II SAB/Wa 227/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski, Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Asesor WSA Karolina Kisielewicz (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 października 2018 r. sprawy ze skargi M. P. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 7 listopada 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Prezesa Sądu Okręgowego [...] do rozpatrzenia wniosku M. P. z dnia 7 listopada 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezesa Sądu Okręgowego [...] na rzecz M. P. kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. M. P. w dniu 15 marca 2018 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego [...] w rozpoznaniu jego wniosku z 7 listopada 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej. Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że skarżący w piśmie z 7 listopada 2017 r. zwrócił się do Prezesa Sądu Okręgowego [...] o udostępnienie w trybie ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2017 r., poz. 1764) informacji: 1) ile, w okresie od 1 stycznia 2001 r. do 14 stycznia 2015 r., w wydziałach cywilnych tego sądu, było (zapamiętanych przez przewodniczących wydziałów, kierowników sekretariatu I,II,III,IV) przypadków uiszczenia przez adwokata albo radcę prawnego opłaty sądowej od jednego pisma procesowego częściowo przelewem i częściowo znakiem (znakami) opłaty sądowej, naklejonym (naklejonym na ostatnią stronę tego pisma) oraz ile, odnotowano przypadków - przeoczonego przez sąd pierwszej instancji -samoczynnego odklejenia się znaku opłaty sądowej od pisma procesowego, które miało być tym znakiem opłacone, pozostania tego znaku w kopercie, w której pismo nadano, i odnalezienia tego znaku dopiero przez sąd drugiej instancji, który na tej podstawie orzekł o przyjęciu do rozpoznania pisma procesowego; 2) podanie nazwisk sędziów, którzy rozpoznawali takie sprawy (ze wskazaniem ich sygnatur, ewentualnie wydziału i przybliżonego okresu czasu, w którym sprawa była rozpoznawana). W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że dniu 20 czerwca 2017 r. zwrócił się do Prezesa Sądu Okręgowego [...] o udostępnienie informacji publicznej w powyższym zakresie. Prezes Sądu Okręgowego [...] decyzją z [...] lipca 2017 r. (znak: [...]), utrzymaną w mocy decyzją Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...] z [...] września 2017 r. (nr [...]), odmówił mu udostępnienia informacji publicznej, uznając że udzielenie żądanych informacji wymaga analizy spraw z okresu ponad 14 lat, a więc dotyczy tzw. informacji przetworzonej, a wnioskodawca nie wykazał szczególnie istotnego interesu publicznego w ich udostępnieniu (art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej). Skarżący podkreślił, że w złożonym wniosku (z 7 listopada 2017 r.) domaga się udostępnienia informacji publicznej (sporządzonej "wyłącznie w oparciu o "pamięć ośmiu osób: przewodniczących 4 wydziałów + kierowników 4 sekretariatów", a nie akta czy księgi sądowe), a nie występuje o uzyskanie tzw. informacji przetworzonej. Prezes Sądu Okręgowego [...] w piśmie z [...] listopada 2017 r., doręczonym skarżącemu 27 listopada 2017 r. stwierdził, że informacje których domaga się skarżący nie stanowią informacji publicznej i nie mogą być udostępnione w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej . Prezes podniósł, że wniosek skarżącego, choć złożony w formie zmodyfikowanej, zmierza do uzyskania informacji analogicznych jak informacje, których domagał się w poprzednim wniosku (z 20 czerwca 2017 r. ), co do którego wydano decyzję o odmowie ich udostępnienia. Prezes Sądu dodał, że udostępnienie informacji ma nastąpić przez odebranie oświadczeń od przewodniczących wydziałów i kierowników sekretariatów na okoliczność wystąpienia opisanych przypadków (wraz z podaniem imion i nazwisk osób składających takie oświadczenie). Organ stwierdził, że żądana informacja nie istnieje (organ jej nie posiada), zaś wytworzenie żądanej informacji jest niedopuszczalne. M. P. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego [...] w rozpoznaniu jego wniosku z 7 listopada 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej wniósł o zobowiązanie Prezesa Sądu Okręgowego [...] do rozpoznania wniosku w terminie 14 dni od dnia otrzymania prawomocnego wyroku, stwierdzenie że organ dopuścił się bezczynności oraz zwrot kosztów postępowania. W obszernym uzasadnieniu skargi skarżący powołał art. 61 Konstytucji RP, art. 1 i art. 6 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej i stwierdził, że prawo do uzyskania informacji publicznej należy rozumieć szeroko, a wątpliwości należy rozstrzygać na rzecz dostępu do informacji. Informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych tj. wiadomość wytworzona lub odnosząca się do władz publicznych oraz osób wykonujących funkcje publiczne, a także wytworzona lub odnosząca się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne, w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem SP. Skarżący dodał, że pojęcia informacji publicznej nie można odnosić wyłącznie do dokumentów urzędowych. Nośnikiem informacji publicznej może być człowiek; udzielenie informacji może polegać na sięgnięciu do pamięci ludzkiej, (np., w sytuacji gdy dokument zawierający żądaną informację nie zachował się jak np. wyrok WSA w Poznaniu z 27 stycznia 2004 r., II SA/Po 2686/03). Spisanie informacji posiadanej przez daną osobę stanowi jedynie czynność materialno-techniczną polegającą na utrwaleniu informacji na innym, fizycznym nośniku (np. w formie dokumentu) i jest działaniem podejmowanym wobec informacji a nie na niej samej, w odróżnieniu od przetworzenia informacji. M. P. podkreślił, że żądane informacje dotyczą sprawowania funkcji sędziego - funkcjonariusza publicznego w rozumieniu art. 115 § 13 k.k., "który jest osobą realizującą funkcje i zadania publiczne". W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że Prezes Sądu Okręgowego w decyzji z [...] lipca 2017 r. uznał, że żądane przez niego we wniosku z 20 czerwca 2017 r. informacje stanowią informację publiczną (przetworzoną). Nie jest więc zrozumiałe dlaczego w niniejszej sprawie, "przy praktycznie analogicznym zakresie żądanych informacji", Prezes uznał, że informacje których udostępnienia domaga się skarżący nie mają waloru informacji publicznej. M. P. podkreślił, że w rozpatrywanej sprawie wnioskuje o zgromadzenie żądanych informacji w oparciu o wyjaśnienia sędziów i pracowników sądu, poprzednio zaś - na podstawie akt i innych dokumentów sądowych. Zdaniem skarżącego w tej sytuacji "logiczne sprzeczne" jest stanowisko Prezesa Sądu, że żądana informacja nie istnieje. Skarżący podniósł, że podmiot który twierdzi, że nie posiada określonej informacji publicznej powinien to twierdzenie uwiarygodnić. W przeciwnym bowiem przypadku, samo stwierdzenie o nieposiadaniu informacji zwalniałoby podmiot zobowiązany do jej udzielenia z zarzutu bezczynności. Prezes Sądu nie podjął natomiast żadnych czynności w celu zweryfikowania istnienia tej informacji. Skarżący podkreślił, że wniosek o udzielenie informacji publicznej z 7 listopada 2017 r. nie jest tożsamy z jego wcześniejszym wnioskiem (z 20 czerwca 2017 r.). Te wnioski dotyczą różnych informacji publicznych. O ile wniosek z 20 czerwca 2017 r. został potraktowany przez organ jako wniosek o udzielenie informacji przetworzonej, o tyle drugi wniosek (z 7 listopada 2017 r.), dotyczy bez wątpienia udzielenia informacji publicznej prostej, przez którą należy rozumieć zapisanie na nośniku materialnym (dokumencie) informacji posiadanej przez konkretne osoby. W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Okręgowego [...] wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie i o zasądzenie od skarżącego kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. W kontrolowanej sprawie skarżący zarzucił Prezesowi Sądu Okręgowego [...] bezczynność w rozpoznaniu jego wniosku z 7 listopada 2017 r. o udostępnienie w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, informacji o liczbie przypadków uiszczenia przez adwokata (radcę prawnego) opłaty sądowej od jednego pisma procesowego częściowo przelewem i częściowo znakiem (znakami) opłaty sądowej, liczbie przypadków niezauważonego przez Sąd I instancji odklejenia się znaku opłaty sądowej od pisma oraz nazwisk sędziów, którzy rozpoznawali takie sprawy. Wnioskodawca podał, nawiązując do "negatywnego" załatwienia przez Prezesa Sądu jego poprzedniego wniosku (o odmowie udzielenia informacji publicznej), że nie wnosi o udostępnienie informacji przetworzonej, ale informacji prostej. Wskazywał, że udzielenie żądanych informacji wymaga "zapytania" jedynie kilku osób zatrudnionych w Sądzie (przewodniczących wydziałów oraz kierowników sekretariatu I,II,III,IV) o to, czy znane im są przypadki opisane we wniosku. Trzeba przypomnieć, że Prezes Sądu Okręgowego [...] w piśmie z [...] listopada 2017 r., stwierdził, że informacje, których domaga się skarżący nie stanowią informacji publicznej. Jednocześnie oświadczył, że żądanej informacji nie posiada, zaś jej "wytworzenie" jest niedopuszczalne. Sąd nie podziela tego stanowiska, ponieważ nie znajduje ono uzasadnienia w okolicznościach faktycznych oraz prawnych rozpoznawanej sprawy. Na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej bezczynność podmiotu obowiązanego do rozpoznania wniosku o udzielenie informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy organ - będąc zobowiązany do udzielenia informacji publicznej (art. 6 ustawy) i będący w posiadaniu żądanej informacji (art.4 ust. 3 ustawy) - nie udziela tej informacji (art. 10 ust 1 u.d.i.p.), nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), ewentualnie nie informuje wnioskodawcy, że w danej sprawie przysługuje inny tryb dostępu do informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.). Informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.), a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się szerokie pojęcie informacji publicznej uznając za informację publiczną każdą wiadomość, dotyczącą faktów i danych, wytworzoną przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji (wyrok NSA z dnia 30 października 2002 r., sygn. akt II SA 1956/02, LEX nr 78062, wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1774/10, orzeczenia. nsa.gov.pl). Zdaniem Sądu, Prezes Sądu Okręgowego jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, co wynika z art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy, a informacja, której domagał się skarżący jest informacją publiczną. Skarżący słusznie zauważył, że Prezes Sądu Okręgowego w decyzji z [...] lipca 2017 r. (utrzymanej w mocy decyzją Prezesa Sądu Apelacyjnego z [...] września 2017 r.) tak właśnie zakwalifikował żądane przez niego informacje. W wymienionych decyzjach uznano, że żądana informacja stanowi informacje przetworzoną o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy, ponieważ jej uzyskanie wymaga podjęcia dodatkowych czynności, połączonych z sięgnięciem do określonych źródeł (akt, ksiąg sądowych). Ze względu na to, że w rozpatrywanej sprawie informacja objęta wnioskiem jest informacją publiczną, organ obowiązany do jej udostępnienia, uznając że nie może być udostępniona powinien, zgodnie z art. 14 ust. 2 ustawy poinformować wnioskodawcę o przyczynach braku możliwość udostępnienia tej informacji. Zdaniem Sądu organ nie spełnił wymagań określonych w art. 14 ust. 2 ustawy, informując wnioskodawcę, że żądana informacja nie jest informacją publiczną. Z tych względów uzasadniony jest zarzut bezczynności organu. Bezczynność w takich sprawach nie polega bowiem wyłącznie na całkowitym milczeniu podmiotu obowiązanego do udostępnienia informacji publicznej. Zdaniem Sądu zachodzi również wtedy, gdy organ błędnie informuje wnioskodawcę o przyczynach niemożności udostępnienia informacji. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd stwierdza, że Prezes Sądu Okręgowego pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego z 7 listopada 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej. W ocenie Sądu bezczynność Prezesa Sądu w tej sprawie nie jest rażąca, ponieważ nie jest efektem zaniechań organu, które można zinterpretować jako celowe unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, ale wynika z nieprawidłowej oceny okoliczności faktycznych i prawnych sprawy. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 a P.p.s.a. zobowiązał Prezesa Sądu Okręgowego [...] do rozpatrzenia wniosku skarżącego z 7 listopada 2017 r. o udzielenie informacji publicznej, w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy i stwierdził, że jego bezczynność w tej sprawie nie jest rażąca. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 ustawy.