II SAB/Wa 219/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska po rozpoznaniu w dniu 3 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. D. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Dyrektora Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej w przedmiocie wniosku z dnia 9 lutego 1991 r. postanawia: -odrzucić skargę- J. D. wniósł skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Dyrektora Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej w sprawie jego wniosku z dnia 9 lutego 1991 r. o zmianę terminu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej o oddalenie ewentualnie odrzucenie, wskazując, że pismo skarżącego z dnia 9 lutego 1991 r. nie wszczynało postępowania administracyjnego, a tym samym organ nie miał obowiązku rozstrzygać sprawy decyzją administracyjną. Procedurę administracyjną określoną w Kodeksie postępowania administracyjnego wprowadzono bowiem do pragmatyki wojskowej z dniem 9 grudnia 1991 r. (na mocy art. 2 pkt 70 ustawy z dnia 25 października 1991 r. o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej oraz niektórych innych ustaw - Dz. U. nr 113, poz. 491). W tej sytuacji, decyzje (rozkazy) organów wojskowych wydane przed dniem 9 grudnia 1991 r. nie podlegały regulacjom Kodeksu postępowania administracyjnego. Zdaniem organu od rozkazu personalnego Szefa Departamentu Kadr nr [...] z dnia [...] stycznia 1991 r. w sprawie zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej, wydanego na podstawie przepisu § 180 zarządzenia Ministra Obrony Narodowej nr 45/MON z dnia 9 września 1970 r., nie przysługiwały zatem środki odwoławcze przewidziane w Kodeksie postępowania administracyjnego. Pismo skarżącego z dnia 9 lutego 1991 r. nie mogło być wówczas traktowane jako odwołanie od wskazanego wyżej rozkazu personalnego. Obecnie, w nowym stanie prawnym, wspomniane pismo również nie może być zakwalifikowane jako środek odwoławczy od tego rozkazu, z uwagi na obowiązującą zasadę niedziałania prawa wstecz. Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w postępowaniu zakończonym prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 grudnia 2008 r. (sygn. akt II SAB/WA 74/08), w którym Sąd wskazał, że rozkaz personalny Szefa Departamentu Kadr z dnia [...] stycznia 1991 r. o zwolnieniu skarżącego z zawodowej służby wojskowej jest ostateczny. Ponadto organ podniósł, że na pismo z dnia 9 lutego 1991 r. udzielono skarżącemu odpowiedzi pismem Szefa Oddziału Departamentu Kadr MON z dnia [...] marca 1991 r. oraz że skarżący przed wniesieniem skarg nie wyczerpał przysługujących mu środków zaskarżenia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 1-4a i pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a." kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Oznacza to, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania jest dopuszczalna tylko wówczas, gdy postępowanie może zakończyć się w jeden ze sposobów określonych w pkt 1-4a. bądź wydaniem innych niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. W niniejszej sprawie skarżący pismem z dnia 9 lutego 1991 r. zatytułowanym "Prośba", zwrócił się do Ministra Obrony Narodowej o przedłużenie zawodowej służby wojskowej do [...] maja 1991 r., tj. do czasu otrzymania awansu na stopień [...]. Poinformował, że [...] lutego 1991 r. zapoznano go z rozkazem o zwolnieniu ze służby z uwagi na orzeczenie niezdolności do zawodowej służby wojskowej. Podał przy tym, że zwolnienie przed terminem otrzymania awansu jest "formalnie poprawne", ale "nie honorowe" w jego przypadku. Oceniając dopuszczalność skargi w niniejszej sprawie należy przede wszystkim zwrócić uwagę, że postanowieniem z dnia 9 maja 2013 r., sygn. akt II SAB/Wa 183/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę J. D. na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Ministra Obrony Narodowej w zakresie wskazanego wyżej pisma (wystąpienia) z dnia 9 lutego 1991 r., a Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 2 października 2013 r., sygn. akt I OSK 2253/13, oddalił skargę kasacyjną od tego postanowienia. W postanowieniu tym Naczelny Sąd Administracyjny dokonał oceny prawnej przedmiotowego pisma skarżącego z dnia 9 lutego 1991 r., wskazując, że z treści tego pisma można co najwyżej wyprowadzić żądanie uchylenia rozkazu o zwolnieniu ze służby w części dotyczącej daty tego zwolnienia. Wskazać należy, że stosownie do treści art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Ocena charakteru tego pisma wiąże zatem Sąd orzekający w niniejszej sprawie. Ponadto Sąd związany jest w niniejszej sprawie oceną prawną wyrażoną w prawomocnym postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 3 listopada 2010 r., II SA/Wa 1051/10. Postanowieniem tym Sąd odrzucił skargę J. D. na rozkaz personalny Szefa Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej z [...] stycznia 1991 r., nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał na przepis art. 79a ustawy z 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 16, poz. 134 ze zm.), zgodnie z którym "od decyzji wydanych przez organy wojskowe w sprawach określonych w ustawie żołnierz zawodowy (kandydat na żołnierza zawodowego) może wnieść, w terminie siedmiu dni od daty doręczenia mu decyzji, odwołanie do organu wojskowego wyższego stopnia, a także skargę do sądu administracyjnego – na zasadach określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego", który został dodany przez art. 2 pkt 70 ustawy z 25 października 1991 r. o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 113, poz. 491). Sąd uznał, że w związku z tym, iż powołany przepis wszedł w życie z dniem 9 grudnia 1991 r., to decyzje (rozkazy) organów wojskowych wydane przed 9 grudnia 1991 r. nie podlegały przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego. Tym samym skarga na rozkaz personalny Szefa Departamentu Kadr MON nr [...]z [...] stycznia 1991 r. jest niedopuszczalna. W tej sytuacji Sąd, będąc związanym powołanymi wyżej prawomocnymi orzeczeniami, stwierdza, że pismo skarżącego z dnia 9 lutego 1991 r. nie mogło być rozpoznane wedle przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego ani jako odwołanie od rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby, ani jako wniosek o uchylenie tego rozkazu personalnego w części dotyczącej daty zwolnienia. Stąd też rozpatrzenie tego pisma nie mogło zakończyć się wydaniem aktu lub dokonaniem czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a. P.p.s.a. bądź wydaniem innego niż określone w art. 3 § 2 pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Z powyższych względów skarga w niniejszej sprawie jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 oraz § 3 ustawy P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.