II SA/Wa 950/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski, Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz, Asesor WSA Karolina Kisielewicz (spr.), Protokolant starszy specjalista Bogumiła Kobierska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi V. Sp. z o.o. z siedzibą w M. na decyzję Dyrektora Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty świadczenia pieniężnego dla pracodawcy za okres pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji. V. sp. z o.o. z siedzibą w R. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzję Dyrektora Departamentu Kadr Ministra Obrony Narodowej z [...] lutego 2018 r. (nr [...]) o odmowie wypłaty skarżącej świadczenia pieniężnego za okres pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie przez M. P. w październiku 2017 r. Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że V. sp. z o.o. z siedzibą w R. w dniu [...] listopada 2017 r. zwróciła się do Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] o wypłatę świadczenia pieniężnego w związku z zatrudnieniem M. P., który w okresie od [...] do [...] października 2017 r. (16 dni) pełnił terytorialną służbą wojskową rotacyjnie i któremu na mocy art. 125 ustawy z 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2017 r., poz. 1430 ze zm.) pracodawca wypłacił odprawę pieniężną. Organ I instancji decyzją z [...] grudnia 2017 r. (nr [...]) odmówił Spółce wypłaty świadczenia pieniężnego za okres pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie przez M. P. w październiku 2017 r. Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] stwierdził, że art. 134a ust. 1 ustawy wprowadza zasadę przyznania świadczenia pracodawcy zatrudniającemu pracownika będącego żołnierzem obrony terytorialnej, to ust. 2 tego przepisu ogranicza krąg pracodawców uprawnionych do świadczenia pieniężnego tylko do pracodawców, którzy ponieśli koszty związane z powołaniem do pełnienia służy wojskowej żołnierza rezerwy. Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] wyjaśnił, że M.P. w momencie powołania do terytorialnej służby wojskowej nie był żołnierzem rezerwy (w rozumieniu art. 99 ust. 1 ustawy), ponieważ został przeniesiony do rezerwy bez odbycia czynnej służby wojskowej na podstawie § 15 ust. 1 pkt 1 zarządzenia MON z 8 lutego 1994 r. W piśmie z [...] grudnia 2017 r. podpisanym przez wiceprezesa zarządu V. sp. z o.o. z siedzibą w R., skarżąca złożyła odwołanie od tej decyzji. Organ odwoławczy po rozpoznaniu odwołania skarżącego zaskarżoną decyzją z [...] lutego 2018 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, podzielając w całości argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W skardze na tę decyzję V. S.A. zarzuciła organowi II instancji naruszenie art. 134a ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej przez jego błędną wykładnię. Zdaniem strony skarżącej, pracodawcy zatrudniającemu zarówno żołnierza rezerwy jak i żołnierza obrony terytorialnej pełniącego służbę rotacyjnie, należy się zwrot świadczenia (odprawy). Dyrektor Departamentu Kadr Ministra Obrony Narodowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, lecz z innych powodów, niż w niej podniesione. Z przepisu art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w skardze podstawą prawną. Oznacza to, że w ramach kontroli zaskarżonego aktu Sąd jest obowiązany do badania jego zgodności z prawem w pełnym zakresie, nie ogranicza się do zarzutów skargi. Uwzględnia więc z urzędu naruszenia prawa, których nie podnosi strona wnosząca skargę. Z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Zgodnie z art. 30 § 3 k.p.a. strony nie będące osobami fizycznymi, działają przez swych ustawowych lub statutowych przedstawicieli. Zatem czynności podejmowane przez takie podmioty (w tym również wniesienie odwołania) muszą być dokonywane przez właściwe organy i osoby wchodzące w ich skład. Kodeks postępowania administracyjnego dopuszcza również możliwość dokonywania czynności w postępowaniu administracyjnym przez pełnomocników (art. 32 i 33 k.p.a.). Podmiot będący spółką z ograniczoną odpowiedzialnością jest reprezentowany w stosunkach zewnętrznych przez zarząd zgodnie z zasadami ujawnionymi w rejestrze sądowym. Podpisanie pisma w inny sposób niezgodnie z danymi wynikającymi z rejestru wyklucza możliwość uznania, że pochodzi ono od tej spółki. Odwołanie wniesione przez osobę prawną podpisane niezgodnie ze sposobem reprezentacji osoby prawnej (albo bez wykazania odpowiednim dokumentem uprawnienia osoby podpisującej odwołanie do reprezentowania osoby prawnej) należy uznać za odwołanie dotknięte brakiem formalnym tożsamym z brakiem podpisu osoby wnoszącej odwołanie. Zaskarżona decyzja została wydana po rozpoznaniu odwołania wniesionego w imieniu skarżącej spółki (z.o.o.) przez M. S. (wiceprezesa zarządu). Z odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego złożonego w toku postępowania administracyjnego i następnie wraz ze skargą do sądu, wynika, że Spółka w stosunkach na zewnątrz musi być reprezentowana przez prezesa zarządu (samodzielnie, jednoosobowo), przez dwóch członków zarządu albo jednego członka zarządu łącznie z prokurentem. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że odwołanie wniesione przez osobę prawną, które zostało podpisane niezgodnie ze sposobem reprezentacji osoby prawnej jest dotknięte brakiem formalnym tożsamym z brakiem podpisu osoby wnoszącej odwołanie. Jeżeli z treści odwołania wynika, że wnosi je spółka jako osoba prawna, a w świetle nadesłanego odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego do działania w imieniu stronny upoważnieni są łącznie dwaj członkowie zarządu spółki lub jeden członek zarządu łącznie z prokurentem to zaopatrzenie odwołania podpisem tylko jednego członka zarządu stanowi brak formalny pisma procesowego (por. wyrok NSA z 1 czerwca 2017 r. I GSK 2760/15, wyrok NSA z 9 listopada 2006 r. I OSK 6/06, wyrok WSA w Warszawie z 28 kwietnia 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 421/16; wyrok WSA we Wrocławiu z 12 sierpnia 2015 r. i powołane w tych orzeczeniach orzecznictwo, M. Romańska, Komentarz do art. 63 [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, red. H. Knysiak-Molczyk, Warszawa 2015). Jak już powiedziano, w rozpatrywanej sprawie odwołanie nie zostało podpisane zgodnie z wymogami wynikającymi z rejestru sądowego. Mimo to organ odwoławczy nie wezwał odwołującej się do usunięcia braku formalnego pisma i rozpoznał odwołanie naruszając rażąco art. 64 § 2 k.p.a. Z powyższych względów Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji.