II SAB/Wa 181/14
PostanowienieWSA w Warszawie2014-12-10
Skład orzekający: Sędzia WSA - Adam Lipiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku formalnego współuczestnictwa skarżących w sprawie o dostęp do informacji publicznej, koszty postępowania, w tym wynagrodzenie pełnomocnika i opłata skarbowa od pełnomocnictwa, powinny być zasądzone solidarnie, czy odrębnie dla każdego ze skarżących?Ratio decidendi
W przypadku formalnego współuczestnictwa skarżących w sprawie o dostęp do informacji publicznej, gdzie każdy ze skarżących realizuje własny interes prawny, koszty postępowania w postaci wpisu sądowego powinny być zasądzone odrębnie dla każdego ze skarżących. Natomiast wynagrodzenie jednego pełnomocnika działającego na rzecz obojga skarżących powinno być zasądzone solidarnie, jako że podejmował on te same czynności procesowe. Opłata skarbowa od pełnomocnictwa, jeśli została uiszczona wspólnie, również powinna być zasądzona solidarnie.Stan faktyczny
Skarżący A. Z. i A. Z. wnieśli skargę na bezczynność spółki w przedmiocie dostępu do informacji publicznej. Pierwszy wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 maja 2014 r. umorzył postępowanie w części i stwierdził brak rażącego naruszenia prawa, zasądzając koszty postępowania. Po zażaleniu NSA uchylił postanowienie o kosztach i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. WSA w Warszawie postanowieniem z 26 września 2014 r. zasądził koszty odrębnie na rzecz każdego ze skarżących. Po kolejnym zażaleniu NSA uchylił to postanowienie, wskazując na potrzebę ponownego rozpoznania kwestii kosztów.Rozstrzygnięcie
Zasądzono od [...] Spółki [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] odrębnie na rzecz A. Z. kwotę 100 zł oraz na rzecz A. Z. kwotę 100 zł tytułem zwrotu wpisu sądowego oraz solidarnie na rzecz A. Z. i A. Z. kwotę 257 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego oraz opłaty skarbowej za pełnomocnictwo.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA - Adam Lipiński po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. Z. i A. Z. na bezczynność [...] Spółki [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] w przedmiocie dostępu do informacji publicznej objętej wnioskiem z dnia 6 maja 2013 r. postanawia: zasądzić od [...] Spółki [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...]: - odrębnie na rzecz A. Z. kwotę 100 zł (sto złotych) oraz na rzecz A. Z. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu wpisu sądowego oraz - solidarnie na rzecz A. Z. i A. Z. kwotę 257 zł (dwieście pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego oraz opłaty skarbowej za pełnomocnictwo.
A. Z. i A. Z. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność [...] Spółki [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] w przedmiocie dostępu do informacji publicznej objętej wnioskiem z dnia 6 maja 2013 r.
Wyrokiem z dnia 19 maja 2014 r., sygn. akt II SAB/Wa 181/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że bezczynność Spółki nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 1), umorzył postępowanie w pozostałym zakresie (pkt 2), oraz zasądził od [...] Spółki [...] Sp. z o. o. z siedzibą w [...] na rzecz skarżących A. Z. i A. Z. kwotę 457 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt 3).
W zakresie rozstrzygnięcia o kosztach postępowania Sąd wskazał, iż orzeczenie to wydał w oparciu o art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej: ppsa, uwzględniając w całości w tym zakresie żądanie skarżących co do zwrotu niezbędnych kosztów prowadzenia niniejszego postępowania (wpis, koszty zastępstwa prawnego i opłata od pełnomocnictwa).
Wobec złożenia zażalenia na powyższe postanowienie Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 5 września 2014 r. sygn. akt I OZ 707/14 uchylił zaskarżone postanowienie i sprawę przekazał w tym zakresie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie możliwość zweryfikowania prawidłowości kwoty zasądzonej przez Sąd I instancji tytułem zwrotu kosztów postępowania była wykluczona, bowiem uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w którym w punkcie 3 zapadło postanowienie, nie zawiera pełnej podstawy prawnej ani motywacji wydanego w tym przedmiocie rozstrzygnięcia. Samo powołanie przez Sąd przepisu art. 200 ppsa nie czyni zadość tym wymogom. Zauważono także, iż określając wysokość kosztów podlegających zwrotowi na rzecz skarżących Sąd I instancji nie wskazał czy zasądza je na rzecz każdego ze skarżących osobno, czy też solidarnie, co uniemożliwia ocenę prawidłowości obliczeń Sądu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 26 września 2014 r., II SAB/Wa 181/14 zasądził od [...] z siedzibą w [...] na rzecz A. Z. kwotę 357 zł, a na rzecz A. Z. kwotę 340 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu postanowienia stwierdził, że określając kwotę stanowiącą zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżących, należy wziąć pod uwagę, że w niniejszej sprawie występuje dwoje skarżących, których współuczestnictwo ma charakter formalny, każdy ze skarżących reprezentuje bowiem swój własny interes prawny, czego nie zmienia fakt, że cel, który chcą osiągnąć skarżący jest dla nich wspólny. W tej sytuacji zasądzenie kosztów postępowania winno nastąpić nie solidarnie, ale na rzecz każdego ze skarżących osobno.
Każdemu ze skarżących należy się zatem od organu kwota 240 zł stanowiąca wynagrodzenie radcy prawnego oraz zwrot kosztów sądowych w wysokości 100 zł. Ponadto na rzecz skarżącej A. Z., Sąd zasądził kwotę 17 zł stanowiącej zwrot kosztów poniesionej opłaty od udzielonego radcy prawnemu M. N. pełnomocnictwa.
W zażaleniu na to postanowienie [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] zarzuciła mające wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 200 w zw. z art. 205 § 1 i 2 ppsa, poprzez ich błędną wykładnię skutkującą przyznaniem skarżącym działającym w sprawie jako małżeństwo podwójnej stawki minimalnej tytułem zwrotu kosztów wynagrodzenia pełnomocnika i przyznaniem zwrotu podwójnej wysokości opłaty sądowej od złożonej w sprawie skargi. Wniesiono o zmianę zaskarżonego postanowienia i zasądzenie od [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] solidarnie na rzecz skarżących kwoty 357 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Postanowieniem z dnia 20 listopada 2014 r. sygn. akt I OZ 1035/14 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd stwierdził, że koszty postępowania w niniejszej sprawie zostały obliczone prawidłowo i to stosownie do rzeczywiście oraz słusznie poniesionych kwot. W niniejszej sprawie każdy ze skarżących reprezentuje swój własny interes prawny chroniony konkretnym przepisem prawa materialnego, czego nie zmienia fakt, że cel, który chcą osiągnąć skarżąc bezczynność, jest dla nich wspólny. Po stronie skarżących występuje współuczestnictwo, które ma charakter formalny. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie, każdy ze skarżących we własnym imieniu realizuje uprawnienia przyznane mu odrębnie przez prawo do dostępu do informacji publicznej. Skarżący uiścili tytułem wpisu kwotę 200 zł, lecz faktycznie kwota ta obejmowała dwa wpisy od skargi – obciążające obojga z osobna - po 100 zł, oraz jedną opłatę skarbową od pełnomocnictwa w wysokości 17 złotych. Zasądzenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zwrotu kwoty po 100 zł dla każdego ze skarżących wraz z kwotą 17 zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa na rzecz skarżącej A. Z. było prawidłowe, z tym że ta ostatnia kwota winna być zasądzona solidarnie, skoro została uiszczona przez oboje skarżących, bez sprecyzowania, którego pełnomocnictwa dotyczy.
Za niezasadne Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasądzenie na rzecz każdego ze skarżących kwoty po 240 zł tytułem wynagrodzenia dla radcy prawnego. W niniejszej sprawie występuje dwoje skarżących, ale w ich imieniu działa jeden pełnomocnik z wyboru. Zatem należy mu się jedno wynagrodzenie, zwłaszcza że podejmował te same czynności procesowe w imieniu obojga skarżących. Z akt sprawy ani z uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia nie wynika, aby charakter sprawy i wkład pracy pełnomocnika w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia przemawiał za przyznaniem wielokrotności stawki minimalnej określonej w § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia z 28 września 2002 r. ani też, by stawkę tę należało przyznać odrębnie dla każdego ze skarżących. Ponadto zauważono, iż pełnomocnictwo zostało udzielone wspólnie przez małżonków A. i A. Z. na jednym dokumencie, od którego uiszczono jedną opłatę skarbową w kwocie 17 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: z 2013 r., poz. 270 ze zm.) Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Według art. 200 ww. ustawy w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Zwrot kosztów (art. 201 § 1 ppsa) przysługuje skarżącemu także w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 tej ustawy.
Do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony (art. 205 § 2 ppsa).
Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 490) zasądzając opłatę za czynności radcy prawnego z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy pełnomocnika, a także charakter sprawy i wkład pracy pełnomocnika w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia.
Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 maja 2014 r., sygn. akt II SAB/Wa 181/14 jest rozstrzygnięciem, z którym wiąże się zasądzenie koszów postępowania od organu na rzecz skarżących. Wyrokiem tym Sąd umorzył postępowanie w związku z uwzględnieniem skargi przez organ jak też stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
W niniejszej sprawie każdy ze skarżących A. Z. i A. Z. reprezentuje swój własny interes prawny chroniony konkretnym przepisem prawa materialnego, mimo że cel, który chcą osiągnąć skarżąc bezczynność jest dla nich wspólny. Po stronie skarżących występuje współuczestnictwo o charakterze formalnym, każdy ze skarżących we własnym imieniu realizuje uprawnienia przyznane mu odrębnie przez prawo do dostępu do informacji publicznej.
Konsekwencją takiego stanu jest uiszczenie przez skarżących dwóch wpisów od skargi po 100 zł, co wynika z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2193). Powyższe tłumaczy, że orzekając o zwrocie kosztów postępowania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zasądził od [...] Sp. z o.o. w [...] kwotę po 100 zł (tytułem uiszczonego wpisu) odrębnie dla każdego ze skarżących A. Z. i A. Z.
W niniejszej sprawie występuje dwoje skarżących, w których imieniu działa jeden pełnomocnik z wyboru. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zasądził solidarnie na rzecz skarżących A. Z. i A. Z. jedno wynagrodzenie dla pełnomocnika z wyboru w kwocie 240 zł.
Przyznanie jednego wynagrodzenia dla pełnomocnika obojgu skarżących należy wytłumaczyć tym, że podejmował on te same czynności procesowe w imieniu skarżących. Również charakter sprawy czy też wkład pracy pełnomocnika w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia nie przemawia za przyznaniem wielokrotności stawki minimalnej określonej w § 2 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia z 28 września 2002 r. Nie ma zatem podstaw do tego by kwotę 240 zł, należało przyznać odrębnie dla każdego ze skarżących.
Natomiast kwotę 17 zł należną za opłatę skarbową od pełnomocnictwa z dnia 18 października 2013 r. zasądzono solidarnie na rzecz skarżących A.Z. oraz A.Z. bowiem została uiszczona przez oboje skarżących, bez sprecyzowania, którego pełnomocnictwa dotyczy.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 190, art. 200 w zw. z art. 201 § 1 oraz art. 205 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło