II SA/Wa 901/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu w dniu 5 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z.W. z dnia 8 sierpnia 2012 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z.W. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270; dalej powoływana jako ppsa), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W treści formularza wniosku Z.W. oświadczył, że ubiega się o przyznanie prawa pomocy w związku ze swoją sytuacją osobistą. Podał, że nie może osobiście uczestniczyć w postępowaniu, a postępowanie to, w jego ocenie, jest prawnie skomplikowane i wymaga udziału adwokata. Jako źródło utrzymania skarżący wymienił własne wynagrodzenie z tytułu zatrudnienia w Urzędzie Gminy D. oraz wynagrodzenie żony. Oświadczył, że łączna wysokość miesięcznego dochodu brutto z tych źródeł wynosi 14.000 zł. Dodatkowo wskazał, że żona, z którą wspólnie prowadzi gospodarstwo domowe, przebywa obecnie na zwolnieniu lekarskim. Z kolei, do składników majątku skarżący zaliczył dom o pow. 87,2 m2 , nieruchomość rolną o pow. 95 ha, samochód osobowy marki [...] oraz ciągnik rolniczy marki [...]. Pismem z dnia 29 sierpnia 2012 r. skarżący został wezwany do przedstawienia dokumentów źródłowych poświadczających dochody, stan majątkowy oraz możliwości płatnicze, tj.: wyciągów i wykazów z posiadanych przez skarżącego i jego żonę rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, zaświadczenia z właściwego urzędu gminy o wysokości dochodu uzyskiwanego z nieruchomości rolnej, zaświadczeń o wysokości dochodów wymienionych w rubryce 10. formularza wniosku, odpisów zeznań podatkowych za ostatnie dwa lata kalendarzowe (także odpisów zeznań podatkowych żony), a także dwóch dodatkowych oświadczeń. Po pierwsze, skarżący został zobowiązany do złożenia oświadczenia w przedmiocie otrzymywania dopłat bezpośrednich lub innych form pomocy z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, podania ich wysokości, a także załączenia stosownego dokumentu potwierdzającego okoliczność ich przyznania. Po drugie, zobowiązano skarżącego do złożenia oświadczenia o wysokości ponoszonych miesięcznie wydatków. W dniu 25 września 2012 r., w odpowiedzi na wezwanie, skarżący złożył do akt dodatkowe oświadczenie, w którym wyjaśnił, że związek małżeński zawarł w dniu [...] kwietnia 2012 r. i do obecnej chwili, zarówno on, jak i jego żona posiadają odrębne rachunki bankowe. Stwierdził również, że żona przebywa na zasiłku chorobowym, a miesięczne koszty utrzymania gospodarstwa domowego wynoszą około 4.000 zł. Nadto, oświadczył, że otrzymuje dopłaty do gospodarstwa rolnego, które przeznacza na jego funkcjonowanie. Zaznaczył przy tym, że w ostatnim roku poniósł stratę związaną z wymarznięciem zbóż. Do pisma załączył odpisy swoich zeznań podatkowych (PIT-36) za 2010 i 2011 r. oraz zaświadczenie Wójta Gminy D. o wpisie do ewidencji podatkowej podatku rolnego i powierzchni gospodarstwa rolnego będącego przedmiotem opodatkowania (40,3171 ha, w tym przeliczeniowych 49,8984 ha). Skarżący nie wykonał wezwania w pozostałej części. Oceniając złożone oświadczenia skarżącego i jego dalsze wyjaśnienia należy mieć na względzie regulację art. 252 § 1 ppsa, w myśl którego osoba fizyczna, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego oraz podania dokładnych danych o stanie rodzinnym. Trzeba nadto podkreślić, że zgodnie z art. 255 ppsa, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Tym samym, zgodnie z wolą ustawodawcy, wydanie prawidłowego orzeczenia w zakresie prawa pomocy możliwe jest tylko wówczas, gdy brak jest jakichkolwiek wątpliwości co do sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych strony. W niniejszej sprawie ten warunek dopuszczalności przyznania prawa pomocy nie został jednak spełniony. Wprawdzie skarżący odniósł się do skierowanego do niego wezwania, niemniej jednak ani treść udzielonej odpowiedzi ani treść złożonych dokumentów źródłowych nie usunęła zaistniałych w sprawie wątpliwości. Przede wszystkim skarżący nie wykazał w sposób wystarczający swoich możliwości płatniczych w zakresie obowiązku poniesienia kosztów postępowania (kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru) w ramach osiąganego w gospodarstwie domowym dochodu miesięcznego. I tak, ze złożonych odpisów zeznań podatkowych wynika, że w 2010 r. skarżący osiągnął dochód w wysokości 116.521,49 zł (dochód z dwóch źródeł), a w 2011 r. dochód ten wyniósł już 133.617, 66 zł (dochód z trzech źródeł). Natomiast w oświadczeniu zawartym w formularzu wniosku skarżący podał, że łączny dochód miesięczny w tym gospodarstwie aktualnie wynosi 14.000 zł brutto. Oznacza to, że co najmniej od dwóch lat miesięczny dochód skarżącego zwiększa się. Wedle oświadczenia skarżącego, miesięczne wydatki w gospodarstwie domowym wynoszą ok. 4.000 zł, przy czym z tego samego oświadczenia wynika, że do wydatków tych nie zaliczają się koszty utrzymania gospodarstwa rolnego, bowiem wydatki w tej części pokrywane są nie z ogólnej kwoty osiąganego dochodu, lecz z dopłat bezpośrednich, które objęte są przedmiotowym zwolnieniem podatkowym (vide art. 21 pkt 116 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.). Skoro zatem wysokość przyznanych dopłat zmniejsza ogólną wysokość wydatków w gospodarstwie domowym skarżącego pokrywanych z dochodu osiąganego z tytułu zatrudnienia , to wykonanie wezwania w tej części miałoby istotny wpływ na ocenę możliwości płatniczych skarżącego. Jednak skarżący, mimo wyraźnego wezwania w tym zakresie, nie podał jakichkolwiek informacji o wysokości otrzymywanych dopłat. W rezultacie złożone oświadczenie co do wysokości dochodów i wysokości wydatków w dalszym ciągu budzi wątpliwości. Skarżący nie złożył tez wyciągu z rachunku bankowego, tzn. nie przedstawił dokumentu, którym mógłby potwierdzić tak rzeczywistą wysokość ponoszonych wydatków, jak tez wysokość posiadanych oszczędności lub ich brak. Ponadto skarżący nie wykazał w sposób wystarczający swoich możliwości płatniczych wynikających z prowadzenia wraz z żoną wspólnego gospodarstwa domowego. Fakt posiadania przez żonę skarżącego odrębnego rachunku bankowego nie zwalniał go od - nałożonego wezwaniem - obowiązku złożenia zaświadczenia o wysokości jej dochodu, wyciągu z posiadanego przez nią rachunku bankowego oraz odpisów jej zeznań podatkowych za dwa ostatnie lata kalendarzowe. Oceniając sytuację majątkową i możliwości płatnicze skarżącego nie można bowiem było uczynić tego w oderwaniu od treści art. 23 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, jako że, zgodnie z tym przepisem, małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy oraz treści art. 27, który konkretyzuje obowiązek przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny i rozkłada go w równym stopniu na obojgu małżonkach z tą dodatkową uwagą, że sam zakres obowiązku małżonków przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny wyznaczają ich siły, tj. możliwości wypełnienia obowiązku, wynikające ze stanu fizycznego i psychicznego każdego z małżonków oraz możliwości zarobkowe i majątkowe każdego z nich. W świetle powyższych unormowań nie ma zatem znaczenia powoływana przez skarżącego okoliczność posiadania przez żonę odrębnego rachunku bankowego i to tym bardziej, że skarżący, wprawdzie szacunkowo, ale jednak zaliczył dochód żony do ogólnej kwoty dochodu osiąganego w gospodarstwie domowym. Oczywiste jest zatem, że skarżący powinien był wykazać w jakim stopniu żona przyczynia się do pokrywania wydatków w gospodarstwie domowym. Natomiast okoliczność tę skarżący mógł jedynie wykazać składając do Sądu opisane powyżej dokumenty. Skarżący z możliwości tej nie skorzystał. Skoro zatem skarżący nie udokumentował rzeczywistego stanu majątkowego i dochodów żony, to samo wykazanie kwot wydatków w prowadzonym wspólnie gospodarstwie domowym nie jest miarodajne do oceny rzeczywistych możliwości płatniczych skarżącego. W konsekwencji, skarżący nie udokumentował rzeczywistego stanu majątkowego, a samo oświadczenie skarżącego o trudnej sytuacji osobistej, zamieszczone w formularzu wniosku, w zestawieniu z podaną wysokością dochodu, wysokością deklarowanych wydatków oraz powierzchnią posiadanej nieruchomości rolnej nie jest miarodajne do oceny jego rzeczywistych możliwości płatniczych. Tym samym, skarżący nie wykazał istnienia przesłanek określonych w art. 246 § 1 pkt 2 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z tych względów, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, postanowiono, jak w sentencji.