II SAB/Wa 169/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung, Sędziowie WSA Iwona Maciejuk, Ewa Marcinkowska (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi K. M. na bezczynność Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych w przedmiocie przetwarzania danych osobowych 1. zobowiązuje Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych do rozpoznania skargi K.M. z dnia [...] sierpnia 2014 r. w przedmiocie przetwarzania danych osobowych w terminie 30 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy, 2. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. wymierza Generalnemu Inspektorowi Ochrony Danych Osobowych grzywnę w wysokości 500 (słownie: pięćset) złotych; 4. zasądza od Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych na rzecz skarżącego K.M. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 18 sierpnia 2014 r do Biura Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych (GIODO) wpłynęła skarga K. M. w sprawie przetwarzania jego danych osobowych w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Miasta [...], w treści protokołu z dnia [...] września 2012 r. nr [...] i protokołu z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...], przez Prezydenta Miasta [...]. W treści skargi K. M. zakwestionował legalność udostępnienia jego danych osobowych w ww. protokołach i wniósł o ich usunięcie ze stron Biuletynu Informacji publicznej Urzędu Miasta [...] i z innych stron internetowych. Pismem z dnia [...] listopada 2014 r. GIODO zwrócił się, na podstawie art. 14 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (t. j. Dz. U. z 2015 r., poz. 2135 ze zm.), do Prezydenta Miasta [...] z prośbą o złożenie wyjaśnień w sprawie. Pismem z tej samej daty GIODO poinformował K. M., iż podjął czynności mające na celu wyjaśnienie przedstawionej przez niego sprawy. W dniu [...] grudnia 2014 r. do Biura GIODO wpłynęły wyjaśnienia Prezydenta Miasta [...]. Pismem z dnia 17 stycznia 2016 r. (data wpływu do organu: 22 stycznia 2016 r.) K. M. złożył do GIODO zażalenie na przewlekłe prowadzenie postępowania i niezałatwienie sprawy w terminie. GIODO, pismem z dnia 1 lutego 2016 r. ponownie zwrócił się do Prezydenta Miasta [...] o złożenie dodatkowych wyjaśnień. W tym samym dniu GIODO poinformował K. M., że z uwagi na dużą ilość rozpatrywanych przez niego spraw, ich realizacja następuje zgodnie z kolejnością wpływu, a termin rozpatrzenia ulega opóźnieniu. Organ wskazał, że podejmuje czynności zmierzające do wyjaśnienia złożonej skargi oraz że konieczne było zwrócenie się o złożenie dodatkowych wyjaśnień. Podniósł, że konsekwencją tego jest wydłużenie terminu zakończenia postępowania o czas niezbędny do wymiany korespondencji i przeanalizowania treści otrzymanych wyjaśnień. Podał też, że decyzja w sprawie zostanie wydana niezwłocznie po ustaleniu niewyjaśnionych okoliczności i poinformowaniu stron o zebraniu materiału dowodowego sprawie. W dniu 8 lutego 2016 r. K. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność GIODO. Skarżący wniósł o: 1) zobowiązanie GIODO do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi; 2) dokonanie kontroli przewlekłości postępowania administracyjnego, którego dotyczy skarga; 3) zobowiązanie GIODO do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienie sprawy w terminie; 4) na podstawie art. 6 ustawy o odpowiedzialności funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U. z 2011 r. Nr 34, poz. 173) w związku z art 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a." o orzeczenie, czy bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania miały miejsce z łażącym naruszeniem prawa, nawet gdyby były podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, jeśli taki zostanie wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu; 5) wymierzenie organowi grzywny na postawie art. 149 § 2 P.p.s.a. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a.; 6) zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę GIODO wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu [...] lutego 2016 r. do Biura GIODO wpłynęły dodatkowe wyjaśnienia Prezydenta Miasta [...] oraz dowody w sprawie. Wyjaśnił, że pismami z dnia [...] marca 2016 r. poinformował strony o zgromadzeniu materiału dowodowego wystarczającego do wydania decyzji administracyjnej. Ponadto GIODO wyjaśnił, że każda z podjętych przez niego czynność w sprawie miała na celu rzetelne wyjaśnienie sprawy. Zdaniem organu w aktualnym stanie prawnym i faktycznym skarga K. M. jest bezzasadna. Organ przyznał, że postępowanie było prowadzone w terminie dłuższym niż przewidziane. Podkreślił jednak, że w żadnym razie nie uchylał się od wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Przeciwnie, przedsięwziął wszelkie przewidziane prawem czynności służące wnikliwemu i rzetelnemu ustaleniu okoliczności faktycznych przedmiotowej sprawy i zebraniu materiału dowodowego potrzebnego do rozstrzygnięcia jej decyzją administracyjną. Organ zaznaczył przy tym, że spoczywa na nim statuowany w art. 77 K.p.a., obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy. Ponadto podał, że Biuro GIODO jest jedynym urzędem na całą Polskę, bez jednostek pomocniczych, czy oddziałów zamiejscowych. Do Biura GIODO składają skargi osoby z całej Polski, jak również z zagranicy. W swojej pracy organ prowadzi szereg działań w zakresie poszerzania świadomości obywateli na temat ochrony danych osobowych, co również przekłada się nie tylko na liczbę wpływających skarg do Biura, ale także próśb o interwencję, czy też wniosków o wydanie opinii, których liczba z każdym rokiem się zwiększa. Organ wskazał, że liczba skarg, które wpłynęły do Biura GIODO w ciągu ostatnich 4 lat wzrosła o 100 %. W roku 2010 wpłynęło 1114 skarg, w 2011 r. - 1271 skarg, w 2012 r. - 1593 skarg, w 2013 r. - 1879 skarg, w 2014 r. - 2481 skarg, w 2015 r. - 2256 skarg, natomiast w do dnia 3 marca 2016 r. wpłynęło 319 skarg. W związku z powyższym, zdaniem organu, skargę K. M. należy uznać za bezzasadną, bowiem czynności podejmowane przez organ miały na celu zbadanie wszystkich okoliczności mogących mieć wpływ na wydanie rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie, natomiast terminy ich podejmowania były determinowane fizyczną niemożliwością, przy istniejących ograniczeniach kadrowych (budżetowych), wykonywania ich szybciej (a zarazem bez wpływu na postępowania dotyczące innych obywateli). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4, albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (patrz. wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, publik. LEX nr 48016). Skarga na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Oceniając powyższe okoliczności, Sąd bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania. Oceniając przebieg postępowania prowadzonego przez GIODO w sprawie ze skargi K. M. na działania Prezydenta Miasta [...] Sąd uznał, że organ dopuścił się bezczynności, oraz że bezczynność ta nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Postępowanie w tej sprawie zostało zainicjowane skargą, która wpłynęła do GIODO w dniu [...] sierpnia 2014 r. Pierwszą czynność w tej sprawie organ podjął dopiero w dniu [...] listopada 2014 r. (czyli po upływie 3 miesięcy od wpłynięcia skargi) zwracając się do Prezydenta Miasta [...] o pisemne ustosunkowanie się do treści skargi. Odpowiedź Prezydenta Miasta [...] na powyższe wezwanie wpłynęła do organu już w dniu [...] grudnia 2014 r. Kolejna czynność w sprawie podjęta została jednak przez organ dopiero po wniesieniu przez skarżącego zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie, tj. w dniu [...] lutego 2016 r. Czynność ta polegała na zwróceniu się do Prezydenta Miasta [...] o nadesłanie dodatkowych wyjaśnień. W tym samym dniu organ poinformował skarżącego, że postępowanie w sprawie zostało przedłużone, nie wskazując jednak terminu jego zakończenia. Odpowiedź na to ponowne wezwanie wpłynęła do GIODO w dniu [...] lutego 2016 r. Do dnia wniesienia skargi organ nie wydał decyzji w sprawie. Ponadto, do dnia wydania wyroku w niniejszej sprawie organ nie poinformował również Sądu, aby sprawa została przez niego rozstrzygnięta w formie decyzji. Organ pozostaje zatem w bezczynności. W tej sytuacji konieczne było zobowiązanie organu do rozpoznania skargi K. M. z dnia 18 sierpnia 2014 r. w terminie 30 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Należy w tym miejscu przypomnieć, że zgodnie z ustanowioną w art. 12 K.p.a. zasadą szybkości postępowania, organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione bezzwłocznie (§ 2). Stosownie natomiast do treści art. 35 § 1 K.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawę bez zbędnej zwłoki. Stosownie zaś do art. 35 § 3 K.p.a., załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Postępowanie w tej sprawie trwa już dwadzieścia miesięcy i jedynie raz organ poinformował stronę o tym, że zostało ono przedłużone, nie wskazując jednak terminu jego zakończenia. Należy również podnieść, że GIODO w toku postępowania nie podejmował zintensyfikowanych działań, które wskazywałyby jednoznacznie, że faktycznie zmierzał do jak najszybszego jego zakończenia. Odnośnie podniesionej przez organ okoliczności, że Biuro GIODO jest jedynym urzędem na całą Polskę, bez jednostek pomocniczych, czy oddziałów zamiejscowych, a liczba skarg wpływających do Biura z każdym rokiem się zwiększa, wskazać należy, że nie jest to okoliczność usprawiedliwiająca opóźnienie w załatwieniu sprawy. Podstawowym obowiązkiem organu jest bowiem zorganizowanie pracy w taki sposób, aby możliwe było wypełnianie przez organ terminowego i sprawnego rozstrzygania spraw (por. wyrok NSA z 6 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 1538/14, opublikowany w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA) na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty, przy czym każdorazowo taka ocena musi być dokonana przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, CBOSA). W judykaturze przyjmuje się też, że za rażące naruszenie przepisów art. 35 K.p.a. i 36 K.p.a. można uznać, ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy brak jakiejkolwiek aktywności organu. Jednocześnie słownikowe znaczenie słowa "rażący" oznacza "rzucający się w oczy, bardzo duży, oczywisty" (Mały słownik języka polskiego pod red. S. Skorupki, H. Auderskiej, Z. Łempickiej, PWN, Warszawa 1969). W świetle powyższego, w ocenie Sądu, uzasadnione jest stwierdzenie, że w niniejszym przypadku miała miejsce bezczynność o charakterze kwalifikowanym. W tej sytuacji jako zasadny należy ocenić wniosek skarżącego o wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. Grzywna przewidziana we wskazanym przepisie pełni funkcję dyscyplinującą, restrykcyjną oraz prewencyjną. W niniejszej sprawie grzywna ta realizuje wszystkie wskazane wyżej funkcje i jest adekwatna do rozmiaru uchybień organu. Wymierzona grzywna mieści się w granicach określonych w art. 154 § 6 P.p.s.a., zgodnie z którym grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Sąd nie mógł natomiast uwzględnić wniosku skarżącego o zobowiązanie organu do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia w terminie jego sprawy administracyjnej, gdyż takiej możliwości nie przewidują przepisy P.p.s.a. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 pkt 1, § 1a oraz § 2 P.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1, 2 i 3 wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 oraz 205 § 1 P.p.s.a. Do kosztów postępowania niezbędnych do dochodzenia praw Sąd zaliczył uiszczony przez skarżącego wpis sądowy w wysokości 100 zł.