II SAB/Wa 145/17

WyrokWSA w Warszawie2017-07-13

Skład orzekający: Ewa Marcinkowska, Iwona Maciejuk, Piotr Borowiecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w przypadku, gdy skarżący skutecznie wysłał wniosek o udostępnienie informacji publicznej faksem, a organ twierdzi, że nie otrzymał wniosku, mimo że raport faksu wskazuje na pomyślną transmisję danych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że raport faksu z wynikiem "OK" stanowi dowód skutecznego wysłania wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Ryzyko nieodebrania wniosku obciąża organ, a nie wnioskodawcę. W związku z tym, organ pozostawał w bezczynności, która ustała po wniesieniu skargi i udzieleniu informacji. Sąd stwierdził, że bezczynność ta nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa i oddalił wniosek o ukaranie organu grzywną, umarzając postępowanie w pozostałym zakresie.
Stan faktyczny
Fundacja złożyła skargę na bezczynność Wójta Gminy B. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, twierdząc, że wniosek wysłany faksem nie został rozpoznany. Organ zaprzeczył otrzymaniu wniosku, twierdząc, że nie wpłynął on do urzędu. Fundacja przedstawiła raport faksu jako dowód skutecznego wysłania wniosku. Po wniesieniu skargi organ udostępnił żądaną informację.
Rozstrzygnięcie
1. Stwierdzono, że bezczynność Wójta Gminy B. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. Oddalono skargę w zakresie wniosku o wymierzenie organowi grzywny; 3. Umorzono postępowanie w pozostałym zakresie; 4. Zasądzono od Wójta Gminy B. na rzecz Fundacji kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.), Sędziowie WSA Iwona Maciejuk, Piotr Borowiecki, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 lipca 2017 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] z siedzibą w W. na bezczynność Wójta Gminy B. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] stycznia 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że bezczynność Wójta Gminy B. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. oddala skargę w zakresie wniosku o wymierzenie organowi grzywny; 3. umarza postępowanie w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Wójta Gminy B. na rzecz strony skarżącej Fundacji [...] z siedzibą w W. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Fundacja [...] z siedzibą w W. w piśmie z 24 lutego 2017 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, za pośrednictwem organu, skargę na bezczynność Wójta Gminy B. w udostępnieniu informacji publicznej wnioskowanej w piśmie z 27 stycznia 2017r. Strona skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP w zw. z art. 10 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz art. 1 ust. 1, art. 6 ust. 1, art. 13 ust. 1, art. 14 ust. 1 ustawy z 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej, poprzez nieudzielenie żadnej odpowiedzi na złożony wniosek o udostępnienie informacji publicznej, a konsekwencji nieudzielenie wnioskowanej informacji publicznej oraz niepodjęcie innych przewidzianych prawem czynności. W związku z powyższymi zarzutami skarżąca wniosła o stwierdzenie, że organ pozostaje w bezczynności, zobowiązanie organu do załatwienia wniosku w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku, uznanie, że bezczynność miała miejsce rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie organowi grzywny w wysokości 500 zł, rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podała, że w dniu 27 stycznia 2017 r. zwróciła się do organu o udostępnienie informacji publicznej o następującej treści: "Na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej proszę o udostępnienie: 1. informacji z jakim podmiotem/podmiotami tut. gmina współpracuje w zakresie wywozu śmieci; 2. umowy cywilnoprawnej/umów cywilnoprawnych zawartych z podmiotem/podmiotami wskazanymi w pkt 1 obowiązujących/wykonywanych na dzień złożenia wniosku; 3. wszystkich decyzji o warunkach zabudowy wydanych w ramach działalności tut. urzędu w okresie od 1 stycznia 2016 roku do 31 lipca 2016 roku: 4. wszystkich umów o pracę dotyczących urzędników (funkcjonariuszy publicznych) zatrudnionych w tut. urzędzie na dzień złożenia wniosku; 5. listy imion i nazwisk pracowników samorządowych, którzy w 2015 i 2016 roku otrzymali nagrodę/nagrody oraz wysokość tej nagrody/tych nagród w odniesieniu do każdego z nagrodzonych pracowników samorządowych oraz informacji o tym, jakie osiągnięcia w pracy zawodowej stanowiły podstawę przyznania tej nagrody nagród - w odniesieniu do każdego pracownika samorządowego. Przekazania ww. informacji proszę dokonać drogą elektroniczną, na następujący adres poczty elektronicznej: [...]. Informację o jakiej mowa w pkt. 2,3,4 proszę przekazać poprzez przesłanie skanów ww. dokumentów (ich pełnej treści). Jedna wiadomość nie powinna mieć więcej niż 20 MB. W przypadku większego rozmiaru pliku proszę o wysłanie kilku wiadomości. Również wszelką inną korespondencję proszę prowadzić za pośrednictwem poczty elektronicznej, z wykorzystaniem ww. adresu e-mail". Fundacja wyjaśniła, że wniosek został przesłany do organu za pomocą faksu na numer wskazany w Biuletynie Informacji Publicznej prowadzonym przez organ. Z załączonego do skargi potwierdzenia odbioru faksu, zdaniem strony skarżącej, wynika, że wniosek został skutecznie dostarczony organowi 27 stycznia 2017 r. Pomimo to organ do dnia wniesienia skargi nie udzielił żadnej odpowiedzi na złożony wniosek. Dla uzasadnienia przyjętej formy komunikacji z organem strona skarżąca odwołała się do postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 504/13. W dalszej części uzasadnienia skargi, Fundacja przedstawiła uregulowania prawne dotyczące udostępniania informacji publicznej, argumentując, że żądana informacja podlega regulacjom tej ustawy, jak również że w niniejszej sprawie organ pozostaje w bezczynności. W odpowiedzi na skargę, Wójt Gminy B. wniósł o jej odrzucenie, a w przypadku nieuwzględnienia powyższego wniosku o jej oddalenie oraz obciążenie skarżącego kosztami postępowania. W uzasadnieniu swojego stanowiska organ podniósł, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej, o którym mowa w skardze, nie wpłynął faksem do urzędu w dniu 27 stycznia 2017 r. Gdyby taki faks wpłynął zostałby zarejestrowany w dzienniku korespondencji. Na potwierdzenie powyższego organ załączył kopie stron dziennika korespondencji za okres od 26 stycznia 2017 r. do 30 stycznia 2017 r. Organ zaznaczył jednocześnie, że nie potwierdził doręczenia faksu, a załączona kserokopia potwierdzenia wysłania faksu stanowi tylko potwierdzenie sygnału zwrotnego generowanego automatycznie z urządzenia odbierającego faks w Urzędzie Gminy B., a nie doręczenie faksu. Organ poinformował ponadto, że potraktował wniesioną skargę jako żądanie udostępnienia informacji publicznej i udzielił niezwłocznie w dniu 1 marca 2017 r. tej informacji publicznej, anonimizując przy tym dane osobowe. Mimo to skarżący nie złożył wniosku o wycofanie skargi dlatego została przekazana do Sądu. Organ zaznaczył jednocześnie, że gdyby nawet domniemany wniosek o udostępnienie informacji publicznej wpłynął do Urzędu Gminy w takiej treści jak załączony do odpisu skargi, to organ przy dołożeniu najwyższej staranności nie byłby w stanie przeczytać takiego wniosku, a także ustalić od kogo wniosek pochodzi i do kogo jest skierowany. Do odpowiedzi na skargę załączona została treść odpowiedzi udzielonej drogą elektroniczną przez Wójta Gminy B. w dniu 1 marca 2017 r. na wniosek o udostępnienie informacji publicznej wraz z załącznikami. Pełnomocnik Fundacji [...] ustosunkowując się do stanowiska organu zawartego w odpowiedzi na skargę w piśmie procesowym z dnia 4 kwietnia 2017 r. podniósł, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej został doręczony za pomocą faksu, a skuteczność transmisji danych potwierdza dołączony do skargi raport doręczenia faksu. Według pełnomocnika Fundacji, wydrukowanie raportu faksu na urządzeniu nadawczym (urządzenie skarżącego) z informacją o powodzeniu transmisji danych warunkowane jest nadesłaniem przez urządzenie odbiorcze informacji zwrotnej o powodzeniu transmisji danych. Tylko takie skomunikowanie urządzenia nadawczego i odbiorczego powoduje automatyczne wydrukowanie raportu faksu z informacją o powodzeniu transmisji danych. W przypadku jakichkolwiek błędów w trakcie transmisji danych na raporcie faksu widnieć będzie status inny niż "OK". Przykładowe komunikaty to "brak odpowiedzi", "nr zajęty", "nie wykryto faxu". Oznacza to, że załączony do skargi wydruk raportu faksu stanowi dowód na to, że do urządzenia organu zostały wprowadzone dane stanowiące cyfrowe odzwierciedlenie treści wniosku, które przy prawidłowym działaniu urządzenia odbiorczego powinny zostać automatycznie wydrukowane. Pełnomocnik Fundacji zaznaczył, że z załączonego do skargi wydruku ze strony internetowej Urzędu Gminy B. (BIP) wynika, że organ jako formę kontaktu wskazał adres e-mail, telefon oraz faks. Podkreślił, że wnioskodawca w niniejszej sprawie dochował należytej staranności i złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej za pomocą środa komunikacji, który zapewnia niemal natychmiastową weryfikację tego, czy wniosek dotarł do adresata. W ocenie pełnomocnika Fundacji, złożenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej za pośrednictwem faksu należy traktować - w zakresie mocy dowodowej jego otrzymania przez organ - na równi z wnioskiem złożonym drogą e-mail, gdzie ze strony organu zostało nadesłanie potwierdzenie odbioru wiadomości ale również na równi z wysłaniem wniosku za pośrednictwem platformy e-puap oraz za pośrednictwem przesyłki pocztowej za zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Pełnomocnik Fundacji podkreślił, że w orzecznictwie sądów administracyjnych w sposób jednolity wskazuje się, że przedstawienie w toku postępowania sądowego wydruku wiadomości e-mail potwierdzającej jej wysyłkę wraz z raportem potwierdzenia odbioru tej wiadomości jest wystarczające do udowodnienia, że wniosek został skutecznie złożony. W jego ocenie, stanowisko to per analogium należy odnosić także do spraw, w których wniosek został złożony za pośrednictwem faksu. Zwłaszcza istotne podobieństwo występuje pomiędzy przesyłaniem wniosku za pośrednictwem faksu oraz platformy e-puap. W obu bowiem przypadkach przesłanie zwrotnego potwierdzenia odbioru (w przypadku epuap urzędowe poświadczenie przedłożenia) następuje bez ingerencji osób trzecich, w sposób automatyczny co wyklucza ewentualne błędy, omyłki, a nawet złą wolę jaka potencjalnie może przecież pojawić się po stronie organ. Na potwierdzenie swojego stanowiska przywołał wyrok Naczelnego Sądu Administarcyjnego z 17 lutego 2017 r. sygn. akt I OSK 1876/15. Zaznaczył jednocześnie, że przedstawiony przez organ rejestr korespondencji, w którym nie ujęto wniosku skarżącego dowodzi jedynie, że wniosek nie został wpisany przez pracowników organu do rejestru korespondencji. Nie może jednak stanowić dowodu na to, że skarżący nie wysyłał wniosku na nr faksu podany na oficjalnej stronie organu, a także na okoliczność tego, że z urządzenia faksu zostało wysłane na urządzenie nadawcze potwierdzenie otrzymania faksu tj. potwierdzenie o powodzeniu transmisji danych. Odnosząc się natomiast do uwag organu co do jakości wydruku raportu faksu pełnomocnik wyjaśnił, że oryginał tego dokumentu został załączony do skargi przeznaczonej dla Sądu. Jest do dokument który został wydrukowany przez urządzenie nadawcze po wysłaniu faksu. Natomiast kopia dla organu została wykonana na kserokopiarce o niewielkiej rozdzielczości wydruku skutkiem czego była słaba jakość kopii przeznaczonej dla organu. Zapoznanie się z treścią i jakością oryginału raportu, który jest wydrukowany w pewnej skali zmniejszającej, a oryginalny wniosek był sformułowany niemal na całej stronie A4, pozwala natomiast stwierdzić, że wszystkie wyrazy oraz adres e-mail są w pełni czytelne. Na potwierdzenie stanowiska co do mocy dowodowej raportu faksu pełnomocnik Fundacji odwołał się też od orzecznictwa Krajowej Izby Odwoławczej UZP dotyczącego spraw z zakresu zamówień publicznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjny sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej zwana jako "P.p.s.a.". obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów. Sąd uwzględniając skargę na bezczynność organu, stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1); zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2); stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt (decyzja, postanowienie lub inny akt) nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem organu, że stosowany akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana, wyrażającym się np. w odmowie wydania decyzji w związku z błędnym przekonaniem organu, że załatwienie sprawy nie wymaga jej wydania (vide: T. Woś /w:/ T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 86). Bezczynność w zakresie dostępu do informacji publicznej występuje natomiast wtedy, gdy wniosek o udostępnienie informacji dotyczy informacji publicznej, a jego adresatem jest podmiot zobowiązany do jej udostępnienia. Ma ona miejsce wówczas, gdy we wskazanym w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1764, dalej jako u.d.i.p.) terminie zobowiązany podmiot nie udostępni żądanej informacji lub nie podejmie nakazanych prawem czynności zmierzających do powiadomienia o przyczynach zwłoki i o dodatkowym terminie albo, podejmując te czynności, nie udostępni informacji w maksymalnym 2 miesięcznym terminie, albo wreszcie nie wyda na zasadach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej. Podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w tym organy samorządów gospodarczych i zawodowych (art. 4 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p.). Przykładowy katalog informacji publicznych, podlegających udostępnieniu wymienia przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. W orzecznictwie przyjmuje się, że informacją publiczną w rozumieniu powyższego przepisu będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Bliższa analiza powołanego przepisu wskazuje, że wnioskiem objęte może być pytanie o określone fakty, o stan określonych zjawisk na dzień udzielania odpowiedzi. Informacje publiczne odnoszą się do pewnych danych, a nie są środkami do ich kwestionowania (por. wyrok z 7 marca 2012 r., I OSK 2445/11, dostępny w internetowej bazie orzeczeń pod adresem cbois.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie jest kwestią niesporną, że został spełniony zarówno zakres podmiotowy, jak i przedmiotowy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wójt Gminy B. jest bowiem organem zobowiązanym do udostępnienia posiadanej informacji publicznej, zaś żądane przez skarżącą Fundację we wniosku z dnia 27 stycznia 2017 r. informacje, mają charakter informacji publicznej. Udostępnienie informacji publicznej dokonywane jest w formie czynności materialno - technicznej, w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot zobowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust.1 u.d.i.p.). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot zobowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 ustawy). Jedynie odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p., następują w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Przenosząc powyższe uwagi natury ogólnej na grunt niniejszej sprawy należy zaznaczyć, że organ po wniesieniu skargi do Sądu udostępnił skarżącej żądaną informację publiczną. Powyższe oznacza, że w momencie rozpoznawania skargi, organ nie pozostawał już w bezczynności, gdyż rozpatrzył wniosek skarżącej z 27 stycznia 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej, jeszcze przed przekazaniem skargi Sądowi. Organ, brak wcześniejszej reakcji na wniosek o udostępnienie informacji publicznej tłumaczył tym, iż wniosek (wysłany przez Fundację [...] za pośrednictwem faksu) nie wpłynął do organu, a organ uzyskał informację o tym wniosku dopiero w dniu wpłynięcia do niego skargi. Podstawową i sporną kwestią do rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie było zatem to, czy Fundacja [...] skutecznie doręczyła organowi wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Jak wynika z wyjaśnień skarżącej oraz załączonego do skargi raportu faksu wniosek o udostępnienie informacji publicznej został wysłany przez Fundację [...] w dniu 27 stycznia 2017 r. na numer faksu widniejący na stronie internetowej Urzędu Gminy B., a wynik "OK" widniejący w tym raporcie wskazuje na to, że transmisja danych za pośrednictwem faksu zakończyła się powodzeniem. Nie budzi wątpliwości, że Fundacja [...] miała prawo złożyć wniosek o udostępnienie informacji publicznej za pośrednictwem faksu i z takiej drogi skorzystała. Skoro numer faksu został opublikowany przez organ na stronie internetowej Urzędu Gminy B., to należy przyjąć, że organ zobowiązał się do obsługi tego numeru faksu w sposób, umożliwiający skuteczny przepływ za jego pośrednictwem pism kierowanych do organu. Nie sposób przy tym zaaprobować stanowiska organu, że wnioskodawca był zobligowany do uzyskania informacji, czy wniosek wysłany za pośrednictwem faksu został przez organ odebrany, w sytuacji gdy raport z transmisji danych za pośrednictwem faksu wygenerował wynik "OK". Należy zwrócić uwagę, że żaden z przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej nie nakłada na występującego o informację publiczną obowiązku uzyskania potwierdzenia, że wniosek wysłany pocztą elektroniczną, za pośrednictwem faksu, czy też zwykłą przesyłką pocztową, dotarł do organu. To organ powinien zapewnić takie funkcjonowanie przepływu wiadomości w systemie wewnętrznym, aby zagwarantować sobie możliwość odbioru wiadomości przesyłanych do niego za pośrednictwem dostępnych środków komunikacji. Jak wskazuje się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego do obowiązków organu administracji publicznej należy taka konfiguracja środków komunikacji elektronicznej aby zapewnić bezproblemowy i niezwłoczny odbiór przesyłanych za ich pośrednictwem podań, wobec prawnej dopuszczalności ich wnoszenia także drogą elektroniczną (zob. postanowienia NSA: z 10 września 2015 r., I OSK 1968/15, z dnia 3 listopada 2015 r., I OSK 1940/15 dostępne w internetowej bazie orzeczeń pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Skutki trudności, błędów czy nieprawidłowości w zakresie kształtowania i obsługiwania przez organy administracji publicznej oficjalnych systemów służących do komunikacji z tymi organami (np. poczty elektronicznej, systemu ePUAP) nie mogą być przerzucane na korzystających z tych systemów (zob. postanowienie NSA z 5 listopada 2015 r., I OZ 1414/15, wyrok NSA z 16 lutego 2016 r., I OSK 2186/14 dostępne w internetowej bazie orzeczeń pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z orzecznictwa wynika więc w istocie domniemanie, że jeżeli wiadomość została prawidłowo nadana za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej, to znaczy, że dotarła ona do adresata. Ryzyko nieodebrania, czy też nieodczytania przez organ wysłanego do niego przy użyciu poczty elektronicznej, czy też faksu wniosku, obciąża więc ten organ, a nie wnioskodawcę. Odmienne zapatrywanie sprawiałoby, że w praktyce prawo do wnioskowania o informację publiczną za pomocą poczty elektronicznej (e-mail), czy też faksu byłoby iluzoryczne, a jego skuteczność zależna byłaby od woli organu. Godziłoby to w regulacje konstytucyjne, wymagające zapewnienia sprawności działania władz publicznych, jak też dostępność informacji publicznej - art. 61 ust. 1 Konstytucji. W przywoływanym wyżej orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmowano, że wydruk z poczty elektronicznej nadawcy stanowi dostateczny dowód, że wiadomość zawierająca wniosek została wysłana (zob. wyrok NSA z 16 września 2016 r., I OSK 1924/16 dostępny w internetowej bazie orzeczeń pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W stanie faktycznym niniejszej sprawy raport faksu z wynikiem "OK" widniejącym w tym raporcie wskazuje na to, że transmisja danych za pośrednictwem faksu zakończyła się powodzeniem, a tym samym, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej został skutecznie wysłany przez Fundację za pośrednictwem faksu do organu. Ciężar dowodu, że wniosek wysłany za pośrednictwem faksu nie wpłynął spoczywał zatem na organie. W ocenie Sądu przedstawiony przez organ wyciąg z dziennika korespondencji za okres od 26 stycznia 2017 r. do 30 stycznia 2017 r., w którym nie ujęto wniosku Fundacji nie może stanowić dowodu na to, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie wpłynął za pośrednictwem faksu do organu. Dowodzi jedynie tego, że wniosek nie został wpisany do dziennika korespondencji. Tym samym należy stwierdzić, że w dacie wniesienia skargi Wójt Gminy B. pozostawał w bezczynności. Bezczynność ta ustała jednak po wniesieniu skargi w związku z udzieloną w dniu 1 marca 2017 r. odpowiedzią na wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Oznacza to, że w dacie rozpoznawania niniejszej sprawy przez Sąd, organ nie pozostawał już w bezczynności. Brak było zatem podstaw, by zgodnie z treścią art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a., zobowiązać organ do rozpoznania w określonym terminie wniosku strony skarżącej o udostępnienie informacji publicznej. W świetle powyższych okoliczności w rozpoznawanej sprawie zaistniała podstawa do umorzenia postępowania, gdyż stan bezczynności organu ustał na skutek udostępnienia informacji publicznej w terminie trzydziestu dni od daty otrzymania skargi, która wpłynęła do organu w dniu 28 lutego 2017 r. Organ skorzystał bowiem z uprawnienia określonego w art. 54 § 3 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. Nie zwalniało to jednak Sądu od podjęcia pozostałych rozstrzygnięć właściwych dla tego typu skargi – przewidzianych w art. 149 § 1a P.p.s.a. oraz (ewentualnie) w art. 149 § 2 p.p.s.a. tj. orzeczenia w kwestii charakteru (rażącego/nierażącego) bezczynności oraz (ewentualnie) w przedmiocie wymierzenia organowi grzywny. Sąd uznał, że zaistniała w sprawie bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Wymaga bowiem podkreślenia, iż rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (vide: wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., w sprawie sygn. akt: I OSK 675/12; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r., w sprawie sygn. akt: II OSK 468/13, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014 r., w sprawie sygn. akt: II SAB/Wr 14/14 - dostępne w internetowej bazie orzeczeń pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu zaistniała w sprawie bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, zważywszy na fakt, że okres bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej nie był znaczny i po wniesieniu skargi do Sądu organ niezwłocznie udostępnił żądaną informację. Nie sposób zatem uznać, że działanie organu nacechowane było złą wolą, bądź przypisać organowi lekceważący stosunek do norm prawa. Kierując się powyższymi okolicznościami Sąd nie znalazł podstaw do zastosowania środków określonych w art. 149 § 2 P.p.s.a., w tym do uwzględnienia wniosku skarżącej o wymierzenie organowi grzywny. Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O oddaleniu skargi w zakresie wymierzenia organowi grzywny (pkt 2 sentencji) Sąd orzekł na podstawie art. 151 P.p.s.a., a o umorzeniu postępowania w pozostałym zakresie Sąd orzekł na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 54 § 3 P.p.s.a. - jak w pkt 3 sentencji. O należnych skarżącej kosztach postępowania (pkt 4 sentencji) Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło