II SA/Wa 897/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński (spr.) Sędziowie WSA Anna Mierzejewska Janusz Walawski Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Duszyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2015 r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnych oddala skargę. W.M. decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. działając na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 33 ust. 4 pkt 3 lit. a, ust. 4c i art. 75 ust. 1 pkt 1, w związku z art. 10 ust. 2 pkt 4 i ust. 7 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2015 r., poz. 149 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję S.P. z dnia [...] marca 2015 r. orzekającej o utracie przez J.C. statusu osoby bezrobotnej od [...] marca 2015 r. i utracie prawa do zasiłku dla bezrobotnych od [...] marca 2015 r., której to decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu decyzji W.M wskazał, co następuje. J.C posiadał status osoby bezrobotnej z prawem do zasiłku dla bezrobotnych (decyzje S.P. z dnia [...] października 2014 r. i z dnia [...] stycznia 2015 r.). W dniu [...] marca 2015 r. J.C. przedstawiono propozycję podjęcia stażu w P.P.H.U. "I." w G.P., gmina G., na stanowisku t. J.C. odmówił przyjęcia przedstawionej propozycji stażu. Powyższe stanowiło przyczynę wydania przez organ pierwszej instancji decyzji z dnia [...] marca 2015 r. J.C. odwołał się od powyższej decyzji do W.M. Rozpatrując odwołanie, Wojewoda podzielił zasadność rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Wskazał na trafne zastosowanie art. 33 ust. 4 pkt 3 lit. a, ust. 4c i art. 75 ust. 1 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy i podkreślił ich bezwzględnie obowiązujący charakter. Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] marca 2015 r. J.C. odmówił przyjęcia przedstawionej propozycji stażu, co potwierdził własnoręcznym podpisem na karcie pn. "Postępowanie związane z odmową propozycji podjęcia stażu" w części "Oświadczenie bezrobotnego". Jako powód odmowy podał samotne wychowywanie dziecka uczęszczającego do pierwszej klasy szkoły podstawowej oraz sprawowanie opieki nad chorą matką. Następnie pismem z dnia [...] marca 2015 r. poinformował, że nie może podjąć zaproponowanego stażu z powodu niskiego wynagrodzenia jakie otrzymywałby z tytułu jego odbywania, które nie wystarczyłoby na utrzymanie jego i dziecka. J.C. podał, że samotnie wychowuje ośmioletniego syna, któremu, w przypadku podjęcia stażu, nie mógłby zapewnić opieki po jego powrocie ze szkoły i nadmienił, że jego mama choruje i nie może mu pomóc w wychowywaniu dziecka. Do pisma załączył zaświadczenie z dnia [...] marca 2015 r. wystawione przez Szkołę Podstawową w D., kserokopię dwóch zaświadczeń lekarskich z dnia [...] lipca 2014 r. i z dnia [...] marca 2015 r. wystawionych przez "E." Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej w D. i kserokopię wyroku Sądu Okręgowego w P. Wydziału I Cywilnego z dnia [...] sierpnia 2009 r. W odwołaniu J.C. powtórzył powyższe okoliczności i dodał, iż utrata statusu osoby bezrobotnej pozbawia go środków finansowych niezbędnych do utrzymania siebie i dziecka oraz możliwości korzystania z bezpłatnej opieki zdrowotnej. W.M. wskazał, iż w zgłoszeniu wolnego miejsca stażu organizator stażu nie zawarł żadnych wymagań/oczekiwań w zakresie kwalifikacji, uprawnień i umiejętności kandydata na staż. Natomiast organ pierwszej instancji udokumentował złożenie bezrobotnemu propozycji podjęcia stażu jak również udokumentował, że J.C. został pouczony o konsekwencjach odmowy przyjęcia tej propozycji oraz umożliwił mu wypowiedzenie się co do przyczyn odmowy przyjęcia propozycji stażu. W ocenie organu wskazane przez J.C. okoliczności nie mogą uzasadniać przyjęcia propozycji stażu. Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie stanowi, że przedstawiona propozycja stażu powinna być zgodna z kierunkiem posiadanego przez bezrobotnego wykształcenia, czy z doświadczeniem zawodowym bądź też z oczekiwaniami osoby bezrobotnej. Przedłożenie bezrobotnemu takiej, a nie innej oferty stażu wynika z możliwości jakimi dysponuje urząd pracy. Art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy stanowiący bezpośrednią podstawą prawnę pozbawienia statusu bezrobotnego, nie zawiera zapisu, iż pozbawienie statusu osoby bezrobotnej następuje w przypadku odmowy przez bezrobotnego, bez uzasadnionej przyczyny, przyjęcia propozycji "odpowiedniej" innej formy pomocy, w tym przypadku stażu, a określenie "odpowiedni" użyte jest w powyższym przepisie jedynie w odniesieniu do odmowy podjęcia pracy. Niezasadny jest argument J.C., że przedstawiona mu propozycja stażu była nieodpowiednia, ponieważ nie uwzględniała jego przygotowania zawodowego ani predyspozycji do wykonywania pracy w tartaku. Powiatowy Urząd Pracy w P. nie miał obowiązku dopasowania rodzaju stażu do oczekiwań skarżącego, bowiem obowiązujące przepisy prawa tego nie wymagają. Brak zainteresowania odbywaniem stażu z powodu złych warunków finansowych nie stanowi obiektywnej przeszkody uniemożliwiającej przyjęcie propozycji stażu. Zauważyć również należy, że uczestnik stażu nie otrzymuje wynagrodzenia lecz stypendium wypłacane przez powiatowy urząd pracy. Wysokość tego stypendium została określona przez ustawodawcę i wynosi 120 % kwoty zasiłku, o którym mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Wysokość stypendium za staż odbiega od oczekiwań zainteresowanego, ale w sytuacji, gdy otrzymywał on zasiłek dla bezrobotnych w wysokości 100% kwoty zasiłku, otrzymywanie stypendium z pewnością byłoby dla niego korzystniejsze. Zatem uznać należy, że odbycie stażu leżało w słusznym interesie bezrobotnego. W kwestii braku możliwości zapewnienia dziecku stosownej opieki wskazać należy, że w myśl orzecznictwa sądu administracyjnego obowiązki opiekuńcze wobec dziecka nie stanowią uzasadnionej przyczyny odmowy przyjęcia propozycji stażu. Podkreślić również należy, że złożone w postępowaniu administracyjnym: zaświadczenie wystawione przez Szkołę Podstawową w D. informujące, że uczeń K. C. przebywa w placówce szkolnej od godziny 800 do 1230, zaświadczenia lekarskie stwierdzające, że K. C. często choruje na infekcje górnych dróg oddechowych i wymaga okresowo antybiotykoterapii ani też zaświadczenie lekarskie wskazujące, iż T. C. ze względu na stan zdrowia nie jest osobą w pełni dyspozycyjną i nie może w każdej chwili zająć się dzieckiem, nie potwierdzają przeciwwskazań do przyjęcia przez J.C. przedstawionej oferty stażu. Treść wyroku Sądu Okręgowego w P. Wydział I Cywilny z dnia [...] sierpnia 2009 r. nie ma wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie utraty statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Stwierdzić także należy, że sprawowanie opieki nad chorym członkiem rodziny może stanowić uzasadnioną przyczynę odmowy podjęcia stażu, jednakże niezbędne jest udokumentowanie przez bezrobotnego tego faktu oraz przedłożenie w urzędzie pracy stosownego zaświadczenia lekarskiego o czasowej niezdolności do pracy. Na okoliczność sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny zainteresowany takiego zaświadczenia nie dostarczył. W dalszej części uzasadnienia decyzji W.M. poinformował odwołującego się o treści art. 73 pkt 7 i art. 54 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027, ze zm.) oraz art. 8 i art. 12 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r., poz. 182 ze zm.). J.C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję W.M, żądając jej uchylenia, przywrócenia statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku od dnia [...] marca 2015 r. W uzasadnieniu skargi J.C. przytoczył argumenty przedstawione wcześniej w odwołaniu, dotyczące odmowy przyjęcia przedstawionej propozycji stażu a ponadto podniósł, że nadanie decyzji organu pierwszej instancji rygoru natychmiastowej wykonalności jest niezgodne z prawem, ponieważ nie naraził on interesu społecznego na żadne szkody, nie stanowi on zagrożenia dla zdrowia, czy życia ludzkiego ani też nie przejawia postawy antypaństwowej. W ocenie skarżącego podjęcie stażu, do którego nie ma predyspozycji, nie przyczyni się do zwiększenia jego szans na znalezienie zatrudnienia. Uważa, że wyłącznie praca odpowiadająca jego kwalifikacjom i wykonywana na podstawie umowy o pracę zapewni mu poczucie bezpieczeństwa i godne środki do życia. W odpowiedzi na skargę W.M. wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. W tej sprawie sądem tym jest - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej, w brzemieniu przepisów obowiązujących w dacie jej wydania. Tak więc Sąd ten jedynie bada, czy zaskarżona decyzja administracyjna jest zgodna z obowiązującym prawem. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy przewiduje sankcję w postaci pozbawienia danej osoby statusu bezrobotnego i utraty zasiłku dla bezrobotnych w sytuacji niedopełnienia przez nią obowiązku pozostawania w dyspozycji urzędu pracy, niewykazywania gotowości do podjęcia pracy lub do podwyższania lub zmiany swoich kwalifikacji. Z redakcji art. 33 ust. 4 pkt 3 ww. ustawy wynika, że nie każdy przypadek odmowy przyjęcia propozycji stażu prowadzi do utraty statusu osoby bezrobotnej i tym samym utraty zasiłku dla bezrobotnych. Możliwa jest bowiem odmowa skorzystania z propozycji innej formy pomocy, jeżeli nastąpiła ona z uzasadnionej przyczyny. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że uzasadniona przyczyna, o której mowa w art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy to okoliczność natury obiektywnej, niezależna od woli bezrobotnego, a więc przeszkoda, na którą bezrobotny nie miał wpływu np. nagła choroba lub inne nagłe zdarzenie losowe, która uniemożliwia bezrobotnemu przyjęcie zaproponowanej formy pomocy (porównaj np.: wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 1213/11; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 29 września 2010 r., sygn. akt II SA/Sz 469/10). Skarżący nie udokumentował, na co trafnie zwrócił uwagę W.M., niemożności podjęcia stażu stosownym zaświadczeniem lekarskim stwierdzającym niezdolność skarżącego do pracy z powodu jego choroby albo z powodu choroby osoby nad którą sprawuje pieczę. Nadto podkreślić tu należy, iż zaświadczenie takie zwalniało by go ze świadczenia pracy w ramach tego stażu jedynie czasowo – na czas trwania choroby skarżącego albo trwania opieki nad chorym członkiem rodziny. Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie stanowi, że przedstawiona propozycja stażu powinna być zgodna z kierunkiem posiadanego przez bezrobotnego wykształcenia, czy z doświadczeniem zawodowym bądź też z oczekiwaniami osoby bezrobotnej. Przedłożenie bezrobotnemu takiej, a nie innej oferty stażu wynika z możliwości jakimi dysponuje urząd pracy. Art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy stanowiący bezpośrednią podstawę prawną pozbawienia statusu bezrobotnego, nie zawiera zapisu, iż pozbawienie statusu osoby bezrobotnej następuje w przypadku odmowy przez bezrobotnego, bez uzasadnionej przyczyny, przyjęcia propozycji "odpowiedniej" innej formy pomocy, w tym przypadku stażu, a określenie "odpowiedni" użyte jest w powyższym przepisie jedynie w odniesieniu do odmowy podjęcia pracy. Niezasadny jest zatem argument J.C., że przedstawiona mu propozycja stażu była nieodpowiednia, ponieważ nie uwzględniała jego przygotowania zawodowego ani predyspozycji do wykonywania pracy w tartaku. Organ pierwszej instancji nie miał obowiązku dopasowania rodzaju stażu do oczekiwań skarżącego, bowiem obowiązujące przepisy prawa tego nie wymagają. Brak zainteresowania odbywaniem stażu z powodu złych warunków finansowych również nie stanowi obiektywnej przeszkody uniemożliwiającej przyjęcie propozycji stażu. Zauważyć również należy, że uczestnik stażu nie otrzymuje wynagrodzenia lecz stypendium wypłacane przez powiatowy urząd pracy. Wysokość tego stypendium została określona przez ustawodawcę i wynosi 120 % kwoty zasiłku, o którym mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Wysokość stypendium za staż odbiega od oczekiwań zainteresowanego, ale w sytuacji, gdy otrzymywał on zasiłek dla bezrobotnych w wysokości 100% kwoty zasiłku. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, przedstawione przez skarżącego argumenty nie mogą stanowić usprawiedliwiania odmowy podjęcia przez niego proponowanego przez Urząd zatrudnienia (tu stażu). Zatem, skoro przyczyna odmowy podjęcia propozycji była nieusprawiedliwiona, organ miał obowiązek zastosować sankcję przewidzianą w art. 33 ust. 4 pkt 3 oraz w art. 75 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Podkreślenia wymaga tu, także i to, iż w sytuacji bezzasadnej odmowy przez osobę bezrobotną przyjęcia propozycji zatrudnienia (tu stażu), organ nie ma innej możliwości jak wydanie decyzji o utracie przez taką osobę statusu osoby bezrobotnej i utracie prawa do zasiłku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się naruszenia prawa przez organy obu instancji przy podejmowaniu powyższych decyzji zarówno w zakresie w jakim uchybienia te mogłyby skutkować ich uchyleniem jak i stwierdzeniem nieważności i dlatego, na mocy art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.