II SAB/Wa 11/17

WyrokWSA w Warszawie2017-04-20

Skład orzekający: Przemysław Szustakiewicz, Janusz Walawski, Adam Lipiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego pozostawał w bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w postaci kopii umów zawartych przez Sąd Najwyższy w czerwcu 2016 r., a jeśli tak, czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego pozostawał w bezczynności, ponieważ nie udostępnił żądanych umów ani nie wydał decyzji odmawiającej ich udostępnienia, mimo że umowy te stanowią informację publiczną. Sąd zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku w terminie 14 dni. Jednocześnie stwierdzono, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, gdyż wynikała z błędnej interpretacji przepisów, a nie z celowego działania organu.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o udostępnienie kopii wszystkich umów zawartych przez Sąd Najwyższy w czerwcu 2016 r. Organ odpowiedział, że umowy te zasadniczo nie stanowią informacji publicznej, z wyjątkiem tych zawartych w trybie zamówień publicznych. Skarżąca wniosła skargę na bezczynność organu, argumentując, że żądane umowy dotyczą sposobu gospodarowania majątkiem publicznym. Organ w odpowiedzi na skargę przedstawił swoje stanowisko, wskazując na brak wniosku zgodnego z ustawą o rachunkowości oraz na ochronę danych osobowych i tajemnicę pracowniczą.
Rozstrzygnięcie
1. Zobowiązano Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego do rozpatrzenia wniosku skarżącej w terminie 14 dni od doręczenia prawomocnego wyroku. 2. Stwierdzono, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. 3. Zasądzono od Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego na rzecz skarżącej kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.), Sędziowie WSA Janusz Walawski, Adam Lipiński, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi K. K. na bezczynność Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego w przedmiocie dostępu informacji publicznej 1. zobowiązuje Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego do rozpatrzenia wniosku skarżącej K. K. z dnia [...] lipca 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego na rzecz skarżącej K. K. kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu [...] grudnia 2016 r. K. K, działając podstawie art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej P.p.s.a.), złożyła skargę na bezczynność Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego. Skarżąca podniosła, że w dniu [...] lipca 2016 r. złożyła do Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego wniosek o udostępnienie informacji publicznej w postaci kopii treści wszystkich umów zawartych przez Sąd Najwyższy w miesiącu czerwcu 2016 r. W odpowiedzi organ poinformował, że umowy zawierane przez Sąd Najwyższy zasadniczo nie stanowią informacji publicznej. Wyjątkowo podlegają one udostępnieniu w zakresie umów zawieranych z zastosowaniem przepisów o zamówieniach publicznych. W art. 139 ust. 3 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. — Prawo zamówień publicznych (Dz. U z 2013 r., poz. 907 ze zm.) stwierdza się bowiem, że takie "umowy są jawne i podlegają udostępnianiu na zasadach określonych w przepisach o dostępie do informacji publicznej". Organ wyraził także pogląd, że umowy zawierane przez Skarb Państwa - Sąd Najwyższy/Pierwszego Prezesa SN lub przez Sąd Najwyższy poza trybem zamówień publicznych mogą być ewentualnie udostępniane osobom trzecim (poza relacjami służbowymi) w całości lub w części wyłącznie na zasadach określonych w ustawie o rachunkowości, czyli po przedstawieniu Pierwszej Prezes Sądu Najwyższego odpowiedniego wniosku, dopuszczonego treścią art. 73 i nast. tej ustawy, za Jej zgodą lub osoby przez Nią upoważnionej. Stwierdził również, że wystąpienie skarżącej takim wnioskiem nie jest. Tymczasem, jak wskazała skarżąca, żądana przez nią informacja mieści się w dyspozycji art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2016 r., poz. 1764, dalej u.d.i.p.), ponieważ dotyczy sposobu gospodarowania majątkiem publicznym. W odpowiedzi na skargę Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego wniosła o oddalenie skargi, podnosząc, że K. K., korzystając z adresu: [...] w dniu [...] lipca 2016 r. o godz. 23.29 wystąpiła drogą elektroniczną do Referatu do Spraw Dostępu do Informacji Publicznej SN z wnioskiem o przesłanie na adres: [...] danych w postaci kopii wszystkich umów zawartych przez Sąd Najwyższy w czerwcu 2016 r. po ewentualnym dokonaniu ich anonimizacji w zakresie przez siebie wskazanym. Wniosek ten zarejestrowano pod numerem [...]. W dniu [...] lipca 2016 r. została podpisana odpowiedź na ten wniosek przez, działającego z upoważnienia Pierwszej Prezes SN, Dyrektora Biura Studiów i Analiz SN. Ową odpowiedź, w formie zeskanowanej, wysłano Zainteresowanej w dniu [...] lipca 2016 r. o godz. 9.12. na adres:[...]. W dniu [...] sierpnia 2016 r. o godz. 13.24 od Zainteresowanej z ostatnio wymienionego adresu wpłynął mail o treści następującej: "Upłynął niespełna miesiąc od czasu złożenia przeze mnie wniosku. Czy odpowiedź została wysłana?" W dniu [...] sierpnia 2016 r. Zainteresowanej powtórnie przesłano skan ww. odpowiedzi z [...] lipca 2016 r., tym razem na adres:[...], przy piśmie przewodnim, w którym poinformowano Ją, że ów skan został przesłany Jej [...] lipca 2016 r. na adres [...]. a zarazem, że Sąd Najwyższy nie otrzymał informacji o braku doręczenia korespondencji skierowanej na ten adres [...] lipca br. Wnioskodawczyni, a obecnie Skarżąca, została poinformowana w ww. odpowiedzi z [...] lipca 2016 r., że: Sąd Najwyższy prezentuje stanowisko, że umowy prawa cywilnego lub umowy prawa pracy, których stroną jest Skarb Państwa - Sąd Najwyższy lub Pierwszy Prezes SN, a w wypadku umów prawa pracy - Sąd Najwyższy jako pracodawca: 1) nie świadczą o działalności Sądu Najwyższego/Pierwszego Prezesa SN w znaczeniu, w jakim o takiej działalności jest mowa w art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, 2) nie są dokumentami, o których mowa w art. 61 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, 3) nie świadczą o sprawach publicznych w znaczeniu, w którym o takich sprawach jest mowa w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, 4) nie są również dokumentami, o których mowa w art. 6 ust. 2 u.d.i.p. Od reguły niestosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej do umów prawa pracy oraz do umów prawa cywilnego istnieją pewne wyjątki. Dotyczą one, miedzy innymi, umów zawieranych z zastosowaniem przepisów o zamówieniach publicznych. W art. 139 ust. 3 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz. U z 2013 r" poz. 907 ze zm., dalej: p.z.p.) stwierdza się bowiem, że takie "urnowy są jawne i podlegają udostępnianiu na zasadach określonych w przepisach o dostępie do informacji publicznej". W czerwcu 2016 r. Sąd Najwyższy, jako jednostka organizacyjna Skarbu Państwa, nie zawarł żadnej umowy z zastosowaniem unormowań o zamówieniach publicznych. Umowy zawierane poza trybem zamówień publicznych przez jednostkę sektora finansów publicznych w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (j. t. Dz. U. z 2013 r. poz. 885 ze zm.), czyli również przez Sąd Najwyższy, mogą być ewentualnie udostępniane osobom trzecim wyłącznie na zasadach określonych w ustawie z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (j. t. Dz. U. z 2013 r. poz. 330 ze zm., dalej ustawa o rachunkowości). Takie umowy, w połączeniu z fakturami, jakie zostały na ich podstawie wystawione, a także z dokumentami świadczącymi o ich zapłacie, są bowiem dowodami księgowymi w rozumieniu art. 71 ustawy o rachunkowości. Jako objęte kategorią "zbiory" zgodnie z tym przepisem, "należy [ je ] przechowywać w należyty sposób i chronić przed niedozwolonymi zmianami, nieupoważnionym rozpowszechnianiem, uszkodzeniem lub zniszczeniem". Jako takie, mogą być udostępniane osobom trzecim wyłącznie po przedstawieniu Pierwszemu Prezesowi Sądu Najwyższego odpowiedniego wniosku dopuszczonego treścią art. 73 i nast. ustawy o rachunkowości. Wystąpienie z [...] lipca 2016 r. takim wnioskiem nie jest. Nie odpowiada ono bowiem kryteriom określonym w art. 75 ustawy o rachunkowości, który stanowi, że udostępnienie osobie trzeciej zbiorów lub ich części: (a) do wglądu na terenie jednostki - wymaga zgody kierownika jednostki lub osoby przez niego upoważnionej, (b) poza siedzibą zarządu (oddziału) jednostki - wymaga pisemnej zgody kierownika jednostki oraz pozostawienia w jednostce potwierdzonego spisu przyjętych dokumentów, chyba że odrębne przepisy stanowią inaczej. W ocenie organu, nie ulega również wątpliwości, że treść umów zawartych przez jednostkę sektora finansów publicznych objęta jest tajemnicą pracowniczą w rozumieniu w art. 100 § 2 pkt 4 i pkt 5 Kodeksu pracy. W konsekwencji należy przyjmować, że przy braku wyraźnego nakazu ze strony ustawy lub sądu ewentualne udostępnienie umowy osobie trzeciej wymaga indywidualnej zgody Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego. Dla rozpoznania wniosku z [...] lipca 2016 r. nie ma znaczenia dokonanie ewentualnej anonimizacji umów przez "zasłonienie danych prywatnych, tj. adresu zamieszkania, nr PESEL, kontrahentów, ale zachowanie np. imion i nazwisk wykonawców, nazw przedsiębiorców". Z treści art. 51 ust. 5 związku z art. 51 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wynika jednoznacznie, że kwestie zasad i trybu udostępniania (lub odmowy udostępniania) danych pozostających w zasobach organów władz publicznych, jakie pozwalają na indywidualizację konkretnych osób, których te dane dotyczą, powinny być przedmiotem regulacji ustawowej. Ustawa wymagana powołanymi unormowanymi konstytucyjnymi do dnia udzielenia niniejszej odpowiedzi nie została jednak uchwalona. Zdaniem organu, treść wniosku z [...] lipca 2016 r. nie pozwala również na ustalenie, czy ewentualne udostępnienie wskazanych w nim umów w postaci, w której zawierałyby one przynajmniej niektóre dane osobowe kontrahentów Sądu Najwyższego, mogłoby być uznane za niezbędne w demokratycznym państwie prawnym. W tym stanie rzeczy nie zaistniały okoliczności, które mogłyby przemawiać za pozytywnym rozpoznaniem wniosku z [...] lipca 2016 r. Organ podkreślił, że w końcowym akapicie odpowiedzi poinformowano Zainteresowaną, że zważywszy na przyjętą przez Nią formę komunikowania się z Sądem Najwyższym odpowiedź tę, po podpisaniu, w formie zeskanowanej przesyła się wyłącznie na podany we wniosku adres poczty elektronicznej, a jej oryginał pozostaje w aktach Biura Studiów i Analiz SN, działającego w nim Referatu do Spraw Dostępu do Informacji Publicznej pod numerem [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy podnieść, że w niniejszej sprawie spełnione zostały warunki formalne do wystąpienia przez K. K. ze skargą do sądu administracyjnego na bezczynność Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego w przedmiocie rozparzenia wniosku z dnia [...] lipca 2016 r. Artykuł 21 u.d.i.p. stanowi, iż do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy – P.p.s.a. Powyższy przepis, odsyłając do stosowania przepisów P.p.s.a., określa właściwość rzeczową sądów administracyjnych do rozpatrywania skarg nie tylko na decyzje odmawiające udostępnienia informacji publicznej (art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), ale i bezczynność podmiotu obowiązanego do jej udostępnienia (art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a.). W tym kontekście podkreślenia wymaga, iż w przedmiocie udostępniania informacji publicznej bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy wniosek dotyczy dostępu do informacji będącej informacją publiczną, a organ ani nie udziela tej informacji wnioskodawcy, nie informuje o innym sposobie otrzymania danej informacji, nie informuje o braku posiadania wnioskowanej informacji publicznej, ani też nie wydaje decyzji odmawiającej udzielenia informacji (lub decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej w celu ponownego wykorzystywania, decyzji o warunkach ponownego wykorzystywania informacji publicznej oraz o wysokości opłat za udzielenie takiej informacji) lub decyzji umarzającej postępowanie. Jeżeli podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej nie podjął jednej z ww. czynności, to dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia okoliczności, z jakich powodów określona informacja publiczna nie została przekazana wnioskodawcy. Nadto skarga na bezczynność w przedmiocie informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt l OSK 601/05 LEX nr 236545). Dla skuteczności wniesienia takiej skargi nie wymaga się jej poprzedzenia środkiem zaskarżenia wskazanym w art. 52 P.p.s.a., ponieważ - zgodnie z treścią art. 16 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. u.d.i.p. - przepisy K.p.a. stosuje się jedynie do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenia postępowania o udostępnienie informacji publicznej. W związku z tym przepisy K.p.a. nie mają zastosowania w zakresie pozostałych czynności podejmowanych przez organ na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, w tym do czynności materialno-technicznych w rozumieniu przepisu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Skoro zatem skarżąca wystosowała do Prezesa Sądu Najwyższego wniosek o udostępnienie informacji publicznej, który to wniosek - w ocenie wnioskodawcy - nie został rozpatrzony w wymaganym terminie w jednej z form przewidzianych w u.d.i.p., a przepisy P.p.s.a. nie nakładają na skarżącą obowiązku dochowania jakichkolwiek wymogów formalnych przed wniesieniem skargi, to jej skarga jest dopuszczalna. Obligowało to Sąd do rozpoznania sprawy na rozprawie (art. 90 § 1 P.p.s.a.). Przechodząc do meritum sprawy wskazać należy, iż zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów określonych w pkt 1 - 4a. Celem skargi na bezczynność jest zwalczanie zwłoki w załatwieniu sprawy. Bezczynność organu administracji publicznej ma miejsce wówczas, gdy organ, będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminie określonym w przepisach prawa i w konsekwencji pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma bowiem na celu spowodowanie wydania przez organ oczekiwanego aktu bądź podjęcia określonej czynności. Pozostawanie w bezczynności przez podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej na gruncie u.d.i.p. oznacza niepodjęcie przez ten podmiot, w terminie wskazanym w art. 13 tej ustawy, stosownych czynności, tj. nieudostępnienie informacji ani niewydanie decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 ustawy). Decyzja o odmowie udostępnienia informacji jest przewidziana dla sytuacji, gdy informacja publiczna istnieje, ale nie może być udostępniona na skutek ograniczeń prawa do informacji publicznej, określonych w art. 5 ustawy. Nie ma natomiast podstaw do wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji w sytuacji, gdy organ żądanych informacji nie posiada. O tym fakcie organ winien jednak powiadomić wnioskodawcę pisemnie, wskazując – jeśli posiada taką wiedzę – gdzie zainteresowany żądane informacje może uzyskać. Nie ma również podstaw do wydania decyzji odmownej w sytuacji, gdy wnioskodawca żąda udzielenia informacji, która nie stanowi informacji publicznej. Wówczas organ winien pisemnie zawiadomić wnoszącego, że żądane dane nie posiadają charakteru publicznego i jako takie nie mieszczą się w zakresie przedmiotowym ustawy. W niniejszej sprawie skarżąca wnioskiem z dnia [...] lipca 2016 r. zażądała od Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego udostępnienia treści umów (kopii w formie skanów) zawartych przez Sąd Najwyższy w czerwcu 2016 r. W sprawie nie budzi wątpliwości, iż Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego jest podmiotem obowiązanym do udzielenia informacji mającej walor informacji publicznej, będącej w jego posiadaniu, bowiem zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, a w szczególności organy władzy publicznej. Sporną natomiast pozostaje kwestia, czy pomimo czynności, podjętych w celu realizacji ww. wniosku, organowi można przypisać stan bezczynności. Zgodnie bowiem z art. 1 ust. 1 ustawy, informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, która podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystaniu na zasadach i w trybie określonym w ustawie. Stosownie do art. 6 ust. 1 ustawy informacją publiczną są między innymi informacje o podmiotach władzy publicznej, w tym majątku, którym dysponują, o zasadach funkcjonowania podmiotów publicznych, w tym: trybie działania państwowych osób prawnych i osób prawnych samorządu terytorialnego w zakresie wykonywania zadań publicznych i ich działalności w ramach gospodarki budżetowej i pozabudżetowej, o danych publicznych w tym treść i postać dokumentów urzędowych, o majątku publicznym, w tym majątku jednostek samorządu terytorialnego (zob. art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f, art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. b, art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a, art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c ). Informację publiczną stanowi każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które władzę publiczną realizują lub gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie tych kompetencji (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 października 2002 r., sygn. akt II SA 1956/02, https://.orzeczenia.nsa.gov.pl). Treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą, stanowi informację publiczną. Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez organ wytworzonych, jak i te, których używa się przy realizacji przewidzianych prawem zadań (także te, które tylko w części go dotyczą), nawet gdy nie pochodzą wprost od niego (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lipca 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 721/08, publik. LEX nr 423325). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ustalono ponadto, że zakresem ustawy o dostępie do informacji publicznej objęte są również umowy cywilnoprawne, zawierane przez organy władzy publicznej oraz osoby pełniące funkcje publiczne, w zakresie wykonywanych przez nie zadań publicznych i gospodarowania majątkiem publicznym. Z tego względu informacją publiczną jest treść umów cywilnoprawnych dotyczących majątku publicznego. W wyroku z dnia 11 września 2012 r., sygn. I OSK 916/12 (publik. https://orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż: "co do zasady wszystko co wiąże się bezpośrednio z funkcjonowaniem i trybem działania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy stanowi informację publiczną. Pojęcie "informacji publicznej" definiuje art. 1 ust. 1 ustawy, natomiast konkretyzuje przedmiot informacji publicznej art. 6 ustawy, który jednak nie tworzy zamkniętego katalogu źródeł i rodzajów informacji. Z art. 6 ust. 2 lit. f ustawy wynika, że udostępnieniu podlega informacja publiczna o podmiotach wymienionych w art. 4 ust. 1 w tym o majątku, którym dysponują. Majątek, którym dysponuje Sąd Najwyższy, jest majątkiem publicznym i sposób dysponowania tym majątkiem jest informacją publiczną, co wynika zarówno z art. 6 ust. 2 lit. f ustawy, jak i art. 1 ust. 1 ustawy. Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych informacja może dotyczyć sprawy publicznej, nie tylko wtedy, gdy została wytworzona przez podmioty wskazane w art. 4 ust. 1 ustawy, ale również wtedy, gdy odnosi się do nich w zakresie wykonywanych przez nie zadań publicznych i gospodarowania majątkiem publicznym. Dlatego informacją publiczną jest też treść umów cywilnoprawnych dotyczących majątku publicznego". Umowy cywilno-prawne, w których jedną stroną jest Skarb Państwa (jednostka samorządu terytorialnego), a drugą osoba fizyczna stanowią informację publiczną. Osoba fizyczna zawierająca taką umowę musi liczyć się z tym, że treść zawartej umowy może budzić zainteresowanie opinii publicznej (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 28 lutego 2014 r., sygn. akt II SAB/Kr 325/14 oraz wyroki WSA w Warszawie: z dnia 8 czerwca 2015 r., sygn. akt II SAB/Lu 512/15 z dnia 19 sierpnia 2015 r., sygn. akt II SAB/Wa 565/15, publ. j.w.). Rację ma zatem skarżąca twierdząc, iż jej żądania zawarte we wniosku z dnia [...] lipca 2016 r. w całości stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Walor taki ma bowiem zarówno informacja o tym, czy Sąd Najwyższy zawierał umowy o obsługę prawną, jak i informacja o treści takich umów. Umowy o obsługę prawną zawierane przez Sąd Najwyższy obrazują bowiem określony zakres dysponowania majątkiem publicznym i warunki na jakich dochodzi do realizacji zadań publicznych z tych właśnie środków. W ocenie Sądu, całkowicie nieuprawnione jest twierdzenie pełnomocnika organu, iż udostępnieniu podlegają tylko te umowy cywilnoprawne, do których zastosowanie ma ustawa – Prawo o zamówieniach publicznych. Zgodnie z art. 139 ust. 3 tej ustawy, umowy w sprawach zamówień publicznych zawierane w trybie tej ustawy są jawne i podlegają udostępnianiu na zasadach określonych w przepisach o dostępie do informacji publicznej. Wprawdzie, jak poinformował organ wnioskodawczynię, ustawa o zamówieniach publicznych do umów żądanych przez skarżącą nie znajdowała zastosowania, jednakże nie można w tej sytuacji a contrario do cytowanego art. 139 ust. 3 ustawy, uznać, że skoro ustawa ta ustanawia zasadę jawności dla umów, których wartość przekracza 14. 000 euro i przewiduje ich udostępnianie na zasadach określonych w przepisach o dostępie do informacji publicznej, to do umów o mniejszej wartości wyłącza stosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ze względu na doniosłość umów zawieranych w trybie ustawy - Prawo o zamówieniach publicznych, ustawodawca zapisem art. 139 ust. 3 poszerzył dostęp do umów zawieranych w trybie tej ustawy. Jawność umów w sprawach zamówień publicznych na gruncie u.d.i.p. wyłącza bowiem możliwość odmowy ich udostępnienia z powołaniem się na którąkolwiek z tajemnic ustawowo chronionych. Nie jest zatem dopuszczalne wydanie decyzji odmawiającej udostępnienia umów w sprawach zamówień publicznych, gdyż są one jawne (tak w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 lutego 2012 r., sygn. akt I OSK 2215/11). W konsekwencji, wbrew stanowisku pełnomocnika organu, do udostępnienia żądanej przez skarżącą umowy, będącej jak wykazano wyżej informacją publiczną, ma zastosowanie ustawa o dostępie do informacji publicznej. Jeżeli zaś organ uważa, iż treść przedmiotowej umowy zawiera – nie tylko w zakresie dotyczącym danych osobowych – informacje podlegające ochronie na zasadzie art. 5 u.d.i.p., wówczas, by nie pozostawać w sprawie bezczynnym, winien wydać na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. decyzję o odmowie jej udostępnienia. Nieudostępnienie żądanej treści umowy przy jednoczesnym niewydaniu decyzji odmownej bezspornie zaś świadczy o bezczynności organu. Jednocześnie należy podkreślić, że błędne jest stanowisko a priori wyłączające ze zbioru informacji publicznej umowy o pracę zawarte z organem państwa, albowiem umowy te dotyczą w istocie wydatkowania środków publicznych i dlatego mieszą się w pojęciu informacji publicznej. Natomiast inne będzie rozstrzyganie organu w ramach ustawy o dostępie do informacji publicznej w przypadku umów pracowniczych zawartych ze zwykłymi pracownikami - zwłaszcza w kontekście art. 5 ust. 2 w zw. z art. 16 ustawy o dostępie do informacji publicznej i art. 100 Kodeksu pracy - a inne wobec umów o pracę z pracownikami decyzyjnymi czy pełniącymi funkcje publiczne (porównaj wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 2015 r. sygn. akt I OSK 1108/14; z dnia 31 lipca 2013 r. sygn. akt I OSK 742/13; z dnia 19 kwietnia 2011 r. sygn. akt I OSK 125/11 oraz postanowienie SN z dnia 25 czerwca 2004 r. sygn. akt V KK 74/04). W tej sytuacji Sąd uznał, że Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego pozostaje w bezczynności i dlatego w zakresie wniosku K. K. orzekł, jak w punkcie 1 sentencji wyroku, zobowiązując organ do załatwienia opisanej części wniosku w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku (art. 149 § 1 P.p.s.a.). Jednocześnie, wypełniając dyspozycję art. 149 § 1a P.p.s.a., Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Za rażące naruszenie przepisów regulujących terminy rozpoznawania wniosków o udostępnienie informacji publicznej można uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, też brak jakiejkolwiek aktywności organu. Przy ocenie sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była ona rażąca, znaczenie będą miały okoliczności jakie spowodowały zwłokę organu, jego działania w toku rozpoznawania sprawy oraz stopień przekroczenia terminów. W przedmiotowej sprawie nie sposób dopatrzeć się ze strony organu lekceważenia skarżącej, czy też celowego przedłużania postępowania. Na wniosek strony z dnia [...] lipca 2016 r. organ udzielił odpowiedzi już w dniu [...] lipca 2016 r. w, której przedstawił stanowisko w sprawie. Niezałatwienie wniosku skarżącej nie wynikało z ukierunkowanego na naruszenie przepisów, umyślnego działania organu, lecz z błędnej interpretacji przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. W tej sytuacji Sąd, na podstawie art. 149 § 1 zd. 2 P.p.s.a., orzekł jak w punkcie 2 wyroku. Zgodnie z art. 149 ust. 2 P.p.s.a., sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 może ponadto orzec z urzędu lub na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Wymierzenie grzywny, czy też przyznanie sumy pieniężnej na rzecz skarżącego nie jest zatem obowiązkowe i należy do uznania sądu. W okolicznościach niniejszej sprawy, przy uznaniu, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącej w zakresie nałożenia na organ sankcji finansowych (punkt 3 wyroku). O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło