II SAB/Wa 190/20
WyrokWSA w Warszawie2020-10-23
Skład orzekający: Joanna Kube, Ewa Kwiecińska, Ewa Marcinkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Domu Pomocy Społecznej dopuścił się bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej zwolnień lekarskich pracowników?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Dyrektor Domu Pomocy Społecznej dopuścił się bezczynności, ponieważ nie udzielił odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej ani nie wydał decyzji odmawiającej jej udzielenia w ustawowym terminie. Sąd stwierdził, że żądane informacje dotyczące zwolnień lekarskich pracowników jednostki samorządowej stanowią informację publiczną, a organ nie wykazał, aby nie posiadał takich danych lub aby ich przygotowanie wymagało przetworzenia w stopniu uniemożliwiającym ich udostępnienie. Bezczynność organu nie została jednak uznana za rażące naruszenie prawa.Stan faktyczny
Polska Federacja Związkowa złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej liczby pracowników na zwolnieniach lekarskich, liczby zwolnień oraz liczby pracowników, wobec których pracodawca wystąpił o kontrolę ZUS. Dyrektor Domu Pomocy Społecznej uznał, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę dotyczącą bezczynności organu, Dyrektor podniósł, że nie dysponuje takimi danymi, a ich przygotowanie wymagałoby analizy dokumentacji osobowej i płacowej.Rozstrzygnięcie
1. Zobowiązano Dyrektora Domu Pomocy Społecznej do rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od doręczenia prawomocnego wyroku. 2. Stwierdzono, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. 3. Zasądzono od Dyrektora na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania w kwocie 100 zł.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 października 2020 r. sprawy ze skargi Polskiej [...] z siedzibą w [...] na bezczynność Dyrektora Domu Pomocy Społecznej w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] stycznia 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Dyrektora Domu Pomocy Społecznej w [...] do rozpatrzenia wniosku Polskiej [...] z siedzibą w [...] z dnia [...] stycznia 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Dyrektora Domu Pomocy Społecznej w [...] na rzecz Polskiej [...] z siedzibą w [...] kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Pismem z [...] stycznia 2020 r. Polska Federacja Związkowa [...] z siedzibą w [...] na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej zwróciła się do Dyrektora [...] przy ul. [...] w [...], dalej: "Dyrektor [...]" z wnioskiem o udzielenie następujących informacji tj.:
1. ilu pracowników w okresie od [...] stycznia 2019 r. do dnia [...] stycznia 2020 r. było na zwolnieniach lekarskich w placówce?
2. ile było zwolnień lekarskich w wymienionym okresie?
3. ilu pracowników było więcej niż jeden raz na zwolnieniu lekarskim w wymienionym okresie?
4. wobec ilu pracowników pracodawca wystąpił o kontrolę ZUS dla osób przebywających na zwolnieniach lekarskich w wymienionym okresie?
5. czy były sytuacje, że pracodawca występował o ww. kontrolę więcej niż jeden raz wobec tego samego pracownika? Jeśli tak, to ile było takich sytuacji? Ile razy maksymalnie i minimalnie występował o kontrolę wobec jednego pracownika?
Dyrektor [...] pismem z dnia [...] lutego 2020 r., w odpowiedzi na wniosek z dnia [...] stycznia 2020 r. wskazał, że żądane informacje nie mają charakteru informacji publicznej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r., poz. 1249) i jako takie nie podlegają udostępnieniu na zasadach określonych w tej ustawie.
W skardze skierowanej 9 marca 2020 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Polska Federacja Związkowa [...] z siedzibą w [...] zarzuciła Dyrektorowi [...] bezczynność polegającą na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek z [...] stycznia 2020 r., a tym samym naruszenie art. 4, art. 13 oraz art. 16 ust. 1 u.d.i.p.
Wniosła o stwierdzenie, że doszło do bezczynności lub rażącej bezczynności, zobowiązanie organu do rozpatrzenia powyższego wniosku o udostępnienie informacji publicznej oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi, argumentując przytoczyła szereg tez sądów administracyjnych wydanych w sprawach z zakresu informacji publicznej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, jako oczywiście bezzasadnej. Odnosząc się do treści złożonego wniosku wskazał, iż Dyrektor [...] nie dysponuje informacjami, o które wnosi skarżący - Polska Federacja Związkowa [...].
Pierwsze z trzech pytań, bowiem dotyczą kwestii przebywania pracowników [...] w [...] przy ul. [...] na zwolnieniach lekarskich, w szczególności ilu było takich pracowników we wskazanym okresie, ile było zwolnień lekarskich w tym okresie oraz "ilu pracowników było więcej niż jeden raz na zwolnieniu lekarskim w wymienionym okresie".
[...] w [...] przy ul. [...] nie prowadzi zbiorczej ewidencji zwolnień lekarskich, a tym samym udzielenie żądanych informacji wymagałoby analizy posiadanej dokumentacji osobowej i płacowej, mającej na celu, w pierwszej kolejności, ustalenie liczby zwolnień w odniesieniu do każdego z niemal stu pracowników [...], a następnie opracowanie informacji zbiorczej.
W kolejnych dwóch, jeszcze dalej idących pytaniach, skarżący, domaga się wskazania "wobec ilu pracowników pracodawca wystąpił o kontrolę ZUS dla osób przebywających na zwolnieniach lekarskich w wymienionym okresie?" oraz "czy były sytuacje, że pracodawca występował o ww. kontrole więcej niż jeden raz wobec tego samego pracownika? Jeśli tak, to ile było takich sytuacji? Ile razy maksymalnie i minimalnie występował o kontrolę wobec jednego pracownika?"
Udzielenie żądanej informacji nie jest możliwe, bowiem [...] nie dysponuje wskazanymi informacjami.
Hipotetyczne przyjęcie, że informacje objęte wnioskiem skarżącego, stanowią informację publiczną, prowadzi do wniosku, że będą to informacje przetworzone, których udzielenie odbywa się w innym trybie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Z uwagi na to, że przedmiotem złożonej skargi jest bezczynność Dyrektora [...] przy ul. [...] w [...], Sąd rozpoznał skargę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.), dalej: "p.p.s.a."
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów określonych w pkt 1 - 4a.
Z bezczynnością podmiotu zobowiązanego według przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 1429 z późn. zm.), dalej: "u.d.i.p." mamy do czynienia wówczas, gdy podmiot ten milczy w sprawie wniosku strony o udostępnienie informacji publicznej, w szczególności nie podejmuje stosownej czynności materialno-technicznej, tj. nie udostępnia żądanej informacji w ustawowym terminie (art. 13 powołanej ustawy), nie wydaje decyzji w sytuacji, gdy zachodzą podstawy do odmowy udostępnienia informacji publicznej z przyczyn wskazanych w art. 5 powołanej ustawy, bądź z uwagi na niewykazanie szczególnej istotności dla interesu publicznego (art. 3 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy), jak też gdy nie informuje wnioskodawcy o tym, że objęta wnioskiem informacja nie stanowi informacji publicznej i nie podlega udostępnieniu w trybie przepisów wyżej wymienionej ustawy.
Przepis art. 1 ust. 1 u.d.i.p. wskazuje, że informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych. Pojęcie to doprecyzowano w art. 6 ust. 1 ustawy wskazując, że informacją o sprawach publicznych jest m.in. informacja o majątku publicznym, w tym o majątku jednostek samorządu terytorialnego (art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c). Niezależnie od tego, należy także wskazać na pkt 4 ust. 1 art. 6 u.d.i.p., który przewiduje, że udostępnieniu podlega informacja publiczna m. in. o danych publicznych.
Zdaniem Sądu, żądana przez stronę skarżącą informacja na temat zwolnień lekarskich pracowników zatrudnionych w [...] przy ul. [...] w [...] - jednostce organizacyjnej Miasta [...], a więc pracowników samorządowych o szczególnym statusie, zatrudnionych przez podmiot publiczny – pracodawcę samorządowego, stanowi – co do zasady – informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., ponieważ wnioskowane informacje są danymi dotyczącymi funkcjonowania instytucji publicznej.
Bezsporne jest w sprawie, że Dyrektor [...] do [...] marca 2020 r. tj. daty złożenia skargi do Sądu (data wpływu skargi) nie udzielił stronie skarżącej informacji publicznej z wniosku z dnia [...] stycznia 2020 r., ani nie wydał decyzji administracyjnej na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p.
Na tle przedmiotowej sprawy, budzi wątpliwości twierdzenie organu, iż żądanej informacji nie posiada, skoro podaje jednocześnie, że wynika to z braku prowadzenia zbiorczej ewidencji zwolnień lekarskich i wskazuje, że uzyskanie tej informacji wymagałoby poddania analizie posiadanej dokumentacji osobowej i płacowej i ustalenie w pierwszej kolejności liczby zwolnień w odniesieniu do każdego z niemal stu pracowników [...].
W sytuacji uznania, że czynności związane z przygotowaniem żądanego zestawu informacji stanowią o powstaniu informacji przetworzonej w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., to stosownie do art. 14 ust. 2 u.d.i.p., dysponent informacji publicznej przetworzonej powinien powiadomić pisemnie wnioskodawcę o takim jej charakterze i wskazać, że jej udostępnienie może nastąpić niezwłocznie po wykazaniu, w zakreślonym terminie, powodów, dla których spełnienie żądania będzie szczególnie istotne dla interesu publicznego. Wnioskodawca musi mieć bowiem realną możliwość uzyskania informacji, a co za tym idzie, możliwość wykazania w zakreślonym przez podmiot zobowiązany terminie, że zachodzi przesłanka warunkująca uzyskanie informacji, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. W sytuacji gdy wnioskodawca nie wykaże interesu publicznego, organ winien wydać decyzję odmawiającą udzielenia żądanej informacji.
W przedmiotowej sprawie brak działania organu administracji nie odpowiada żadnej z form załatwienia sprawy przewidzianych przez przepisy u.d.i.p. Skoro zatem sprawa żądania zawartego we wniosku strony skarżącej z dnia [...] stycznia 2020 r. nie została do dnia rozpoznania sprawy przez Sąd załatwiona w sposób przewidziany w u.d.i.p, należało stwierdzić, że organ dopuścił się bezczynności. W związku z tym, koniecznym stało się zobowiązanie organu do załatwienia przedmiotowego wniosku w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, o czym orzeczono na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w pkt 1 sentencji wyroku.
Zdaniem Sądu, stwierdzona bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. w punkcie 2 sentencji wyroku.
Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowo wyznaczonego terminu do wypełnienia obowiązku udzielenia informacji publicznej. Brak udzielenia odpowiedzi, względnie zwłoka w wykonaniu obowiązku, musi być efektem nacechowanego złą wolą, uporczywego zaniechania, pozbawionego racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 675/12; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 468/13 oraz wyroki WSA: we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SAB/Wr 14/14; w Poznaniu z dnia 11 października 2013 r. sygn. II SAB/Po 69/13; w Szczecinie z dnia 16 maja 2013 r. o sygn. II SAB/Sz 34/13 - dostępne: https://cbois.nsa.gov.pl). W kontrolowanej sprawie nie można przypisać organowi bezczynności o charakterze rażącego naruszenia prawa. Oceniając tę kwestę Sąd wziął pod uwagę, że kwalifikacja naruszenia prawa, jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego, jako zwykłe naruszenie. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wniosku oraz braku woli do jego załatwienia, jak też w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa, co więcej ma być pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Sąd, biorąc pod uwagę całokształt okoliczności przedmiotowej sprawy nie stwierdził, aby organ pozostawał w bezczynności o charakterze kwalifikowanym.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 p.p.s.a. (pkt 3 sentencji wyroku). Do kosztów postępowania niezbędnych do dochodzenia praw Sąd zaliczył uiszczony przez stronę skarżącą wpis sądowy w wysokości 100 złotych.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło