II SA/Wa 880/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Danuta Kania Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Sędzia WSA – Eugeniusz Wasilewski Protokolant – specjalista Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2016 r. sprawy ze skargi A. W. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] W. z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie niewyrażenia zgody na zakwalifikowanie do umieszczenia na uzupełnienie listy osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony - oddala skargę - Skarżąca A. W. była najemcą lokalu socjalnego nr [...] przy ul. [...] w [...] na podstawie umowy najmu zawartej w dniu [...] listopada 2011 r. i umowa ta wygasła w dniu [...] listopada 2014 r. Wnioskiem z dnia [...] września 2014 r. uzupełnionym pismem z dnia [...] listopada 2014 r., skarżąca wystąpiła o zawarcie umowy najmu lokalu po upływie okresu najmu lokalu socjalnego na czas nieoznaczony i zmianę tego lokalu na lokal komunalny. Zarząd Dzielnicy [...] uchwałą z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w sprawie zatwierdzenia sposobu zadysponowania mieszkaniowym zasobem Miasta [...], działając na podstawie § 45 pkt 2, 4 i 5 i § 50 Statutu Dzielnicy [...], stanowiącego załącznik Nr 17 do uchwały Nr LXX/2182/2010 Rady m. st. Warszawy z dnia 14 stycznia 2010 r. w sprawie nadania statutów dzielnicom m. st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 32 poz. 453 ze zm.) w zw. z § 6 pkt 8 uchwały Nr XLVI/1422/2008 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 18 grudnia 2008 roku w sprawie przekazania dzielnicom m.st. Warszawy do wykonywania niektórych zadań i kompetencji m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 220, poz. 9485 ze zm.) oraz w zw. z § 16 ust. 1 pkt 1, § 24 ust. 1 uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132 poz. 3937 ze zm.) uchwalił, co następuje: § 1. Zarząd Dzielnicy [...] nie wyraża zgody na zakwalifikowanie Pani A. W. dotychczasowego najemcy lokalu socjalnego nr [...] przy ul. [...] do umieszczenia na uzupełnienie listy osób zakwalifikowanych do najmu lokalu na czas nieoznaczony. § 2. Wykonanie uchwały powierza się Zarządowi Dzielnicy [...] za pośrednictwem Naczelnika Wydziału Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy [...]. § 3. Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia W uzasadnieniu uchwały podano, że skarżąca osiąga dochód w kwocie [...] zł miesięcznie na jedną osobę uprawnioną, a postępowanie przeprowadzone w sprawie wykazało, że wymieniona wraz z małoletnią córką nie zamieszkują w powyższym lokalu socjalnym i według oświadczenia zamieszkują one przy ul. [...]. Ponadto w lokalu nr [...] przy ul. [...] przebywa syn skarżącej – D. W. nie objęty poprzednią umową najmu powyższego lokalu. W związku z tym sprawa została zaopiniowana negatywnie przez Komisję Mieszkaniową, z uwagi na fakt, iż zainteresowana z dzieckiem nie zamieszkują w przydzielonym lokalu socjalnym oraz fakt, że nadal pozostaje w niedostatku. W związku z tym nie spełnia kryteriów § 16 ust. 1 pkt 1 uchwały Rady m. st. Warszawy Nr LVIII/1751/2009 w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy, do zawarcia umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony. W wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa z dnia [...] marca 2015 r. skarżąca wniosła o uchylenie uchwały Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...]. W uzasadnieniu podała, że nie jest prawdą, iż nie zamieszkuje w lokalu nr [...] przy ul. [...], a oświadczenie złożone w styczniu 2015 r. zostało wypełnione w taki sposób, jak kazał jej urzędnik. Chciała zgłosić syna do zamieszkania, ale powiedziano jej, że zarówno jako osoba składająca oświadczenie, jak i z kim zamieszkuje, powinien być syn. Syn natomiast zamieszkiwał u jej matki, lecz ta "wyrzuciła" go z mieszkania i od tego czasu nie miał gdzie mieszkać, lecz dopiero teraz po zasięgnięciu opinii prawników zdała sobie sprawę, że nie może użyczać komukolwiek mieszkania. Dodała również, ze lokalem kuzyna przy ul. [...] opiekuje się i czasami tam wchodzi, aby nadzorować i udostępniać w sprawach technicznych pracownikom administracji, nadzorować odczyty liczników i sprawdzanie korespondencji. Po prostu stara się mu pomóc, podczas jego pobytu w zakładzie karnym. Pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. Zastępca Burmistrza Dzielnicy [...] odpowiedział, że po ponownym przeanalizowaniu sprawy, nie znaleziono podstaw do zmiany decyzji wyrażonej w uchwale z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...]. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżąca A. W. wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały zarzucając jej naruszenie art. 2 i 7 Konstytucji RP oraz uchwały Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy. W uzasadnieniu – powołując się na opisany powyżej stan faktyczny – podała, że za mieszkanie przy ul. [...] systematycznie reguluje opłaty i nigdy nie była zadłużona oraz nie posiada innego miejsca, gdzie może mieszkać. Natomiast wzięła "pod swój dach" syna, ponieważ nie miał gdzie mieszkać. Dodała również, że jest osobą niepełnosprawną o umiarkowanym stopniu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, a wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne podał, że zgodnie z § 16 ust. 1 pkt 1 Uchwały Nr LVI 11/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy po upływie okresu najmu lokalu socjalnego z dotychczasowym najemcą tego lokalu można zawrzeć nową umowę najmu tego samego lokalu lub innego lokalu na czas nieoznaczony pod warunkiem, że najemca nie zalega z opłatami za korzystanie z lokalu i spełnia kryteria określone w § 4 pkt 2, z zastrzeżeniem § 5 ust. 3a. Zgodnie z § 5 ust. 3a kryterium dochodowe, o którym mowa w § 4 pkt 2 uchwały zwiększa się o 60% m.in. w stosunku do osób o których mowa w § 16 ust. 1 pkt 1 uchwały. Kryterium to obecnie wynosi 2 253,95 zł, zaś skarżąca osiągała dochód w kwocie [...] zł miesięcznie na jedną osobę uprawnioną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona uchwała została wydana zgodnie z prawem. Stosownie do treści art. 147 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), rozstrzygnięcia w sprawach indywidualnych, wydane na podstawie uchwały lub aktu, o których mowa w § 1, podlegają wzruszeniu w trybie określonym w postępowaniu administracyjnym albo w postępowaniu szczególnym i w tej sytuacji skarga oceniania w świetle powyższych kryteriów jest dopuszczana oraz merytorycznie uzasadniona. W pierwszej kolejności należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 21 lipca 2008 r., sygn. akt I OPS 4/08 wskazał, iż uchwała Zarządu Dzielnicy odmawiająca zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego zasobu gminy, jest innym niż prawo miejscowe aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a. Ponadto stwierdził, że jest to rozstrzygnięcie indywidualne, gdyż rozstrzyga, czy określonej osobie może być udzielona pomoc w zakresie zaspokojenia jej potrzeb lokalowych z wykorzystaniem lokali znajdujących się w mieszkaniowym zasobie gminy. W rozpoznawanej sprawie wniesienie skargi do Sądu przez skarżącą A. W. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...], zostało poprzedzone w dniu [...] marca 2015 r. wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa zgodnie z dyspozycją art. 110 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013, poz. 594 ze zm.). Spełnione zostały tym samym warunki formalne do wniesienia skargi na powyższą uchwałę. Podstawę prawną zaskarżonej uchwały stanowi uchwała Nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937 ze zm.). Uchwała ta zawiera zarówno przepisy materialne, jak i procesowe – reguluje tryb podejmowania uchwały indywidualnej, jak również faktyczne podstawy jej podjęcia. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że w postępowaniu poprzedzającym zakwalifikowanie do umieszczenia na liście osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy, nie mają zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące wydawania decyzji administracyjnych, choć w art. 21 ust. 3 pkt 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2014 r., Nr 150 ze zm.) ustawodawca określił działania organu gminy jako "rozpatrywanie i załatwianie" wniosków o najem lokali, co wyraźnie nawiązuje do pojęć z zakresu procedury administracyjnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2010 r. sygn. akt I OSK 997/09). Nie oznacza to jednak, że podstawowe standardy określone zasadami ogólnymi Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności dyspozycją art. 7 k.p.a., nie mają zastosowania do postępowania zakończonego wydaniem przedmiotowego aktu z zakresu administracji publicznej. Jako podstawę prawną odmowy zakwalifikowania skarżącej do umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu [...] organ powołał § 16 ust. 1 pkt 1 i § 24 ust. 1 uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady m. st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. Zgodnie z powołanym § 16 ust. 1 pkt 1 uchwały, po upływie okresu najmu lokalu socjalnego z dotychczasowym najemcą tego lokalu można zawrzeć nową umowę najmu tego samego lub innego lokalu na czas nieoznaczony – pod warunkiem, że najemca nie zalega z opłatami za korzystanie z lokalu i spełnia kryteria określone w § 4 pkt 2, z zastrzeżeniem § 5 ust. 3a; w przypadku, gdy przedmiotem nowej umowy najmu jest lokal umieszczony w ewidencji lokali socjalnych, dokonuje się jego wykreślenia z tej ewidencji z chwilą zawarcia nowej umowy najmu, zaś w myśl § 4 pkt 2, lokale z mieszkaniowego zasobu mogą być wynajmowane osobom w których gospodarstwie domowym średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego nie przekracza minimum dochodowego. Jak zaznaczył organ w zaskarżonej uchwale, skarżąca spełniła powyższe warunki, jednakże oprócz powyższych przesłanek, organ jest zobowiązany badać również przesłanki z § 22 ust. 2 uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. I chociaż w podstawie zaskarżonej uchwały organ nie powołał tegoż przepisu, to jednak – jak wynika z uzasadnienia rozstrzygnięcia – kierował się wskazaniami zawartymi w pkt 1 i 2 § 22 ust. 2 uchwały, badając sprawę pod tym kątem i – w ocenie Sądu – pominięcie jego wskazania, nie jest naruszeniem prawa mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Natomiast zgodnie z jego brzmieniem, przy rozpatrywaniu wniosków osób, o których mowa w ust. 1 należy poddać wnikliwej analizie: 1) dotychczasowy sposób korzystania przez wnioskodawcę z lokalu, a w szczególności przestrzeganie przez wnioskodawcę warunków określonych w umowie najmu oraz wywiązywanie się z obowiązków najemcy; 2) zamieszkiwanie wnioskodawcy i innych osób zgłoszonych we wniosku do wspólnego zamieszkiwania w lokalu za zgodą właściciela; Z kolei w myśl z § 22 ust. 1 uchwały, wnioski osób występujących o zawarcie umowy najmu lokalu (...), wraz z oświadczeniami dotyczącymi stanu majątkowego oraz dokumentacją potwierdzającą posiadane przez te osoby tytuły prawne do lokali, powinny być składane w urzędzie dzielnicy właściwym dla miejsca zamieszkania wnioskodawcy (...). Wnioski w sprawach, w których wymagane jest weryfikowanie kryterium dochodowego, składane są dodatkowo wraz z oświadczeniami i dokumentami wydanymi przez podmioty wskazane w § 1 pkt 25, potwierdzającymi wysokość dochodów uzyskiwanych przez wnioskodawcę i inne osoby zgłoszone we wniosku do wspólnego zamieszkiwania. W rozpoznawanej sprawie zaś zgodnie z umową najmu nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r., skarżącej wynajęto do używania lokal socjalny nr [...] położony w [...] przy ul. [...], zaś zgodnie z § 4 tej uchwały, do zamieszkania w lokalu wraz ze skarżącą były uprawnione osoby wykazane w skierowaniu do zawarcia umowy z dnia [...] sierpnia 2011 r. Z kolei według tego skierowania osobą uprawnioną do zamieszkania w lokalu wraz ze skarżącą, była uprawniona jedynie córka W. W. Tymczasem jak zeznała skarżąca A. W. do protokołu z dnia [...] grudnia 2014 r., tj. po złożeniu wniosku, będąc pouczona o odpowiedzialności karnej z art. 233 k.k. za składanie fałszywych zeznań lub zatajenie prawdy: "Syn D. zamieszkuje cały czas przy ul. [...], a córka jest ze mną". Podobnie podała w protokole przesłuchania z dnia [...] sierpnia 2014 r, również będąc pouczona o odpowiedzialności karnej z art. 233 k.k. za składanie fałszywych zeznań lub zatajenie prawdy zeznając: "Ja mam lokal socjalny przy ul. [...] w którym mieszkam z synem i córką". Zatem, co potwierdza również w pismach procesowych w niniejszej sprawie, w lokalu przy ul. [...] zamieszkiwał jej syn – D., który nie posiadał na to zgody właściciela w myśl § 22 ust. 2 pkt 2 uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. Niezależnie od powyższego skarżąca nie zamieszkiwała w przydzielonym jej lokalu socjalnym przy ul. [...], bowiem – jak ze zeznała do protokołu w dniu [...] grudnia 2014 r. – "Od sierpnia 2014 r. zamieszkuję w lokalu nr [...] przy ul. [...]", zaś w protokole z dnia [...] sierpnia 2014 r. zeznała, że "W lokalu moim pozostał syn D. W.". Zatem skarżąca nie korzystała ze spornego lokalu w sposób przewidziany umową najmu z dnia [...] listopada 2011 r., który miał służyć jej potrzebom oraz córki W., bowiem mieszkała w innym lokalu. Tym samym Komisja zasadnie – w ocenie Sądu – zaopiniowała jej wniosek negatywnie, bowiem zgodnie z § 2 uchwały Nr LVIII/1751/2009, organy Miasta oraz organy dzielnic, realizując postanowienia niniejszej uchwały, winny dążyć do racjonalnego wykorzystania mieszkaniowego zasobu w celu zaspokajania potrzeb mieszkaniowych członków wspólnoty samorządowej Miasta, w szczególności poprzez wynajmowanie lokali, w tym lokali socjalnych i lokali zamiennych. Nie uszło uwadze Sądu i to, że w protokole z dnia [...] sierpnia 2014 r. skarżąca zeznała, że lokalem mieszkalnym przy ul. [...] "opiekuje się", lecz w świetle przedstawionych powyżej fragmentów zeznań nie była to – zdaniem Sądu – opieka na zasadzie "doglądania", lecz w ramach zamieszkiwania w nim, co wyraźnie zeznała. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 w zw. z art. 132 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku.