II SAB/Wa 171/12
PostanowienieWSA w Warszawie2013-01-17
Skład orzekający: Andrzej Kołodziej, Stanisław Marek Pietras, Anna Mierzejewska, Eugeniusz Wasilewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie sędziego, zgłoszony po tym, jak sąd oddalił wniosek o odroczenie rozprawy i połączenie spraw, może być uznany za zasadny, jeśli jego uzasadnienie opiera się na wcześniejszych orzeczeniach, w których ten sędzia brał udział?Ratio decidendi
Wniosek o wyłączenie sędziego, zgłoszony po oddaleniu przez sąd wniosku o odroczenie rozprawy i połączenie spraw, a uzasadniony wcześniejszymi orzeczeniami, w których ten sędzia brał udział, jest bezzasadny. Sędzia powinien być wyłączony, gdy istnieją okoliczności budzące uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności, a wniosek o wyłączenie powinien być zgłoszony przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy. W tym przypadku zgłoszenie wniosku po oddaleniu wniosków formalnych sugeruje próbę zakwestionowania kierunku rozstrzygnięcia sądu, a nie rzeczywiste wątpliwości co do bezstronności.Stan faktyczny
Skarżący J. D. złożył wniosek o wyłączenie sędziego WSA Eugeniusza Wasilewskiego od orzekania w sprawie dotyczącej przewlekłego prowadzenia postępowania. Jako uzasadnienie podał, że sędzia brał udział w wydaniu orzeczeń w innych sprawach, które według skarżącego były wadliwe i świadczyły o stronniczości sędziego. Pełnomocnik organu wniósł o oddalenie wniosku. Sędzia Eugeniusz Wasilewski złożył oświadczenie o braku przesłanek do wyłączenia. Sąd uznał wniosek za bezzasadny.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o wyłączenie sędziego WSA Eugeniusza Wasilewskiego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej (spr.) Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras Sędzia WSA Anna Mierzejewska po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. D. o wyłączenie sędziego WSA Eugeniusza Wasilewskiego od orzekania w sprawie ze skargi J. D. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Komendanta Centrum Szkolenia Łączności i Informatyki w [...] w przedmiocie pozwu przekazanego do rozpoznania organowi p o s t a n a w i a: oddalić wniosek o wyłączenie sędziego WSA Eugeniusza Wasilewskiego.
Na rozprawie w dniu 11 grudnia 2012 r. skarżący J. D. złożył do protokołu wniosek o wyłączenie od orzekania w niniejszej sprawie sędziego sprawozdawcy - sędziego WSA Eugeniusza Wasilewskiego. Uzasadniając powyższy wniosek skarżący wskazał, że sędzia Eugeniusz Wasilewski brał udział w wydaniu orzeczeń w sprawach o sygn. akt: II SA/Wa 702/09, II SA/Wa 884/09 i II SA/Wa 1349/09, które pozostają w związku z niniejszą sprawą. Podkreślił, że sędzia Eugeniusz Wasilewski nie tylko postępował stronniczo, lecz wręcz poświadczał nieprawdę nie przedstawiając stanu faktycznego w pełnym zakresie. Zdaniem skarżącego, w pierwszej z ww. spraw były podstawy do zastosowania art.156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, ponieważ Minister Obrony Narodowej (MON) wydał decyzję z naruszeniem przepisów o właściwości i rażącym naruszeniem prawa, czego Sąd się nie dopatrzył. Ponadto Sąd w tej sprawie ustalił, że skarżący rozkazem personalnym Szefa Departamentu Kadr MON nr [...] z dnia [...] stycznia 1991 r. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] marca 1991 r. i ostatnie uposażenie wypłacono mu za marzec 1991 r., podczas gdy nikt tego nie ustalał i jest to oczywistą nieprawdą. Z kolei w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 1349/09 Sąd stwierdził, iż rozkaz personalny z 1991 r. jest decyzją, która nie była ostateczna w administracyjnym toku postępowania. Natomiast w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 884/09 sędzia stwierdził, że w dniu [...] stycznia 2009 r. skarżący wystąpił do Komendanta Centrum Szkolenia Łączności i Informatyki w [...] z wnioskiem wydanie dokumentów, m.in. świadectwa służb, a organ postanowieniem z dnia [...] stycznia 2009 r. odmówił wydania świadectwa służby, gdyż po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, uznał, iż skarżący żądał potwierdzenia okoliczności faktycznych lub stanu prawnego, które nie wynikają z ewidencji i rejestrów będących w posiadaniu organu lub żądał poświadczenia nieprawdy.
Obecny na rozprawie pełnomocnik organu por. P. L. wniósł o oddalenie wniosku o wyłączenie od orzekania w niniejszej sprawie sędziego sprawozdawcy.
W dniu [...] grudnia 2012 r. sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski złożył do akt niniejszej sprawy pisemne oświadczenie, że po jego stronie nie zachodzą przesłanki przewidziane w art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 (dalej p.p.s.a.) wyłączające go od rozpoznania sprawy o sygn. akt II SAB/Wa 171/12 oraz, że nie istnieją inne okoliczności, które mogłyby wywoływać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności w tej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 19 p.p.s.a., niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Wniosek o wyłączenie sędziego strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia (art. 20 § 1 p.p.s.a.). Strona, która przystąpiła do rozprawy, powinna uprawdopodobnić ponadto, że przyczyna wyłączenia dopiero później powstała lub stała się jej znana (art. 20 § 2 p.p.s.a.). Do czasu rozstrzygnięcia sprawy o wyłączenie sędzia może spełniać tylko czynności niecierpiące zwłoki (art. 20 § 3 p.p.s.a.). Z treści art. 20 p.p.s.a. wynika, że wniosek o wyłączenie sędziego powinien być zgłoszony, zanim strona powołująca się na przesłanki wyłączenia wda się w spór co do istoty sprawy, a nawet zanim zgłosi wnioski formalne. Takie rozwiązanie ma sprawić, że sędzia, co do którego istnieją przyczyny wyłączenia, nie będzie podejmował żadnych czynności procesowych zanim nie nastąpi ocena, czy istnieją co do niego przesłanki wyłączenia (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 15 marca 2012 r., sygn. akt II OZ171/12, LEX nr 1123141).
Tymczasem treść protokołu rozprawy z dnia 11 grudnia 2012 r., sygn. II SAB/Wa 171/12, wskazuje, że skarżący nie zgłosił wniosku o wyłączenie sędziego sprawozdawcy – sędziego WSA Eugeniusza Wasilewskiego na początku rozprawy, bowiem w pierwszej kolejności skarżący złożył wniosek o odroczenie rozprawy na podstawie art. 110 p.p.s.a. i zarządzenie w oparciu o art. 111 p.p.s.a. połączenia niniejszej sprawy do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia ze sprawami o sygn. akt: II SA/Wa 183/12 i II SA/Wa 1714/12. Dopiero po ogłoszeniu przez Sąd stronom postępowania postanowienia oddalającego wniosek o odroczenie rozprawy i połączenie spraw o sygn. akt: II SABWa 171/12, II SA/Wa 183/12 i II SA/Wa 1714/12 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia, skarżący wniósł o wyłączenie sędziego WSA Eugeniusza Wasilewskiego. Takie działanie skarżącego pozwala przypuszczać, iż zarzucona sędziemu sprawozdawcy stronniczość w istocie wynika z kierunku rozpoznania pierwszego wniosku skarżącego, tj. kierunku niezgodnego ze stanowiskiem skarżącego, według którego w ww. sprawach zachodzi związek pomiędzy organami.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarówno uzasadnienie wniosku skarżącego o wyłączenie sędziego sprawozdawcy, jak i okoliczności złożenia tego wniosku stanowią próbę zakwestionowania prawidłowości ogłoszonego w niniejszej sprawie na rozprawie postanowienia, a także rozstrzygnięć zapadłych w innych sprawach skarżącego.
W tym miejscu podnieść należy, że skarżący, jako strona postępowania, może kwestionować prawidłowość orzeczeń (w tym postanowienia ogłoszonego na rozprawie), jednak winien to czynić w ramach określonych prawem instytucji procesowych, składając stosowne środki odwoławcze bądź wnioski procesowe. W rozpoznawanej sprawie skarżący mógł ewentualnie skorzystać z prawa do zgłoszenia zastrzeżenia, o którym mowa w przepisie art. 105 p.p.s.a. albo - już po rozstrzygnięciu sprawy wyrokiem - złożyć wniosek w trybie określonym w art. 191 p.p.s.a. Z całą pewnością kwestionowaniu zasadności orzeczeń nie służy wniosek o wyłączenie sędziego, który stanowi gwarancję bezstronności rozpoznania sprawy, a nie gwarancję podejmowania przez Sąd czynności procesowych zgodnych z wolą skarżącego.
Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, iż skarżący nie podał okoliczności uprawdopodabniającej przyczynę wyłączenia sędziego określoną w art. 19 p.p.s.a. W konsekwencji jego wniosek o wyłączenie od orzekania w niniejszej sprawie sędziego sprawozdawcy należy uznać za bezzasadny. Ponadto z akt sprawy nie wynika, aby zachodziły także bezwzględne przyczyny wyłączenia, o których mowa w art. 18 § 1 p.p.s.a.
Jednocześnie zauważyć trzeba, że autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego przez niego wyjaśnienia (oświadczenia), zwłaszcza że skarżący w żaden sposób nie podważył wiarygodności oświadczenia sędziego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2012 r., sygn. akt II FZ 172/12, LEX nr 1121111).
Uwzględniając powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 22 § 1 i § 2 p.p.s.a. w związku z art. 20 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło