II SA/Wa 884/17

WyrokWSA w Warszawie2017-12-08

Skład orzekający: Maria Werpachowska, Ewa Kwiecińska, Iwona Maciejuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo oceniły, że żołnierz zawodowy ubiegający się o pozwolenie na broń palną do celów kolekcjonerskich stanowi zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego, opierając się jedynie na faktach zatrzymań przez Policję w przeszłości, które nie zakończyły się skazaniem, oraz na subiektywnej ocenie jego cech charakteru?
Ratio decidendi
Organy administracji publicznej nie mogą odmówić wydania pozwolenia na broń palną do celów kolekcjonerskich, opierając się jedynie na faktach zatrzymań przez Policję w przeszłości, które nie zakończyły się skazaniem, ani na ogólnej ocenie cech charakteru wnioskodawcy. Konieczne jest wykazanie bezpośredniego związku między tymi okolicznościami a realnym zagrożeniem dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego, a ocena musi być zindywidualizowana i oparta na wyczerpującym zebraniu materiału dowodowego.
Stan faktyczny
D.M., żołnierz zawodowy, złożył wniosek o wydanie pozwolenia na broń palną do celów kolekcjonerskich, przedstawiając członkostwo w stowarzyszeniu strzeleckim jako ważną przyczynę posiadania broni. Organy odmówiły wydania pozwolenia, wskazując na jego przeszłe zatrzymania przez Policję w związku z podejrzeniem popełnienia przestępstw narkotykowych i paserstwa, a także na negatywną ocenę jego cech charakteru z wywiadu środowiskowego. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, podkreślając, że zatrzymania nie zakończyły się skazaniem i nie naruszył on domniemania niewinności.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Głównego Żandarmerii Wojskowej oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Oddziału Żandarmerii Wojskowej w [...].

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Werpachowska (spr.), Sędziowie WSA Ewa Kwiecińska, Iwona Maciejuk, Protokolant specjalista Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi D. M. na decyzję Komendanta Głównego Żandarmerii Wojskowej z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na broń palną do celów kolekcjonerskich uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...]. Komendant Główny Żandarmerii Wojskowej decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 935) oraz art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2017 r. poz. 1839) – dalej "ustawa" po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy decyzję Komendanta Oddziału Żandarmerii Wojskowej w [...] z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] o odmowie wydania D.M. pozwolenia na broń palną do celów kolekcjonerskich. Decyzja Komendanta Głównego Żandarmerii Wojskowej została wydana w następującym stanie faktycznym. W dniu 21 listopada 2016 r. do Komendanta Oddziału Żandarmerii Wojskowej w [...] wpłynął wniosek D.M., pełniącego zawodową służbę wojskową w [...] Pułku [...] w [...], o wydanie pozwolenia na posiadanie broni palnej do celów kolekcjonerskich w liczbie 10 egzemplarzy. Strona oświadczyła jednocześnie, że nie zachodzą po jej stronie negatywne przesłanki uniemożliwiające przyznanie broni oraz, że spełnia warunek ważnej przyczyny posiadania broni, jakim w rozumieniu art. 10 ust. 3 pkt 5 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji jest udokumentowane członkostwo w stowarzyszeniu o charakterze strzeleckim i kolekcjonerskim - "[...]". Komendant Oddziału Żandarmerii Wojskowej w [...] decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] odmówił wydania pozwolenia na broń palną do celów kolekcjonerskich uznając, że istnieją negatywne przesłanki, uzasadniające odmowę wydania pozwolenia na broń. W dniu 1 marca 2017 r. wpłynęło odwołanie D.M. od decyzji nr [...]. Komendant Główny Żandarmerii Wojskowej decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Komendanta Oddziału Żandarmerii Wojskowej w [...] z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...]. Organ podał, że wydanie pozwolenia na broń palną do celów kolekcjonerskich może nastąpić po spełnieniu łącznie przesłanek wskazanych w ustawie. D.M., przedkładając zaświadczenie o członkostwie w stowarzyszeniu o charakterze strzeleckim i kolekcjonerskim "[...]", spełnił przesłankę o istnieniu ważnej przyczyny posiadania broni, jednakże w ocenie organu odwoławczego zaistniały przesłanki do odmowy wydania pozwolenia na broń na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, gdyż wnioskodawca stanowi zagrożenie dla samego siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Organ podał, że jak wynika z danych uzyskanych z Centralnej Bazy KSIP wnioskodawca posiada notowania kryminalne i w przeszłości był trzykrotnie zatrzymywany przez Policję jako podejrzany. Pierwszy przypadek dotyczył podejrzenia popełnienia przestępstwa wprowadzania do obrotu środków odurzających (art. 56 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii). Drugi przypadek dotyczył podejrzenia popełnienia przestępstwa paserstwa (art. 291 § 1 Kodeksu karnego). Trzeci przypadek dotyczył podejrzenia posiadania środków odurzających (art. 62 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii). Powyższe zdarzenia zostały potwierdzone pismem nr L. dz. [...] z dnia [...] listopada 2016 r. otrzymanym z Komendy Powiatowej Policji w [...]. Ponadto w ocenie organu, za udzieleniem pozwolenia na broń D.M. nie przemawia wywiad środowiskowy przeprowadzony w dniu [...] grudnia 2016 r., z którego wynika, że według przełożonych uważany jest za żołnierza "mało rozgarniętego", "bardzo powolnego", "mało ogarniętego i obytego życiowo", "potrafiącego czasami zawiesić się" podczas zajęć służbowych. Natomiast, w ocenie funkcjonariusza Żandarmerii Wojskowej przeprowadzającego wywiad D.M. nie powinien posiadać broni ze względu na jego charakter i wcześniejsze życie prywatne, w tym kontakty ze środowiskiem "kryminogennym", co może powodować zagrożenie co do właściwego wykorzystania i posługiwania się bronią. Reasumując, w ocenie organu odwoławczego, wnioskodawca nie spełnił przesłanki art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji niestwarzania zagrożenia dla porządku lub bezpieczeństwa publicznego, zatem zasadnie organ I Instancji odmówił D.M. wydania pozwolenia, gdyż wnioskodawca nie daje rękojmi nieskazitelnego zachowania. Decyzja Komendanta Głównego Żandarmerii Wojskowej z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] stała się przedmiotem skargi D.M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżając decyzję w całości, zarzucił jej - naruszenie przepisów postępowania tj. art. 75 § 1 kpa oraz art. 80 kpa. jak również przepisów prawa materialnego tj. art. art. 10 ust 1 i 2 ustawy o broni i amunicji oraz art. 15 ustawy o broni i amunicji w zw. par. 2 ust. 1 rozporządzenia MON oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 8 czerwca 2001 r. w sprawie organów wojskowych właściwych do wydania pozwoleń na broń żołnierzom zawodowym. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Komendantowi Głównemu Żandarmerii Wojskowej w [...] oraz o zasądzenie od Komendanta Głównego Żandarmerii Wojskowej w [...] na rzecz skarżącego kosztów postępowania, według norm przepisanych. Wskazał, że toczące się przeciwko skarżącemu postępowania, w których był osobą wyłącznie podejrzaną nigdy nie zakończyły się jego ukaraniem. W ocenie skarżącego jakiekolwiek zapisy z Centralnej Bazy KSIP oraz Policji nie mogą stanowić dowodu "tego, że wnioskodawca stanowi zagrożenie dla siebie oraz porządku publicznego, bowiem zgodnie z jedną z naczelnych zasad całego szeroko rozumianego prawa karnego, pozostaje zasada domniemania niewinności wyrażona w art. 5 kpk. Nadmienił, że nigdy nie był osobą oskarżoną w żadnej ze spraw, ani również nigdy nie został skazany prawomocnym wyrokiem sądowym. Ponadto domniemanie organu, iż mógłby stanowić zagrożenie dla siebie lub porządku publicznego należy poddać w uzasadnioną wątpliwość, z uwagi na fakt, iż jest żołnierzem zawodowym oraz posiada przydzieloną broń służbową, czynnie interesuje się kolekcjonerstwem broni palnej będąc członkiem stowarzyszenia kolekcjonerskiego "[...]", wobec czego takiego zagrożenia nigdy nie wzbudzał oraz wzbudzać nie mógł. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Żandarmerii Wojskowej wniósł o jej oddalenie. Podał, że świadomość organu orzekającego w sprawie pozwolenia na broń o fakcie skazania lub wchodzenia w konflikt z prawem, obliguje do oceny tej przesłanki właśnie z punktu widzenia art. 10 ust. 1 ustawy. Organ musi dokonać oceny, w jakim stopniu zatarte skazanie lub wchodzenie w konflikt z prawem może rzutować na ocenę przesłanki materialnej, wymienionej w tym przepisie, uwzględnić tę ocenę przy podejmowaniu decyzji i umotywować stronie w uzasadnieniu decyzji swoją ocenę tej okoliczności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz.1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa. Podstawę materialnoprawną zaskarżonych decyzji stanowi przepis art. 10 ust. 1 i 2 pkt 6 w zw. z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji. Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy broń palną i amunicję do tej broni można posiadać na podstawie pozwolenia na broń wydanego w przypadku żołnierzy zawodowych – na podstawie pozwolenia wydanego przez właściwego komendanta oddziału Żandarmerii Wojskowej. Skarżący jest żołnierzem zawodowym, zatem organem właściwym do rozpoznania sprawy był Komendant Oddziału Żandarmerii Wojskowej w [...], a po złożeniu odwołania Komendant Główny Żandarmerii Wojskowej. Natomiast w myśl art. 10 ust. 1 i ust. 2 pkt 6 właściwy organ wydaje pozwolenie na broń, jeżeli wnioskodawca nie stanowi zagrożenia dla samego siebie i porządku lub bezpieczeństwa oraz przedstawi ważną przyczynę posiadania broni. Ta ostatnia przesłanka, zdaniem organu, została spełniona, bowiem skarżący przedstawił zaświadczenie o członkostwie w stowarzyszeniu o charakterze strzeleckim i kolekcjonerskim "[...]". Nie została jednak spełniona pierwsza przesłanka, gdyż D.M. stanowi zagrożenie dla samego siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego, bowiem posiada notowania kryminalne i w przeszłości był trzykrotnie zatrzymany przez Policję jako podejrzany. Nadto za udzieleniem pozwolenia na broń nie przemawia wywiad środowiskowy z [...] grudnia 2016 r. i ocena funkcjonariusza Żandarmerii Wojskowej przeprowadzającego wywiad, iż skarżący nie powinien posiadać broni z uwagi na charakter i sposób wcześniejszego życia prywatnego w tym kontakty ze środowiskiem kryminogennym. W dalszej części zaskarżonej decyzji organ powołał dla uzasadnienia swojego stanowiska orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 16 września 2014 r., sygn. akt II OSK 583/13, z 22 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 1947/12, z 18 lipca 2014 r. sygn. akt II OSK 385/13, z dnia 7 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 2119/11, z które Sąd orzekający w pełni aprobuje. Przypomnieć należy, iż naczelną zasadą postępowania administracyjnego jest zasada prawdy obiektywnej. Została ona wyrażona w art. 7 k.p.a. Z zasady tej wynika obowiązek organu administracji publicznej wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, co jest niezbędnym elementem właściwego zastosowania normy prawa materialnego. Realizację tej zasady zapewniają przede wszystkim przepisy regulujące postępowanie dowodowe. Zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać materiał dowodowy, a więc podjąć ciąg czynności procesowych mających na celu zebranie całego materiału dowodowego i następnie go rozpatrzyć. Obowiązkiem organu jest także decyzję uzasadnić. Uzasadnienie decyzji stanowi jej integralną część i winno odpowiadać wymogom przewidzianym art. 107 § 3 k.p.a. W ocenie Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, przy odmowie wydania pozwolenia na broń nie można powoływać się jedynie na fakt uprzedniego trzykrotnego zatrzymania skarżącego przez Policję i charakter skarżącego oraz sposób wcześniejszego życia prywatnego w tym kontakty kryminogenne. W takiej sytuacji niezbędne jest wykazanie bezpośredniego związku między podejrzeniem popełnienia czynów zarzucanych skarżącemu, cechami charakteru oraz jego dotychczasowym postępowaniem, które stwarza obawy, że stanowi on zagrożenie dla siebie samego, porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Takiej analizy w uzasadnieniu zaskarżonej i utrzymanej nią w mocy decyzji zabrakło. Sąd stwierdza, że uzasadnienie zawiera też wewnętrzną sprzeczność. Z jednej strony skarżący jako żołnierz zawodowy dysponuje bronią i organ nie zauważa zagrożenia określonego w art. 10 ust. 1 ustawy, z drugiej zaś strony to zagrożenie stanowi odmowę wydania pozwolenia na broń do celów kolekcjonerskich. Zatem organ powinien należycie przeprowadzić postępowanie i w sposób niebudzący żadnych wątpliwości ustalić, iż skarżący należy do osób, stwarzających zagrożenie dla siebie samego, porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Co więcej, organ winien wyszczególnić, jakie konkretnie okoliczności na to wskazują np. ujemne cechy charakteru (porywczość, nadpobudliwość nieopanowanie, depresyjność) czy też dotychczasowe postępowanie tej osoby (nadużywanie alkoholu, popełnianie czynów nagannych). O tym czy takie zagrożenie zachodzi powinna decydować ocena dotychczasowego zachowania oraz cech osobowych posiadacza broni. Sąd zgadza się ze stanowiskiem Komendanta Głównego Żandarmerii Wojskowej wyrażonym w odpowiedzi na skargę, że świadomość o fakcie skazania lub wchodzenia w konflikt z prawem osoby ubiegającej się o pozwolenie na broń obliguje organ do oceny tych sytuacji z punktu widzenia art. 10 ust. 1 ustawy. Jednakże ocena ta musi zostać należycie zindywidualizowana. Istotne jest czy osoba ta stanowi zagrożenie dla siebie samego, porządku czy też bezpieczeństwa publicznego, a zatem czy całokształtem swego dotychczasowego postępowania wyczerpywała negatywną przesłankę z art. 10 ust. 1 ustawy. Reasumując Sąd stwierdza, że stanowisko organu zostało sformułowane w sposób zbyt ogólny, świadczący o braku zindywidualizowanego podejścia w merytorycznym odniesieniu się do sprawy tym bardziej, iż skarżący dysponuje bronią jako żołnierz zawodowy i organ tych zagrożeń nie upatruje. Rozpoznając ponownie sprawę organ rozważy wskazane wyżej okoliczności, przeprowadzi postępowanie administracyjne stosownie do zasad ogólnych zawartych w k.p.a. a wydane rozstrzygnięcie uzasadni zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), orzekł, jak w sentencji orzeczenia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło