego aktu, którą to kwotę podwyższono - stosownie do § 4 ust. 3 powołanego rozporządzenia – o podatek od towarów i usług obliczony według stawki 23 %, wynoszący 55,20 zł.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 250 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a. oraz stosownie do § 21 ust. 1 pkt 2 lit. a w związku z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c, a także w myśl § 4 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu w związku z § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, postanowiono jak w sentencji.
Stawka podatku od towarów i usług została przyjęta na podstawie art. 41 ust. 1 w zw. z art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2017 r. poz. 1221, z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło