II SA/Wa 90/22

WyrokWSA w Warszawie2022-07-12

Skład orzekający: Waldemar Śledzik, Andrzej Kołodziej, Arkadiusz Koziarski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo zinterpretował i zastosował art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, odmawiając wyłączenia stosowania przepisów ograniczających wysokość świadczeń emerytalnych, w sytuacji gdy wnioskodawca pełnił służbę na rzecz państwa totalitarnego przez okres 9 lat i 2 miesięcy, a po 1989 r. wykonywał obowiązki rzetelnie, ale bez szczególnego narażenia życia lub zdrowia?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ administracji publicznej wadliwie zinterpretował art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy. Sąd stwierdził, że organ błędnie przyjął, iż do zastosowania dobrodziejstwa wynikającego z tego przepisu konieczne jest łączne spełnienie przesłanek krótkotrwałej służby przed 1990 r. oraz rzetelnego wykonywania obowiązków po 1989 r., w tym z narażeniem życia lub zdrowia. Sąd podkreślił, że "szczególnie uzasadniony przypadek" może zaistnieć również wtedy, gdy jedna z tych przesłanek nie jest spełniona, a służba nie charakteryzowała się bezpośrednim zaangażowaniem w realizację zadań państwa totalitarnego. Ponadto, sąd uznał, że organ niewłaściwie zinterpretował przesłankę "rzetelności" służby, nie uwzględniając, że nie wymaga ona bezwzględnie narażenia życia lub zdrowia.
Stan faktyczny
Strona Z.A. wystąpiła z wnioskiem o wyłączenie stosowania przepisów ograniczających świadczenia emerytalne (art. 15c, 22a, 24a ustawy zaopatrzeniowej) na podstawie art. 8a tej ustawy. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji dwukrotnie odmówił uwzględnienia wniosku, uznając, że wnioskodawczyni nie spełnia przesłanek: służba na rzecz państwa totalitarnego trwała 9 lat i 2 miesiące (nie jest krótkotrwała), a służba po 1989 r. była rzetelna, ale brak dowodów na narażenie życia lub zdrowia. Skarżąca wniosła skargę do WSA, domagając się uchylenia decyzji.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Śledzik (spr.), Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski, , Protokolant referent stażysta Katarzyna Jaszczołt, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2022 r. sprawy ze skargi Z.A. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] listopada 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów ustawy uchyla zaskarżoną decyzję Wnioskiem z dnia [...] października 2017 r. Z. A. (dalej także jako: "Strona"; "Skarżąca") wystąpiła do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o zastosowanie wobec niej art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2016 r. poz. 708, z późn. zm. - zwanej dalej także "ustawą zaopatrzeniową"). Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej także jako "Minister"; "Organ") decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2019 r. odmówił wyłączenia stosowania wobec Strony art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej. Od ww. decyzji Skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Po rozpatrzeniu ww. wniosku Minister decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2021 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Organ wskazał, że zgodnie z art. 8a ustawy zaopatrzeniowej minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Wskazane w ww. artykule przesłanki muszą być spełnione łącznie. Organ podkreślił, że przy rozstrzyganiu spraw z zakresu art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, znaczenie fundamentalne ma fakt, że zawiera on dwie przesłanki formalne, których spełnienie otwiera możliwość zastosowania go względem konkretnej osoby, jednakże nakłada także na organ obowiązek weryfikacji, czy rozpatrywana sprawa stanowi szczególnie uzasadniony przypadek. Jedynie w takiej sytuacji ustawodawca dopuszcza możliwość wyłączenia względem wnioskującego stosowania przepisów ogólnych, tj. art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej. Przedmiotowy art. 8a ustawy zaopatrzeniowej w pierwszym rzędzie nakłada na organ obowiązek weryfikacji spełnienia przez stronę przesłanek formalnych określonych w ust. 1 pkt 1 i 2 tego przepisu. Powyższe przesłanki są nieostre, co oznacza, że intencją ustawodawcy było zagwarantowanie uprawnionemu organowi możliwości indywidualnego podejścia do każdej sprawy poprzez wprowadzenie uznania administracyjnego. Organ wyjaśnił przy tym, że analizując pierwszą z przesłanek formalnych "krótkotrwałość" musi być każdorazowo oceniana indywidualnie, wszelako z zastrzeżeniem, że winna być ona rozpatrywana przede wszystkim w ujęciu bezwzględnym, jako długość okresu służby na rzecz totalitarnego państwa. Także druga z przesłanek formalnych tj. rzetelność wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia, ma charakter nieostry i powinna być każdorazowo oceniana indywidualnie, przy czym w oparciu o wykładnię językową należy wskazać, że pojęcie rzetelności w ujęciu określającym postawę oraz jakość wykonywania zadań i obowiązków zawodowych definiować należy jako sumienne, solidne i dokładne wykonywanie swojej pracy - przyjętych na siebie obowiązków. Rzetelne wykonywanie obowiązków służbowych oznacza ich realizację na najwyższym poziomie, w sposób nie budzący żadnych wątpliwości ani pod kątem jakościowym, ani z punktu widzenia moralności i honoru funkcjonariusza służb publicznych. Dlatego też postawa rzetelnego funkcjonariusza winna charakteryzować się wzorowością w działaniu służbowym, przez co należy rozumieć nie tylko podejmowanie i nienaganną realizację zadań obligatoryjnych, ale także wykazywanie inicjatywy zarówno w zakresie takich właśnie zadań, jak i poprzez gotowość do realizacji obowiązków dodatkowych. Zawarty zaś w tym warunku zwrot "szczególnie z narażeniem zdrowia i życia" ocenić należy jako czynnik podnoszący wartość rzetelnej służby funkcjonariusza, odnoszący się do kwalifikacji narażenia, rozumianej jako stwierdzenie istnienia zagrożenia innego, niż normalne następstwo pełnienia służby, przy założeniu, że w jej istotę wpisane jest ryzyko zagrożenia życia i zdrowia. Z perspektywy ustawowej regulacji ważne jest, aby zagrożenie nie było normalnym następstwem służby, czy też nie miało charakteru hipotetycznego, ale było rzeczywiste i dowiedzione. W tak wyznaczonych ramach prawnych analizowanego przepisu i rozumienia wymienionych wyżej przesłanek, Minister odmówił zastosowania art. 8a ustawy zaopatrzeniowej wobec Skarżącej w związku z faktem, że służba ww. przed dniem 31 lipca 1990 r., uznana za służbę na rzecz totalitarnego państwa, nie była pełniona krótkotrwale, a ponadto brak jest dowodów, aby służba wnioskodawcy pełniona była z narażeniem zdrowia i życia, przy czym sam charakter zadań realizowanych w jednostkach organizacyjnych Policji i wynikające z nich prawdopodobieństwo możliwości zaistnienia sytuacji stanowiących zagrożenie zdrowia i życia, nie może być oceniany jako narażenie zdrowia i życia, o którym mowa w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej. Ponadto Minister uznał, że Strona nie legitymuje się wybitnymi osiągnięciami w służbie, szczególnie wyróżniającymi ją na tle pozostałych funkcjonariuszy. W związku z powyższym, w ocenie Organu, zarówno postawa, osiągnięcia Strony, jak również charakter służby i warunki jej pełnienia nie uzasadniały stwierdzenia, aby przedmiotowa sprawa stanowiła szczególnie uzasadniony przypadek, który pozwoliłby na skorzystanie z uprawnień wynikających z przepisów ustawy zaopatrzeniowej, skutkujących wyłączeniem stosowania względem strony art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej. Uzasadniając powyższe Organ wskazał, że Skarżąca pełniła służbę w okresie od dnia [...] maja 1981 r. do dnia [...] lutego 2008 r., tj. przez 26 lat, 9 miesięcy i 15 dni, z czego na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej - od dnia [...] maja 1981 r. do dnia [...] listopada 1983 r. oraz od dnia [...] stycznia 1984 r. do dnia [...] lipca 1990 r., tj. przez okres 9 lat, 2 miesięcy. Skoro Strona pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa przez 9 lat i 2 miesiące, to okresu tego nie można uznać za krótkotrwały, bowiem trudno tu mówić o "chwilowości'’, czy "przejściowości", a służba z pewnością nie nosiła znamion "tymczasowości". Przedmiotowy okres służby na rzecz totalitarnego państwa zarówno w ujęciu bezwzględnym - długości tego okresu, jak i w ujęciu proporcjonalnym - stosunku długości tego okresu do całego okresu służby, nie może być oceniony jako krótkotrwały. W związku z powyższym, w ocenie Ministra, w przedmiotowej sprawie przesłanka "krótkotrwałości" nie została spełniona. Ponad dziewięcioletniego okresu służby nie można uznać za krótkotrwały, bowiem nie sposób scharakteryzować go, jako odpowiadający wskazanej wyżej wykładni językowej. Organ podkreślił, iż służba Skarżącej była służbą wieloletnią, podjętą nieprzypadkowo, lecz w pełni świadomie oraz ze względu na prawie siedmioletni okres jej pełnienia - trwałą. Wskazany czas realizacji obowiązków służbowych na rzecz totalitarnego państwa nie miał charakteru tymczasowego, doraźnego czy epizodycznego i z całą pewnością strona przez ten okres dokładnie zaznajomiła się ze specyfiką realizowanych zadań oraz ich charakterem. Powyższe potwierdza również wnikliwa analiza przedmiotowej sprawy, która bezsprzecznie dowiodła, iż zakończenie wskazanego okresu pełnienia przez ww. służby na rzecz państwa totalitarnego nie wynikało z jego woli, lecz z likwidacji i transformacji struktur formacji związanych ze zmianami ustrojowymi w Polsce. Odnosząc się natomiast do drugiej przesłanki, określonej w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej, Organ stwierdził, iż jej ocena winna każdorazowo być dokonana na podstawie charakteru zadań realizowanych przez funkcjonariusza, przy czym sam fakt wyrażenia przez funkcjonariusza Policji - zgodnie z rotą ślubowania - gotowości do podejmowania czynności mogących zagrażać zdrowiu i życiu nie jest tożsamy z pełnieniem służby w warunkach realnego narażenia zdrowia i życia, o których mowa w powołanej regulacji prawnej. Dokonując oceny "rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r. Organ wziął pod uwagę stanowisko Komendanta Głównego Policji zawarte w piśmie z dnia [...] kwietnia 2018 r. oraz Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] zawarte w "Informacji dotyczącej przebiegu służby (...)" i "Ocenie rzetelności służby(...)"z dnia [...] marca 2018 r. Komendant Główny Policji w swoim wystąpieniu stwierdził, iż Skarżąca rzetelnie realizowała zadania i obowiązki w trakcie pełnienia służby w Policji po dniu 12 września 1989 r., na co wskazują informacje zawarte w opiniach służbowych oraz wnioskach o mianowanie na kolejne, wyższe stopnie policyjne i stanowiska służbowe. W aktach sprawy nie stwierdzono zapisów dot. wymierzonych Skarżącej kar dyscyplinarnych. Również z "Informacji dotyczącej przebiegu służby" z dnia [...] marca 2018 r., sporządzonej przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] wynika, iż ww. rzetelnie realizowała zadania i obowiązki w trakcie pełnienia służby w Policji po dniu 12 września 1989 r. W aktach sprawy nie stwierdzono wzmianek dot. wszczynania i prowadzenia w stosunku do wnioskującego postępowań karnych oraz karnoskarbowych. We wskazanej dokumentacji zawarto także informacje o otrzymanych przez Stronę w trakcie pełnienia służby awansach i podwyżkach dodatku służbowego/funkcyjnego. Brak jest natomiast dokumentów potwierdzających otrzymywanie przez Skarżącą orderów/odznaczeń państwowych oraz odznak/medali resortowych. Powyższe potwierdza fakt, iż w posiadanych zasobach archiwalnych brak jest dokumentów wskazujących na udział Skarżącej w zdarzeniach, które mogły stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia, jak tez nie były wydawane zaświadczenia uprawniające do podwyższania emerytury zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 4 maj 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej ( Dz. U. z 2020 r. poz. 1611). Dokonując powyższej oceny Organ podkreślił, iż służba w Policji zawsze wiąże się zawsze z potencjalnym ryzykiem dla zdrowia i życia funkcjonariuszy, nawet gdy realizowane czynności służbowe są tego rodzaju, że jakiekolwiek zagrożenie dla zdrowia lub życia wydaje się być mało prawdopodobne lub nawet wykluczone. Gdyby zatem zamiarem ustawodawcy było przyjęcie, iż potencjalne zagrożenie, jakie niesie za sobą służba, jest wystarczające do uznania, że służba pełniona była z narażeniem zdrowia i życia, to nie dookreślałby przesłanki wynikającej z art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej poprzez wskazanie, iż rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., ma mieć miejsce "w szczególności z narażeniem zdrowia i życia", gdyż z racji specyfiki samej służby każdy funkcjonariusz Policji spełniałby ów wymóg. Ponadto Organ zaznaczył, że kluczowe znaczenie w kontekście badania przez organ zaistnienia "szczególnie uzasadnionego przypadku" powinno stanowić również ustalenie, czy były funkcjonariusz angażował się w sposób bezpośrednio ukierunkowany na realizowanie charakterystycznych dla ustroju państwa totalitarnego jego zadań i funkcji. Dokonując oceny zaistnienia w przedmiotowej sprawie "szczególnie uzasadnionego przypadku" stwierdził (na podstawie kopii akt osobowych o sygn. [...] przekazanych za pismem z dnia [...] kwietnia 2018 r. znak: [...]) przez Instytut Pamięci Narodowej - Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu), że w trakcie służby w Służbie Bezpieczeństwa Skarżąca miała wielokrotnie podwyższane uposażenie zasadnicze, dodatek służbowy oraz dodatek specjalny: "(...) Przyznano II kat. dod. służb, z dn. [...].07.81 r. (...); Z dn. [...].09.84 r. przyznano dod. spec. (...) zł (...); Z dn. [...].08.85 r. przyznano dod. spec. (...) zł (...); Z dn. [...].01.1986 r. przyznano ni kat. dod. służb. (...); Z dn. [...].10.86 r. przyznano dod. spec.(...) zł (...); Z dn. [...].09.88 r. przyznano dod. spec. (...) zł (...)" - karta przebiegu służby/pracy. Podsumowując Organ uznał, że Skarżąca pełniła służbę przez 26 lat, 9 miesięcy i 15 dni, z czego na rzecz totalitarnego państwa przez 9 lat i 2 miesiące, z czego wynika, że okres służby na rzecz państwa totalitarnego stanowi ok. 34 % całkowitej służby, a zatem znaczną jego część i w ocenie Ministra nie ma możliwości uznania go za okres krótkotrwały. Aby można było rozpatrywać zaistnienie "szczególnie uzasadnionego przypadku" obie przesłanki wskazane w art. 8a ustawy zaopatrzeniowej muszą zostać spełnione łącznie. Zaznaczyć należy, że ustawodawca konstruując przywołany przepis pomiędzy przesłanką pierwszą i drugą użył spójnika "oraz", zatem jego intencją było traktowanie obu wymogów w sposób łączny. W przeciwnym razie prawodawca użyłby np. spójnika "lub". Ponieważ w przypadku Skarżącej w rozpatrywanym stanie faktycznym przesłanka przewidziana w art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej nie została spełniona - sprawa nie może stanowić "szczególnie uzasadnionego przypadku", a zatem organ nie ma możliwości wyłączenia w stosunku do ww. stosowania art. 15c, art. 22ai art. 24a ustawy zaopatrzeniowej. W skardze z dnia [...] grudnia 2021 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości z powodu naruszenia prawa materialnego art. 8 a ust. 1 i 2 ustawy zaopatrzeniowej, które miało wpływ na wynik sprawy i uznanie w wyroku jej uprawnienia do świadczenia emerytalno- rentowego w nieobniżonej wysokości, wynikającej z art. 15 ustawy zaopatrzeniowej. W uzasadnieniu Skarżąca stwierdziła, że spełnia wszystkie przesłanki do wyłączenia wobec niej stosowania represyjnych przepisów art. 15c ustawy zaopatrzeniowej, określone w art. 8a ust. 1 pkt 1 i 2. Wskazała, że w związku z nienagannym wykonywaniem czynności służbowych w okresie służby w Policji wielokrotnie była wyróżniana i też awansowana w stopniach służbowych. Podała, że ze służby odeszłam na własną prośbę w związku z posiadanym ponad 27 letnim okresem wysługi. Skarżąca oświadczyła, że w trakcie służby nigdy nie naruszyła praw i godności innych ludzi, nie miałam z tego powodu żadnych skarg, prowadzonych postępowań dyscyplinarnych czy też karnych. W latach 1981 - 1984 nie prowadziła żadnych innych czynności służbowych oprócz wskazanych na stanowisku [...] Wydziału [...] i [...] ŚB RUSW w [...]. Nie prowadziła żadnej pracy operacyjnej czy też procesowej, tym bardziej wymierzonych w opozycję, duchowieństwo i innych. Nie brała udziału w żadnych akcjach i operacjach w tamtym okresie. Nikogo też nie prześladowałam. Od 1984 r. pracowała na stanowisku [...]. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie Sąd wyjaśnia, że w związku ze zmianą art. 15 zzs4 ust. 2 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1842 – zwanej dalej jako: "ustawa covidowa"), wynikającą z art. 4 pkt 3 ustawy z 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021 r., poz. 1090), która weszła w życie 3 lipca 2021 r., w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich, wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym, że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. Stosownie do wskazanej wyżej regulacji, nin. sprawa została skierowana do rozpoznania na rozprawie zdalnej, na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.- zwaną dalej "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art.145 § 1 pkt 1 ustawy P.p.s.a.). Jednocześnie, stosownie do art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ustawy P.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 ustawy P.p.s.a.). Dokonując kontroli w ramach tak zakreślonej kognicji sądów administracyjnych, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana zarówno z istotnym naruszeniem prawa materialnego, jak i przepisów prawa procesowego, mającymi istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia jej uchylenie w całości. Istota sporu między stronami sprowadza się do oceny, czy Minister przy wydaniu zaskarżonej decyzji dokonał poprawnej wykładni art.8a ustawy zaopatrzeniowej oraz czy zebrany materiał dowodowy oraz jego ocena znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniu sporządzonym zgodnie z wymogami przepisu art.107 K.p.a., a w szczególności, czy organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego. W sprawie bezspornym jest, że decyzje wydawane na podstawie art.8a ustawy zaopatrzeniowej, mają charakter fakultatywny i podejmowane są w ramach uznania administracyjnego. Dlatego też w odniesieniu do decyzji uznaniowej - sądowa kontrola legalności aktu polega w szczególności na zbadaniu czy organ administracji publicznej nie przekroczył granic tego uznania, poprzez podjęcie decyzji w sposób arbitralny, poprzez zastosowanie w sprawie niedozwolonych kryteriów lub błędną wykładnię dopuszczalnych w sprawie przesłanek. Na wstępie Sąd zauważa, że niniejszej sprawie skarga została oparta na naruszeniu przepisów prawa materialnego, które Skarżąca upatruje w "naruszeniu przepisu określającego materialno-prawne warunki wyłączenia wobec niej drastycznych ograniczeń podstawy i wysokości przysługującego świadczenia emerytalno-rentowego", gdyż "(...) spełnia wszystkie przesłanki do wyłączenia stosowania represyjnych przepisów art. 15c (...) określonych w art. 8a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy zaopatrzeniowej". Zdaniem Skarżącej świadczą o tym takie okoliczności, jak informacje z przebiegu służby zarówno przed, jak i po 1990 r., w tym w szczególności fakt, że "(...) w czasie całej służby nigdy nie naruszyła praw i godności innych ludzi (...)" ani też nie prowadziła żadnej pracy operacyjnej czy też procesowej, w tym wymierzonych w opozycję , duchowieństwa i innych" (w okresie do 1989r. – przyp. Sądu). Zdaniem Organu, w sprawie nie można zastosować art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, gdyż znaczna część służby (ok. 34 % całego okresu) pełniona była na rzecz totalitarnego państwa i tym samym nie można mówić o krótkotrwałości służby, a zatem nie została spełniona przesłanka wskazana w art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej. Jednocześnie Organ, nie kwestionując rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków przez Skarżącą w trakcie pełnienia służby po dniu 12 września 1989r. zauważa, że brak jest dowodów na to aby służba ta pełniona była z narażeniem życia i zdrowia. W związku z powyższym – zdaniem Organu - zarówno postawa, osiągnięcia, jak również charakter służby i warunki jej pełnienia nie uzasadniały stwierdzenia, że przedmiotowa sprawa stanowiła "szczególnie uzasadniony przypadek", co skutkowało, iż w sprawie nie zostały spełnione przesłanki wskazane w art. 8a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy zaopatrzeniowej. Przy tak zakreślonych stanowiskach stron, w punkcie wyjścia swoich rozważań Sąd stwierdza, że – jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyrokach: z dnia 13 grudnia 2019 r. sygn. akt I OSK 1895/19, z dnia z 21 maja 2020 r. sygn. akt I OSK 1669/19 i z dnia 14 lipca 2020 r. sygn. akt I OSK 2514/19, a które to tezy i wyrażone w tych wyrokach poglądy Sąd w składzie orzekającym traktuje jako własne - przepis art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej należy wykładać jako dany przez ustawodawcę organowi administracji publicznej instrument służący wszechstronnemu zbadaniu sprawy określonego funkcjonariusza w celu zweryfikowania, czy funkcjonariusz ten, objęty ustawowym domniemaniem "służby na rzecz totalitarnego państwa", jest w istocie osobą, która angażowała się w sposób bezpośrednio ukierunkowany na realizowanie charakterystycznych dla ustroju państwa totalitarnego jego zadań i funkcji i - z tego właśnie względu – jego prawa w aspekcie świadczenia emerytalnego zostały nabyte niesłusznie z perspektywy aksjologii demokratycznego państwa prawnego. Użyty w art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej zwrot "ze względu na" ukierunkowuje zatem na pewne istotne okoliczności mogące mieć znaczenie dla ustalenia zaistnienia "szczególnie uzasadnionych przypadków", którymi to okolicznościami są: krótkotrwała służba przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. W konsekwencji brak spełnienia któregoś z kryteriów wskazanych w punktach 1 i 2 art. 8a ust. 1 ustawy nie wyłącza automatycznie możliwości spełnienia przesłanki "szczególnie uzasadnionych przypadków", lecz wymaga zbadania, czy służba określonej osoby, mimo że nie była "krótkotrwałą służbą przed dniem 31 lipca 1990 r.", bądź nie charakteryzowała się "rzetelnym wykonywaniem zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia", była służbą charakteryzującą się bezpośrednim zaangażowaniem w realizację zadań i funkcji państwa totalitarnego, czy też nie miała takiego charakteru, tj. była np. działalnością ograniczającą się do zwykłych, standardowych działań, czynności podejmowanych i wykonywanych w każdej służbie publicznej, tj. służbie na rzecz państwa jako takiego, a tym samym nie ma - z punktu widzenia aksjologicznych podstaw demokratycznego państwa prawnego - żadnych konotacji negatywnych. Co istotne, w tym drugim przypadku dopuszczalne jest przyjęcie, że wystąpiły w sprawie "szczególnie uzasadnione przypadki" obalające domniemanie służby charakteryzującej się zindywidualizowanym zaangażowaniem w działalność bezpośrednio ukierunkowaną na realizowanie ustrojowo zdeterminowanych zadań i funkcji właściwych państwu totalitarnemu (szerzej na ten temat w powołanych wyrokach). Jak podkreślił z kolei Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. akt I OSK 2114/19, wykładni art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, "należy dokonywać z uwzględnieniem wyrażonej w art.2 Konstytucji RP zasady sprawiedliwości społecznej. Jest ona kojarzona z koniecznością poszanowania niezbywalnej godności człowieka, który powinien być traktowany przez organy państwa w sposób bezstronny i sprawiedliwy według jednolitej miary dla wszystkich (za W. Sokolewicz [w:] Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, L. Garlicki, M. Zubik, Warszawa 2018, s. 158). Jednocześnie wskazuje się, że oznacza ona zakaz arbitralności państwa przy określeniu sytuacji prawnej obywateli (por. wyrok TK z dnia 22 grudnia 1997 r., sygn. akt K 2/97). Zasada sprawiedliwości społecznej jest zatem wyznacznikiem zmierzającym do tego, aby Państwo podejmowało wobec swoich obywateli działania, które nie będą miały cech dowolności. Powinna ona uwzględniać indywidualne przypadki, które pozwalają na uwzględnienie szczególnej sytuacji danego podmiotu. Podnosi się w doktrynie, że "w ujęciu art. 2 Konstytucji RP sprawiedliwość społeczna jest celem, który ma urzeczywistniać demokratyczne państwo prawne. Nie jest bowiem demokratycznym państwem prawnym państwo, które nie realizuje idei sprawiedliwości społecznej, przynajmniej pojmowanej jako dążenie do zachowania równego w stosunkach społecznych i powstrzymywania się od kreowania nieusprawiedliwionych, niepopartych obiektywnymi wymogami i kryteriami przywilejów" (P. Tuleja [w:] Konstytucja RP tom I Komentarz do art. 1-86, red. M. Safian, L. Bosek, Warszawa 2016, s. 243)". Nadmienić przy tym należy, że wyrażona "zasada sprawiedliwości społecznej wyeksponowana w treści uzasadnienia (ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin) jako podstawa noweli, oznacza zatem nakaz formułowania przepisów prawa w taki sposób, aby uniemożliwiały one obywatelom ochronę słusznie nabytych praw lub uwzględniania przepadków, w których odebranie pewnych przywilejów byłoby uznane za oczywistą niesprawiedliwość". Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy kluczowe znaczenie ma także uwypuklona przez NSA okoliczność, że "omawiana ustawa ma zastosowanie do osób, które przeszły weryfikację na początku lat dziewięćdziesiątych, co oznacza, że Rzeczpospolita Polska uznała, iż ich dotychczasowa służba nie nosi znamion wskazujących na popełnienie w okresie Polski Ludowej czynów niegodnych. Podkreślić nadto należy, że w tradycji polskiej istnieje poszanowanie dla munduru noszonego także przez przeciwnika. Nie ma w polskiej tradycji zasady stosowania wobec przeciwników odpowiedzialności zbiorowej charakterystycznej dla reżimów i poglądów ideologicznych wzorujących się na wschodnich despotiach. Stąd tak ważne jest poszanowanie przy takim akcie prawnym godności danej osoby i uwzględnienia jej indywidualnej sytuacji, co wynika wprost z zasady sprawiedliwości społecznej zakazującej prowadzenia działań, także o charakterze legislacyjnym, które uwłaczałyby danej osobie (por. wyroki TK z dnia 30 września 2008 r., sygn. akt K 44/07 oraz z dnia 16 marca 2011 r., sygn. akt K 35/08)". Uwzględniając powyższe uwagi o charakterze generalnym, zdaniem Sądu przyjąć więc należy, że "szczególnie uzasadniony przypadek" stawowi jedną przesłankę obejmującą swym zakresem sytuacje wymienione w art. 8a ust. 1 pkt 1 (krótkotrwała służba w organach wymienionych w art. 13b ustawy przed dniem 31 lipca 1990 r.) i art. 8a ust. 1 pkt 2 (rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r.), a także, że "szczególnie uzasadniony przypadek" może wystąpić również wówczas, gdy uprawniony nie spełnia warunków określonych w pkt 1 i 2 art. 8a ust. 1 ustawy, jednakże, jak wynika to z zasady sprawiedliwości społecznej, przepis powinien mieć w danym przypadku zastosowanie, np. w sytuacjach, gdy służba w formacjach wymienionych w art. 13b ustawy nie charakteryzowała się bezpośrednim zaangażowaniem w realizację zadań i funkcji państwa totalitarnego, czy też nie miała takiego charakteru, tj. była np. działalnością ograniczającą się do zwykłych, standardowych działań podejmowanych w służbie publicznej, tj. służbie na rzecz państwa jako takiego, a tym samym nie ma - z punktu widzenia aksjologicznych podstaw demokratycznego państwa prawnego - konotacji pejoratywnych, a zatem wystąpiły w sprawie "szczególnie uzasadnione przypadki" obalające domniemanie służby charakteryzującej się zindywidualizowanym zaangażowaniem w działalność bezpośrednio ukierunkowaną na realizowanie ustrojowo zdeterminowanych zadań i funkcji właściwych państwu totalitarnemu. Innym przykładem tego rodzaju zdarzeń, może być sytuacja, gdy funkcjonariusz wykonywał po 1989 r. swoją służbę w sposób nierzetelny, ale w trakcie jego służby doszło do tego, że narażał on swoje życie lub zdrowie, a nawet doszło do uszczerbku na jego życiu lub zdrowiu. W świetle zaprezentowanych wyżej uwag, unormowanie zawarte w art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej należy wykładać jako dany przez ustawodawcę organowi administracji publicznej instrument służący wszechstronnemu zbadaniu sprawy określonego funkcjonariusza w celu zweryfikowania, czy funkcjonariusz ten objęty ustawowym domniemaniem "służby na rzecz totalitarnego państwa" jest w istocie osobą, której wysokość świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego powinna być ustalana na podstawie restrykcyjnych przepisów znajdujących aksjologiczne uzasadnienie wyłącznie do tych osób, które angażowały się w sposób bezpośrednio ukierunkowany na realizowanie charakterystycznych dla ustroju państwa totalitarnego jego zadań i funkcji i których prawa – z tego właśnie względu – zostały nabyte niesłusznie z perspektywy aksjologii demokratycznego państwa prawnego. Należy przy tym dodatkowo podkreślić, że unormowanie zawarte w treści art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, w odróżnieniu od regulacji art. 15c ust. 5 i 6, art. 22a ust. 5 i 6 oraz art. 24a ust. 4 i 6 tej ustawy, stanowi podstawę – o czym była wyżej mowa - do wyłączania restrykcyjnych unormowań ustawy w drodze indywidualnego aktu administracyjnego, tj. decyzji administracyjnej rozstrzygającej konkretną sprawę indywidualnego podmiotu. Okoliczność ta ugruntowuje "indywidualistyczną" wykładnię art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, potwierdzając w konsekwencji stanowisko, że istota zakodowanych w tym przepisie norm koncentruje się na potrzebie badania konkretnych spraw określonych indywidualnych osób ze świadomością, że restrykcyjne ustawowe domniemanie "służby na rzecz totalitarnego państwa" zrównuje - w zakresie statusu istotnego z punktu widzenia zaopatrzenia emerytalnego - osoby, które bezpośrednio angażowały się w realizację zadań i funkcji państwa totalitarnego, a zatem takie, których postawa z dzisiejszej perspektywy aksjologicznej jest oceniana negatywnie, z takimi osobami, których aktywność wprawdzie nie pozostawała w bezpośredniej opozycji do zadań i funkcji państwa totalitarnego, jednakże ograniczała się wyłącznie do zwykłych, standardowych działań podejmowanych w służbie publicznej, tj. służbie na rzecz państwa jako takiego, a tym samym nie ma konotacji pejoratywnych. W tym miejscu Sąd podkreśla, że przedstawione rozważania co do wykładni art. 8a ustawy zaopatrzeniowej mają również wsparcie w uchwale (składu 7 sędziów) Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2020 r. sygn. akt III UZP 1/20 w zakresie w jakim Sąd ten dokonuje interpretacji kryteriów oceny pojęcia służby na rzecz państwa totalitarnego". Mianowicie Sąd Najwyższy uznał, że samo formalne kryterium przynależności do jednostek wyróżnionych w art. 13b tzw. ustawy dezubekizacyjnej z 2016 r. to za mało. Ocena służby na rzecz totalitarnego państwa powinna uwzględniać wszystkie okoliczności i indywidualne czyny. SN opowiedział się za definicją państwa totalitarnego w ujęciu wąskim, tzn. warunkiem utraty świadczenia emerytalnego jest wykazanie, że funkcjonariusz w swojej służbie naruszył podstawowe prawa i wolności innych osób, zwłaszcza walczących o niepodległość, suwerenność i wolną Polskę. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że Organ poprzez wadliwą wykładnie art.8a ustawy zaopatrzeniowej przyjął, że do zastosowania dobrodziejstwa wynikającego z tego przepisu konieczne jest łączne zaistnienie okoliczności opisanych w pkt.1 i 2 w/w przepisu, co skutkowało brakiem wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego i błędną oceną sprawy w jej całokształcie. Tymczasem, jak wskazano w rozważaniach wstępnych, nawet brak spełnienia któregoś z kryteriów wskazanych w punktach 1 i 2 art. 8a ust. 1 ustawy nie wyłącza automatycznie spełnienia przesłanki "szczególnie uzasadnionych przypadków", lecz wymaga zbadania, czy służba określonej osoby, mimo że nie była "krótkotrwałą służbą przed dniem 31 lipca 1990 r." nie daje się pogodzić z aksjologią demokratycznego państwa prawa i świadczyła o bezpośrednim zaangażowaniu się w realizację zadań i funkcji państwa totalitarnego. W świetle przytoczonych rozważań, przyjęcie zatem przez organ, że służba pełniona przez Skarżącą przez okres 9 lat i 2 miesiące, podczas gdy całkowity okres służby wynosi 26 lat, 9 miesięcy i 15 dni, co stanowi 34 % ogółu służby" i dlatego "nie można mówić o jej krótkotrwałości, ani w ujęciu bezwzględnym, ani proporcjonalnym" - musi zostać oceniona w aspekcie przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku". Tymczasem od tej oceny Organ w istocie odstąpił stwierdzając, iż w przypadku Skarżącej przewidziana w art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy przesłanka nie została spełniona, co jest stanowiskiem błędnym - bez zbadania wszystkich aspektów sprawy, tj. w szczególności wykazania, że zaangażowanie Skarżącej jako funkcjonariusza zakwalifikowane przez rodzaj pełnionej służby do struktur SB, w sposób bezpośredni ukierunkowane było na realizowane zadań charakterystycznych dla ustroju państwa totalitarnego i funkcji. Sąd przypomina, że Skarżąca pełniła służbę od [...] maja 1981r. do [...] lipca 1990r., tj. przez 9 lat i 2 miesiące (a więc w okresie uznanym przez ustawodawcę jak służba na rzecz totalitarnego państwa) odpowiednio na stanowiskach [...] Referatu [...] w Wydziale [...] KWMO w [...],[...] Sekretariatu SB KMMO w [...] oraz [...] Sekcji I Wydziału [...] WUSW w [...]. Nie kwestionując faktu, że są to jednostki enumeratywnie wymienione w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, w świetle przedstawionych przesłanek odmowy zastosowania art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, Organ winien uzasadnić ponad wszelką możliwość, że służba Skarżącej w tym okresie i na tych stanowiskach, charakteryzowała się zindywidualizowanym zaangażowaniem w działalność bezpośrednio ukierunkowaną na realizowanie ustrojowo zdeterminowanych zadań I funkcji właściwych państwu totalitarnemu i to tym bardziej, że zarówno z przytoczonych wyżej okoliczności i z analizy zakresu obowiązków Skarżącej wynika, że jej praca miała charakter "standardowy" i sprowadzała się do "zwykłych" działań urzędniczych lub pomocniczych. Inaczej określając, Organ winien wykazać takie okoliczności, w związku z tą pracą, które wskazują, że zaangażowanie Skarżącej jako funkcjonariusza w sposób bezpośredni ukierunkowane było na realizowane zadań charakterystycznych dla ustroju państwa totalitarnego i funkcji, w konsekwencji czego zostały nabyte przez nią prawa do zaopatrzenia emerytalnego niesłusznie - z perspektywy aksjologii demokratycznego państwa prawnego. Podobnie, w ocenie Sądu, Organ dokonał niewłaściwej wykładni przesłanki "rzetelności" służby, o której mowa w art. 8a ust.1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej. Mianowicie wobec wskazania przez sam Organ, że Skarżąca rzetelnie wykonywała zadania i obowiązki po dniu 12 września 1989 r., przyjęcie ostatecznie przeciwnego wniosku jest w kontekście "szczególnie uzasadnionego przypadku" jest oczywiście chybione. Sąd wyjaśnia, że działać "rzetelnie" to działać dokładnie, należycie, uczciwie (zob. B. Dunaj (red.): Słownik współczesnego języka polskiego, Warszawa 1999, tom 2, s. 285), czyli innymi słowy w sposób, który powinien cechować normalne wykonywanie obowiązków przez każdego człowieka. Nie ma podstaw do kwestionowania rzetelności wykonywania obowiązków, jeżeli brak dowodów na działanie nierzetelne. Dla stwierdzenia rzetelności działania nie jest konieczne legitymowanie się nagrodami czy wyróżnieniami dotyczącymi przebiegu służby, chociaż niewątpliwie nagrody takie i wyróżnienia mogą ugruntowywać w przekonaniu o rzetelności wykonywania zadań i obowiązków. Dla oceny rzetelności tego rodzaju działań nie jest również konieczne wykazywanie działania z narażeniem zdrowia i życia, chociaż niewątpliwie również takie działania (ustawodawca posługuje się w tym przypadku zwrotem "w szczególności") przemawiają za rzetelnością wykonywania zadań i obowiązków. Analiza art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej wykazuje, że wskazanie na "narażenie życia i zdrowia, po określeniu w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej zasadniczego kryterium – "rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków", nie zawęża "rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków" wyłącznie do służby pełnionej z narażeniem zdrowia i życia. Gdyby bowiem ustawodawca zakładał odniesienie wymienionego w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej kryterium wyłącznie w stosunku do osób pełniących służbę z narażeniem zdrowia i życia, to co najmniej pominąłby zwrot "w szczególności", ustanawiając warunek sine qua non "narażenia zdrowia i życia" dla przyjęcia spełnienia kryterium "rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków". Zwrot "w szczególności" nie wyraża tego rodzaju warunku, a zatem nie można przyjąć, że zwrot ten użyty w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej oznacza, że jedynie narażanie zdrowia i życia – jako wyłączna kwalifikacja – może decydować o podstawach badania kryterium pełnienia służby w sposób rzetelny, a tym samym przesądzać o spełnieniu tego kryterium wymienionego w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej. Jak słusznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku o sygn. akt I OSK 1895/19, zwrot "w szczególności z narażeniem zdrowia i życia" odnoszący się do generalnego kryterium "rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po 12 września 1989 r." stanowi dodatkowy kwantyfikator oceny sposobu wykonywania służby po wskazanej dacie, ukierunkowując organ na szczególne uwzględnienie sytuacji, w których rzetelności w wykonywanej służbie towarzyszyło właśnie realnie istniejące zagrożenie życia i zdrowia – w związku z pełnionymi rzetelnie zadaniami i obowiązkami. Zwrot ten nie wyklucza natomiast w żadnym wypadku konieczności oceny rzetelności wykonywania zadań i obowiązków służbowych w przypadku niestwierdzenia okoliczności faktycznego narażania zdrowia i życia. Reasumując dotychczasowe rozważania i ustalenia, w ocenie Sądu, Organ poprzez wadliwą wykładnie przepisu art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, nie dokonał tym samym rzetelnej analizy stanu faktycznego sprawy, w tym w szczególności nie przeprowadził oceny przebiegu służby Skarżącej, w szczególności przed dniem 31 lipca 1990 r., co stanowi naruszenie art. 7, art. 77 par. 1 , art. 75 par. 1 oraz 80 k.pa. w zw. Z art. 6 i art. 8 k.p.a., a co z kolei mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a przede wszystkim podjęte w sprawie rozstrzygnięcie. Jednocześnie Sąd dostrzega, że Organ w swoich wywodach oparł się głównie na wyroku NSA w sprawie I OSK 3208/19, co też – jak należy przyjąć - determinowało w rozpatrywanej sprawie zakres postępowania dowodowego i ostateczne przyjęcie, że wystarczającym dla odmowy zastosowania "dobrodziejstwa" z art. 8a ustawy zaopatrzeniowej jest stwierdzenie braku krótkotrwałości służby, który to brak Organ upatruje w służbie Skarżącej trwającej przed dniem 31 lipca 1990 r. przez ponad 9 lat. Sąd w składzie orzekającym nie podziela jednak takiej wykładni przepisu art. 8a ustawy zaopatrzeniowej – z przyczyn omówionych w szeroko zaprezentowanych w części ogólnej rozważań. Ponownie rozpoznając sprawę, organ dokona wyczerpującej oceny co do tego, czy sprawa Skarżącej stanowi "szczególnie uzasadniony przypadek" w rozumieniu art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej. Wyrażając ocenę w tym zakresie, organ powinien przywołać fakty dotyczące służby Skarżącej, jej postawy, charakteru służby, warunków jej pełnienia i odnieść powyższe do ustawowej przesłanki "rzetelności pełnienia służby". Dopiero wnikliwa ocena przebiegu całej służby skarżącej w zestawieniu z czasem jej pełnienia w strukturach bezpieczeństwa PRL, jak i po transformacji ustrojowej Państwa, dokonana przez pryzmat zajmowanych stanowisk, sprawowanych funkcji i wykonywanych zadań powinna stanowić punkt wyjścia do rozważań, czy w sprawie mamy do czynienia ze "szczególnie uzasadnionym przypadkiem" pozwalającym pozytywnie załatwić wniosek strony. Jednocześnie Sąd podkreśla, że jakkolwiek decyzja o wyłączeniu stosowania przepisów ustawy emerytalnej wydawana w oparciu o art. 8 a ustawy emerytalnej jest decyzja uznaniową, gdzie organ dysponuje swego rodzaju "luzem decyzyjnym" tj. swobodą co do wyboru określonego rozstrzygnięcia, to jednak obowiązkiem Organu jest sporządzenie wyczerpującego uzasadnienia wyjaśniającego dlaczego w oparciu o konkretny materiał dowodowy organ administracji publicznej podjął właśnie takie a nie inne rozstrzygnięcie. Podkreślenie to jest tym bardzie istotne, kiedy mamy do czynienia z decyzja negatywną dla strony. Dlatego też, w myśl art. 107 pat. 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Kształt uzasadnienia decyzji administracyjnej wiąże się silnie z wyrażoną w art. 11 k.p.a. zasadą przekonywania. W świetle tej zasady, organ administracji publicznej obowiązany jest rozpatrzyć nie tylko poszczególne dowody z osobna, lecz także wszystkie dowody łącznie (por. P. Chałas, Zastosowanie zasad ogólnych postępowania administracyjnego w formułowaniu uzasadnienia faktycznego decyzji administracyjnej, PPP 2009, Nr 1, s. 57). Pominięcie, w uzasadnieniu decyzji administracyjnej, oceny okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, stwarza przesłankę do uznania naruszenia przez organ administracji publicznej przepisów o postępowaniu administracyjnym, w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło