II SA/Wa 922/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Pisula - Dąbrowska Sędziowie WSA Eugeniusz Wasilewski (spr.) WSA Andrzej Kołodziej Protokolant Aleksandra Weiher po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2010 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej oddala skargę Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2010 r., wydaną na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., po rozpoznaniu wniosku [...] T. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją tego Ministra z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...], stwierdzającą zwolnienie T. K. z zawodowej służby wojskowej wskutek niezłożenia oświadczenia lustracyjnego w nakazanym przepisami prawa terminie, uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej daty zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i ustalił nową datę zwolnienia na dzień [...] kwietnia 2010 r., w pozostałej zaś części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu powyższej decyzji Minister Obrony Narodowej podał, iż [...] T. K. pełnił zawodową służbę wojskową do dnia [...] lipca 2008 r., ostatnio na stanowisku [...]. Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 176, poz. 1242), z dniem wejścia w życie tej ustawy żołnierze zawodowi urodzeni przed 1 sierpnia 1972 r., zajmujący stanowiska służbowe o stopniach etatowych pułkowników (komandorów) i generałów (admirałów) oraz zajmujący stanowiska służbowe komendantów wojskowych komend uzupełnień oraz ich zastępców, mieli obowiązek złożenia Ministrowi Obrony Narodowej oświadczenia dotyczącego pracy lub służby w organach bezpieczeństwa państwa lub współpracy z tymi organami w okresie od dnia 22 lipca 1944 r. do dnia 31 lipca 1990 r., w terminie miesiąca od dnia powiadomienia o obowiązku przedłożenia oświadczenia. [...] T. K. obowiązkowi temu podlegał, gdyż urodził się [...] stycznia 1961 r. i pełnił zawodową służbę wojskową na stanowisku służbowym o stopniu etatowym [...]. W związku z powyższym, Minister Obrony Narodowej, wypełniając obowiązek wynikający z treści art. 13 ust. 2 przywołanej ustawy, pismem z dnia [...] grudnia 2007 r. powiadomił skarżącego o obowiązku złożenia przedmiotowego oświadczenia. Informację doręczono zainteresowanemu w dniu [...] lutego 2008 r., zatem [...] T. K. winien był złożyć oświadczenie lustracyjne do dnia [...] marca 2008 r. Oficer powyższego obowiązku nie dopełnił wobec czego w dniu [...] lipca 2008 r. Minister Obrony Narodowej, na mocy art. 13 ust. 1-3 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz zmianie niektórych innych ustaw, decyzją nr [...], stwierdził zwolnienie [...] T. K. z zawodowej służby wojskowej z mocy prawa. Ponadto organ wskazał, że decyzja ta została wydana dla celów ewidencyjnych i obowiązuje od dnia podpisania. Decyzję doręczono zainteresowanemu w dniu [...] lipca 2008 r., co zostało przez stronę potwierdzone własnoręcznym podpisem na egzemplarzu aktowym. Strona wniosła odwołanie od powyższej decyzji, zarzucając, iż została ona wydana z naruszeniem prawa, w szczególności art. 13 ust. 2 przywołanej wyżej ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 134 k.p.a., Minister Obrony Narodowej stwierdził niedopuszczalność odwołania od decyzji Ministra z dnia [...] lipca 2008 r. W uzasadnieniu postanowienia organ wyjaśnił, że zaskarżona decyzja nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu art. 104 k.p.a., a jedynie czynnością materialno-techniczną, przyjętą w Wojsku Polskim do stwierdzania ubycia ewidencyjnego żołnierza ze stanu osobowego jednostki wojskowej oraz stanowiącą podstawę do wypłacenia mu przysługujących należności. W wyniku rozpatrzenia skargi T. K. wniesionej na powyższe orzeczenie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 maja 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 227/09, uchylił zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż wydanie rozkazu personalnego do celów ewidencyjnych, stwierdzające fakt zwolnienia żołnierza ze służby, następuje w przypadkach ściśle określonych w ustawie z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jednolity Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 ze zm.). Żaden z przepisów wskazanej ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. nie stanowi natomiast, że w przypadku zwolnienia żołnierza ze służby z przyczyny określonej w art. 13 ust. 3 tej ustawy, będzie miał zastosowanie art. 115 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Rozpoznając ponownie wniosek odwoławczy strony z dnia 28 lipca 2008 r., organ ustalił, iż wymieniony oficer bezsprzecznie podlegał obowiązkowi złożenia oświadczenia, o którym mowa w art. 7 ust. 1 w zw. z art. 4 pkt 54 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 63, poz. 425 ze zm.), gdyż spełnił łącznie wszystkie wymienione w tych przepisach przesłanki. Ponadto organ stwierdził, na podstawie posiadanych dokumentów, iż Minister Obrony Narodowej dopełnił obowiązku wynikającego z treści art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz zmianie niektórych innych ustaw i właściwie powiadomił oficera o obowiązku złożenia oświadczenia lustracyjnego – pismem z dnia [...] grudnia 2007 r., doręczonym stronie w dniu [...] lutego 2008 r. Oficer obowiązku tego jednakże nie dopełnił. Miał zatem do niego zastosowanie przepis art. 13 ust. 3 powołanej wyżej ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r., stanowiący, że w przypadku niezłożenia w terminie oświadczenia lustracyjnego przez żołnierza zawodowego zobowiązanego do jego złożenia zwalnia się go z zawodowej służby wojskowej z mocy prawa. W związku z powyższym Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. zmienił decyzję nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r. w ten sposób, że jako termin zwolnienia z zawodowej służby wojskowej wskazał dzień [...] lipca 2008 r., w pozostałej części utrzymując decyzję w mocy. W wyniku skargi T. K. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 grudnia 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 1570/09 uchylił zaskarżoną decyzję nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że [...] T. K. podlegał obowiązkowi złożenia oświadczenia lustracyjnego i z obowiązku tego się nie wywiązał, a zatem ma do niego zastosowanie przepis art. 13 ust. 3 powołanej wyżej ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r., stanowiący, że w przypadku niezłożenia w terminie oświadczenia lustracyjnego przez żołnierza zawodowego zobowiązanego do jego złożenia zwalnia się go z zawodowej służby wojskowej z mocy prawa. Nie zgodził się również ze stanowiskiem skarżącego, co do bezskuteczności dokonanego w dniu [...] lutego 2008 r. powiadomienia oficera o obowiązku złożenia oświadczenia wraz z pouczeniem o prawnych konsekwencjach jego niedopełnienia, a także o obowiązku zastosowania przez organ okresu wypowiedzenia. Podzielił natomiast pogląd skarżącego, że zaskarżona decyzja nie może regulować jego sytuacji prawnej jako żołnierza zawodowego z mocą wsteczną, albowiem nie jest to decyzja "deklaratoryjna". Wskazał, iż przepis zawarty w art. 13 ust. 3 wymienionej wyżej ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. przewiduje, że samo niezłożenie oświadczenia lustracyjnego nie powoduje automatycznie zwolnienia żołnierza ze służby, konieczne bowiem jest dokonanie czynności zwolnienia, na co wskazuje zawarty w tym przepisie zwrot "zwalnia się go ze służby". Dodał również, że termin do złożenia przez oficera przedmiotowego oświadczenia minął w dniu [...] marca 2008 r., natomiast Minister Obrony Narodowej w decyzji z dnia [...] lipca 2008 r. stwierdził, iż obowiązuje ona od dnia podpisania, a zatem data zwolnienia skarżącego ze służby została określona przez organ w sposób władczy, co wskazuje, iż decyzja ta ma cechy decyzji konstytutywnej, albowiem kształtuje stosunek służbowy żołnierza zawodowego z momentem jej wydania. Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny podkreślił, iż skoro decyzja wydana na podstawie art. 13 ust. 1-3 wskazanej wyżej ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r., a nie sam przepis ustawy, kształtuje stosunek służbowy żołnierza zawodowego, to decyzja w części określającej datę zwolnienia ze służby jest decyzją konstytutywną, co powoduje że nie można zwolnić skarżącego z zawodowej służby wojskowej z mocą wsteczną, tj. z datą wcześniejszą niż wydana w sprawie decyzja ostateczna, albowiem tylko taka decyzja podlega wykonaniu. W związku z powyższym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego organ, rozpatrując wniosek [...] T. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] lipca 2008 r., stwierdził, iż [...] T. K. podlegał obowiązkowi złożenia oświadczenia lustracyjnego, o którym mowa w art. 7 ust. 1 w zw. z art. 4 pkt 54 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 63, poz. 425 z późn. zm.), został prawidłowo powiadomiony o obowiązku jego złożenia oraz że oficer obowiązku tego nie dopełnił. Bezsprzecznie ma zatem do niego zastosowanie przepis art. 13 ust. 3 powołanej wyżej ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r., stanowiący że w przypadku niezłożenia w terminie oświadczenia lustracyjnego przez żołnierza zawodowego zobowiązanego do jego złożenia, zwalnia się go z zawodowej służby wojskowej z mocy prawa. Mając jednakże na uwadze zapatrywania prawne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wyrażone w wyroku z dnia 09 grudnia 2009 r., Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2010 r. uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej daty zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i ustalił nową datę zwolnienia na dzień [...] kwietnia 2010 r., gdyż decyzja zwalniająca powinna posiadać przymiot ostateczności, zatem data ta powinna przypadać po doręczeniu żołnierzowi decyzji drugiej instancji. W pozostałej części zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie T. K. zarzucił powyższej decyzji naruszenie art. 7 k.p.a. oraz art. 153 i 154 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wskazując na powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej daty zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i ustalenia nowej daty zwolnienia na dzień [...] kwietnia 2010 r. oraz zasądzenia kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż decyzja Ministra Obrony Narodowej nie określiła zasad wypłaty utraconego wynagrodzenia oraz innych należności ze stosunku służbowego, który trwał do dnia [...] kwietnia 2010 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze, wskazał, że decyzja Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] marca 2010 r. ustalająca termin zwolnienia na dzień [...] kwietnia 2010 r., doręczona została skarżącemu w dniu [...] kwietnia 2010 r., tak więc zwolnienie oficera nastąpiło po otrzymaniu przez niego decyzji ostatecznej. Skarżona decyzja uwzględniła więc ocenę prawną Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażoną w wyroku z dnia 9 grudnia 2009 r., niezrozumiały jest zatem wniosek skarżącego o ustalenie nowej daty zwolnienia na dzień [...] kwietnia 2010 r. z uwzględnieniem uprawnień ustawowych oficera. W piśmie procesowym z dnia 30 września 2010 r. skarżący, odnosząc się do argumentacji organu przedstawionej w odpowiedzi na skargę, nie zgodził się z twierdzeniem, iż jego zwolnienie ze służby nastąpiło po upływie jednego miesiąca, licząc od dnia 1 kwietnia 2010 r. Skarżący nie podzielił też stanowiska organu, iż w przedmiotowej sprawie nie nastąpiło naruszenie obowiązku procedur określonych przepisami ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Zgodnie z art. 170 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Moc wiążąca orzeczenia określona w art. 170 w odniesieniu do sądów oznacza, że podmioty te muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana (patrz komentarz do art. 170 Dauter Bogusław, Gruszczyński Bogusław, Kabat Andrzej, Niezgódka-Medek Małgorzata, LEX 2009). Zgodnie zaś z art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Uchylając decyzję Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 9 grudnia 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 1570/09 wskazał, iż rozpoznając sprawę ponownie, organ będzie obowiązany wydać decyzję, mając na uwadze postanowienia art. 130 § 2 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. Przepis art. 130 k.p.a. normuje wykonalność decyzji nieostatecznej i stanowi w § 2, iż wniesienie odwołania w terminie wstrzymuje wykonanie decyzji. W przedmiotowej sprawie oznacza to, że zwolnienie skarżącego z zawodowej służby wojskowej nie mogło nastąpić z datą wcześniejszą niż wydano w sprawie decyzję ostateczną. Wskazania Sądu organ wykonał. W decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] marca 2010 r., doręczonej skarżącemu w dniu [...] kwietnia 2010 r., termin zwolnienia oficera z zawodowej służby wojskowej został ustalony na dzień [...] kwietnia 2010 r. Podejmując decyzję, która uwzględniała ocenę prawną Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wyrażoną w wyroku z dnia 9 grudnia 2009 r., organ nie naruszył wskazanych w skardze przepisów art. 153 i 154 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a także art. 7 k.p.a. Przedmiotowa decyzja dotyczyła zwolnienia żołnierza ze służby wojskowej i zasadnie nie rozstrzygała o roszczeniach finansowych związanych ze służbą. Uznając zarzuty skargi za nieuzasadnione, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w wyroku.