II SA/Wa 9/16
WyrokWSA w Warszawie2016-03-16
Skład orzekający: Olga Żurawska – Matusiak, Anna Mierzejewska, Stanisław Marek Pietras
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek wydania decyzji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego i naliczeniu opłat oraz odszkodowania, jeśli osoba zajmuje lokal bez tytułu prawnego, zgodnie z art. 37a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma obowiązek wydania decyzji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego oraz naliczeniu opłat i odszkodowania, jeśli osoba zajmuje lokal bez tytułu prawnego. Przesłanką do wydania takiej decyzji jest samo zajmowanie lokalu bez tytułu prawnego, a nie inne okoliczności, takie jak długotrwałość zajmowania, ponoszone koszty czy fakt zamieszkiwania w lokalu. Przepis art. 37a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP jest wyrazem sankcjonowania przez ustawodawcę przypadków bezprawnego zajmowania lokali pozostających w dyspozycji Agencji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej (WAM) o opróżnieniu lokalu mieszkalnego i naliczeniu opłat oraz odszkodowania wobec K.G. i innych osób, którzy zajmowali lokal bez tytułu prawnego. K.G. otrzymał lokal jako zawodnik CWKS "[...]" na zasadach internatowych do czasu otrzymania mieszkania spółdzielczego. Po rozwiązaniu umowy o pracę, K.G. nie otrzymał mieszkania spółdzielczego i nadal zajmował lokal. Skarżący kwestionowali charakter lokalu i podstawę prawną decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska – Matusiak, Sędziowie WSA Anna Mierzejewska (spr.), Stanisław Marek Pietras, Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Wiechowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2016 r. sprawy ze skargi K.G., K.G., A.G., oraz G.G. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego oddala skargę.
II SA/Wa 9/16
UZASADNIENIE
Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. wydaną na podstawie art. 37a oraz art. 13 ust. 6 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.) w związku z art. 18 ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r. Nr 28, poz. 143) orzekł o zobowiązaniu K.G., A.G., K.G., G.G. oraz K.G. do opróżnienia lokalu mieszkalnego nr [...] przy ulicy [...] w W., do uiszczenia opłat za używanie lokalu w wysokości 425,26 zł i opłat pośrednich w wysokości 454,02 zł oraz zapłaty odszkodowania w wysokości 200% wartości należnych opłat za używanie lokalu mieszkalnego bez tytułu prawnego stanowiącego kwotę 850,52 zł za każdy rozpoczęty miesiąc jego zajmowania począwszy od dnia, kiedy decyzja stanie się ostateczna do dnia opróżnienia lokalu.
Ustalił, że zmiana wysokości opłat za używanie lokalu mieszkalnego i opłat pośrednich nie powoduje konieczności zmiany niniejszej decyzji, a o zmianie wysokości opłat za używanie lokalu mieszkalnego i opłat pośrednich strony będą powiadomione w trybie określonym przez rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 listopada 2010 r. w sprawie opłat za używanie lokali mieszkalnych będących w dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej (Dz. U. z 2010 r. Nr 233, poz. 1531).
Stan faktyczny sprawy ustalony przez organ przedstawia się następująco. Przedmiotowy lokal został przydzielony K.G., jako zawodnikowi Centralnego Wojskowego Klubu Sportowego "[...]" na podstawie skierowania (zezwolenia) Nr [...] z dnia [...] lutego 1986 r. Szefa Oddziału Kwaterunkowego Szefostwa Służby Zakwaterowania i Budownictwa Garnizonu [...] do czasu otrzymania mieszkania spółdzielczego. W skierowaniu uwzględniono żonę A.G. oraz synów K.G. i G.G. K.G. był zatrudniony w CWKS "[...]" w okresie od [...] kwietnia 1985 r. do dnia [...] października 1991 r. Umowa o pracę została rozwiązana na mocy porozumienia stron. Ponadto w okresie od 1990 r. do sierpnia 1998 r. ww. został odpłatnie transferowany przez CWKS "[...]" do klubu w F. Po powrocie został zatrudniony w klubie sportowym [...] w charakterze trenera piłki nożnej, a następnie w [...]. Wyrokiem z dnia [...] grudnia 1993 r. orzeczony został rozwód małżeństwa A. i K.G.
W związku z weryfikacją stanów prawnych kwater i lokali mieszkalnych pozostających w zasobie Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. oraz z uwagi na fakt rozwiązania umowy o pracę z K.G., [...]Oddziału Terenowego Nr [...] WAM w W. pismem z dnia [...] kwietnia 2002 r. wezwał K.G. do dostarczenia dokumentów niezbędnych do wyjaśnienia sprawy mieszkaniowej.
W dniu [...] kwietnia 2002 r. K.G. wystąpił z wnioskiem o uregulowanie tytułu prawnego i zawarcie umowy najmu na dotychczas zajmowany lokal. W odpowiedzi na powyższy wniosek organ Agencji odmówił ww. zawarcia umowy najmu przedmiotowego lokalu i zobowiązał do dobrowolnego zwolnienia zajmowanej kwatery w terminie 15 dni od dnia otrzymania wezwania, a w dniu [...] czerwca 2002 r. skierował sprawę na drogę postępowania sądowego o opróżnienie lokalu.
K.G. skierował również wniosek do Ministra Obrony Narodowej o wyrażenie zgody na wynajem zajmowanego lokalu. Minister po rozpatrzeniu w dniu [...] grudnia 2002 r. prośby nie uwzględnił, co zostało potwierdzone pismem [...] WAM z dnia [...] stycznia 2003 r.
W dniu [...] sierpnia 2005 r. zainteresowany złożył kolejny wniosek skierowany do Ministra Obrony Narodowej w sprawie uregulowania stosunku najmu zajmowanego lokalu i zobowiązania WAM do zawarcia umowy najmu. Decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w W. – po rozpatrzeniu wniosku K.G. – odmówił wydania decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym nr [...] położonym w W. przy ulicy [...].
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2007 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy [...] umorzył postępowanie przeciwko K.G., A.G., K.G. i G.G. o opuszczenie i opróżnienie lokalu mieszkalnego, bowiem strony w ciągu 3 lat od daty wydania postanowienia o zwieszeniu postępowania, nie złożyły wniosku o jego podjęcie.
Wobec powyższego Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w W. w dniu [...] maja 2009 r. wszczął postępowanie administracyjne w trybie art. 37a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w sprawie opróżnienia przez K.G. wraz z osobami wspólnie zamieszkującymi, zajmowanego bez tytułu prawnego, lokalu mieszkalnego położonego przy ulicy [...] w W. oraz wnoszenia należnych opłat i zapłaty odszkodowania. O wszczęciu postępowania w sprawie zostali zawiadomieni K.G., A.G., K.G. oraz G.G.
Następnie Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w W. decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. zobowiązał K.G., A.G., K.G. i G.G. do opróżnienia przedmiotowego lokalu oraz do wnoszenia opłat za używanie lokalu, opłat pośrednich oraz odszkodowania za zajmowanie tego lokalu bez tytułu prawnego.
Po rozpatrzeniu odwołania stron od ww. decyzji Prezes WAM decyzja nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji powinien powiadomić o toczącym się postępowaniu w sprawie opróżnienia lokalu mieszkalnego położonego w W. przy ulicy [...] K.G., która również zamieszkuje w przedmiotowym lokalu.
Pismem z dnia [...] października 2012 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w W. powiadomił K.G. oraz pozostałe strony o przekazaniu przez Prezesa WAM sprawy opróżnienia przedmiotowego lokalu mieszkalnego do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ poinformował strony również o obowiązujących przepisach ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.) w szczególności o art. 45 ust. 5, regulującym tryb postępowania o opróżnienie lokalu mieszkalnego przez osoby podlegające ochronie, i zobowiązał do dostarczenia wszelkich dokumentów w przypadku zaistnienia przesłanek wymienionych w tym przepisie. Zainteresowani zostali również powiadomieni, że zgodnie z art. 10 kpa w każdym stadium postępowania strony oraz ich pełnomocnicy mogą zapoznać się z aktami sprawy oraz wypowiedzieć się co do zebranych dowodów i materiałów, jak również składać wnioski i zastrzeżenia.
Decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej orzekł o zobowiązaniu K.G., A.G., K.G., G.G. oraz K.G. do opróżnienia lokalu mieszkalnego nr [...] położonego przy ulicy [...] w W., do uiszczenia opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich oraz zapłaty odszkodowania w wysokości 200% wartości należnych opłat za używanie lokalu, za każdy rozpoczęty miesiąc jego zajmowania począwszy od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczna do dnia opróżnienia lokalu.
Od decyzji K.G. złożył odwołanie, w którym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Wskazał, że lokal nr [...] położony w W. przy ulicy [...] nigdy nie był lokalem w rozumieniu przepisów o zakwaterowaniu w hotelach, służbowych pokojach noclegowych, internatach oraz innych pomieszczeniach przeznaczonych na tymczasowe zamieszkiwanie. Świadczą o tym m. in.: wielkość lokalu, jego położenie, fakt długotrwałego użytkowania, ponoszone przez skarżącego oraz jego najbliższych ciężary związane z użytkowaniem lokalu, uiszczanie opłaty za zajmowany lokal w wysokości ustalonej przez Agencję i w formie przez Agencję akceptowanej bez jakiegokolwiek zarzutu i sprzeciwu. Świadczy o tym także stanowisko samej Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wyrażone w toku postępowania sądowego, które miało miejsce przed Sądem Rejonowym [...] i zakończyło się prawomocnym postanowieniem Sądu z dnia [...] kwietnia 2007 r. w sprawie [...]. Przedmiotowy lokal przyznany został na mocy decyzji uprawnionego organu w osobie generała dywizji, Szefa Sztabu Zastępcy Głównego Kwatermistrza Wojska Polskiego, która nigdy nie została cofnięta, odwołana, unieważniona, ma w dalszym ciągu moc prawną i obowiązuje do dnia dzisiejszego. Skarżący podniósł, że lokal jest ekwiwalentem zobowiązania Wojska Polskiego wobec niego do przyznania mu mieszkania zgodnie z przywołaną wyżej decyzją i rozkazem najwyższych organów wojskowych.
Od decyzji tej odwołania złożyli również A.G., K. i K. małżonkowie G. oraz G. G. podnosząc tożsame zarzuty jak K.G..
Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 13 ust. 7 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2010 r. Nr 206, poz. 1367 ze zm.) zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.
W uzasadnieniu organ odwoławczy przypomniał stan sprawy i wskazał, powołując się na art. 37a ustawy o zakwaterowaniu sił zbrojnych, że ani K.G. ani pozostali skarżący nie posiadają tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu co oznacza, że zgodnie z ust. 2 tego przepisu organ zobowiązany jest do wydania decyzji w przedmiocie opróżnienia lokalu i naliczenia stosownych opłat. Organ podniósł, że K.G., jako piłkarz CWKS "[...]", otrzymał przydział lokalu mieszkalnego – kwatery zastępczej nr [...] położonej w W. przy ulicy [...] na zasadach internatowych w drodze wyjątku, na podstawie skierowania/zezwolenia nr [...] wydanego przez Szefa Oddziału Kwaterunkowego Szefostwa Służby Zakwaterowania i Budownictwa Garnizonu [...] do czasu otrzymania lokalu spółdzielczego. Lokal ten został przydzielony na podstawie "przepisów o zakwaterowaniu w hotelach, służbowych pokojach noclegowych, internatach oraz innych pomieszczeniach przeznaczonych na tymczasowe zamieszkanie "Kwat.-Bud. 48/67".
W dacie wydania skierowania nr [...] z dnia [...] lutego 1986 r., zezwalającego K.G. na tymczasowe zakwaterowanie w przedmiotowym lokalu mieszkalnym, obowiązywało zarządzenie Ministra Obrony Narodowej Nr 24/MON z dnia 19 lipca 1979 r. w sprawie hoteli garnizonowych, pomieszczeń noclegowych oraz zakwaterowania tymczasowego w internatach i innych pomieszczeniach (Dz. Rozk. MON poz. 32 – zarządzenie to zostało uchylone z dniem 1 kwietnia 1986 r. w związku z wejściem w życiu zarządzenia Ministra Obrony Narodowej Nr 4/MON z dnia 11 lutego 1986 r.). Zgodnie z § 4 ust. 4 zarządzenia MON Nr 24/MON z zakwaterowania tymczasowego w internatach garnizonowych lub pomieszczeniach mogli również korzystać pracownicy cywilni zatrudnieni w resorcie obrony narodowej.
K.G. posiadał spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego w G., które – przechodząc do CWKS [...]– zbył na rzecz osób trzecich w grudniu 1985 r. i zgodnie z podpisanym z klubem kontraktem miał otrzymać docelowe mieszkanie spółdzielcze w W., co zostało potwierdzone w piśmie nr [...] z dnia [...] lutego 1986 r. Pan K.G. był zatrudniony w CWKS "[...]" w okresie od dnia [...] kwietnia 1985 r. do dnia [...] października 1991 r. Do chwili rozwiązania umowy o pracę zainteresowany nie otrzymał mieszkania spółdzielczego zagwarantowanego przez klub CWKS "[...]"
Umowa o pracę została rozwiązana na mocy porozumienia stron. Ponieważ w 1991 r. stosunek pracy z K.G. został rozwiązany, tym samym winien on zwolnić zajmowany na zasadach internatowych lokal mieszkalny.
Niezależnie od powyższego w dniu [...] grudnia 1993 r. Sąd Wojewódzki w W. orzekł rozwiązanie związku małżeńskiego A. i K.G. przez rozwód. Pan K.G. wyprowadził się z przedmiotowego nie dokonując obowiązku meldunkowego i zawarł nowy związek małżeński.
Organ wyjaśnił również, że w omawianej sprawie nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 9 kwietnia 1996 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu oddawania w najem lokali mieszkalnych pracownikom zatrudnionym w jednostkach organizacyjnych podległych MON oraz zwalniania tych lokali (Dz. U. Nr 45, poz. 201), regulujące przydział lokali pracownikom cywilnym wojska, bowiem [...] Sportowa Spółka Akcyjna nie jest jednostką organizacyjną podległą Ministrowi Obrony Narodowej. Wobec tego organ Agencji nie może wynająć stronie lokalu mieszkalnego z zasobu WAM, jako pracownikowi zatrudnionemu w takiej jednostce.
Organ wyjaśnił również, iż decyzja nie rozstrzyga o obowiązku opróżnienia lokalu mieszkalnego przez małoletnią N.G. O obowiązku takim orzeka sąd powszechny co wynika z treści art. 45 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.).
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K.G., K.G., A.G. i G.G. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podnieśli, iż decyzja jest nieprawdziwa i bezpodstawna, skarżący podkreślił, że przedmiotowy lokal nigdy nie był lokalem w rozumieniu przepisów o zakwaterowaniu w hotelach, służbowych pokojach noclegowych, internatach oraz innych pomieszczeniach przeznaczonych na tymczasowe zamieszkiwanie. Świadczą o tym m. in.: wielkość lokalu, jego położenie, fakt długotrwałego użytkowania, ponoszone przez skarżącego oraz jego najbliższych ciężary związane z użytkowaniem lokalu, uiszczanie opłaty za zajmowany lokal w wysokości ustalonej przez Agencję i w formie przez Agencje akceptowanej bez jakiegokolwiek zarzutu i sprzeciwu. Świadczy o tym także stanowisko samej Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wyrażone w toku postępowania sądowego, które miało miejsce przed Sądem Rejonowym [...] i zakończyło się prawomocnym postanowieniem Sądu z dnia [...] kwietnia 2007 r. w sprawie [...]. Przedmiotowy lokal przyznany został na mocy decyzji uprawnionego organu w osobie generała dywizji, Szefa Sztabu Zastępcy Głównego Kwatermistrza Wojska Polskiego, która nigdy nie została cofnięta, odwołana, unieważniona, ma w dalszym ciągu moc prawną i obowiązuje do dnia dzisiejszego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 listopada 2013 r w sprawie sygnatura II SA/Wa 841/13 oddalił skargę.
W stosunku do wyroku, skargę kasacyjną wnieśli K.G. i G.G. Zarzucili wydanemu wyrokowi naruszenie:
1. art. 37a ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U z 1995 r., Nr 86 poz. 443), przez jego bezpodstawne zastosowanie;
2. naruszenie art. 45 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2010 r. Nr 206, poz. 1367) przez bezkrytyczne jego zastosowanie z naruszeniem podstawowych praw małoletniego dziecka;
3. naruszenie przepisów postępowania art. 77 kpa i art. 107 § 3 kpa, przez nieprzeanalizowanie przez Sąd istotnych braków postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organ administracyjny i nie rozważenie wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy faktów i okoliczności.
Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 20 października 2015 r. w sprawie sygnatura I OSK 263/14, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wyroku NSA wskazał, że jedną z przyczyn nieważności postępowania jest pobawienie strony możliwości obrony swych praw, o czym mowa w art. 183 § 2 pkt 5 ppsa. Ma to miejsce m.in. kiedy podmiot, będący stroną postępowania nie był o nim poinformowany, nie został bowiem zawiadomiony o toczącym się postępowaniu i czynnościach dokonywanych przez sąd administracyjny w jego trakcie i wydanych orzeczeniach.
Wyjaśnił, że w niniejszej sprawie wystąpiła właśnie tego rodzaju sytuacja. Przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie były decyzje organów Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w sprawie opróżnienia lokalu mieszkalnego i zobowiązania do uiszczenia opłat za zajmowanie lokalu. Decyzje te - w pierwszej i drugiej instancji - skierowane były do K.G., A.G., K.G., G.G. i K.G. i te podmioty były stronami postępowania administracyjnego. Korzystały w nim z przysługujących im praw, wnosząc odwołania. Wszystkie te osoby wniosły skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Skarga K.G. została przez Wojewódzki Sąd odrzucona, postanowieniem z 27 czerwca 2013 r. II SA/Wa 840/13, jednak odrzucenie jego skargi nie spowodowało utraty przez niego prawa strony w postępowaniu ze skargi innych osób. Jako osoba, która brała udział w postępowaniu, jest uczestnikiem postępowania na prawach strony, gdyż wynik postępowania dotyczy jego interesu prawnego, a jak wynika z akt sprawy nie został powiadomiony o terminie rozprawy.
Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Sąd któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawną dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Sąd przeprowadzając kontrolę zaskarżonej decyzji nie stwierdził, aby Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej naruszył przepisy prawa materialnego, ewentualnie przepisy postępowania administracyjnego, w stopniu w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zatem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 37a ustawy z dnia 22 czerwca 2005 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.), w brzmieniu obowiązujących do 30 czerwca 2010 r.
W dniu 1 lipca 2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r. Nr 28, poz. 143), która przepisem art. 1 pkt 35 uchyliła dotychczasowy przepis art. 37a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.), w tym art. 37a, w brzmieniu sprzed wejścia w życie wskazanej wyżej nowelizacji.
Zgodnie z art. 37a ust. 1 omawianej ustawy osoby zajmujące lokal mieszkalny bez tytułu prawnego są obowiązane do jego opróżnienia, uiszczenia opłaty za używanie lokalu i opłat pośrednich oraz zapłaty odszkodowania w wysokości 200% wartości należnych opłat za używanie lokalu za każdy rozpoczęty miesiąc jego zajmowania. Natomiast stosownie do art. 37a ust. 2 wymienionej ustawy dyrektor oddziału regionalnego Agencji wydaje decyzję w sprawie opróżnienia lokalu mieszkalnego oraz wysokości należnych opłat i odszkodowań.
Należy zwrócić uwagę na sformułowanie użyte w ust. 2 przytoczonego przepisu "wydaje decyzję", które oznacza, że organ zobowiązany jest do wydania decyzji, o ile zostanie spełniona przesłanka, określona w ust. 1, jaką jest – zajmowanie lokalu bez tytułu prawnego. Przypomnieć należy, że przepis art. 37a powołanej ustawy jest konsekwencja zmian, które weszły w życie w dniu 1 lipca 2004 r., wprowadzonych ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 116, poz. 1203 ze zm.), która w art. 10 wprowadziła zapis, że przepisów ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. Nr 71, poz. 733 ze zm.) nie stosuje się do lokali będących w dyspozycji WAM. Tego rodzaju rozwiązanie prawne uzasadnia treść art. 37a ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP i jest wyrazem swoistego sankcjonowania przez ustawodawcę przypadków zajmowania lokali, pozostających w dyspozycji organów Agencji, przez osoby, które nie legitymują się tytułem prawnym. Wprowadzając omawiany przepis, ustawodawca zdecydował się zatem na jednorazowe i łączne załatwienie kwestii bezprawnego zajmowania lokalu mieszkalnego, znajdującego się w zasobach Agencji, przyjmując wymóg spełnienia tylko jednej przesłanki. Tą przesłanką jest zajmowanie lokalu bez tytułu prawnego.
W rozpatrywanej sprawie organ prawidłowo ustalił, że skarżący nie posiadają tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu nr [...] położonego w W. przy ulicy [...].
Z akt sprawy wynika, że K.G., jako piłkarz CWKS "[...]", otrzymał przydział lokalu mieszkalnego – kwatery zastępczej nr [...] położnej w W. przy ulicy [...] w W. na zasadach internatowych, w drodze wyjątku, na podstawie skierowania/zezwolenia nr [...] wydanego przez Szefa Oddziału Kwaterunkowego Szefostwa Służby Zakwaterowania i Budownictwa Garnizonu [...] do czasu otrzymania lokalu spółdzielczego. Lokal ten został przydzielony na podstawie "przepisów o zakwaterowaniu w hotelach, służbowych pokojach noclegowych, internatach oraz innych pomieszczeniach przeznaczonych na tymczasowe zamieszkanie "Kwat.-Bud. 48/67". Wskazać należy, że w dacie wydania skierowania nr [...] z dnia [...] lutego 1986 r., zezwalającego K.G. na tymczasowe zakwaterowanie w przedmiotowym lokalu mieszkalnym, obowiązywało zarządzenie Ministra Obrony Narodowej Nr 24/MON z dnia 19 lipca 1979 r. w sprawie hoteli garnizonowych, pomieszczeń noclegowych oraz zakwaterowania tymczasowego w internatach i innych pomieszczeniach (Dz. Rozk. MON poz. 32 – zarządzenie to zostało uchylone z dniem 1 kwietnia 1986 r. w związku z wejściem w życie zarządzenia Ministra Obrony Narodowej Nr 4/MON z dnia 11 lutego 1986 r.). Zgodnie z § 4 ust. 4 zarządzenia MON Nr 24/MON z zakwaterowania tymczasowego w internatach garnizonowych lub pomieszczeniach mogli również korzystać pracownicy cywilni zatrudnieni w resorcie obrony narodowej.
K.G. posiadał spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego w G., które przechodząc do CWKS "[...]" – zbył na rzecz osób trzecich w grudniu 1985 r. i zgodnie z podpisanym z klubem kontraktem miał otrzymać docelowe mieszkanie spółdzielcze w W., co zostało potwierdzone w piśmie nr [...] z dnia [...] lutego 1986 r. Pan K.G. był zatrudniony w CWKS "[...]" w okresie od dnia [...] kwietnia 1985 r. do dnia [...] października 1991 r. Do chwili rozwiązania umowy o pracę zainteresowany nie otrzymał mieszkania spółdzielczego zagwarantowanego przez klub sportowy.
Umowa o pracę została rozwiązana na mocy porozumienia stron. Ponieważ w 1991 r. stosunek pracy z K.G. został rozwiązany, tym samym winien on zwolnić zajmowany na zasadach internatowych lokal mieszkalny.
K.G., zgodnie z zawartym kontraktem, jako piłkarz zawodowy wyjechał do F., gdzie przebywał do sierpnia 1998 r. Po powrocie z kontraktu został zatrudniony w klubie sportowym [...], a następnie po zmianach – w [...] w charakterze trenera piłki nożnej.
Zgodnie z § 6 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 2 lutego 1999 r. w sprawie zakwaterowania tymczasowego oraz hoteli garnizonowych (Dz. U. Nr 12, poz. 103) osoba zakwaterowana w internacie – a zajmowany przez stronę lokal został przyznany na zasadach internatowych – jest obowiązany opuścić lokal z chwilą rozwiązania stosunku pracy.
W sprawie nie mają zastosowania również przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 9 kwietnia 1996 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu oddawania w najem lokali mieszkalnych pracownikom zatrudnionym w jednostkach organizacyjnych podległych MON oraz zwalniania tych lokali (Dz. U. Nr 45, poz. 201), regulujące przydział lokali pracownikom cywilnym wojska, bowiem [...] Sportowa Spółka Akcyjna nie jest jednostką organizacyjną podległą Ministrowi Obrony Narodowej. Wobec tego organ Agencji nie może wynająć stronie lokalu mieszkalnego z zasobu WAM, jako pracownikowi zatrudnionemu w takiej jednostce.
W związku z powyższym bezspornym jest fakt zajmowania przez strony lokalu nr [...] położonego w W. przy ulicy [...], bez tytułu prawnego. Postępowanie wyjaśniające wykazało, że w przedmiotowym lokalu mieszkalnym zameldowani na pobyt stał są: K.G., była żona A.G., dwaj dorośli synowie K.G. i G.G. oraz małoletnia N.G. Nadto w lokalu tym zamieszkuje również matka małoletniej K.G.
Odnosząc się natomiast do zarzutów podniesionych przez skarżących wskazać należy, że zgodnie z § 4 ust. 3 zarządzenia Ministra Obrony Narodowej Nr 24/MON z dnia 19 lipca 1979 r. w sprawie hoteli garnizonowych, pomieszczeń noclegowych oraz zakwaterowania tymczasowego w internatach i innych pomieszczeniach, na zakwaterowanie tymczasowe przeznaczone były internaty garnizonowe oraz w miarę potrzeb inne pomieszczenia, organizowane przez garnizonowe organy kwaterunkowo-budowlane (np. wydzielone pokoje w hotelach garnizonowych, kwatery). Zatem zarzut skarżących, że przedmiotowy lokal nigdy nie był lokalem w rozumieniu przepisów o zakwaterowaniu w hotelach, ponieważ świadczą o tym m. in.: wielkość lokalu, jego położenie, fakt długotrwałego użytkowania, ponoszone przez skarżącego oraz jego najbliższych ciężary związane z użytkowaniem lokalu, uiszczanie opłaty za zajmowany lokal w wysokości ustalone przez Agencję i w formie przez Agencję akceptowanej bez jakiegokolwiek zarzutu i sprzeciwu, nie znajduje uzasadnienia.
Nadto wskazać należy, że uiszczanie opłat związanych z zajmowaniem lokalu w zasobie Agencji należy do obowiązków osób w nim zamieszkujących. Natomiast ani długotrwałe użytkowanie lokalu ani ponoszenie ciężarów czy wnoszenie opłat, nie przesądza o nabyciu przez skarżących samoistnego prawa do lokalu mieszkalnego położonego w W. przy ulicy [...] nr [...]. Przedmiotowy lokal przyznany został na podstawie skierowania nr [...] z dnia [...] lutego 1986 r. na tymczasowe zakwaterowanie wydanego przez Szefa Oddziału Kwaterunkowego Szefostwa Służby Zakwaterowania i Budownictwa Garnizonu [...] i z chwilą rozwiązania stosunku pracy z CWKS "[...]" K.G. utracił prawo do jego zajmowania. Tym bardziej, że skierowanie na tymczasowe zakwaterowanie K.G. wraz z rodziną w przedmiotowym lokalu mieszkalnym było ważne do czasu otrzymania mieszkania spółdzielczego, do dostarczenia którego zobowiązany był Centralny Wojskowy Klub Sportowy "[...]" (zgodnie z pismem nr [...] z dnia [...] lutego 1986 r.) a nie wojskowe organy kwaterunkowe.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło