II SA/Wa 973/14

Przewodniczący Sędzia WSA – Olga Żurawska-Matusiak po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. O., A. O. i A. O. o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 marca 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 973/14 w sprawie ze skargi L. O., A. O. i A. O. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu zaległych opłat za lokal mieszkalny postanawia: odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wyrokiem z 19 marca 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 973/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę L. O., A. O. i A. O. (dalej jako "skarżący") na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu zaległych opłat za lokal mieszkalny. Pismem z 17 kwietnia 2015 r., skarżący złożyli wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z 19 marca 2015 r. oraz doręczenie tego wyroku wraz z uzasadnieniem. We wniosku wskazali, że pracują i przebywają za granicą (w [...]). Podali, że nie posiadają stałego miejsca zamieszkania w Polsce dlatego też poprosili o odbieranie ich korespondencji najbliższego członka rodziny A. S. – córkę i siostrę skarżących. A. S. nie poinformowała Sądu o zmianie adresu zamieszkania, co spowodowało, że nie odebrała zawiadomienia o terminie rozprawy, a to zdaniem skarżących spowodowało, że uchybili terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Ponadto skarżący podali, że niezależnie od zaufania jakim obdarzyli A. S. starali się kontrolować stan sprawy czy to dzwoniąc do Sądu czy też sprawdzając orzeczenia na stronie internetowej. W ten sposób 14 kwietnia 2015 r. dowiedzieli się, że w ich sprawie 19 marca 2015 r. został wydany wyrok. Podali, że niezwłocznie dołożyli wszelkich starań, aby uzyskać informacje o przebiegu postępowania. W tym celu ustanowili profesjonalnego pełnomocnika, który 15 kwietnia 2015 r. zapoznał się z aktami sprawy. Wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu złożyli wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 86 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – zwaną dalej "P.p.s.a.") jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do treści przepisu art. 87 § 1, § 2 i § 4 P.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Z treści przywołanych przepisów wynika, że uchybiony termin do dokonania czynności należy przywrócić, jeśli łącznie zostaną spełnione następujące przesłanki: strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu; wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi; jednocześnie z wnioskiem zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin; we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Spośród tych przesłanek w niniejszej sprawie skarżący uczynili zadość warunkom dopuszczalności wniosku, ponieważ złożyli go z zachowaniem siedmiodniowego terminu od dnia ustania przeszkody do złożenia takiego żądania. Skarżący nie wykazali natomiast niezbędnej do przywrócenia terminu przesłanki, jaką jest uprawdopodobnienie braku winy w jego uchybieniu, o której mowa w art. 86 § 1 zdanie pierwsze P.p.s.a., co oznacza, iż wniosek ten nie mógł zostać uwzględniony. Przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności może nastąpić tylko z ważnych powodów, co do których zainteresowany uprawdopodobni, że wystąpiły bez jego winy. Te ważne powody wskazywać powinny na obiektywne, niezależne od strony przyczyny uchybienia terminu. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu i stanowiących ważny powód zalicza się np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. O braku winy można mówić jedynie, gdy strona uchybiła terminowi na skutek okoliczności od niej niezależnych, którym nie mogła zapobiec mimo dołożenia najwyższej staranności. Brak uprawdopodobnienia przez stronę przyczyny uniemożliwiającej dokonanie czynności w terminie powoduje brak podstaw do przywrócenia terminu do dokonania tej czynności (zob. postanowienie NSA z 3 marca 2005 r., w sprawie o sygn. akt II OZ 42/05). Oceniając okoliczności mające uprawdopodobnić brak winy w naruszeniu terminu Sąd uwzględnia wszystkie okoliczności konkretnej sprawy oraz bierze pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Instytucja przywrócenia terminu jest bowiem stosowana jedynie w sytuacjach wyjątkowych, tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu nie jest zatem możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. W ocenie Sądu, skarżący nie wykazali, aby na przeszkodzie złożeniu w terminie wniosku o sporządzenie uzasadnienia stanęły niespodziewanie i niemożliwe do przewidzenia przeszkody, których pomimo starań nie udało się usunąć. Treść uzasadnienia wniosku wskazuje jednoznacznie, że skarżący nie dołożyli należytej staranności w prowadzeniu własnej sprawy. Skarżący w swoim wniosku podnieśli, że przyczyną uchybienia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia było niepoinformowanie Sądu i skarżących o zmianie adresu zamieszkania pełnomocnika do doręczeń i trudności w skontaktowaniu się z pełnomocnikiem do doręczeń. W przypadku badania przesłanki braku winy, o której mowa w art. 86 § 1 P.p.s.a., poprzez ocenę wywiązania się przez stronę z obowiązku szczególnej staranności w dokonywaniu czynności procesowych, przyjąć trzeba, iż wyjaśnieniem przyczyn złożenia wniosku po terminie nie mogą być błędy czy pomyłki popełnione przez pełnomocnika strony, ponieważ są one traktowane jako błędy i pomyłki skarżącego (por. postanowienie NSA z 28 sierpnia 2013 r. sygn. akt II FZ 704/13, Lex nr 1361485). W tych okolicznościach argumentacja skarżących nie świadczy o braku winy strony, bowiem ustanawiając pełnomocnika, w tym również pełnomocnika do doręczeń, strona powinna mieć na uwadze konsekwencje jego działań lub zaniedbań. Brak zawiadomienia o zmianie adresu zamieszkania pełnomocnika do doręczeń obciąża skarżących. Dochowując należytej staranności, przy braku informacji od pełnomocnika, skarżący mogli osobiście dowiedzieć się o stanie sprawy. Skarżący podali, że takie działania poczynili "dzwoniąc do Sądu czy sprawdzając orzeczenia na stronie internetowej". Należy jednak zauważyć, że informacja o wydaniu orzeczenia w sprawie II SA/Wa 973/14 została zamieszczona w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl 20 marca 2015 r. Natomiast skarżący o wydaniu orzeczenia w niniejszej sprawie dowiedzieli się dopiero 14 kwietnia 2015 r. Zestawienie powyższych dat oznacza, że skarżący sporadycznie czy wręcz incydentalnie dokonywali sprawdzania orzeczeń na stronie internetowej. Tego rodzaju zachowanie, w ocenie Sądu, nie świadczy o tym, że skarżący dochowali należytej staranności w prowadzeniu własnej sprawy. Mając powyższe na uwadze, zdaniem Sądu, skarżący nie uprawdopodobnili braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia, tym samym wniosek ten nie mógł zostać uwzględniony. W tej sytuacji, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w postanowieniu.